{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53845"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53845","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Frá NPM til post-NPM? Ábyrgð og stjórnsýsluumbætur í íslenskri lögreglu 2014-2024","abstract":"Ritgerðin ber saman tvö umbótaverkefni innan íslenskrar lögreglu og sýnir hvernig þau endurspegla breyttar áherslur í stjórnsýslu, ábyrgð og lýðræðislegu aðhaldi. Annars vegar er skoðuð lagabreytingin frá 2014 sem sameinaði lögregluumdæmi úr 15 í 9 með áherslu á hagræðingu, samræmingu og miðlæga stjórnun. Hins vegar er greint frumvarp frá 2023–2024 um innra gæðaeftirlit og samhæfingu, sem lagði áherslu á faglegt aðhald og gæðastjórnun en náði ekki fram að ganga. Rannsóknin byggir á eigindlegri greiningu opinberra gagna, rammaðri inn af kenningum Mark Bovens um ábyrgðarform, Robert Dahl um lýðræði og aðhald, og fræðum Hood, Christensen og Lægreid um NPM og post-NPM umbætur. Niðurstöðurnar sýna að breytingin 2014 bar sterk einkenni NPM: miðlæg stjórn, sameining og skilvirknisáherslur sem styrktu stigveldisábyrgð en veiktu lýðræðislegt aðhald og sköpuðu fjarlægð frá grasrót. Frumvarpið 2023–2024 var aftur á móti í anda post-NPM með áherslu á fagmennsku, gagnsæi og innra eftirlit, en skorti pólitískan stuðning. Saman benda málin til þróunar í átt að umbótum sem byggja frekar á gæðum, faglegu aðhaldi og trausti en eingöngu skipulagsbreytingum. Þau varpa einnig ljósi á undirliggjandi spennu opinberrar stjórnsýslu: að samræma skilvirkni, lýðræðislegt aðhald og faglega ábyrgð þannig að umbætur verði bæði réttmætar og áhrifaríkar.","abstract_html":"Ritgerðin ber saman tvö umbótaverkefni innan íslenskrar lögreglu og sýnir hvernig þau endurspegla breyttar áherslur í stjórnsýslu, ábyrgð og lýðræðislegu aðhaldi. Annars vegar er skoðuð lagabreytingin frá 2014 sem sameinaði lögregluumdæmi úr 15 í 9 með áherslu á hagræðingu, samræmingu og miðlæga stjórnun. Hins vegar er greint frumvarp frá 2023–2024 um innra gæðaeftirlit og samhæfingu, sem lagði áherslu á faglegt aðhald og gæðastjórnun en náði ekki fram að ganga. Rannsóknin byggir á eigindlegri greiningu opinberra gagna, rammaðri inn af kenningum Mark Bovens um ábyrgðarform, Robert Dahl um lýðræði og aðhald, og fræðum Hood, Christensen og Lægreid um NPM og post-NPM umbætur. Niðurstöðurnar sýna að breytingin 2014 bar sterk einkenni NPM: miðlæg stjórn, sameining og skilvirknisáherslur sem styrktu stigveldisábyrgð en veiktu lýðræðislegt aðhald og sköpuðu fjarlægð frá grasrót. Frumvarpið 2023–2024 var aftur á móti í anda post-NPM með áherslu á fagmennsku, gagnsæi og innra eftirlit, en skorti pólitískan stuðning. Saman benda málin til þróunar í átt að umbótum sem byggja frekar á gæðum, faglegu aðhaldi og trausti en eingöngu skipulagsbreytingum. Þau varpa einnig ljósi á undirliggjandi spennu opinberrar stjórnsýslu: að samræma skilvirkni, lýðræðislegt aðhald og faglega ábyrgð þannig að umbætur verði bæði réttmætar og áhrifaríkar.","abstract_has_math":false,"creators":["Kolbrún Ösp Guðrúnardóttir 1973-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-14T10:23:11Z","date_published":"2026-06-14T10:23:11Z","updated_at":"2026-07-27T18:53:25Z","subjects":["Lögreglan","Stjórnsýsla","Rekstrarhagræðing","Gæðastjórnun"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53845","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Kolbrún Ösp Guðrúnardóttir 1973-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-14T10:23:07Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-14T10:23:07Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-14T10:23:11Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lögreglan","Stjórnsýsla","Rekstrarhagræðing","Gæðastjórnun"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53845"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerðin ber saman tvö umbótaverkefni innan íslenskrar lögreglu og sýnir hvernig þau endurspegla breyttar áherslur í stjórnsýslu, ábyrgð og lýðræðislegu aðhaldi. Annars vegar er skoðuð lagabreytingin frá 2014 sem sameinaði