{"id":{"repo_id":"holar","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/19952"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/holar/oai:skemman.is:1946/19952","repository":{"repo_id":"holar","name":"Hólar University College","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Áhrif notkunar eyrnatappa á hjartslátt hesta í flutningi","abstract":"Nútíma hestamennsku fylgja miklir flutningar á hestum. Rannsóknir hafa sýnt að ýmsir þættirí flutningi geta verið streituvaldandi fyrir hesta. Hingað til hafa áhrif dempunar hávaðaáreitis í flutningi ekki verið könnuð sérstaklega. Markmiðið með rannsókn höfundar var að kanna hvort hægt sé að merkja áhrif af notkun eyrnatappa á hjartsláttaviðbrögð hrossa í flutningum og skoða þannig hversu mikil áhrif hávaðaáreiti í kerru hefur á stress hestsins. Í rannsókninni voru hjartsláttarviðbrögð hjá hestum í flutningi mæld, annarsvegar þegar hestarnir voru fluttir óvarðir í kerru, en hinsvegar þegar settir voru eyrnartappar í eyru hestanna til að dempa hávaðaáreiti. Þessar mælingar voru svo bornar saman. Í rannsóknina voru notaðir átta skólahestar frá Háskólanum að Hólum og voru þeir fluttir í hestakerru 25,4 km vegalengd, þrjá daga í röð. Polar hjartsláttarmælitæki var notað til að rannsaka breytingar á hjartsláttartíðni, tímabil milli hjartslátta og hjartsláttarbreytileika hjá hestunum meðan á flutningnum stóð. Hjartsláttarbreytileiki var metinn í gegnum fjórar breytur, 3 staðalfráviksbreytur og rót meðalferviks samfellds mismunar hjartsláttarbils. Hávaði í desíbelum (dB) og breytingar á hita- og rakastigi voru mældur í kerrunni auk breytinga á líkamshita og þyngd hestanna. Lagt var mat á svitamyndun og mælt hversu oft og mikið hestarnir skitu í flutningnum. Niðurstöður leiddu í ljós að meðalhjartsláttartíðni, mæld í slögum á mínútu (slm), lækkaði marktækt milli meðferða þannig að hún var lægri í flutningi með eyrnatöppum en án (p<0,05). Tímabil milli hjartslátta mælt í millisekúndum (ms) lengdist marktækt í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa (p<0,05). Hjartsláttarbreytileiki mældur í ms lengdist einnig tölulega í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa, en ekki var þar um marktækan mun að ræða (p>0,05). Á milli daga fannst marktækur munur á hjartsláttartíðni og hluta hjartsláttarbreytna (p<0,05). Hestarnir léttust (p<0,05) við flutninginn og líkamshiti hækkaði (p<0,05). Hávaði inni í kerrunni mældist að meðaltali 99 dB á meðan á flutningi stóð. Í ljós kom að notkun eyrnatappa hjá hestum í flutningi leiðir til breytinga á hjartsláttartíðni og hjartsláttarbreytileika, sem bendir til þess að hávaði hafi áhrif á streitu hjá hrossum í flutningi. Notkun eyrnatappa til hljóðdempunnar gæti þannig minnkað álag á hesta í flutningum og gert þeim vistina bærilegri.","abstract_html":"Nútíma hestamennsku fylgja miklir flutningar á hestum. Rannsóknir hafa sýnt að ýmsir þættirí flutningi geta verið streituvaldandi fyrir hesta. Hingað til hafa áhrif dempunar hávaðaáreitis í flutningi ekki verið könnuð sérstaklega. Markmiðið með rannsókn höfundar var að kanna hvort hægt sé að merkja áhrif af notkun eyrnatappa á hjartsláttaviðbrögð hrossa í flutningum og skoða þannig hversu mikil áhrif hávaðaáreiti í kerru hefur á stress hestsins. Í rannsókninni voru hjartsláttarviðbrögð hjá hestum í flutningi mæld, annarsvegar þegar hestarnir voru fluttir óvarðir í kerru, en hinsvegar þegar settir voru eyrnartappar í eyru hestanna til að dempa hávaðaáreiti. Þessar mælingar voru svo bornar saman. Í rannsóknina voru notaðir átta skólahestar frá Háskólanum að Hólum og voru þeir fluttir í hestakerru 25,4 km vegalengd, þrjá daga í röð. Polar hjartsláttarmælitæki var notað til að rannsaka breytingar á hjartsláttartíðni, tímabil milli hjartslátta og hjartsláttarbreytileika hjá hestunum meðan á flutningnum stóð. Hjartsláttarbreytileiki var metinn í gegnum fjórar breytur, 3 staðalfráviksbreytur og rót meðalferviks samfellds mismunar hjartsláttarbils. Hávaði í desíbelum (dB) og breytingar á hita- og rakastigi voru mældur í kerrunni