{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53844"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53844","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir á Íslandi","abstract":"Markmið þessarar rannsóknar er að greina hvernig hægt er að innleiða ferðaþjónustuna með markvissum hætti inn í almannavarnakerfið á Íslandi. Rannsóknin byggir á starfendarannsókn (e. action research) þar sem rannsakandi er virkur þátttakandi í því kerfi sem rannsakað er. Notast var við eigindlega aðferðafræði þar sem tekin voru viðtöl við lykilaðila úr ferðaþjónustu og almannavarnakerfinu, auk þess sem fyrirliggjandi gögn og skjöl voru greind. Gögnin voru unnin með þemagreiningu með það að markmiði að varpa ljósi á núverandi stöðu, helstu áskoranir og mögulegar leiðir til umbóta. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að þátttaka ferðaþjónustunnar innan almannavarnakerfisins hefur lengi verið takmörkuð og að samstarf hefur að verulegu leyti byggst á óformlegum og persónubundnum tengslum. Helstu áskoranir snúa að skorti á skýrri ábyrgðar- og hlutverkaskiptingu, veikleikum í upplýsingaflæði og skorti á formfestu í samstarfi. Jafnframt benda niðurstöður til þess að ferðaþjónustan hafi ekki verið nægilega samþætt í viðbúnaði og áætlanagerð, heldur fremur komið að málum þegar atburðir hafa þegar átt sér stað. Þrátt fyrir þetta má greina jákvæða þróun á síðustu árum, þar sem aukin vitund hefur skapast um mikilvægi ferðaþjónustunnar sem lykilhagsmunaaðila í almannavörnum, sérstaklega í kjölfar atburða á borð við COVID-19 faraldurinn og eldgosahrinu á Reykjanesi. Viðmælendur leggja áherslu á þörf fyrir aukna formfestu, skýrari verkferla, skilgreiningu ábyrgðar og þróun samráðsvettvanga milli opinberra aðila og einkageirans. Rannsóknin leggur til að innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir byggist á skýru samstarfslíkani þar sem Ferðamálastofa gegnir samhæfingarhlutverki gagnvart greininni og tengingu við Almannavarnadeild Ríkislögreglustjóra. Lagt er til að þróa formlega samstarfssamninga, skýra boðleiðir og samþætta ferðaþjónustuna inn í fyrirliggjandi stjórnskipulag almannavarna, svo sem Samhæfingarstöð og aðgerðastjórnir. Slík nálgun getur stuðlað að bættri ákvarðanatöku, aukinni skilvirkni í viðbrögðum, auknu öryggi ferðamanna og styrktri seiglu samfélagsins í heild. Helstu niðurstöður benda til þess að markviss innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir sé bæði nauðsynleg og raunhæf, en krefjist formfestingar, skýrrar stefnumótunar og áframhaldandi samstarfs milli lykilaðila.","abstract_html":"Markmið þessarar rannsóknar er að greina hvernig hægt er að innleiða ferðaþjónustuna með markvissum hætti inn í almannavarnakerfið á Íslandi. Rannsóknin byggir á starfendarannsókn (e. action research) þar sem rannsakandi er virkur þátttakandi í því kerfi sem rannsakað er. Notast var við eigindlega aðferðafræði þar sem tekin voru viðtöl við lykilaðila úr ferðaþjónustu og almannavarnakerfinu, auk þess sem fyrirliggjandi gögn og skjöl voru greind. Gögnin voru unnin með þemagreiningu með það að markmiði að varpa ljósi á núverandi stöðu, helstu áskoranir og mögulegar leiðir til umbóta. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að þátttaka ferðaþjónustunnar innan almannavarnakerfisins hefur lengi verið takmörkuð og að samstarf hefur að verulegu leyti byggst á óformlegum og persónubundnum tengslum. Helstu áskoranir snúa að skorti á skýrri ábyrgðar- og hlutverkaskiptingu, veikleikum í upplýsingaflæði og skorti á formfestu í samstarfi. Jafnframt benda niðurstöður til þess að ferðaþjónustan hafi ekki verið nægilega samþætt í viðbúnaði og áætlanagerð, heldur fremur komið að málum þegar atburðir hafa þegar átt sér stað. Þrátt fyrir þetta má greina jákvæða þróun á síðustu árum, þar sem aukin vitund hefur skapast um mikilvægi ferðaþjónustunnar sem lykilhagsmunaaðila í almannavörnum, sérstaklega í kjölfar atburða á borð við COVID-19 faraldurinn og eldgosahrinu á Reykjanesi. Viðmælendur leggja áherslu á þörf fyrir aukna formfestu, skýrari verkferla, skilgreiningu ábyrgðar og þróun samráðsvettvanga