{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53799"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53799","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Ný listgrein verður til. Ópera á Íslandi 1950-1960. Með áherslu á óperu innan Þjóðleikhússins.","abstract":"Þessi rannsókn fjallar um stöðu óperu á Íslandi á árunum 1950–1960, með sérstakri áherslu á stöðu óperu innan Þjóðleikhússins. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða þýðingu það hafði fyrir þróun óperu hérlendis og óperusöngvara að nýtt Þjóðleikhús tók til starfa, hvaða væntingar voru um aðstöðu og uppsetningar á vegum þess og hvort þær væntingar stóðust. Þá er einnig fjallað um stöðu óperusöngvara, hvernig aðstæður til náms voru og hvaða tækifæri stóðu lærðum óperusöngvurum til boða hérlendis á þessum tíma. Jafnframt er kannað hvernig óperuuppfærslur, innan sem utan Þjóðleikhússins, mæltust fyrir í þjóðfélaginu. Rannsókn þessi er söguleg rannsókn sem byggir á eigindlegri heimildagreiningu. Rannsóknin byggir á fjölbreyttum heimildum, þar á meðal ævisögum, fundargerðum Þjóðleikhúsráðs, umfjöllunum í dagblöðum, bréfasöfnum og fræðiritum um tónlist og leiklist á þessu tímabili. Fræðilegur rammi rannsóknarinnar byggir einkum á kenningum Pierre Bourdieu um veruhátt (habitus) , svið (field) og auðmagn (capital). Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að með stofnun Þjóðleikhússins og Sinfóníuhljómsveitar Íslands árið 1950 urðu í fyrsta sinn til aðstæður sem gerðu reglulegan óperuflutning mögulegan hérlendis, á sambærilegan hátt og tíðkaðist víða erlendis. Ópera varð fastur þáttur í menningarlífi þjóðarinnar og ný starfstétt óperusöngvara varð til. Þá bendir rannsóknin til þess að þrátt fyrir að óperan hafi notið mikilla vinsælda innan Þjóðleikhússins þá hafi staða hennar verið veikari en staða leiklistarinnar, bæði varðandi stofnanalegt vægi og starfsskilyrði söngvara. Lykilorð: Bourdieu, óperur, óperettur, Þjóðleikhúsið, Sinfóníuhljómsveit Íslands, tónlistarsaga","abstract_html":"Þessi rannsókn fjallar um stöðu óperu á Íslandi á árunum 1950–1960, með sérstakri áherslu á stöðu óperu innan Þjóðleikhússins. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða þýðingu það hafði fyrir þróun óperu hérlendis og óperusöngvara að nýtt Þjóðleikhús tók til starfa, hvaða væntingar voru um aðstöðu og uppsetningar á vegum þess og hvort þær væntingar stóðust. Þá er einnig fjallað um stöðu óperusöngvara, hvernig aðstæður til náms voru og hvaða tækifæri stóðu lærðum óperusöngvurum til boða hérlendis á þessum tíma. Jafnframt er kannað hvernig óperuuppfærslur, innan sem utan Þjóðleikhússins, mæltust fyrir í þjóðfélaginu. Rannsókn þessi er söguleg rannsókn sem byggir á eigindlegri heimildagreiningu. Rannsóknin byggir á fjölbreyttum heimildum, þar á meðal ævisögum, fundargerðum Þjóðleikhúsráðs, umfjöllunum í dagblöðum, bréfasöfnum og fræðiritum um tónlist og leiklist á þessu tímabili. Fræðilegur rammi rannsóknarinnar byggir einkum á kenningum Pierre Bourdieu um veruhátt (habitus) , svið (field) og auðmagn (capital). Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að með stofnun Þjóðleikhússins og Sinfóníuhljómsveitar Íslands árið 1950 urðu í fyrsta sinn til aðstæður sem gerðu reglulegan óperuflutning mögulegan hérlendis, á sambærilegan hátt og tíðkaðist víða erlendis. Ópera varð fastur þáttur í menningarlífi þjóðarinnar og ný starfstétt óperusöngvara varð til. Þá bendir rannsóknin til þess að þrátt fyrir að óperan hafi notið mikilla vinsælda innan Þjóðleikhússins þá hafi staða hennar verið veikari en staða leiklistarinnar, bæði varðandi stofnanalegt vægi og starfsskilyrði söngvara. Lykilorð: Bourdieu, óperur, óperettur, Þjóðleikhúsið, Sinfóníuhljómsveit Íslands, tónlistarsaga","abstract_has_math":false,"creators":["Þórunn Sigþórsdóttir 1969-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T15:06:38Z","date_published":"2026-06-13T15:06:38Z","updated_at":"2026-07-27T18:57:41Z","subjects":["Tónlistarsaga","Óperur","Óperettur","Þjóðleikhúsið","Bordieu"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53799","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Þórunn Sigþórsdóttir 1969-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T15:06:34Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T15:06:34Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T15:06:38Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Tónlistarsaga","Óperur","Óperettur","Þjóðleikhúsið","Bordieu"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53799"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Þessi rannsókn fjallar um stöðu óperu á Íslandi á árunum 1950–1960, með sérstakri áherslu á stöðu óperu innan Þjóðleikhússins. