{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53826"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53826","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Þvingaðar sameiningar sveitarfélaga - Stjórnskipuleg mörk ríkisvaldsins gagnvart sjálfstjórn sveitarfélaga","abstract":"Ritgerðin fjallar um hvort og að hvaða marki heimilt sé samkvæmt íslenskri stjórnskipan að sameina sveitarfélög með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Markmið hennar er að afmarka annars vegar það svigrúm sem löggjafanum er veitt samkvæmt 78. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 til að móta skipan sveitarstjórnarstigsins og hins vegar þau mörk sem leiða af stjórnskipunarrétti og stjórnsýslurétti við beitingu slíkra heimilda. Greiningin byggir á túlkun stjórnarskrárákvæða, löggjafar, dómaframkvæmdar og fræðikenninga, með hliðsjón af alþjóðlegum viðmiðum, einkum nálægðarreglu Evrópuréttar og Evrópusáttmála um sjálfstjórn sveitarfélaga. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk stjórnskipan útiloki ekki að sveitarfélög séu sameinuð með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Löggjafinn nýtur í því efni víðtæks svigrúms á grundvelli 78. gr. stjórnarskrárinnar. Það svigrúm er þó bundið stjórnskipulegum og stjórnsýslulegum takmörkunum. Ákvarðanir verða að byggjast á málefnalegum og lögmætum sjónarmiðum, samrýmast jafnræðisreglu og uppfylla kröfur meðalhófs, þar á meðal að ekki sé gripið til íþyngjandi úrræða nema þau teljist nauðsynleg í ljósi markmiða. Þá geta málsmeðferð og þátttaka íbúa haft verulega þýðingu við mat á því hvort ákvarðanir samrýmist lýðræðislegum sjónarmiðum.","abstract_html":"Ritgerðin fjallar um hvort og að hvaða marki heimilt sé samkvæmt íslenskri stjórnskipan að sameina sveitarfélög með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Markmið hennar er að afmarka annars vegar það svigrúm sem löggjafanum er veitt samkvæmt 78. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 til að móta skipan sveitarstjórnarstigsins og hins vegar þau mörk sem leiða af stjórnskipunarrétti og stjórnsýslurétti við beitingu slíkra heimilda. Greiningin byggir á túlkun stjórnarskrárákvæða, löggjafar, dómaframkvæmdar og fræðikenninga, með hliðsjón af alþjóðlegum viðmiðum, einkum nálægðarreglu Evrópuréttar og Evrópusáttmála um sjálfstjórn sveitarfélaga. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk stjórnskipan útiloki ekki að sveitarfélög séu sameinuð með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Löggjafinn nýtur í því efni víðtæks svigrúms á grundvelli 78. gr. stjórnarskrárinnar. Það svigrúm er þó bundið stjórnskipulegum og stjórnsýslulegum takmörkunum. Ákvarðanir verða að byggjast á málefnalegum og lögmætum sjónarmiðum, samrýmast jafnræðisreglu og uppfylla kröfur meðalhófs, þar á meðal að ekki sé gripið til íþyngjandi úrræða nema þau teljist nauðsynleg í ljósi markmiða. Þá geta málsmeðferð og þátttaka íbúa haft verulega þýðingu við mat á því hvort ákvarðanir samrýmist lýðræðislegum sjónarmiðum.","abstract_has_math":false,"creators":["Hilma Hödd Berdino Önnudóttir 1988-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T16:02:59Z","date_published":"2026-06-13T16:02:59Z","updated_at":"2026-07-27T18:50:14Z","subjects":["Sameining sveitarfélaga","Ríkisvald"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53826","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Hilma Hödd Berdino Önnudóttir 1988-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T16:02:55Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T16:02:55Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T16:02:59Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Sameining sveitarfélaga","Ríkisvald"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53826"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerðin fjallar um hvort og að hvaða marki heimilt sé samkvæmt íslenskri stjórnskipan að sameina sveitarfélög með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Markmið hennar er að afmarka annars vegar það svigrúm sem löggjafanum er veitt samkvæmt 78. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 til að móta skipan sveitarstjórnarstigsins og hins vegar þau mörk sem leiða af stjórnskipunarrétti og stjórnsýslurétti við beitingu slíkra heimilda. Greiningin byggir á túlkun stjórnarskrárákvæða, löggjafar, dómaframkvæmdar og fræðikenninga, með hliðsjón af alþjóðlegum viðmiðum, einkum nálægðarreglu Evrópuréttar og Evrópusáttmála um sjálfstjórn sveitarfélaga. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk stjórnskipan útiloki ekki að sveitarfélög séu sameinuð með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Löggjafinn nýtur í því efni víðtæks svigrúms á grundvelli 78. gr. stjórnarskrárinnar. Það svigrúm er þó bundið stjórnskipulegum og stjórnsýslulegum takmörkunum. Ákvarðanir verða að byggjast á málefnalegum og lögmætum sjónarmiðum, samrýmast jafnræðisreglu og uppfylla kröfur meðalhófs, þar á meðal að ekki sé gripið til íþyngjandi úrræða nema þau teljist nauðsynleg í ljósi markmiða. Þá geta málsmeðferð og þátttaka íbúa haft verulega þýðingu við mat á því hvort ákvarðanir samrýmist lýðræðislegum sjónarmiðum.","This thesis examines whether, and to what extent, it is permissible under the Icelandic constitutional framework to amalgamate municipalities by law without the consent of the municipalities themselves or their residents. Its purpose is to delineate, on the one hand, the scope of discretion afforded to the legislature under Article 78 of the Constitution of the Republic of Iceland No. 33/1944 to determine the structure of the municipal level, and on the other hand, the limits imposed by constitutional and administrative law on the exercise of such powers. The analysis is based on the interpretation of constitutional provisions, statutory law, case law, and legal scholarship, taking into account relevant international standards, in particular the principle of subsidiarity and the European Charter of Local Self-Government. The thesis concludes that the Icelandic constitutional framework does not preclude the amalgamation of municipalities by law without their consent. The legislature enjoys broad discretion in this respect under Article 78 of the Constitution. That discretion is, however, subject to constitutional and administrative constraints. Decisions must be based on objective and legitimate grounds, comply with the principle of equality, and satisfy the requirements of proportionality, including that no more intrusive measures are adopted than necessary in light of the aims pursued. Procedural safeguards and public participation may also carry significant weight in assessing whether such decisions are consistent with democratic principles."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Þvingaðar sameiningar sveitarfélaga - Stjórnskipuleg mörk ríkisvaldsins gagnvart sjálfstjórn sveitarfélaga"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Hilma Hödd Berdino Önnudóttir 1988-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T16:02:55Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T16:02:55Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T16:02:59Z"],"dc:description.abstract":["Ritgerðin fjallar um hvort og að hvaða marki heimilt sé samkvæmt íslenskri stjórnskipan að sameina sveitarfélög með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Markmið hennar er að afmarka annars vegar það svigrúm sem löggjafanum er veitt samkvæmt 78. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 til að móta skipan sveitarstjórnarstigsins og hins vegar þau mörk sem leiða af stjórnskipunarrétti og stjórnsýslurétti við beitingu slíkra heimilda. Greiningin byggir á túlkun stjórnarskrárákvæða, löggjafar, dómaframkvæmdar og fræðikenninga, með hliðsjón af alþjóðlegum viðmiðum, einkum nálægðarreglu Evrópuréttar og Evrópusáttmála um sjálfstjórn sveitarfélaga. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk stjórnskipan útiloki ekki að sveitarfélög séu sameinuð með lögum án samþykkis þeirra sjálfra eða íbúa þeirra. Löggjafinn nýtur í því efni víðtæks svigrúms á grundvelli 78. gr. stjórnarskrárinnar. Það svigrúm er þó bundið stjórnskipulegum og stjórnsýslulegum takmörkunum. Ákvarðanir verða að byggjast á málefnalegum og lögmætum sjónarmiðum, samrýmast jafnræðisreglu og uppfylla kröfur meðalhófs, þar á meðal að ekki sé gripið til íþyngjandi úrræða nema þau teljist nauðsynleg í ljósi markmiða. Þá geta málsmeðferð og þátttaka íbúa haft verulega þýðingu við mat á því hvort ákvarðanir samrýmist lýðræðislegum sjónarmiðum.","This thesis examines whether, and to what extent, it is permissible under the Icelandic constitutional framework to amalgamate municipalities by law without the consent of the municipalities themselves or their residents. Its purpose is to delineate, on the one hand, the scope of discretion afforded to the legislature under Article 78 of the Constitution of the Republic of Iceland No. 33/1944 to determine the structure of the municipal level, and on the other hand, the limits imposed by constitutional and administrative law on the exercise of such powers. The analysis is based on the interpretation of constitutional provisions, statutory law, case law, and legal scholarship, taking into account relevant international standards, in particular the principle of subsidiarity and the European Charter of Local Self-Government. The thesis concludes that the Icelandic constitutional framework does not preclude the amalgamation of municipalities by law without their consent. The legislature enjoys broad discretion in this respect under Article 78 of the Constitution. That discretion is, however, subject to constitutional and administrative constraints. Decisions must be based on objective and legitimate grounds, comply with the principle of equality, and satisfy the requirements of proportionality, including that no more intrusive measures are adopted than necessary in light of the aims pursued. Procedural safeguards and public participation may also carry significant weight in assessing whether such decisions are consistent with democratic principles."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53826"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Sameining sveitarfélaga","Ríkisvald"],"dc:title":["Þvingaðar sameiningar sveitarfélaga - Stjórnskipuleg mörk ríkisvaldsins gagnvart sjálfstjórn sveitarfélaga"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:50:14Z"}