milli opinberra aðila og einkageirans. Rannsóknin leggur til að innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir byggist á skýru samstarfslíkani þar sem Ferðamálastofa gegnir samhæfingarhlutverki gagnvart greininni og tengingu við Almannavarnadeild Ríkislögreglustjóra. Lagt er til að þróa formlega samstarfssamninga, skýra boðleiðir og samþætta ferðaþjónustuna inn í fyrirliggjandi stjórnskipulag almannavarna, svo sem Samhæfingarstöð og aðgerðastjórnir. Slík nálgun getur stuðlað að bættri ákvarðanatöku, aukinni skilvirkni í viðbrögðum, auknu öryggi ferðamanna og styrktri seiglu samfélagsins í heild. Helstu niðurstöður benda til þess að markviss innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir sé bæði nauðsynleg og raunhæf, en krefjist formfestingar, skýrrar stefnumótunar og áframhaldandi samstarfs milli lykilaðila.","abstract_has_math":false,"creators":["Dagbjartur Kristinn Brynjarsson 1971-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-14T10:20:21Z","date_published":"2026-06-14T10:20:21Z","updated_at":"2026-07-27T18:56:05Z","subjects":["Ferðaþjónusta","Almannavarnir","Samþætting kerfa"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53844","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Dagbjartur Kristinn Brynjarsson 1971-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-14T10:20:15Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-14T10:20:15Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-14T10:20:21Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ferðaþjónusta","Almannavarnir","Samþætting kerfa"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53844"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Markmið þessarar rannsóknar er að greina hvernig hægt er að innleiða ferðaþjónustuna með markvissum hætti inn í almannavarnakerfið á Íslandi. Rannsóknin byggir á starfendarannsókn (e. action research) þar sem rannsakandi er virkur þátttakandi í því kerfi sem rannsakað er. Notast var við eigindlega aðferðafræði þar sem tekin voru viðtöl við lykilaðila úr ferðaþjónustu og almannavarnakerfinu, auk þess sem fyrirliggjandi gögn og skjöl voru greind. Gögnin voru unnin með þemagreiningu með það að markmiði að varpa ljósi á núverandi stöðu, helstu áskoranir og mögulegar leiðir til umbóta. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að þátttaka ferðaþjónustunnar innan almannavarnakerfisins hefur lengi verið takmörkuð og að samstarf hefur að verulegu leyti byggst á óformlegum og persónubundnum tengslum. Helstu áskoranir snúa að skorti á skýrri ábyrgðar- og hlutverkaskiptingu, veikleikum í upplýsingaflæði og skorti á formfestu í samstarfi. Jafnframt benda niðurstöður til þess að ferðaþjónustan hafi ekki verið nægilega samþætt í viðbúnaði og áætlanagerð, heldur fremur komið að málum þegar atburðir hafa þegar átt sér stað. Þrátt fyrir þetta má greina jákvæða þróun á síðustu árum, þar sem aukin vitund hefur skapast um mikilvægi ferðaþjónustunnar sem lykilhagsmunaaðila í almannavörnum, sérstaklega í kjölfar atburða á borð við COVID-19 faraldurinn og eldgosahrinu á Reykjanesi. Viðmælendur leggja áherslu á þörf fyrir aukna formfestu, skýrari verkferla, skilgreiningu ábyrgðar og þróun samráðsvettvanga milli opinberra aðila og einkageirans. Rannsóknin leggur til að innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir byggist á skýru samstarfslíkani þar sem Ferðamálastofa gegnir samhæfingarhlutverki gagnvart greininni og tengingu við Almannavarnadeild Ríkislögreglustjóra. Lagt er til að þróa formlega samstarfssamninga, skýra boðleiðir og samþætta ferðaþjónustuna inn í fyrirliggjandi stjórnskipulag almannavarna, svo sem Samhæfingarstöð og aðgerðastjórnir. Slík nálgun getur stuðlað að bættri ákvarðanatöku, aukinni skilvirkni í viðbrögðum, auknu öryggi ferðamanna og styrktri seiglu samfélagsins í heild. Helstu niðurstöður benda til þess að markviss innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir sé bæði nauðsynleg og raunhæf, en krefjist formfestingar, skýrrar stefnumótunar og áframhaldandi samstarfs milli lykilaðila.","The aim of this study is to examine how