lögregluumdæmi úr 15 í 9 með áherslu á hagræðingu, samræmingu og miðlæga stjórnun. Hins vegar er greint frumvarp frá 2023–2024 um innra gæðaeftirlit og samhæfingu, sem lagði áherslu á faglegt aðhald og gæðastjórnun en náði ekki fram að ganga. Rannsóknin byggir á eigindlegri greiningu opinberra gagna, rammaðri inn af kenningum Mark Bovens um ábyrgðarform, Robert Dahl um lýðræði og aðhald, og fræðum Hood, Christensen og Lægreid um NPM og post-NPM umbætur. Niðurstöðurnar sýna að breytingin 2014 bar sterk einkenni NPM: miðlæg stjórn, sameining og skilvirknisáherslur sem styrktu stigveldisábyrgð en veiktu lýðræðislegt aðhald og sköpuðu fjarlægð frá grasrót. Frumvarpið 2023–2024 var aftur á móti í anda post-NPM með áherslu á fagmennsku, gagnsæi og innra eftirlit, en skorti pólitískan stuðning. Saman benda málin til þróunar í átt að umbótum sem byggja frekar á gæðum, faglegu aðhaldi og trausti en eingöngu skipulagsbreytingum. Þau varpa einnig ljósi á undirliggjandi spennu opinberrar stjórnsýslu: að samræma skilvirkni, lýðræðislegt aðhald og faglega ábyrgð þannig að umbætur verði bæði réttmætar og áhrifaríkar.","This thesis examines two reform initiatives within the Icelandic police and explores how they reflect shifting priorities in public administration, accountability structures, and democratic oversight. The first case is the 2014 statutory reform that merged the country’s police districts from fifteen to nine, with the stated aim of increasing efficiency, strengthening coordination, and enhancing managerial accountability. The second is the 2023–2024 bill proposing the establishment of an internal quality assurance unit and central coordination mechanism, intended to reinforce professional standards and quality management within the police, but ultimately not enacted. The study employs qualitative content analysis of official documents, including legislation, bills, parliamentary records, committee reports, consultation submissions, government statements, and media coverage. The analytical framework draws on Mark Bovens’ typology of accountability in public administration, Robert Dahl’s concepts of democracy, legitimacy, and oversight, and the public management reform paradigms of Christopher Hood, Tom Christensen, and Per Lægreid, particularly the shift from New Public Management (NPM) to post-NPM models. Findings indicate that the 2014 reform reflects clear characteristics of NPMinspired governance, prioritizing consolidation, resource efficiency, and stronger hierarchical control. While it enhanced managerial and administrative accountability, it also raised concerns about greater distance from local communities, weakened democratic oversight, and uncertain implications for service delivery. In contrast, the 2023–2024 proposal embodies post-NPM thinking by placing professionalization, internal evaluation, and quality assurance at the forefront. The bill increased procedural transparency through open consultation and extensive committee work, but lacked the political support required for adoption. Taken together, the two cases suggest that Icelandic public administration is moving away from reliance on structural reorganization and centralized control toward a stronger focus on institutional quality, professional accountability, and internal trust - 7 building mechanisms. At the same time, they reveal a persistent tension that lies at the heart of contemporary governance: balancing efficiency, democratic control, and the multiple forms of accountability necessary to strengthen both legitimacy and performance"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Frá NPM til post-NPM? Ábyrgð og stjórnsýsluumbætur í íslenskri lögreglu 2014-2024"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Kolbrún Ösp Guðrúnardóttir 1973-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-14T10:23:07Z"],"dc:date.available":["2026-06-14T10:23:07Z"],"dc:date.issued":["2026-06-14T10:23:11Z"],"dc:description.abstract":["Ritgerðin ber saman tvö umbótaverkefni innan íslenskrar lögreglu og sýnir