auk breytinga á líkamshita og þyngd hestanna. Lagt var mat á svitamyndun og mælt hversu oft og mikið hestarnir skitu í flutningnum. Niðurstöður leiddu í ljós að meðalhjartsláttartíðni, mæld í slögum á mínútu (slm), lækkaði marktækt milli meðferða þannig að hún var lægri í flutningi með eyrnatöppum en án (p&lt;0,05). Tímabil milli hjartslátta mælt í millisekúndum (ms) lengdist marktækt í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa (p&lt;0,05). Hjartsláttarbreytileiki mældur í ms lengdist einnig tölulega í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa, en ekki var þar um marktækan mun að ræða (p&gt;0,05). Á milli daga fannst marktækur munur á hjartsláttartíðni og hluta hjartsláttarbreytna (p&lt;0,05). Hestarnir léttust (p&lt;0,05) við flutninginn og líkamshiti hækkaði (p&lt;0,05). Hávaði inni í kerrunni mældist að meðaltali 99 dB á meðan á flutningi stóð. Í ljós kom að notkun eyrnatappa hjá hestum í flutningi leiðir til breytinga á hjartsláttartíðni og hjartsláttarbreytileika, sem bendir til þess að hávaði hafi áhrif á streitu hjá hrossum í flutningi. Notkun eyrnatappa til hljóðdempunnar gæti þannig minnkað álag á hesta í flutningum og gert þeim vistina bærilegri.","abstract_has_math":false,"creators":["Franziska Maria Kopf 1987-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands","Háskólinn á Hólum"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2014,"date_issued":"2014-10-23","date_published":"2014-10-23","updated_at":"2026-07-27T19:56:59Z","subjects":["Flutningur","Stress","Hestur","Hjartsláttarmælingar","Hávaði","Eyrnatappar"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/19952","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands","Háskólinn á Hólum"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Franziska Maria Kopf 1987-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2014-10-23T13:08:21Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2014-10-23T13:08:21Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2014-10-23"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Flutningur","Stress","Hestur","Hjartsláttarmælingar","Hávaði","Eyrnatappar"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/19952"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Útskrift frá: Háskólanum á Hólum - Hestafræðideild Landbúnaðarháskóla Íslands - Auðlindadeild"]},{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Nútíma hestamennsku fylgja miklir flutningar á hestum. Rannsóknir hafa sýnt að ýmsir þættirí flutningi geta verið streituvaldandi fyrir hesta. Hingað til hafa áhrif dempunar hávaðaáreitis í flutningi ekki verið könnuð sérstaklega. Markmiðið með rannsókn höfundar var að kanna hvort hægt sé að merkja áhrif af notkun eyrnatappa á hjartsláttaviðbrögð hrossa í flutningum og skoða þannig hversu mikil áhrif hávaðaáreiti í kerru hefur á stress hestsins. Í rannsókninni voru hjartsláttarviðbrögð hjá hestum í flutningi mæld, annarsvegar þegar hestarnir voru fluttir óvarðir í kerru, en hinsvegar þegar settir voru eyrnartappar í eyru hestanna til að dempa hávaðaáreiti. Þessar mælingar voru svo bornar saman. Í rannsóknina voru notaðir átta skólahestar frá Háskólanum að Hólum og voru þeir fluttir í hestakerru 25,4 km vegalengd, þrjá daga í röð. Polar hjartsláttarmælitæki var notað til að rannsaka breytingar á hjartsláttartíðni, tímabil milli hjartslátta og hjartsláttarbreytileika hjá hestunum meðan á flutningnum stóð. Hjartsláttarbreytileiki var metinn í gegnum fjórar breytur, 3 staðalfráviksbreytur og rót meðalferviks samfellds mismunar hjartsláttarbils. Hávaði í desíbelum (dB) og breytingar á hita- og rakastigi voru mældur í kerrunni auk breytinga á líkamshita og þyngd hestanna. Lagt var mat á svitamyndun og mælt hversu oft og mikið hestarnir skitu í flutningnum. Niðurstöður leiddu í ljós að meðalhjartsláttartíðni, mæld í slögum á mínútu (slm), lækkaði marktækt milli meðferða þannig að hún var lægri í flutningi með eyrnatöppum en án (p<0,05). Tímabil milli hjartslátta mælt í millisekúndum (ms) lengdist marktækt