the tourism sector can be systematically integrated into the emergency management system in Iceland. The research is based on an action research approach, in which the researcher is an active participant within the system under study. A qualitative methodology was applied, involving interviews with key stakeholders from both the tourism sector and the emergency management system, as well as an analysis of relevant documents and data. The data were analyzed using thematic analysis in order to identify the current status, key challenges, and potential pathways for improvement. The findings indicate that the involvement of the tourism sector within the emergency management system has historically been limited, with collaboration largely based on informal and personal relationships. Key challenges include a lack of clearly defined roles and responsibilities, weaknesses in information sharing, and insufficient formalization of cooperation. Furthermore, the results suggest that the tourism sector has not been adequately integrated into preparedness and planning processes, but has instead often been involved only in response to ongoing events. Despite these challenges, recent developments point to increasing awareness of the importance of the tourism sector as a key stakeholder in emergency management, particularly following events such as the COVID-19 pandemic and the recent volcanic activity on the Reykjanes Peninsula. Interviewees emphasize the need for greater formalization, clearer procedures, defined responsibilities, and the establishment of structured platforms for collaboration between public authorities and the private sector. The study proposes that the integration of tourism into emergency management should be based on a clear collaborative framework, in which the Icelandic Tourist Board plays a coordinating role in relation to the sector and serves as a link to the Department of Civil Protection and Emergency Management. It is recommended to develop formal cooperation agreements, clarify communication channels, and integrate the tourism sector into existing emergency management structures, such as coordination centers and incident command systems. Such an approach can enhance decision-making, improve response efficiency, increase tourist safety, and strengthen overall societal resilience. The main conclusion is that the systematic integration of the tourism sector into emergency management is both necessary and feasible, but requires formalization, clear policy direction, and sustained collaboration among key stakeholders."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir á Íslandi"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Dagbjartur Kristinn Brynjarsson 1971-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-14T10:20:15Z"],"dc:date.available":["2026-06-14T10:20:15Z"],"dc:date.issued":["2026-06-14T10:20:21Z"],"dc:description.abstract":["Markmið þessarar rannsóknar er að greina hvernig hægt er að innleiða ferðaþjónustuna með markvissum hætti inn í almannavarnakerfið á Íslandi. Rannsóknin byggir á starfendarannsókn (e. action research) þar sem rannsakandi er virkur þátttakandi í því kerfi sem rannsakað er. Notast var við eigindlega aðferðafræði þar sem tekin voru viðtöl við lykilaðila úr ferðaþjónustu og almannavarnakerfinu, auk þess sem fyrirliggjandi gögn og skjöl voru greind. Gögnin voru unnin með þemagreiningu með það að markmiði að varpa ljósi á núverandi stöðu, helstu áskoranir og mögulegar leiðir til umbóta. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að þátttaka ferðaþjónustunnar innan almannavarnakerfisins hefur lengi verið takmörkuð og að samstarf hefur að verulegu leyti byggst á óformlegum og persónubundnum tengslum. Helstu áskoranir snúa að skorti á skýrri ábyrgðar- og hlutverkaskiptingu, veikleikum í upplýsingaflæði og skorti á formfestu í samstarfi. Jafnframt benda niðurstöður til þess að ferðaþjónustan hafi ekki verið nægilega samþætt í viðbúnaði og áætlanagerð, heldur fremur komið að málum þegar atburðir hafa þegar átt sér stað. Þrátt fyrir þetta má greina jákvæða þróun á síðustu árum, þar sem aukin vitund hefur skapast um mikilvægi ferðaþjónustunnar sem lykilhagsmunaaðila í almannavörnum, sérstaklega í kjölfar atburða á borð við COVID-19 faraldurinn og eldgosahrinu á Reykjanesi. Viðmælendur leggja áherslu á þörf fyrir aukna formfestu, skýrari verkferla, skilgreiningu ábyrgðar og þróun samráðsvettvanga milli opinberra aðila og einkageirans. Rannsóknin leggur til að innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir byggist á skýru samstarfslíkani þar sem Ferðamálastofa gegnir samhæfingarhlutverki gagnvart greininni og tengingu við Almannavarnadeild Ríkislögreglustjóra. Lagt er til að þróa formlega samstarfssamninga, skýra boðleiðir og samþætta ferðaþjónustuna inn í fyrirliggjandi stjórnskipulag almannavarna, svo sem Samhæfingarstöð og aðgerðastjórnir. Slík nálgun getur stuðlað að bættri ákvarðanatöku, aukinni skilvirkni í viðbrögðum, auknu öryggi ferðamanna og styrktri seiglu samfélagsins í heild. Helstu niðurstöður benda til þess að markviss innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir sé bæði nauðsynleg og raunhæf, en krefjist formfestingar, skýrrar stefnumótunar og áframhaldandi samstarfs milli lykilaðila.","The aim of this study is to examine how the tourism sector can be systematically integrated into the emergency management system in Iceland. The research is based on an action research approach, in which the researcher is an active participant within the system under study. A qualitative methodology was applied, involving interviews with key stakeholders from both the tourism sector and the emergency management system, as well as an analysis of relevant documents and data. The data were analyzed using thematic analysis in order to identify the current status, key challenges, and potential pathways for improvement. The findings indicate that the involvement of the tourism sector within the emergency management system has historically been limited, with collaboration largely based on informal and personal relationships. Key challenges include a lack of clearly defined roles and responsibilities, weaknesses in information sharing, and insufficient formalization of cooperation. Furthermore, the results suggest that the tourism sector has not been adequately integrated into preparedness and planning processes, but has instead often been involved only in response to ongoing events. Despite these challenges, recent developments point to increasing awareness of the importance of the tourism sector as a key stakeholder in emergency management, particularly following events such as the COVID-19 pandemic and the recent volcanic activity on the Reykjanes Peninsula. Interviewees emphasize the need for greater formalization, clearer procedures, defined responsibilities, and the establishment of structured platforms for collaboration between public authorities and the private sector. The study proposes that the integration of tourism into emergency management should be based on a clear collaborative framework, in which the Icelandic Tourist Board plays a coordinating role in relation to the sector and serves as a link to the Department of Civil Protection and Emergency Management. It is recommended to develop formal cooperation agreements, clarify communication channels, and integrate the tourism sector into existing emergency management structures, such as coordination centers and incident command systems. Such an approach can enhance decision-making, improve response efficiency, increase tourist safety, and strengthen overall societal resilience. The main conclusion is that the systematic integration of the tourism sector into emergency management is both necessary and feasible, but requires formalization, clear policy direction, and sustained collaboration among key stakeholders."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53844"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Ferðaþjónusta","Almannavarnir","Samþætting kerfa"],"dc:title":["Innleiðing ferðaþjónustunnar í almannavarnir á Íslandi"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:56:05Z"}