Σεισμική απόκριση και αποτίμηση οριακής αντοχής χωμάτινων φραγμάτων
Η παρούσα διδακτορική διατριβή μελετά τη σεισμική απόκριση χωμάτινων φραγμάτων με απώτερο σκοπό την αποτίμηση της οριακής αντοχής τους. Οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν συνολικά σε κώδικα APDL (ANSYS Parametric Design Language) του λογισμικού πεπερασμένων στοιχείων ΑΝSYS (ΑΝSYS 14.0). Το κεφάλαιο 1 αποτελεί μια εισαγωγή στα χωμάτινα φράγματα και παρουσιάζει μια κύρια περιγραφή του φράγματος του Μόρνου, το οποίο αποτελεί ένα φράγμα ιδιαίτερης σημασίας που μελετάται εκτενώς και σε βάθος στην παρούσα διατριβή. Στο Κεφάλαιο 2 διεξάγονται παραμετρικές στατικές αναλύσεις προκειμένου να επιτευχθεί μια αξιόπιστη εκτίμηση του μέτρου διάτμησης του αργιλικού πυρήνα και των σωμάτων αντιστήριξης από αμμοχάλικο που χρησιμοποιούνται συνήθως στην κατασκευή χωμάτινων φραγμάτων. Συγκεκριμένα, μελετάται αναλυτικά το χωμάτινο φράγμα του Μόρνου και εφαρμόζεται μια επαναληπτική διαδικασία που λαμβάνει υπόψιν την επιρροή της μέσης οκταεδρικής ενεργoύ τάσης καθώς και της γωνιακής παραμόρφωσης για κάθε πεπερασμένο στοιχείο σε κάθε βήμα επανάληψης. Οι στατικές αναλύσεις πραγματοποιούνται σε δύο διαστάσεις υπό συνθήκες επίπεδης παραμόρφωσης και σε τρεις διαστάσεις, συνυπολογίζοντας την επίδραση του ταμιευτήρα. Η σύγκριση των αποτελεσμάτων οδηγεί σε χρήσιμα συμπεράσματα για την κατανόηση της μηχανικής συμπεριφοράς των χωμάτινων φραγμάτων υπό φορτία βαρύτητας. Στο Κεφάλαιο 3 μελετάται η ιδιομορφική ανάλυση χωμάτινων φραγμάτων με την μονοδιάστατη εξίσωση της «διατμητικής δοκού» και με προσομοίωση με τα πεπερασμένα στοιχεία στις δύο και τρεις διαστάσεις. Η σύγκριση των τιμών της πρώτης και δεύτερης ιδιοπεριόδου φανερώνει το βαθμό ικανοποιητικής εφαρμογής και τους περιορισμούς της εξιδανίκευσης της «διατμητικής δοκού» στο χωμάτινο φράγμα του Μόρνου και Long Valley dam (Καλιφόρνια, Η.Π.Α.), το οποίο έχει μελετηθεί εκτενώς σε προηγούμενες μελέτες. Επιπλέον, οι παραμετρικές αναλύσεις του φράγματος του Μόρνου σε δύο και τρεις διαστάσεις αναδεικνύουν την επίδραση του ταμιευτήρα, του μέτρου διάτμησης και της γεωμετρίας του φράγματος στα δυναμικά χαρακτηριστικά του. Το Κεφάλαιο 4 επικεντρώνεται στην μελέτη της σεισμικής απόκρισης χωμάτινων φραγμάτων σε δύο διαστάσεις μέσω μιας ισοδύναμης γραμμικής δυναμικής ανάλυσης. Πραγματοποιείται μια θεωρητική επισκόπηση των μεθόδων ανάλυσης που υιοθετούνται με βάση τη βιβλιογραφία με απώτερο σκοπό την ανάδειξη των βασικών παραδοχών και περιορισμών της εκάστοτε μεθόδου. Στη συνέχεια, διερευνάται η σεισμική απόκριση του φράγματος του Μόρνου σε δύο στάδια που περιλαμβάνουν (α) τη ρεαλιστική εκτίμηση της σεισμικής επικινδυνότητας της ευρύτερης περιοχής με την επιλογή δέκα σεισμικών διεγέρσεων σύμφωνα και με τα φάσματα σχεδιασμού (Ε.Α.