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða þýðingu það hafði fyrir þróun óperu hérlendis og óperusöngvara að nýtt Þjóðleikhús tók til starfa, hvaða væntingar voru um aðstöðu og uppsetningar á vegum þess og hvort þær væntingar stóðust. Þá er einnig fjallað um stöðu óperusöngvara, hvernig aðstæður til náms voru og hvaða tækifæri stóðu lærðum óperusöngvurum til boða hérlendis á þessum tíma. Jafnframt er kannað hvernig óperuuppfærslur, innan sem utan Þjóðleikhússins, mæltust fyrir í þjóðfélaginu. Rannsókn þessi er söguleg rannsókn sem byggir á eigindlegri heimildagreiningu. Rannsóknin byggir á fjölbreyttum heimildum, þar á meðal ævisögum, fundargerðum Þjóðleikhúsráðs, umfjöllunum í dagblöðum, bréfasöfnum og fræðiritum um tónlist og leiklist á þessu tímabili. Fræðilegur rammi rannsóknarinnar byggir einkum á kenningum Pierre Bourdieu um veruhátt (habitus) , svið (field) og auðmagn (capital). Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að með stofnun Þjóðleikhússins og Sinfóníuhljómsveitar Íslands árið 1950 urðu í fyrsta sinn til aðstæður sem gerðu reglulegan óperuflutning mögulegan hérlendis, á sambærilegan hátt og tíðkaðist víða erlendis. Ópera varð fastur þáttur í menningarlífi þjóðarinnar og ný starfstétt óperusöngvara varð til. Þá bendir rannsóknin til þess að þrátt fyrir að óperan hafi notið mikilla vinsælda innan Þjóðleikhússins þá hafi staða hennar verið veikari en staða leiklistarinnar, bæði varðandi stofnanalegt vægi og starfsskilyrði söngvara. Lykilorð: Bourdieu, óperur, óperettur, Þjóðleikhúsið, Sinfóníuhljómsveit Íslands, tónlistarsaga","This thesis examines opera in Iceland during the years 1950-1960, with particular emphasis on the position of opera within the National Theatre of Iceland. The aim of the study is to analyse the significance of the establishment of the National Theatre for the development of opera in Iceland and for Icelandic opera singers, the expectations associated with its facilities and productions, and the extent to which those expectations were realised. The thesis also explores the position of opera singers, the educational opportunities available to them, and the professional opportunities open to opera singers in Iceland during this period. In addition, it investigates how opera productions, both within and outside the National Theatre, were received in Icelandic society. This study is a historical study based on qualitative source analysis. The study is based on a wide range of sources, including biographies, minutes of the National Theatre Council, newspaper coverage, correspondence, and scholarly works on the music and theatre history of the period. Its theoretical framework draws primarily on Pierre Bourdieu’s concepts of habitus, field, and capital. The findings indicate that the establishment of the National Theatre of Iceland and the Icelandic Symphony Orchestra in 1950 created, for the first time, the conditions necessary for regular opera production in Iceland in a form comparable to that found widely abroad. During this period, opera became a regular feature of the nation’s cultural life, and a new professional group of opera singers emerged. At the same time, the study suggests that although opera enjoyed considerable popularity within the National Theatre, its position remained weaker than that of drama, both in terms of institutional status and the working conditions of singers. Keywords: Bourdieu, opera, operetta, The National Theatre of Iceland, Icelandic Symphony Orchestra, music history"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ný listgrein verður til. Ópera á Íslandi 1950-1960. Með áherslu á óperu innan Þjóðleikhússins."]