{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53849"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53849","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Drepur skólakerfið sköpunargleðina?","abstract":"Sköpun er ein af grunnstoðum menntunar samkvæmt aðalnámskrá grunnskóla og lykilhæfni í samfélagi sem gerir sífellt meiri kröfur um gagnrýna hugsun, frumkvæði og nýsköpun. Þrátt fyrir skýr markmið opinberrar menntastefnu yfirvalda benda rannsóknir til þess að rými til sköpunar í skólum sé misjafnt og að áherslur námsmats og skipulag skólastarfs geti takmarkað möguleika nemenda til að vera skapandi. Markmið þessarar rannsóknar var að kanna hvort íslenska grunnskólakerfið sé að gera nóg til að rækta skapandi hugsun nemenda. Framkvæmd var eigindleg rannsókn þar sem tekin voru sex hálfopin viðtöl við kennara í grunnskólum. Niðurstöður sýna að nemendur búa yfir sterkri, meðfæddri sköpunargáfu og blómstra þegar þeir fá rými til að vinna verkefni á skapandi hátt. Hins vegar kemur fram ósamræmi á milli stefnu og innleiðingar, þar sem sköpun í kennslu er gjarnan háð frumkvæði einstaka kennara frekar en kerfisbundnum viðmiðum. Kennarar greina frá hindrunum tengdum tímaskorti, námskrárviðmiðum og námsmati, sem leggja ríkari áherslur á staðlaðar niðurstöður en skapandi ferli. Þessar niðurstöður endurspegla bilið á milli stefnu og raunverulegs skólastarfs, sem fræðimenn kalla sköpunargjá. Rannsóknin gefur vísbendingar um að íslenskir grunnskólanemendur séu vissulega skapandi en að skólakerfið sé ekki að gera nóg til að markvisst taka utan um sköpun og örva skapandi hugsun. Einn kennari nefndi að nemendur séu skapandi þrátt fyrir skólakerfið en ekki vegna þess. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að efla stuðning við kennara, þróa námsmat sem tekur mið af skapandi skólastarfi og tryggir að það sé gildandi hluti í kennslu í öllum námsgreinum.","abstract_html":"Sköpun er ein af grunnstoðum menntunar samkvæmt aðalnámskrá grunnskóla og lykilhæfni í samfélagi sem gerir sífellt meiri kröfur um gagnrýna hugsun, frumkvæði og nýsköpun. Þrátt fyrir skýr markmið opinberrar menntastefnu yfirvalda benda rannsóknir til þess að rými til sköpunar í skólum sé misjafnt og að áherslur námsmats og skipulag skólastarfs geti takmarkað möguleika nemenda til að vera skapandi. Markmið þessarar rannsóknar var að kanna hvort íslenska grunnskólakerfið sé að gera nóg til að rækta skapandi hugsun nemenda. Framkvæmd var eigindleg rannsókn þar sem tekin voru sex hálfopin viðtöl við kennara í grunnskólum. Niðurstöður sýna að nemendur búa yfir sterkri, meðfæddri sköpunargáfu og blómstra þegar þeir fá rými til að vinna verkefni á skapandi hátt. Hins vegar kemur fram ósamræmi á milli stefnu og innleiðingar, þar sem sköpun í kennslu er gjarnan háð frumkvæði einstaka kennara frekar en kerfisbundnum viðmiðum. Kennarar greina frá hindrunum tengdum tímaskorti, námskrárviðmiðum og námsmati, sem leggja ríkari áherslur á staðlaðar niðurstöður en skapandi ferli. Þessar niðurstöður endurspegla bilið á milli stefnu og raunverulegs skólastarfs, sem fræðimenn kalla sköpunargjá. Rannsóknin gefur vísbendingar um að íslenskir grunnskólanemendur séu vissulega skapandi en að skólakerfið sé ekki að gera nóg til að markvisst taka utan um sköpun og örva skapandi hugsun. Einn kennari nefndi að nemendur séu skapandi þrátt fyrir skólakerfið en ekki vegna þess. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að efla stuðning við kennara, þróa námsmat sem tekur mið af skapandi skólastarfi og tryggir að það sé gildandi hluti í kennslu í öllum námsgreinum.","abstract_has_math":false,"creators":["Ester Sara Ólafsdóttir Cummings 1995-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-14T10:31:43Z","date_published":"2026-06-14T10:31:43Z","updated_at":"2026-07-27T18:56:37Z","subjects":["Grunnskólar","Sköpunargáfa","Nemendur","Menntakerfi"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53849","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ester Sara Ólafsdóttir Cummings 1995-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-14T10:31:39Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-14T10:31:39Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-14T10:31:43Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Grunnskólar","Sköpunargáfa","Nemendur","Menntakerfi"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53849"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Sköpun er ein af grunnstoðum menntunar samkvæmt aðalnámskrá grunnskóla og lykilhæfni í samfélagi sem gerir sífellt meiri kröfur um gagnrýna hugsun, frumkvæði og nýsköpun. Þrátt fyrir skýr markmið opinberrar menntastefnu yfirvalda benda rannsóknir til þess að rými til sköpunar í skólum sé misjafnt og að áherslur námsmats og skipulag skólastarfs geti takmarkað möguleika nemenda til að vera skapandi. Markmið þessarar rannsóknar var að kanna hvort íslenska grunnskólakerfið sé að gera nóg til að rækta skapandi hugsun nemenda. Framkvæmd var eigindleg rannsókn þar sem tekin voru sex hálfopin viðtöl við kennara í grunnskólum. Niðurstöður sýna að nemendur búa yfir sterkri, meðfæddri sköpunargáfu og blómstra þegar þeir fá rými til að vinna verkefni á skapandi hátt. Hins vegar kemur fram ósamræmi á milli stefnu og innleiðingar, þar sem sköpun í kennslu er gjarnan háð frumkvæði einstaka kennara frekar en kerfisbundnum viðmiðum. Kennarar greina frá hindrunum tengdum tímaskorti, námskrárviðmiðum og námsmati, sem leggja ríkari áherslur á staðlaðar niðurstöður en skapandi ferli. Þessar niðurstöður endurspegla bilið á milli stefnu og raunverulegs skólastarfs, sem fræðimenn kalla sköpunargjá. Rannsóknin gefur vísbendingar um að íslenskir grunnskólanemendur séu vissulega skapandi en að skólakerfið sé ekki að gera nóg til að markvisst taka utan um sköpun og örva skapandi hugsun. Einn kennari nefndi að nemendur séu skapandi þrátt fyrir skólakerfið en ekki vegna þess. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að efla stuðning við kennara, þróa námsmat sem tekur mið af skapandi skólastarfi og tryggir að það sé gildandi hluti í kennslu í öllum námsgreinum.","Creativity is one of the core values of education according to the Icelandic National Curriculum and a key skill in a society that demands critical thinking, originality and innovation. Despite clear goals in the educational policies from the Icelandic government, research shows that room for creativity in schools is not consistant and the assessment practices as well as the organizational structures may limit students‘ ability to be creative. The aim of this study was to examine whether the Icelandic elementary school system does enough to foster creativity in students. A qualitative research design was chosen where six semi-structured interviews were taken with teachers at elementary level. The findings show that students possess strong creative abilities and flourish when given the space to engage with the school curriculum in creative ways. However, the implementation of creative teaching practices is uneven and largely dependent on individual teachers rather than systematic support. Participants reported time-related barriers as well as curriculum demands and confusing assessment practices. These findings reflect a creativity gap between the intentions of the National Curriculum and actual classroom practice. The study concludes that while icelandic students are indeed creative the Icelandic school does not nurture creativity in a systematic or deliberate manner. One teacher mentioned that students are creative despite the system, not because of it. The results highlight the need to strengthen support for teachers, develop assessment methods that recognize creative processes, and ensure that creativity is integrated consistently across all subjects."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Drepur skólakerfið sköpunargleðina?"