{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53828"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53828","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Hver er ábyrgð og hlutverk innri endurskoðunar og regluvarðar í íslenskum fjármálafyrirtækjum, og hvernig er þessum hlutverkum háttað í framkvæmd?","abstract":"Ritgerðin fjallar um hvernig innri endurskoðun og regluvörður móta og styðja við góða stjórnarhætti í íslenskum fjármálafyrirtækjum, og hvernig þessi tvö lykilhlutverk birtast í raun í íslenskri framkvæmd. Byggt er á dogmatískri aðferð þar sem íslenskur réttur myndar kjarnann en evrópskt regluverk og alþjóðlegir staðlar eru nýttir til að varpa ljósi á túlkun og samanburð. Lagaramminn sem gildir um innri endurskoðun og regluvörslu skýr. Í lögum um fjármálafyrirtæki og tengdum sérlögum, ásamt reglugerð um innra eftirlit, er hlutverk þessara eininga skilgreint með nokkurri nákvæmni, þ.e. sjálfstæði þeirra, skyldur, boðleiðir og ábyrgðarsvið eru afmörkuð á formlegan hátt. Þessi lagalegi grunnur fellur vel að alþjóðlegum viðmiðum, einkum þriggja lína varnarkerfinu og COSO‑rammanum, sem veita fræðilegt sjónarhorn á hvernig eftirlits- og áhættustýringarkerfi eiga að virka í heild. Þegar horft er til framkvæmdarinnar kemur þó í ljós að formleg uppbygging segir ekki alla söguna. Íslensk fjármálafyrirtæki hafa almennt sett upp þær einingar sem lögin krefjast og skipurit endurspegla að mestu leyti rétt hlutverkaskiptingu. Hins vegar sýna úrskurðir og sáttir Seðlabanka Íslands í málum nokkurra fjármálafyrirtækja að efnislegt samræmi við reglurnar er ekki alltaf tryggt. Þar má sjá dæmi um veikleika í áhættumati, áreiðanleikakönnunum, eftirlitstækjum og eftirfylgni stjórna með úrbótum. Þessi niðurstaða fellur að mati FATF á íslenska framkvæmd, þar sem bent er á að lagaramminn sé traustur en að framkvæmdin sé ekki ávallt í takt við hann. Heildarniðurstaðan er því sú að bilið milli formlegrar og efnislegrar reglufylgni er raunverulegt og mælanlegt. Vandinn liggur ekki í skorti á reglum heldur í því hvernig þær eru innleiddar og beitt í daglegu starfi. Til að brúa þetta bil þarf ekki ný lög heldur styrkari eftirlitsmenningu til að mynda með skýrari boðleiðum, raunverulegu sjálfstæði eftirlitseininga og stjórnir sem taka ábyrgð sína alvarlega og fylgja eftir þeim kröfum sem lagaramminn gerir.","abstract_html":"Ritgerðin fjallar um hvernig innri endurskoðun og regluvörður móta og styðja við góða stjórnarhætti í íslenskum fjármálafyrirtækjum, og hvernig þessi tvö lykilhlutverk birtast í raun í íslenskri framkvæmd. Byggt er á dogmatískri aðferð þar sem íslenskur réttur myndar kjarnann en evrópskt regluverk og alþjóðlegir staðlar eru nýttir til að varpa ljósi á túlkun og samanburð. Lagaramminn sem gildir um innri endurskoðun og regluvörslu skýr. Í lögum um fjármálafyrirtæki og tengdum sérlögum, ásamt reglugerð um innra eftirlit, er hlutverk þessara eininga skilgreint með nokkurri nákvæmni, þ.e. sjálfstæði þeirra, skyldur, boðleiðir og ábyrgðarsvið eru afmörkuð á formlegan hátt. Þessi lagalegi grunnur fellur vel að alþjóðlegum viðmiðum, einkum þriggja lína varnarkerfinu og COSO‑rammanum, sem veita fræðilegt sjónarhorn á hvernig eftirlits- og áhættustýringarkerfi eiga að virka í heild. Þegar horft er til framkvæmdarinnar kemur þó í ljós að formleg uppbygging segir ekki alla söguna. Íslensk fjármálafyrirtæki hafa almennt sett upp þær einingar sem lögin krefjast og skipurit endurspegla að mestu leyti rétt hlutverkaskiptingu. Hins vegar sýna úrskurðir og sáttir Seðlabanka Íslands í málum nokkurra fjármálafyrirtækja að efnislegt samræmi við reglurnar er ekki alltaf tryggt. Þar má sjá dæmi um veikleika í áhættumati, áreiðanleikakönnunum, eftirlitstækjum og eftirfylgni stjórna með úrbótum. Þessi niðurstaða fellur að mati FATF á íslenska framkvæmd, þar sem bent er á að lagaramminn sé traustur en að framkvæmdin sé ekki ávallt í takt við hann. Heildarniðurstaðan er því sú að bilið milli formlegrar og efnislegrar reglufylgni er raunverulegt og mælanlegt. Vandinn liggur ekki í skorti á reglum heldur í því hvernig þær eru innleiddar og beitt í daglegu starfi. Til að brúa þetta bil þarf ekki ný lög heldur styrkari eftirlitsmenningu til að mynda með skýrari boðleiðum, raunverulegu sjálfstæði eftirlitseininga og stjórnir sem taka ábyrgð sína alvarlega og fylgja eftir þeim kröfum sem lagaramminn gerir.","abstract_has_math":false,"creators":["Haukur Daði Guðmarsson 1989-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T16:11:57Z","date_published":"2026-06-13T16:11:57Z","updated_at":"2026-07-27T18:56:05Z","subjects":["Innri endurskoðun","Eftirlitsreglur","Fjármálafyrirtæki"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53828","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Haukur Daði Guðmarsson 1989-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T16:11:52Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T16:11:52Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T16:11:57Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Innri