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Þórunn Sigþórsdóttir 1969-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T15:06:34Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T15:06:34Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T15:06:38Z"],"dc:description.abstract":["Þessi rannsókn fjallar um stöðu óperu á Íslandi á árunum 1950–1960, með sérstakri áherslu á stöðu óperu innan Þjóðleikhússins. Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða þýðingu það hafði fyrir þróun óperu hérlendis og óperusöngvara að nýtt Þjóðleikhús tók til starfa, hvaða væntingar voru um aðstöðu og uppsetningar á vegum þess og hvort þær væntingar stóðust. Þá er einnig fjallað um stöðu óperusöngvara, hvernig aðstæður til náms voru og hvaða tækifæri stóðu lærðum óperusöngvurum til boða hérlendis á þessum tíma. Jafnframt er kannað hvernig óperuuppfærslur, innan sem utan Þjóðleikhússins, mæltust fyrir í þjóðfélaginu. Rannsókn þessi er söguleg rannsókn sem byggir á eigindlegri heimildagreiningu. Rannsóknin byggir á fjölbreyttum heimildum, þar á meðal ævisögum, fundargerðum Þjóðleikhúsráðs, umfjöllunum í dagblöðum, bréfasöfnum og fræðiritum um tónlist og leiklist á þessu tímabili. Fræðilegur rammi rannsóknarinnar byggir einkum á kenningum Pierre Bourdieu um veruhátt (habitus) , svið (field) og auðmagn (capital). Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að með stofnun Þjóðleikhússins og Sinfóníuhljómsveitar Íslands árið 1950 urðu í fyrsta sinn til aðstæður sem gerðu reglulegan óperuflutning mögulegan hérlendis, á sambærilegan hátt og tíðkaðist víða erlendis. Ópera varð fastur þáttur í menningarlífi þjóðarinnar og ný starfstétt óperusöngvara varð til. Þá bendir rannsóknin til þess að þrátt fyrir að óperan hafi notið mikilla vinsælda innan Þjóðleikhússins þá hafi staða hennar verið veikari en staða leiklistarinnar, bæði varðandi stofnanalegt vægi og starfsskilyrði söngvara. Lykilorð: Bourdieu, óperur, óperettur, Þjóðleikhúsið, Sinfóníuhljómsveit Íslands, tónlistarsaga","This thesis examines opera in Iceland during the years 1950-1960, with particular emphasis on the position of opera within the National Theatre of Iceland. The aim of the study is to analyse the significance of the establishment of the National Theatre for the development of opera in Iceland and for Icelandic opera singers, the expectations associated with its facilities and productions, and the extent to which those expectations were realised. The thesis also explores the position of opera singers, the educational opportunities available to them, and the professional opportunities open to opera singers in Iceland during this period. In addition, it investigates how opera productions, both within and outside the National Theatre, were received in Icelandic society. This study is a historical study based on qualitative source analysis. The study is based on a wide range of sources, including biographies, minutes of the National Theatre Council, newspaper coverage, correspondence, and scholarly works on the music and theatre history of the period. Its theoretical framework draws primarily on Pierre Bourdieu’s concepts of habitus, field, and capital. The findings indicate that the establishment of the National Theatre of Iceland and the Icelandic Symphony Orchestra in 1950 created, for the first time, the conditions necessary for regular opera production in Iceland in a form comparable to that found widely abroad. During this period, opera became a regular feature of the nation’s cultural life, and a new professional group of opera singers emerged. At the same time, the study suggests that although opera enjoyed considerable popularity within the National Theatre, its position remained weaker than that of drama, both in terms of institutional status and the working conditions of singers. Keywords: Bourdieu, opera, operetta, The National Theatre of Iceland, Icelandic Symphony Orchestra, music history"],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53799"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Tónlistarsaga","Óperur","Óperettur","Þjóðleikhúsið","Bordieu"],"dc:title":["Ný listgrein verður til. Ópera á Íslandi 1950-1960. Með áherslu á óperu innan Þjóðleikhússins."],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:57:41Z"}