Καβάφης και Αρχαίο Θέατρο

Στην παρούσα διατριβή εξετάζεται η ποικιλόμορφη και πολυδιάστατη παρουσία του αρχαίου θεάτρου στο καβαφικό έργο· πιο συγκεκριμένα επιχειρείται η συγκεντρωτική καταγραφή και φιλολογική ανάλυση όλων των έργων του ποιητή που συνδέονται, άμεσα ή έμμεσα, με το αρχαίο θέατρο. Όπως διαπιστώνεται, η προσέγγιση του αρχαίου θεάτρου από τον Καβάφη εξελίσσεται σταδιακά κατά την ποιητική διαδρομή του από το Ρομαντισμό στον Παρνασσισμό και το Συμβολισμό (περίοδος κατά την οποία εντοπίζονται και τα περισσότερα από τα ποιήματα της συγκεκριμένης θεματικής), και στη συνέχεια στο Ρεαλισμό, καθώς ο ποιητής ακολουθεί την ιστορική εξέλιξη του θεάτρου από την κλασική περίοδο (5ος αι. π.Χ.) έως την ελληνιστική / ελληνορωμαϊκή περίοδο (4ος αι. π.Χ. - 1ος αι. μ.Χ.) και την ύστερη αρχαιότητα (4ος - 5ος αι. μ.Χ.), μια φθίνουσα πορεία προς την παρακμή. Παρά το γεγονός ότι η εξέταση των έργων της πρώιμης ποιητικής περιόδου (1882;-1903), όπως και των έργων της ώριμης ποίησής του (1913-1929), αποκαλύπτει την απουσία μιας ενιαίας μεθόδου προβολής και «χρήσης» του αρχαίου θεάτρου από τον Καβάφη -σχεδόν κάθε αναφορά εστιάζει σε κάποιο διαφορετικό σημείο από ένα σύνολο ετερόκλιτων στοιχείων (κείμενα, θεματικές, χώρος, τεχνικές κ.λπ.)-, ωστόσο βασικό συνδετικό στοιχείο των έργων της ωριμότητας αποτελεί η σταθερή ένταξη του αρχαίου θεάτρου σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο παρακμής -με έμφαση στο ερωτικό στοιχείο-, σε τέτοιο, μάλιστα, βαθμό, ώστε να μετατρέπεται πλέον σε βασικό σύμβολο παρακμής. Κατά τη διεξαγωγή της έρευνας εξετάστηκαν, επιπλέον, και άλλα επιμέρους θέματα, όπως η επαφή του Καβάφη με το αρχαίο θέατρο ως αναγνώστη και θεατή (γνώση και χρήση εκδόσεων αρχαίων κειμένων και σχετικών μελετών, παρακολούθηση παραστάσεων αρχαίου δράματος, ενδιαφέρον για τις Δελφικές Εορτές, γνωριμία με ηθοποιούς της εποχής του κ.λπ.), η ιδιάζουσα στάση του απέναντι στην αρχαία τραγωδία, που καταδεικνύεται από την προφανή απροθυμία του να συμπεριλάβει ποιήματα που σχετίζονται με αυτή στην επίσημη ποίησή του, και η ποιητική «αναμέτρησή» του με τον Αισχύλο, τον σημαντικότερο εκπρόσωπο του αρχαίου δράματος στο έργο του. Παράλληλα, μελετήθηκαν ειδικότερα ζητήματα της ιστορίας του αρχαίου θεάτρου, που απαντούν στην ποίησή του: η σχέση αρχαίου θεάτρου και σοφιστικής· η θέση του θεάτρου στη σύγκρουση Χριστιανισμού - ειδωλολατρίας (και ο ρόλος του Ιουλιανού του Παραβάτη)· η θέση των ηθοποιών στην κοινωνία των πρώτων χριστιανικών αιώνων έως και την ύστερη αρχαιότητα. Επιπλέον, στη διατριβή ερευνάται η ευρύτερη αφομοίωση στοιχείων του αρχαίου θεάτρου στην ποίηση του Καβάφη, κυρίως στα ιστορικά ποιήματά του: απόηχος τραγικών μοτίβων και θεμάτων, όπως και επιμέρους στοιχεία τεχνικής (τραγική ειρωνεία, περιπέτεια, από μηχανής θεοί, χορός, αγγελιαφόροι, βωβά πρόσωπα κ.ά.). Τέλος, εξετάζεται η ειδικότερη σύνδεση στην καβαφική ποίηση του αρχαίου θεάτρου με το τελετουργικό στοιχείο.

Author dc:creator

• Κωσταρά, Ευφροσύνη

Contributors dc:contributor

• Haas, Diana
• Kostara, Effrosyni
• Στεφανόπουλος, Θεόδωρος
• Τσιτσιρίδης, Σταύρος
• Πιερής, Μιχάλης
• Χριστόπουλος, Μενέλαος
• Κωστίου, Αικατερίνη
• Κατσιγιάννη, Άννα-Μαρίνα

• Κ. Π. Καβάφης
• Αρχαίο θέατρο
• Δραματική ποίηση στον Καβάφη
• Καβάφης και τραγωδία
• Καβάφης και Αισχύλος
• Καβάφης και τραγικοί ποιητές
• Καβάφης και Αριστοφάνης
• Καβάφης και μίμος
• Αρχαίο θέατρο και παρακμή στον Καβάφη
• Αρχαίο θέατρο και τελετουργικό στοιχείο στον Καβάφη
• Θεατρικότητα της καβαφικής ποίησης
• Σκηνοθεσία και ηθοποιία στον Καβάφη
• Σοφιστική και αρχαίο θέατρο στον Καβάφη
• Χριστιανισμός/ειδωλολατρία και αρχαίο θέατρο στον Καβάφη
• Ιουλιανός ο Παραβάτης και θέατρο στον Καβάφη
• Θέατρο ελληνιστικής/ελληνορωμαϊκής περιόδου στον Καβάφη
• Θέατρο ύστερης αρχαιότητας στον Καβάφη
• 889.13
• C. P. Cavafy
• Ancient theatre
• Dramatic poetry in Cavafy
• Cavafy and tragedy
• Cavafy and Aeschylus
• Cavafy and tragic poets
• Cavafy and Aristophanes
• Cavafy and mime
• Ancient theatre and decadence in Cavafy
• Ancient theatre and ritual in Cavafy
• Theatricality in Cavafy's poetry
• Mise-en-scène and acting in Cavafy
• Sophistic and ancient theatre in Cavafy
• Christianity/paganism and ancient theatre in Cavafy
• Julian the Apostate and theatre in Cavafy
• Theatre of Hellenistic/Greco-Roman period in Cavafy
• Theatre of late antiquity in Cavafy

Statement dc:rights

• 12

Language dc:language

gr

Handle dc:identifier

http://hdl.handle.net/10889/9201

OAI identifier oai:identifier

oai:nemertes.library.upatras.gr:10889/9201