Κ2000 και ΕC8) και (β) την εφαρμογή της ισοδύναμης γραμμικής δυναμικής ανάλυσης στο πεδίο του χρόνου (time-history analysis) με τη μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων, η οποία βασίζεται σε μια επαναληπτική διαδικασία σύμφωνα με τις αντιπροσωπευτικές τιμές των διατμητικών παραμορφώσεων που αναπτύσσονται για κάθε πεπερασμένο στοιχείο σε κάθε χρονικό βήμα της ανάλυσης. Τα αποτελέσματα που εξάγονται δίνουν μια αντιπροσωπευτική εικόνα της δυναμικής συμπεριφοράς χωμάτινων φραγμάτων όταν λαμβάνεται υπόψιν η αλληλεπίδραση φράγματος-ταμιευτήρα. Λόγω του ότι η ισοδύναμη γραμμική ανάλυση συγκλίνει σε αρκετά μεγάλες διατμητικές παραμορφώσεις του χωμάτινου φράγματος του Μόρνου, η διατριβή ερευνά στο Κεφάλαιο 5 την οριακή αντοχή του φράγματος με βάση ένα αξιόπιστο κριτήριο αστοχίας, όπου οι εδαφικές παράμετροι έχουν προσδιοριστεί πειραματικά (Ε.ΥΔ.ΑΠ. Α.Ε., 2011). Ουσιαστικά, διατυπώνεται μια μέθοδος προσδιορισμού της οριακής κατάστασης χωμάτινων φραγμάτων σε όρους ενεργών τάσεων λόγω της διαρροής του εδαφικού υλικού (limit state analysis) όταν το φράγμα ταλαντώνεται υπό σεισμική διέγερση. Η συγκεκριμένη μέθοδος βασίζεται στην εξίσωση διαρροής Ηoulsby (1986), ενσωματώνοντας τις παραμέτρους αντοχής του αργιλικού πυρήνα και των σωμάτων αντιστήριξης και εφαρμόζεται σε κάθε πεπερασμένο στοιχείο για κάθε χρονικό βήμα απόκρισης του χωμάτινου φράγματος του Μόρνου, το οποίο μελετάται διεξοδικά στην παρούσα διατριβή. Με τον τρόπο αυτό, προσδιορίζονται οι κρίσιμες ζώνες ολίσθησης λόγω δημιουργίας μεγάλων πλαστικών διατμητικών παραμορφώσεων στο χωμάτινο φράγμα και δύναται να υπολογιστούν οι αντίστοιχες συσσωρευμένες μετακινήσεις λόγω ολίσθησης κατά το επίπεδο αστοχίας. Το κεφάλαιο 6 ασχολείται με τον έλεγχο επάρκειας της στοάς επισκέψεως του φράγματος του Μόρνου λόγω σημαντικής ροής ύδατος που παρατηρήθηκε στο εσωτερικό της. Μελετάται η εντατική κατάσταση που αναπτύσσεται στη διατομή διαρροής (z=52m) του φράγματος με κορεσμένο το ανάντη κέλυφος και πλήρη ταμιευτήρα υπό φορτία βαρύτητας σε δύο και τρεις διαστάσεις και ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περιοχή της στοάς επισκέψεως. Παράλληλα, αναλύεται η εντατική κατάσταση της στοάς όταν το φράγμα διεγείρεται από ισχυρές σεισμικές διεγέρσεις. Για τα αποτελέσματα των στατικών και δυναμικών αναλύσεων πραγματοποιείται ο έλεγχος της φέρουσας ικανότητας της στοάς επισκέψεως του φράγματος του Μόρνου. Στο τέλος κάθε κεφαλαίου (Κεφάλαια 2 έως 6) παρουσιάζονται λεπτομερή σχόλια και συμπεράσματα. Το Κεφάλαιο 7 υπογραμμίζει τα πιο σημαντικά συμπεράσματα και την κύρια συνεισφορά της παρούσας διδακτορικής διατριβής.
Χωμάτινα φράγματα, Οριακή κατάσταση αντοχής, Σεισμική απόκριση, Πεπερασμένα στοιχεία, Ισοδύναμη γραμμική ανάλυση, Αλληλεπίδραση ταμιευτήρα-φράγματος, Εξισώσεις διαρροής, Κρίσιμες επιφάνειες ολίσθησης, Φέρουσα ικανότητα, 627.83, Earth dams, Limit state analysis, Seismic response, Finite elements, Equivalent linear analysis, Reservoir-dam interaction, Yielding equations, Critical sliding slope curves, Capacity
Networked Digital Library of Theses and Dissertations