{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53814"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53814","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Í krafti vatnsins","abstract":"Ritgerð þessi fjallar um ferli fyrirhugaðrar Hvammsvirkjunar í neðri hluta Þjórsár og þær lagalegu, stjórnsýslulegu, pólitísku og hagsmunatengdu áskoranir sem hafa mótað þróun verkefnisins frá upphafi til dagsins í dag. Hvammsvirkjun hefur verið til umfjöllunar í íslenskri stjórnsýslu í yfir tvo áratugi og einkennst af löngu og flóknu leyfis- og ákvarðanatökuferli þar sem ólík sjónarmið og hagsmunir hafa tekist á. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða áskoranir hafa komið upp í ferli Hvammsvirkjunar og hvernig samspil laga, stjórnsýslu, pólitískrar stefnumótunar og hagsmuna ólíkra aðila hefur haft á framgang verkefnisins. Rannsóknin byggir á eigindlegri tilfellarannsókn þar sem stuðst er við greiningu á lögum, stjórnsýslugögnum, úrskurðum stjórnvalda, dómsúrlausnum og opinberri umræðu. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að ferli Hvammsvirkjunar hefur einkennst af endurteknum kærumálum, ógildingu leyfa og dómsúrlausnum sem hafa leitt til endurmats og endurtekinnar málsmeðferðar. Lagalegar áskoranir tengjast einkum túlkun og beitingu laga um umhverfismat, raforkulaga og laga um stjórn vatnamála. Stjórnsýslulegar áskoranir felast í margþættri aðkomu stjórnvalda, langri tímalengd ferlisins og keðjuverkandi áhrifum stjórnvaldsákvarðana. Pólitískar áskoranir birtast meðal annars í breytilegri stefnumótun og opinberum viðbrögðum við réttaróvissu, á meðan hagsmunatengdar áskoranir endurspegla árekstra milli sjónarmiða um orkunýtingu, náttúruvernd, eignarrétt og samfélagsleg áhrif framkvæmda. Í heild sýnir rannsóknin að ferli Hvammsvirkjunar varpar ljósi á flókið samspil laga, stjórnsýslu, pólitíkur og hagsmuna í stórum innviðaverkefnum og dregur fram þær áskoranir sem slík verkefni geta staðið frammi fyrir í íslensku stjórnskipulagi.","abstract_html":"Ritgerð þessi fjallar um ferli fyrirhugaðrar Hvammsvirkjunar í neðri hluta Þjórsár og þær lagalegu, stjórnsýslulegu, pólitísku og hagsmunatengdu áskoranir sem hafa mótað þróun verkefnisins frá upphafi til dagsins í dag. Hvammsvirkjun hefur verið til umfjöllunar í íslenskri stjórnsýslu í yfir tvo áratugi og einkennst af löngu og flóknu leyfis- og ákvarðanatökuferli þar sem ólík sjónarmið og hagsmunir hafa tekist á. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða áskoranir hafa komið upp í ferli Hvammsvirkjunar og hvernig samspil laga, stjórnsýslu, pólitískrar stefnumótunar og hagsmuna ólíkra aðila hefur haft á framgang verkefnisins. Rannsóknin byggir á eigindlegri tilfellarannsókn þar sem stuðst er við greiningu á lögum, stjórnsýslugögnum, úrskurðum stjórnvalda, dómsúrlausnum og opinberri umræðu. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að ferli Hvammsvirkjunar hefur einkennst af endurteknum kærumálum, ógildingu leyfa og dómsúrlausnum sem hafa leitt til endurmats og endurtekinnar málsmeðferðar. Lagalegar áskoranir tengjast einkum túlkun og beitingu laga um umhverfismat, raforkulaga og laga um stjórn vatnamála. Stjórnsýslulegar áskoranir felast í margþættri aðkomu stjórnvalda, langri tímalengd ferlisins og keðjuverkandi áhrifum stjórnvaldsákvarðana. Pólitískar áskoranir birtast meðal annars í breytilegri stefnumótun og opinberum viðbrögðum við réttaróvissu, á meðan hagsmunatengdar áskoranir endurspegla árekstra milli sjónarmiða um orkunýtingu, náttúruvernd, eignarrétt og samfélagsleg áhrif framkvæmda. Í heild sýnir rannsóknin að ferli Hvammsvirkjunar varpar ljósi á flókið samspil laga, stjórnsýslu, pólitíkur og hagsmuna í stórum innviðaverkefnum og dregur fram þær áskoranir sem slík verkefni geta staðið frammi fyrir í íslensku stjórnskipulagi.","abstract_has_math":false,"creators":["Íris Harpa Jónsdóttir 2003-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T15:37:29Z","date_published":"2026-06-13T15:37:29Z","updated_at":"2026-07-27T18:53:57Z","subjects":["Vatnsaflsvirkjanir","Stjórnsýsla","Hvammsvirkjun"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53814","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Íris Harpa Jónsdóttir 2003-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T15:37:26Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T15:37:26Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T15:37:29Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Vatnsaflsvirkjanir","Stjórnsýsla","Hvammsvirkjun"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53814"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerð þessi fjallar um ferli fyrirhugaðrar Hvammsvirkjunar í neðri hluta Þjórsár og þær lagalegu, stjórnsýslulegu, pólitísku og hagsmunatengdu áskoranir sem hafa mótað þróun verkefnisins frá upphafi til dagsins í dag. Hvammsvirkjun hefur verið til umfjöllunar í íslenskri stjórnsýslu í yfir tvo áratugi og einkennst af löngu og flóknu leyfis- og ákvarðanatökuferli þar sem ólík sjónarmið og hagsmunir hafa tekist á. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða áskoranir hafa komið upp í ferli Hvammsvirkjunar og hvernig samspil laga, stjórnsýslu, pólitískrar stefnumótunar og hagsmuna ólíkra aðila hefur haft á framgang verkefnisins. Rannsóknin byggir á eigindlegri tilfellarannsókn þar sem stuðst er við greiningu á lögum, stjórnsýslugögnum, úrskurðum stjórnvalda, dómsúrlausnum og opinberri umræðu. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að ferli Hvammsvirkjunar hefur einkennst af endurteknum kærumálum, ógildingu leyfa og dómsúrlausnum sem hafa leitt til endurmats og endurtekinnar málsmeðferðar. Lagalegar áskoranir tengjast einkum túlkun og beitingu laga um umhverfismat, raforkulaga og laga um stjórn vatnamála. Stjórnsýslulegar áskoranir felast í margþættri aðkomu stjórnvalda, langri tímalengd ferlisins og keðjuverkandi áhrifum stjórnvaldsákvarðana. Pólitískar áskoranir birtast meðal annars í breytilegri stefnumótun og opinberum viðbrögðum við réttaróvissu, á meðan hagsmunatengdar áskoranir endurspegla árekstra milli sjónarmiða um orkunýtingu, náttúruvernd, eignarrétt og samfélagsleg áhrif framkvæmda. Í heild sýnir rannsóknin að ferli Hvammsvirkjunar varpar ljósi á flókið samspil laga, stjórnsýslu, pólitíkur og hagsmuna í stórum innviðaverkefnum og dregur fram þær áskoranir sem slík verkefni geta staðið frammi fyrir í íslensku stjórnskipulagi.","This thesis examines the development process of the proposed Hvammsvirkjun hydropower project in the lower reaches of the Þjórsá River and the legal, administrative, political and stakeholder-related challenges that have shaped the project from its inception to the present day. Hvammsvirkjun has been under consideration within Icelandic public administration for more than two decades and has been characterized by a prolonged and complex permitting and dicision-making process marked by conflicting interests and viewpoints. The aim of the thesis is to analyse which challenges have emerged in the process of Hvammsvirkjun and how the interaction between legal frameworks, public administration, political decision-making, and the interests of different stakeholders has influenced the project´s progress. The reaserch is based on a qualitative single case study approach, drawing on an analysis of legislation, administative documents, decisions by administartive authorities, court rulings, and public discourse. The findings indicate that the Hvammsvirkjun process has been characterized by repeated appeals, annulments of permits, and judicial decisions, leading to reassessments and repeated administrative procedures. Legal challenges are primarily linked to the interpretation and application of environmental impact assessment legislation, electricity legislation, and water management law. Administrative challenges relate to the involvement of multiple authorities, lengthy procedures, and the cascading effects of administrative decisions. Political challenges are reflected in shifting policy priorities and public responses to legal uncertainty, while stakeholder-related challenges reveal conflicts between perspectives on energy utilization, environmental protection, property rights, and the societal impacts of large infrastructure projects. Overall, the study demonstrates that the Hvammsvirkjun case highlights the complex interplay between law, public administration, politics, and stakeholder interests in large-scale infrastructure projects, and illustrates the types of challenges such projects may encounter within the Icelandic governance framework."