{"id":{"repo_id":"holar","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/10861"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/holar/oai:skemman.is:1946/10861","repository":{"repo_id":"holar","name":"Hólar University College","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Vöxtur og þroski íslenska hestsins","abstract":"Markmið verkefnisins var að taka saman yfirlit um vöxt og stærð íslenska hestsins, byggt á íslenskum rannsóknum og nýlegum skrokkmálum og bera saman við rannsóknir á erlendum hestakynjum. Skoðuð voru skrokkmál byggð á mælingum sýndra kynbótahrossa á tímabilinu 1990 til 2009 (hæð, lengd, brjóstdýpt) og á mælingum folalda og tryppa á Hólum í Hjaltadal tímabilið 1996-2010 (hæð, lengd, brjóstdýpt, brjóstbreidd, breidd mjaðmahorna, breidd lærleggstoppa, brjóstummál, þungi). Þessar mælingar voru bornar saman við eldri íslenskar rannsóknir um vöxt íslenska hrossastofnsins. Samkvæmt mælingum fyrir sýnd hross á Íslandi eru hryssurnar marktækt lægri en hestarnir (p<0,01). Bæði hryssur og hestar sem fædd eru á tímabilinu 2000-2004 eru marktækt hærri, lengri og með meiri brjóstdýpt en þau sem fædd eru á tímabilinu 1985-1989 (p<0,01). Hryssurnar hafa hækkað á herðar úr 136,6 cm uppí 139,8 cm en hestarnir úr 139,4 cm uppí 141,3 cm. Hækkun á herðar er hlutfallslega meiri en aukin lengd og brjóstdýpt. Breytingar á stærð og skrokkhlutföllum getur bæði verið vegna bættrar fóðrunar og vegna áhrifa í ræktun. Mælingarnar fyrir Hólatryppin sýna að þau eru að vaxa mun hraðar en eldri íslenskar rannsóknir á vexti hafa sýnt. Þrátt fyrir góðan vöxt kemur í ljós að það hægist á þyngingu yfir veturinn, ekki síst hjá tryppum á 2. og 3. vetri, en áhrif á hæðarvöxt voru minni. Tækifærin til að auka vöxt enn frekar liggur því í heyfóðruninni yfir vetrartímann og gæðum haustbeitarinnar. Fyrsta árið er beinvöxtur folaldanna hraðastur og mikilvægt að fóðrun folalda og mjólkandi hryssna sé sem best.","abstract_html":"Markmið verkefnisins var að taka saman yfirlit um vöxt og stærð íslenska hestsins, byggt á íslenskum rannsóknum og nýlegum skrokkmálum og bera saman við rannsóknir á erlendum hestakynjum. Skoðuð voru skrokkmál byggð á mælingum sýndra kynbótahrossa á tímabilinu 1990 til 2009 (hæð, lengd, brjóstdýpt) og á mælingum folalda og tryppa á Hólum í Hjaltadal tímabilið 1996-2010 (hæð, lengd, brjóstdýpt, brjóstbreidd, breidd mjaðmahorna, breidd lærleggstoppa, brjóstummál, þungi). Þessar mælingar voru bornar saman við eldri íslenskar rannsóknir um vöxt íslenska hrossastofnsins. Samkvæmt mælingum fyrir sýnd hross á Íslandi eru hryssurnar marktækt lægri en hestarnir (p&lt;0,01). Bæði hryssur og hestar sem fædd eru á tímabilinu 2000-2004 eru marktækt hærri, lengri og með meiri brjóstdýpt en þau sem fædd eru á tímabilinu 1985-1989 (p&lt;0,01). Hryssurnar hafa hækkað á herðar úr 136,6 cm uppí 139,8 cm en hestarnir úr 139,4 cm uppí 141,3 cm. Hækkun á herðar er hlutfallslega meiri en aukin lengd og brjóstdýpt. Breytingar á stærð og skrokkhlutföllum getur bæði verið vegna bættrar fóðrunar og vegna áhrifa í ræktun. Mælingarnar fyrir Hólatryppin sýna að þau eru að vaxa mun hraðar en eldri íslenskar rannsóknir á vexti hafa sýnt. Þrátt fyrir góðan vöxt kemur í ljós að það hægist á þyngingu yfir veturinn, ekki síst hjá tryppum á 2. og 3. vetri, en áhrif á hæðarvöxt voru minni. Tækifærin til að auka vöxt enn frekar liggur því í heyfóðruninni yfir vetrartímann og gæðum haustbeitarinnar. Fyrsta árið er beinvöxtur folaldanna hraðastur og mikilvægt að fóðrun folalda og mjólkandi hryssna sé sem best.","abstract_has_math":false,"creators":["Brynjar Skúlason 1968-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands","Háskólinn á Hólum"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2012,"date_issued":"2012-02-22","date_published":"2012-02-22","updated_at":"2026-07-27T19:57:31Z","subjects":["Hestar","Vöxtur","Þroski","Skrokkmælingar"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/10861","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands","Háskólinn á Hólum"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Brynjar Skúlason 