{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/7792"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/7792","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Opna þjóðfélagið og óvinir þess","abstract":"Í þessari ritgerð verða þýddir fjórir fyrstu kaflarnir úr bókinni Opna þjóðfélagið og óvinir þess (e. The Open Society and Its Enemies) eftir heimspekinginn Sir Karl R. Popper. Bókin fjallar að mörgu leyti um hugtak sem Popper nefnir söguhyggju og gagnrýni hans á kenningasmiði sem hann telur hafa tileinkað sér hana í kenningasmíðum sínum. Hugtakið söguhyggja skilgreinir Popper sem þá sannfæringu að mannkynssagan sé bundin sögulegum lögmálum sem hægt er að rekja og uppgötva. Þeim er síðan hægt að beita til að sjá fyrir um framgang mannkynssögunnar. Í bókinni tengir Popper þessa hugmynd við ýmsa heimspekinga á borð við Hegel og Marx. Popper telur Platón vera einn helsta forvígismann söguhyggjunnar og tileinkar fyrra bindi bókarinnar hugmyndum Platóns. Popper hafði sérstakar áhyggjur af því hvernig sannfærandi rökleiðslu söguhyggjunnar væri auðveldlega hægt að beita til að réttlæta miðstýrt stjórnarfyrirkomulag, þ.e. þar sem einstakir spámenn eru þeir einu sem geta séð hvað þjóðinni er fyrir bestu. Í köflunum sem þýddir eru í þessari ritgerð fjallar Popper m.a. um breytingarkenningu Herakleitosar, fyrirmyndaríki og frummyndakenningu Platóns og tengingu þeirra við söguhyggjuna og miðstýrt ríkisvald. Bókina skrifaði Popper á miklum óróatímum í Evrópu þar sem mikil óvissa ríkti um framtíðina. Popper var alla tíð mikill stuðningsmaður lýðræðis og var bókin skrifuð til stuðnings lýðræðishefðinni.","abstract_html":"Í þessari ritgerð verða þýddir fjórir fyrstu kaflarnir úr bókinni Opna þjóðfélagið og óvinir þess (e. The Open Society and Its Enemies) eftir heimspekinginn Sir Karl R. Popper. Bókin fjallar að mörgu leyti um hugtak sem Popper nefnir söguhyggju og gagnrýni hans á kenningasmiði sem hann telur hafa tileinkað sér hana í kenningasmíðum sínum. Hugtakið söguhyggja skilgreinir Popper sem þá sannfæringu að mannkynssagan sé bundin sögulegum lögmálum sem hægt er að rekja og uppgötva. Þeim er síðan hægt að beita til að sjá fyrir um framgang mannkynssögunnar. Í bókinni tengir Popper þessa hugmynd við ýmsa heimspekinga á borð við Hegel og Marx. Popper telur Platón vera einn helsta forvígismann söguhyggjunnar og tileinkar fyrra bindi bókarinnar hugmyndum Platóns. Popper hafði sérstakar áhyggjur af því hvernig sannfærandi rökleiðslu söguhyggjunnar væri auðveldlega hægt að beita til að réttlæta miðstýrt stjórnarfyrirkomulag, þ.e. þar sem einstakir spámenn eru þeir einu sem geta séð hvað þjóðinni er fyrir bestu. Í köflunum sem þýddir eru í þessari ritgerð fjallar Popper m.a. um breytingarkenningu Herakleitosar, fyrirmyndaríki og frummyndakenningu Platóns og tengingu þeirra við söguhyggjuna og miðstýrt ríkisvald. Bókina skrifaði Popper á miklum óróatímum í Evrópu þar sem mikil óvissa ríkti um framtíðina. Popper var alla tíð mikill stuðningsmaður lýðræðis og var bókin skrifuð til stuðnings lýðræðishefðinni.","abstract_has_math":false,"creators":["Sturla Birgisson 1985-","Popper, Karl Raimund, 1902-1944"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2011,"date_issued":"2011-03-28","date_published":"2011-03-28","updated_at":"2026-07-27T18:53:57Z","subjects":["Félagsvísindi","Heimspeki","Söguhyggja","Lýðræði"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/7792","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Sturla Birgisson 1985-","Popper, Karl Raimund, 1902-1944"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2011-03-28T17:55:52Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2011-03-28T17:55:52Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2011-03-28"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Félagsvísindi","Heimspeki","Söguhyggja","Lýðræði"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/7792"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Íslensk