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Í krafti vatnsins","In the power of water"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Íris Harpa Jónsdóttir 2003-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T15:37:26Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T15:37:26Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T15:37:29Z"],"dc:description.abstract":["Ritgerð þessi fjallar um ferli fyrirhugaðrar Hvammsvirkjunar í neðri hluta Þjórsár og þær lagalegu, stjórnsýslulegu, pólitísku og hagsmunatengdu áskoranir sem hafa mótað þróun verkefnisins frá upphafi til dagsins í dag. Hvammsvirkjun hefur verið til umfjöllunar í íslenskri stjórnsýslu í yfir tvo áratugi og einkennst af löngu og flóknu leyfis- og ákvarðanatökuferli þar sem ólík sjónarmið og hagsmunir hafa tekist á. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða áskoranir hafa komið upp í ferli Hvammsvirkjunar og hvernig samspil laga, stjórnsýslu, pólitískrar stefnumótunar og hagsmuna ólíkra aðila hefur haft á framgang verkefnisins. Rannsóknin byggir á eigindlegri tilfellarannsókn þar sem stuðst er við greiningu á lögum, stjórnsýslugögnum, úrskurðum stjórnvalda, dómsúrlausnum og opinberri umræðu. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að ferli Hvammsvirkjunar hefur einkennst af endurteknum kærumálum, ógildingu leyfa og dómsúrlausnum sem hafa leitt til endurmats og endurtekinnar málsmeðferðar. Lagalegar áskoranir tengjast einkum túlkun og beitingu laga um umhverfismat, raforkulaga og laga um stjórn vatnamála. Stjórnsýslulegar áskoranir felast í margþættri aðkomu stjórnvalda, langri tímalengd ferlisins og keðjuverkandi áhrifum stjórnvaldsákvarðana. Pólitískar áskoranir birtast meðal annars í breytilegri stefnumótun og opinberum viðbrögðum við réttaróvissu, á meðan hagsmunatengdar áskoranir endurspegla árekstra milli sjónarmiða um orkunýtingu, náttúruvernd, eignarrétt og samfélagsleg áhrif framkvæmda. Í heild sýnir rannsóknin að ferli Hvammsvirkjunar varpar ljósi á flókið samspil laga, stjórnsýslu, pólitíkur og hagsmuna í stórum innviðaverkefnum og dregur fram þær áskoranir sem slík verkefni geta staðið frammi fyrir í íslensku stjórnskipulagi.","This thesis examines the development process of the proposed Hvammsvirkjun hydropower project in the lower reaches of the Þjórsá River and the legal, administrative, political and stakeholder-related challenges that have shaped the project from its inception to the present day. Hvammsvirkjun has been under consideration within Icelandic public administration for more than two decades and has been characterized by a prolonged and complex permitting and dicision-making process marked by conflicting interests and viewpoints. The aim of the thesis is to analyse which challenges have emerged in the process of Hvammsvirkjun and how the interaction between legal frameworks, public administration, political decision-making, and the interests of different stakeholders has influenced the project´s progress. The reaserch is based on a qualitative single case study approach, drawing on an analysis of legislation, administative documents, decisions by administartive authorities, court rulings, and public discourse. The findings indicate that the Hvammsvirkjun process has been characterized by repeated appeals, annulments of permits, and judicial decisions, leading to reassessments and repeated administrative procedures. Legal challenges are primarily linked to the interpretation and application of environmental impact assessment legislation, electricity legislation, and water management law. Administrative challenges relate to the involvement of multiple authorities, lengthy procedures, and the cascading effects of administrative decisions. Political challenges are reflected in shifting policy priorities and public responses to legal uncertainty, while stakeholder-related challenges reveal conflicts between perspectives on energy utilization, environmental protection, property rights, and the societal impacts of large infrastructure projects. Overall, the study demonstrates that the Hvammsvirkjun case highlights the complex interplay between law, public administration, politics, and stakeholder interests in large-scale infrastructure projects, and illustrates the types of challenges such projects may encounter within the Icelandic governance framework."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53814"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Vatnsaflsvirkjanir","Stjórnsýsla","Hvammsvirkjun"],"dc:title":["Í krafti vatnsins","In the power of water"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:53:57Z"}