1968-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2012-02-22T13:17:54Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2012-02-22T13:17:54Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2012-02-22"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Hestar","Vöxtur","Þroski","Skrokkmælingar"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/10861"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Útskrift frá: Háskólanum á Hólum - Hestafræðideild Landbúnaðarháskóla Íslands - Auðlindadeild"]},{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Markmið verkefnisins var að taka saman yfirlit um vöxt og stærð íslenska hestsins, byggt á íslenskum rannsóknum og nýlegum skrokkmálum og bera saman við rannsóknir á erlendum hestakynjum. Skoðuð voru skrokkmál byggð á mælingum sýndra kynbótahrossa á tímabilinu 1990 til 2009 (hæð, lengd, brjóstdýpt) og á mælingum folalda og tryppa á Hólum í Hjaltadal tímabilið 1996-2010 (hæð, lengd, brjóstdýpt, brjóstbreidd, breidd mjaðmahorna, breidd lærleggstoppa, brjóstummál, þungi). Þessar mælingar voru bornar saman við eldri íslenskar rannsóknir um vöxt íslenska hrossastofnsins. Samkvæmt mælingum fyrir sýnd hross á Íslandi eru hryssurnar marktækt lægri en hestarnir (p<0,01). Bæði hryssur og hestar sem fædd eru á tímabilinu 2000-2004 eru marktækt hærri, lengri og með meiri brjóstdýpt en þau sem fædd eru á tímabilinu 1985-1989 (p<0,01). Hryssurnar hafa hækkað á herðar úr 136,6 cm uppí 139,8 cm en hestarnir úr 139,4 cm uppí 141,3 cm. Hækkun á herðar er hlutfallslega meiri en aukin lengd og brjóstdýpt. Breytingar á stærð og skrokkhlutföllum getur bæði verið vegna bættrar fóðrunar og vegna áhrifa í ræktun. Mælingarnar fyrir Hólatryppin sýna að þau eru að vaxa mun hraðar en eldri íslenskar rannsóknir á vexti hafa sýnt. Þrátt fyrir góðan vöxt kemur í ljós að það hægist á þyngingu yfir veturinn, ekki síst hjá tryppum á 2. og 3. vetri, en áhrif á hæðarvöxt voru minni. Tækifærin til að auka vöxt enn frekar liggur því í heyfóðruninni yfir vetrartímann og gæðum haustbeitarinnar. Fyrsta árið er beinvöxtur folaldanna hraðastur og mikilvægt að fóðrun folalda og mjólkandi hryssna sé sem best."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Vöxtur og þroski íslenska hestsins"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands","Háskólinn á Hólum"],"dc:creator":["Brynjar Skúlason 1968-"],"dc:date.accessioned":["2012-02-22T13:17:54Z"],"dc:date.available":["2012-02-22T13:17:54Z"],"dc:date.issued":["2012-02-22"],"dc:description":["Útskrift frá: Háskólanum á Hólum - Hestafræðideild Landbúnaðarháskóla Íslands - Auðlindadeild"],"dc:description.abstract":["Markmið verkefnisins var að taka saman yfirlit um vöxt og stærð íslenska hestsins, byggt á íslenskum rannsóknum og nýlegum skrokkmálum og bera saman við rannsóknir á erlendum hestakynjum. Skoðuð voru skrokkmál byggð á mælingum sýndra kynbótahrossa á tímabilinu 1990 til 2009 (hæð, lengd, brjóstdýpt) og á mælingum folalda og tryppa á Hólum í Hjaltadal tímabilið 1996-2010 (hæð, lengd, brjóstdýpt, brjóstbreidd, breidd mjaðmahorna, breidd lærleggstoppa, brjóstummál, þungi). Þessar mælingar voru bornar saman við eldri íslenskar rannsóknir um vöxt íslenska hrossastofnsins. Samkvæmt mælingum fyrir sýnd hross á Íslandi eru hryssurnar marktækt lægri en hestarnir (p<0,01). Bæði hryssur og hestar sem fædd eru á tímabilinu 2000-2004 eru marktækt hærri, lengri og með meiri brjóstdýpt en þau sem fædd eru á tímabilinu 1985-1989 (p<0,01). Hryssurnar hafa hækkað á herðar úr 136,6 cm uppí 139,8 cm en hestarnir úr 139,4 cm uppí 141,3 cm. Hækkun á herðar er hlutfallslega meiri en aukin lengd og brjóstdýpt. Breytingar á stærð og skrokkhlutföllum getur bæði verið vegna bættrar fóðrunar og vegna áhrifa í ræktun. Mælingarnar fyrir Hólatryppin sýna að þau eru að vaxa mun hraðar en eldri íslenskar rannsóknir á vexti hafa sýnt. Þrátt fyrir góðan vöxt kemur í ljós að það hægist á þyngingu yfir veturinn, ekki síst hjá tryppum á 2. og 3. vetri, en áhrif á hæðarvöxt voru minni. Tækifærin til að auka vöxt enn frekar liggur því í heyfóðruninni yfir vetrartímann og gæðum haustbeitarinnar. Fyrsta árið er beinvöxtur folaldanna hraðastur og mikilvægt að fóðrun folalda og mjólkandi hryssna sé sem best."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/10861"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Hestar","Vöxtur","Þroski","Skrokkmælingar"],"dc:title":["Vöxtur og þroski íslenska hestsins"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T19:57:31Z"}