endurskoðun","Eftirlitsreglur","Fjármálafyrirtæki"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53828"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerðin fjallar um hvernig innri endurskoðun og regluvörður móta og styðja við góða stjórnarhætti í íslenskum fjármálafyrirtækjum, og hvernig þessi tvö lykilhlutverk birtast í raun í íslenskri framkvæmd. Byggt er á dogmatískri aðferð þar sem íslenskur réttur myndar kjarnann en evrópskt regluverk og alþjóðlegir staðlar eru nýttir til að varpa ljósi á túlkun og samanburð. Lagaramminn sem gildir um innri endurskoðun og regluvörslu skýr. Í lögum um fjármálafyrirtæki og tengdum sérlögum, ásamt reglugerð um innra eftirlit, er hlutverk þessara eininga skilgreint með nokkurri nákvæmni, þ.e. sjálfstæði þeirra, skyldur, boðleiðir og ábyrgðarsvið eru afmörkuð á formlegan hátt. Þessi lagalegi grunnur fellur vel að alþjóðlegum viðmiðum, einkum þriggja lína varnarkerfinu og COSO‑rammanum, sem veita fræðilegt sjónarhorn á hvernig eftirlits- og áhættustýringarkerfi eiga að virka í heild. Þegar horft er til framkvæmdarinnar kemur þó í ljós að formleg uppbygging segir ekki alla söguna. Íslensk fjármálafyrirtæki hafa almennt sett upp þær einingar sem lögin krefjast og skipurit endurspegla að mestu leyti rétt hlutverkaskiptingu. Hins vegar sýna úrskurðir og sáttir Seðlabanka Íslands í málum nokkurra fjármálafyrirtækja að efnislegt samræmi við reglurnar er ekki alltaf tryggt. Þar má sjá dæmi um veikleika í áhættumati, áreiðanleikakönnunum, eftirlitstækjum og eftirfylgni stjórna með úrbótum. Þessi niðurstaða fellur að mati FATF á íslenska framkvæmd, þar sem bent er á að lagaramminn sé traustur en að framkvæmdin sé ekki ávallt í takt við hann. Heildarniðurstaðan er því sú að bilið milli formlegrar og efnislegrar reglufylgni er raunverulegt og mælanlegt. Vandinn liggur ekki í skorti á reglum heldur í því hvernig þær eru innleiddar og beitt í daglegu starfi. Til að brúa þetta bil þarf ekki ný lög heldur styrkari eftirlitsmenningu til að mynda með skýrari boðleiðum, raunverulegu sjálfstæði eftirlitseininga og stjórnir sem taka ábyrgð sína alvarlega og fylgja eftir þeim kröfum sem lagaramminn gerir.","This thesis explores how internal audit and compliance functions shape and support sound corporate governance within Icelandic financial institutions, and how these two key functions manifest in practice. The analysis is grounded in a dogmatic legal method, with Icelandic law forming the core foundation, while European regulatory frameworksand international standards are used to inform interpretation and provide comparative context. The legal framework governing internal audit and compliance in Iceland is clear. Legislation on financial undertakings and related sector specific acts, together with the regulation on internal control, define these functions with considerable precision. Their independence, duties, reporting lines and areas of responsibility are formally delineated. This statutory foundation aligns well with international benchmarks, particularly the Three Lines of Defense model and the COSO framework, which offer a conceptual lens for understanding how oversight and risk-management systems should operate as an integrated whole. When turning to practical implementation, however, it becomes evident that formal structure does not tell the entire story. Icelandic financial institutions have generally established the units required by law, and organizational charts largely reflect the appropriate division of roles. Nevertheless, decisions and settlements issued by the Central Bank of Iceland in cases involving several financial institutions reveal that substantive compliance with the rules is not always ensured. These cases highlight weaknesses in risk assessment, due diligence, monitoring mechanisms and board follow-up on remediation measures. This finding is consistent with the FATF’s assessment of Iceland, which notes that while the regulatory framework is robust, its implementation is not consistently aligned. The overall conclusion is that the gap between formal and substantive compliance is both real and measurable. The challenge does not stem from a lack of rules, but from how those rules are implemented and applied in day-to-day operations. Bridging this gap does not require new legislation, but rather a stronger culture of oversight, characterized by clearer reporting lines, genuine independence of control functions and boards that take their responsibilities seriously and follow through on the requirements set by the legal framework"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Hver er ábyrgð og hlutverk innri endurskoðunar og regluvarðar í íslenskum fjármálafyrirtækjum, og hvernig er þessum hlutverkum háttað í framkvæmd?"