Structure and Sorption Behaviour of Liposomal Dispersions

Sommige surfactants vormen dubbellagen bij het dispergeren in water. Door mechanische agitatie sluiten deze dubbellagen zich vaak tot liposomen, ook wel vesikels genoemd. In de dubbellagen kunnen zowel amfifiele als hydrofobe stoffen sorberen terwijl hydrofiele stoffen kunnen ingesloten worden in de afgesloten waterige kern. Het gebruik van liposomen als drager voor gesorbeerde geneesmiddelen vormt dan ook een belangrijke toepassing. In dit werk werd de structuur en het sorptie-gedrag van liposomale dispersies bestudeerd. De ladingsdichtheid en het thermisch fasegedrag zijn de structuurkenmerken die op het sorptie-gedrag van liposomen het meest inwerken. De structuur wordt in grote mate beïnvloed door de bereidingswijze. Vooral voor liposomen in de vaste toestand wordt ook de sorptiekinetiek belangrijk. De vorming van liposomen werd in een rheometer bij verschillende afschuifsnelheden bestudeerd. Door tegelijkertijd het neutron verstrooiingsprofiel op te nemen en door lichtmicroscopisch onderzoek werd vastgesteld dat bij hogere concentraties liposomen reeds gevormd worden bij lagere afschuifsnelheid. Bij hogere afschuifsnelheid werd naast liposomen een steeds grotere fractie aan niet-gesloten dubbellagen gevonden. Daarnaast werd ook het effect van hoog-energetische ultrasone golven bestudeerd. Na sonicatie van sterk geladen liposomen werden met elektronenmicroscopie vooral sigaarvormige structuren met een diameter van hooguit 50 nm gevonden. Bovendien bleek dat in deze structuren ongeveer de helft van de alkylketens vloeibaar bleef bij het koelen onder de vast-vloeibaar transitie-temperatuur. In een tweede deel werd het thermisch fasegedrag van kationische dioctadecyldimethyl-ammonium bromide liposomen onderzocht. Vooral aan de tweede transitie, die voorkwam naast de transitie van het smelten van de alkylketens, werd bijzondere aandacht besteed. Deze transitie bleek sterk afhankelijk van de voorgeschiedenis van de dispersie. In een derde deel werden de structuur-veranderingen van kationische liposomen veroorzaakt door de complexatiereactie met een anionisch surfactant onderzocht. Met elektro-foretische lichtverstrooiing, isotherme titratie calorimetrie, nucleaire magnetische resonantie en X-straal diffractie werd vastgesteld dat bij liposomen met een hoge kristalliniteit het 1:1 complex in een lamellaire structuur precipiteerde. Bij liposomen met een lagere kristalliniteit ging deze complexatiereactie eerder gepaard met flocculatie van de liposomen door ladings-neutralisatie en hydrofobisatie. In een vierde deel werd de sorptie onderzocht van propranolol (Ppn), een geneesmiddel, in fosfolipide liposomen of magnetoliposomen. Deze laatste bestaan uit magnetiet nanopartikels waarop een fosfolipide dubbellaag is afgezet. Omdat Ppn een aminegroep bevat die afhankelijk van de pH al dan niet geprotoneerd is, wordt dit sorptiegedrag sterk beïnvloed door ladingsinteracties. De totale gesorbeerde hoeveelheid werd bepaald na afscheiden van de liposomen; de geprotoneerde fractie hiervan werd met elektroforetische lichtverstrooiing gemeten. Met behulp van een mathematisch model werd uit deze data besloten dat sorptie meer uitgesproken is bij hogere zout-concentraties en dat de dissociatieconstante van propranolol in de dubbellaag 1.33 eenheden lager is dan in water.

Author dc:creator

• Cocquyt, Jan

Contributors dc:contributor

• Van Der Meeren, P

Statement dc:rights

• info:eu-repo/semantics/openAccess

Language dc:language

und

Identifier

https://biblio.ugent.be/publication/468186
http://doi.org/1854/3424
https://biblio.ugent.be/publication/468186/file/1876989

OAI identifier oai:identifier

oai:archive.ugent.be:468186