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Ester Sara Ólafsdóttir Cummings 1995-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-14T10:31:39Z"],"dc:date.available":["2026-06-14T10:31:39Z"],"dc:date.issued":["2026-06-14T10:31:43Z"],"dc:description.abstract":["Sköpun er ein af grunnstoðum menntunar samkvæmt aðalnámskrá grunnskóla og lykilhæfni í samfélagi sem gerir sífellt meiri kröfur um gagnrýna hugsun, frumkvæði og nýsköpun. Þrátt fyrir skýr markmið opinberrar menntastefnu yfirvalda benda rannsóknir til þess að rými til sköpunar í skólum sé misjafnt og að áherslur námsmats og skipulag skólastarfs geti takmarkað möguleika nemenda til að vera skapandi. Markmið þessarar rannsóknar var að kanna hvort íslenska grunnskólakerfið sé að gera nóg til að rækta skapandi hugsun nemenda. Framkvæmd var eigindleg rannsókn þar sem tekin voru sex hálfopin viðtöl við kennara í grunnskólum. Niðurstöður sýna að nemendur búa yfir sterkri, meðfæddri sköpunargáfu og blómstra þegar þeir fá rými til að vinna verkefni á skapandi hátt. Hins vegar kemur fram ósamræmi á milli stefnu og innleiðingar, þar sem sköpun í kennslu er gjarnan háð frumkvæði einstaka kennara frekar en kerfisbundnum viðmiðum. Kennarar greina frá hindrunum tengdum tímaskorti, námskrárviðmiðum og námsmati, sem leggja ríkari áherslur á staðlaðar niðurstöður en skapandi ferli. Þessar niðurstöður endurspegla bilið á milli stefnu og raunverulegs skólastarfs, sem fræðimenn kalla sköpunargjá. Rannsóknin gefur vísbendingar um að íslenskir grunnskólanemendur séu vissulega skapandi en að skólakerfið sé ekki að gera nóg til að markvisst taka utan um sköpun og örva skapandi hugsun. Einn kennari nefndi að nemendur séu skapandi þrátt fyrir skólakerfið en ekki vegna þess. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að efla stuðning við kennara, þróa námsmat sem tekur mið af skapandi skólastarfi og tryggir að það sé gildandi hluti í kennslu í öllum námsgreinum.","Creativity is one of the core values of education according to the Icelandic National Curriculum and a key skill in a society that demands critical thinking, originality and innovation. Despite clear goals in the educational policies from the Icelandic government, research shows that room for creativity in schools is not consistant and the assessment practices as well as the organizational structures may limit students‘ ability to be creative. The aim of this study was to examine whether the Icelandic elementary school system does enough to foster creativity in students. A qualitative research design was chosen where six semi-structured interviews were taken with teachers at elementary level. The findings show that students possess strong creative abilities and flourish when given the space to engage with the school curriculum in creative ways. However, the implementation of creative teaching practices is uneven and largely dependent on individual teachers rather than systematic support. Participants reported time-related barriers as well as curriculum demands and confusing assessment practices. These findings reflect a creativity gap between the intentions of the National Curriculum and actual classroom practice. The study concludes that while icelandic students are indeed creative the Icelandic school does not nurture creativity in a systematic or deliberate manner. One teacher mentioned that students are creative despite the system, not because of it. The results highlight the need to strengthen support for teachers, develop assessment methods that recognize creative processes, and ensure that creativity is integrated consistently across all subjects."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53849"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Grunnskólar","Sköpunargáfa","Nemendur","Menntakerfi"],"dc:title":["Drepur skólakerfið sköpunargleðina?"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:56:37Z"}