í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa (p<0,05). Hjartsláttarbreytileiki mældur í ms lengdist einnig tölulega í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa, en ekki var þar um marktækan mun að ræða (p>0,05). Á milli daga fannst marktækur munur á hjartsláttartíðni og hluta hjartsláttarbreytna (p<0,05). Hestarnir léttust (p<0,05) við flutninginn og líkamshiti hækkaði (p<0,05). Hávaði inni í kerrunni mældist að meðaltali 99 dB á meðan á flutningi stóð. Í ljós kom að notkun eyrnatappa hjá hestum í flutningi leiðir til breytinga á hjartsláttartíðni og hjartsláttarbreytileika, sem bendir til þess að hávaði hafi áhrif á streitu hjá hrossum í flutningi. Notkun eyrnatappa til hljóðdempunnar gæti þannig minnkað álag á hesta í flutningum og gert þeim vistina bærilegri."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Áhrif notkunar eyrnatappa á hjartslátt hesta í flutningi"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands","Háskólinn á Hólum"],"dc:creator":["Franziska Maria Kopf 1987-"],"dc:date.accessioned":["2014-10-23T13:08:21Z"],"dc:date.available":["2014-10-23T13:08:21Z"],"dc:date.issued":["2014-10-23"],"dc:description":["Útskrift frá: Háskólanum á Hólum - Hestafræðideild Landbúnaðarháskóla Íslands - Auðlindadeild"],"dc:description.abstract":["Nútíma hestamennsku fylgja miklir flutningar á hestum. Rannsóknir hafa sýnt að ýmsir þættirí flutningi geta verið streituvaldandi fyrir hesta. Hingað til hafa áhrif dempunar hávaðaáreitis í flutningi ekki verið könnuð sérstaklega. Markmiðið með rannsókn höfundar var að kanna hvort hægt sé að merkja áhrif af notkun eyrnatappa á hjartsláttaviðbrögð hrossa í flutningum og skoða þannig hversu mikil áhrif hávaðaáreiti í kerru hefur á stress hestsins. Í rannsókninni voru hjartsláttarviðbrögð hjá hestum í flutningi mæld, annarsvegar þegar hestarnir voru fluttir óvarðir í kerru, en hinsvegar þegar settir voru eyrnartappar í eyru hestanna til að dempa hávaðaáreiti. Þessar mælingar voru svo bornar saman. Í rannsóknina voru notaðir átta skólahestar frá Háskólanum að Hólum og voru þeir fluttir í hestakerru 25,4 km vegalengd, þrjá daga í röð. Polar hjartsláttarmælitæki var notað til að rannsaka breytingar á hjartsláttartíðni, tímabil milli hjartslátta og hjartsláttarbreytileika hjá hestunum meðan á flutningnum stóð. Hjartsláttarbreytileiki var metinn í gegnum fjórar breytur, 3 staðalfráviksbreytur og rót meðalferviks samfellds mismunar hjartsláttarbils. Hávaði í desíbelum (dB) og breytingar á hita- og rakastigi voru mældur í kerrunni auk breytinga á líkamshita og þyngd hestanna. Lagt var mat á svitamyndun og mælt hversu oft og mikið hestarnir skitu í flutningnum. Niðurstöður leiddu í ljós að meðalhjartsláttartíðni, mæld í slögum á mínútu (slm), lækkaði marktækt milli meðferða þannig að hún var lægri í flutningi með eyrnatöppum en án (p<0,05). Tímabil milli hjartslátta mælt í millisekúndum (ms) lengdist marktækt í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa (p<0,05). Hjartsláttarbreytileiki mældur í ms lengdist einnig tölulega í flutningi með eyrnatöppum miðað við flutning án eyrnatappa, en ekki var þar um marktækan mun að ræða (p>0,05). Á milli daga fannst marktækur munur á hjartsláttartíðni og hluta hjartsláttarbreytna (p<0,05). Hestarnir léttust (p<0,05) við flutninginn og líkamshiti hækkaði (p<0,05). Hávaði inni í kerrunni mældist að meðaltali 99 dB á meðan á flutningi stóð. Í ljós kom að notkun eyrnatappa hjá hestum í flutningi leiðir til breytinga á hjartsláttartíðni og hjartsláttarbreytileika, sem bendir til þess að hávaði hafi áhrif á streitu hjá hrossum í flutningi. Notkun eyrnatappa til hljóðdempunnar gæti þannig minnkað álag á hesta í flutningum og gert þeim vistina bærilegri."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/19952"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Flutningur","Stress","Hestur","Hjartsláttarmælingar","Hávaði","Eyrnatappar"],"dc:title":["Áhrif notkunar eyrnatappa á hjartslátt hesta í flutningi"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T19:56:59Z"}