þýðing á verki Sir Karls Popper"]},{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Í þessari ritgerð verða þýddir fjórir fyrstu kaflarnir úr bókinni Opna þjóðfélagið og óvinir þess (e. The Open Society and Its Enemies) eftir heimspekinginn Sir Karl R. Popper. Bókin fjallar að mörgu leyti um hugtak sem Popper nefnir söguhyggju og gagnrýni hans á kenningasmiði sem hann telur hafa tileinkað sér hana í kenningasmíðum sínum. Hugtakið söguhyggja skilgreinir Popper sem þá sannfæringu að mannkynssagan sé bundin sögulegum lögmálum sem hægt er að rekja og uppgötva. Þeim er síðan hægt að beita til að sjá fyrir um framgang mannkynssögunnar. Í bókinni tengir Popper þessa hugmynd við ýmsa heimspekinga á borð við Hegel og Marx. Popper telur Platón vera einn helsta forvígismann söguhyggjunnar og tileinkar fyrra bindi bókarinnar hugmyndum Platóns. Popper hafði sérstakar áhyggjur af því hvernig sannfærandi rökleiðslu söguhyggjunnar væri auðveldlega hægt að beita til að réttlæta miðstýrt stjórnarfyrirkomulag, þ.e. þar sem einstakir spámenn eru þeir einu sem geta séð hvað þjóðinni er fyrir bestu. Í köflunum sem þýddir eru í þessari ritgerð fjallar Popper m.a. um breytingarkenningu Herakleitosar, fyrirmyndaríki og frummyndakenningu Platóns og tengingu þeirra við söguhyggjuna og miðstýrt ríkisvald. Bókina skrifaði Popper á miklum óróatímum í Evrópu þar sem mikil óvissa ríkti um framtíðina. Popper var alla tíð mikill stuðningsmaður lýðræðis og var bókin skrifuð til stuðnings lýðræðishefðinni."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Opna þjóðfélagið og óvinir þess","The Open Society and Its Enemies"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Sturla Birgisson 1985-","Popper, Karl Raimund, 1902-1944"],"dc:date.accessioned":["2011-03-28T17:55:52Z"],"dc:date.available":["2011-03-28T17:55:52Z"],"dc:date.issued":["2011-03-28"],"dc:description":["Íslensk þýðing á verki Sir Karls Popper"],"dc:description.abstract":["Í þessari ritgerð verða þýddir fjórir fyrstu kaflarnir úr bókinni Opna þjóðfélagið og óvinir þess (e. The Open Society and Its Enemies) eftir heimspekinginn Sir Karl R. Popper. Bókin fjallar að mörgu leyti um hugtak sem Popper nefnir söguhyggju og gagnrýni hans á kenningasmiði sem hann telur hafa tileinkað sér hana í kenningasmíðum sínum. Hugtakið söguhyggja skilgreinir Popper sem þá sannfæringu að mannkynssagan sé bundin sögulegum lögmálum sem hægt er að rekja og uppgötva. Þeim er síðan hægt að beita til að sjá fyrir um framgang mannkynssögunnar. Í bókinni tengir Popper þessa hugmynd við ýmsa heimspekinga á borð við Hegel og Marx. Popper telur Platón vera einn helsta forvígismann söguhyggjunnar og tileinkar fyrra bindi bókarinnar hugmyndum Platóns. Popper hafði sérstakar áhyggjur af því hvernig sannfærandi rökleiðslu söguhyggjunnar væri auðveldlega hægt að beita til að réttlæta miðstýrt stjórnarfyrirkomulag, þ.e. þar sem einstakir spámenn eru þeir einu sem geta séð hvað þjóðinni er fyrir bestu. Í köflunum sem þýddir eru í þessari ritgerð fjallar Popper m.a. um breytingarkenningu Herakleitosar, fyrirmyndaríki og frummyndakenningu Platóns og tengingu þeirra við söguhyggjuna og miðstýrt ríkisvald. Bókina skrifaði Popper á miklum óróatímum í Evrópu þar sem mikil óvissa ríkti um framtíðina. Popper var alla tíð mikill stuðningsmaður lýðræðis og var bókin skrifuð til stuðnings lýðræðishefðinni."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/7792"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Félagsvísindi","Heimspeki","Söguhyggja","Lýðræði"],"dc:title":["Opna þjóðfélagið og óvinir þess","The Open Society and Its Enemies"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:53:57Z"}