Á móti banni við stríðsáróðri : fyrirvari Íslands við 1. mgr. 20. gr. Alþjóðasamningsins um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi

Í þessari ritgerð er rannsakaður fyrirvari, sem íslenska ríkið gerði við 1. mgr. 20. gr. Alþjóðasamnings Sameinuðu þjóðanna um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi en þar er kveðið á um að ríki leggi með lögum bann við öllum stríðsáróðri. Íslenska ríkið hefur haldið því fram í reglulegum skýrslum til mannréttindanefndar Sameinuðu þjóðanna, sem hefur eftirlit með því að ríki standi við skuldbindingar samningsins, að ákvæðið stangist á við tjáningarfrelsisákvæði 73. gr. stjórnarskrár Íslands. Í byrjun ritgerðarinnar er krufið hvað felst í hugtakinu stríðsáróður. Gerð er grein fyrir skuldbindingargildi þjóðréttarsamninga og fyrirvörum við þá. Sérstakur kafli er um skýrslurnar sem Ísland hefur sent nefndinni og svör nefndarinnar við þeim. Almennar athugasemdir sem nefndin beinir til allra ríkja sem aðild eiga að samningnum eru skoðaðar m.a. með tilliti til þess hvaða lagalega stöðu þær hafa. Að lokum er ákvæði 73. gr. stjórnarskrár Íslands skoðað auk ákvæðisins um tjáningarfrelsi í 19. gr. samningsins um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi. Leitast er við að svara því hvort ástæða sé til þess að telja að bannið við stríðsáróðri stangist á við stjórnarskrárverndað tjáningarfrelsi manna. Niðurstöður ritgerðarinnar eru þær að bannið við stríðsáróðri takmarkar ekki tjáningarfrelsi manna með öðrum hætti en að vernda aðra hagsmuni sem eru takmörkuninni æðri. Tilgangurinn með banninu er sá að koma í veg fyrir að áróður geti dregið menn til aðgerða eins og var raunin í seinni heimsstyrjöldinni. Ríki komu sér saman um að koma í veg fyrir styrjaldir með þjóðréttarsamningum og vernda réttinn til lífs sem m.a. er tryggður í 6. gr. samningsins um borgarleg og stjórnmálaleg réttindi. Þessi tengsl milli réttar til lífs og banns við stríðsáróðri hefur mannréttindanefndin staðfest. Því er bannið við stríðsáróðri nánari útfærsla á þessu grundvallaratriði sem öllum ríkjum samningsins ber að tryggja.

Author dc:creator

• Unnur Sigrún Þorbjargardóttir 1978-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn í Reykjavík

• Lögfræði
• Alþjóðasamningar
• Hernaður
• Mannréttindi

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/36012

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/36012