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Haukur Daði Guðmarsson 1989-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T16:11:52Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T16:11:52Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T16:11:57Z"],"dc:description.abstract":["Ritgerðin fjallar um hvernig innri endurskoðun og regluvörður móta og styðja við góða stjórnarhætti í íslenskum fjármálafyrirtækjum, og hvernig þessi tvö lykilhlutverk birtast í raun í íslenskri framkvæmd. Byggt er á dogmatískri aðferð þar sem íslenskur réttur myndar kjarnann en evrópskt regluverk og alþjóðlegir staðlar eru nýttir til að varpa ljósi á túlkun og samanburð. Lagaramminn sem gildir um innri endurskoðun og regluvörslu skýr. Í lögum um fjármálafyrirtæki og tengdum sérlögum, ásamt reglugerð um innra eftirlit, er hlutverk þessara eininga skilgreint með nokkurri nákvæmni, þ.e. sjálfstæði þeirra, skyldur, boðleiðir og ábyrgðarsvið eru afmörkuð á formlegan hátt. Þessi lagalegi grunnur fellur vel að alþjóðlegum viðmiðum, einkum þriggja lína varnarkerfinu og COSO‑rammanum, sem veita fræðilegt sjónarhorn á hvernig eftirlits- og áhættustýringarkerfi eiga að virka í heild. Þegar horft er til framkvæmdarinnar kemur þó í ljós að formleg uppbygging segir ekki alla söguna. Íslensk fjármálafyrirtæki hafa almennt sett upp þær einingar sem lögin krefjast og skipurit endurspegla að mestu leyti rétt hlutverkaskiptingu. Hins vegar sýna úrskurðir og sáttir Seðlabanka Íslands í málum nokkurra fjármálafyrirtækja að efnislegt samræmi við reglurnar er ekki alltaf tryggt. Þar má sjá dæmi um veikleika í áhættumati, áreiðanleikakönnunum, eftirlitstækjum og eftirfylgni stjórna með úrbótum. Þessi niðurstaða fellur að mati FATF á íslenska framkvæmd, þar sem bent er á að lagaramminn sé traustur en að framkvæmdin sé ekki ávallt í takt við hann. Heildarniðurstaðan er því sú að bilið milli formlegrar og efnislegrar reglufylgni er raunverulegt og mælanlegt. Vandinn liggur ekki í skorti á reglum heldur í því hvernig þær eru innleiddar og beitt í daglegu starfi. Til að brúa þetta bil þarf ekki ný lög heldur styrkari eftirlitsmenningu til að mynda með skýrari boðleiðum, raunverulegu sjálfstæði eftirlitseininga og stjórnir sem taka ábyrgð sína alvarlega og fylgja eftir þeim kröfum sem lagaramminn gerir.","This thesis explores how internal audit and compliance functions shape and support sound corporate governance within Icelandic financial institutions, and how these two key functions manifest in practice. The analysis is grounded in a dogmatic legal method, with Icelandic law forming the core foundation, while European regulatory frameworksand international standards are used to inform interpretation and provide comparative context. The legal framework governing internal audit and compliance in Iceland is clear. Legislation on financial undertakings and related sector specific acts, together with the regulation on internal control, define these functions with considerable precision. Their independence, duties, reporting lines and areas of responsibility are formally delineated. This statutory foundation aligns well with international benchmarks, particularly the Three Lines of Defense model and the COSO framework, which offer a conceptual lens for understanding how oversight and risk-management systems should operate as an integrated whole. When turning to practical implementation, however, it becomes evident that formal structure does not tell the entire story. Icelandic financial institutions have generally established the units required by law, and organizational charts largely reflect the appropriate division of roles. Nevertheless, decisions and settlements issued by the Central Bank of Iceland in cases involving several financial institutions reveal that substantive compliance with the rules is not always ensured. These cases highlight weaknesses in risk assessment, due diligence, monitoring mechanisms and board follow-up on remediation measures. This finding is consistent with the FATF’s assessment of Iceland, which notes that while the regulatory framework is robust, its implementation is not consistently aligned. The overall conclusion is that the gap between formal and substantive compliance is both real and measurable. The challenge does not stem from a lack of rules, but from how those rules are implemented and applied in day-to-day operations. Bridging this gap does not require new legislation, but rather a stronger culture of oversight, characterized by clearer reporting lines, genuine independence of control functions and boards that take their responsibilities seriously and follow through on the requirements set by the legal framework"],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53828"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Innri endurskoðun","Eftirlitsreglur","Fjármálafyrirtæki"],"dc:title":["Hver er ábyrgð og hlutverk innri endurskoðunar og regluvarðar í íslenskum fjármálafyrirtækjum, og hvernig er þessum hlutverkum háttað í framkvæmd?"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:56:05Z"}