hvernig þau endurspegla breyttar áherslur í stjórnsýslu, ábyrgð og lýðræðislegu aðhaldi. Annars vegar er skoðuð lagabreytingin frá 2014 sem sameinaði lögregluumdæmi úr 15 í 9 með áherslu á hagræðingu, samræmingu og miðlæga stjórnun. Hins vegar er greint frumvarp frá 2023–2024 um innra gæðaeftirlit og samhæfingu, sem lagði áherslu á faglegt aðhald og gæðastjórnun en náði ekki fram að ganga. Rannsóknin byggir á eigindlegri greiningu opinberra gagna, rammaðri inn af kenningum Mark Bovens um ábyrgðarform, Robert Dahl um lýðræði og aðhald, og fræðum Hood, Christensen og Lægreid um NPM og post-NPM umbætur. Niðurstöðurnar sýna að breytingin 2014 bar sterk einkenni NPM: miðlæg stjórn, sameining og skilvirknisáherslur sem styrktu stigveldisábyrgð en veiktu lýðræðislegt aðhald og sköpuðu fjarlægð frá grasrót. Frumvarpið 2023–2024 var aftur á móti í anda post-NPM með áherslu á fagmennsku, gagnsæi og innra eftirlit, en skorti pólitískan stuðning. Saman benda málin til þróunar í átt að umbótum sem byggja frekar á gæðum, faglegu aðhaldi og trausti en eingöngu skipulagsbreytingum. Þau varpa einnig ljósi á undirliggjandi spennu opinberrar stjórnsýslu: að samræma skilvirkni, lýðræðislegt aðhald og faglega ábyrgð þannig að umbætur verði bæði réttmætar og áhrifaríkar.","This thesis examines two reform initiatives within the Icelandic police and explores how they reflect shifting priorities in public administration, accountability structures, and democratic oversight. The first case is the 2014 statutory reform that merged the country’s police districts from fifteen to nine, with the stated aim of increasing efficiency, strengthening coordination, and enhancing managerial accountability. The second is the 2023–2024 bill proposing the establishment of an internal quality assurance unit and central coordination mechanism, intended to reinforce professional standards and quality management within the police, but ultimately not enacted. The study employs qualitative content analysis of official documents, including legislation, bills, parliamentary records, committee reports, consultation submissions, government statements, and media coverage. The analytical framework draws on Mark Bovens’ typology of accountability in public administration, Robert Dahl’s concepts of democracy, legitimacy, and oversight, and the public management reform paradigms of Christopher Hood, Tom Christensen, and Per Lægreid, particularly the shift from New Public Management (NPM) to post-NPM models. Findings indicate that the 2014 reform reflects clear characteristics of NPMinspired governance, prioritizing consolidation, resource efficiency, and stronger hierarchical control. While it enhanced managerial and administrative accountability, it also raised concerns about greater distance from local communities, weakened democratic oversight, and uncertain implications for service delivery. In contrast, the 2023–2024 proposal embodies post-NPM thinking by placing professionalization, internal evaluation, and quality assurance at the forefront. The bill increased procedural transparency through open consultation and extensive committee work, but lacked the political support required for adoption. Taken together, the two cases suggest that Icelandic public administration is moving away from reliance on structural reorganization and centralized control toward a stronger focus on institutional quality, professional accountability, and internal trust - 7 building mechanisms. At the same time, they reveal a persistent tension that lies at the heart of contemporary governance: balancing efficiency, democratic control, and the multiple forms of accountability necessary to strengthen both legitimacy and performance"],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53845"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lögreglan","Stjórnsýsla","Rekstrarhagræðing","Gæðastjórnun"],"dc:title":["Frá NPM til post-NPM? Ábyrgð og stjórnsýsluumbætur í íslenskri lögreglu 2014-2024"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:53:25Z"}