{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53798"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53798","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"„Að skilja tölurnar“ Fjármálalæsi stjórnenda og samspil faglegra og fjárhagslegra sjónarmiða í opinberum rekstri","abstract":"Markmið þessarar rannsóknar var að varpa ljósi á hvernig fjármálalæsi birtist í starfi stjórnenda innan opinberrar stofnunar og hvernig það hefur áhrif á ákvarðanatöku og miðlun fjármálaupplýsinga. Rannsóknin var framkvæmd sem eigindleg tilviksrannsókn þar sem tekin voru hálfopin viðtöl við átta stjórnendur sem starfa innan sama sveitarfélags. Þátttakendur gegndu mismunandi stjórnunarhlutverkum og höfðu ólíkan bakgrunn hvað varðar menntun og reynslu í rekstri og fjármálum. Gögnin voru greind með þemagreiningu með það að markmiði að fá dýpri skilning á því hvernig stjórnendur skilja fjármál, hvernig þeir nýta fjármálaupplýsingar í starfi sínu og hvernig þeir miðla þeim til undirmanna. Niðurstöður rannsóknar benda til þess að fjármálalæsi sé mikilvægur þáttur í starfi stjórnenda, en það sé ekki alltaf hluti af formlegri menntun þeirra. Margir stjórnendur höfðu menntað sig í sinni faggrein en höfðu síðar tekið við stjórnunarhlutverki sem fól í sér ábyrgð á rekstri og fjármálum. Fjármálalæsi virðist að stórum hluta þróast í gegnum reynslu í starfi, samráð við sérfræðinga og aukna ábyrgð með tímanum. Niðurstöðurnar benda jafnframt til þess að stjórnendur þurfi stöðugt að samræma fagleg sjónarmið og fjárhagslegar kröfur í starfi sínu, sem getur skapað togstreitu í ákvarðanatöku. Einnig kom fram að fjármálalæsi hefur áhrif á ákvarðanatöku, öryggi í starfi og samskipti við starfsmenn, sérstaklega þegar vinna þarf innan fjárhagsramma og samkvæmt reglum opinbers rekstrar. Fjármálalæsi birtist þar ekki aðeins í hæfni til að skilja upplýsingar heldur einnig í getu til að miðla þeim með skýrum og aðgengilegum hætti innan skipulagsheilda. Niðurstöðurnar benda jafnframt til að stuðningur frá stoðsviðum, aðgengi að upplýsingum og markviss fræðsla geti haft áhrif á hvernig fjármálalæsi þróast hjá stjórnendum. Rannsóknin gefur innsýn í hvernig fjármálalæsi birtist í opinberum rekstri og bendir til að aukin fræðsla og skýrari upplýsingagjöf geti stuðlað að betri ákvarðanatöku og ábyrgri meðferð opinbers fjár. Lykilorð: fjármálalæsi, stjórnendur, opinber rekstur, ákvarðanataka, sveitarfélag, eigindleg rannsókn","abstract_html":"Markmið þessarar rannsóknar var að varpa ljósi á hvernig fjármálalæsi birtist í starfi stjórnenda innan opinberrar stofnunar og hvernig það hefur áhrif á ákvarðanatöku og miðlun fjármálaupplýsinga. Rannsóknin var framkvæmd sem eigindleg tilviksrannsókn þar sem tekin voru hálfopin viðtöl við átta stjórnendur sem starfa innan sama sveitarfélags. Þátttakendur gegndu mismunandi stjórnunarhlutverkum og höfðu ólíkan bakgrunn hvað varðar menntun og reynslu í rekstri og fjármálum. Gögnin voru greind með þemagreiningu með það að markmiði að fá dýpri skilning á því hvernig stjórnendur skilja fjármál, hvernig þeir nýta fjármálaupplýsingar í starfi sínu og hvernig þeir miðla þeim til undirmanna. Niðurstöður rannsóknar benda til þess að fjármálalæsi sé mikilvægur þáttur í starfi stjórnenda, en það sé ekki alltaf hluti af formlegri menntun þeirra. Margir stjórnendur höfðu menntað sig í sinni faggrein en höfðu síðar tekið við stjórnunarhlutverki sem fól í sér ábyrgð á rekstri og fjármálum. Fjármálalæsi virðist að stórum hluta þróast í gegnum reynslu í starfi, samráð við sérfræðinga og aukna ábyrgð með tímanum. Niðurstöðurnar benda jafnframt til þess að stjórnendur þurfi stöðugt að samræma fagleg sjónarmið og fjárhagslegar kröfur í starfi sínu, sem getur skapað togstreitu í ákvarðanatöku. Einnig kom fram að fjármálalæsi hefur áhrif á ákvarðanatöku, öryggi í starfi og samskipti við starfsmenn, sérstaklega þegar vinna þarf innan fjárhagsramma og samkvæmt reglum opinbers rekstrar. Fjármálalæsi birtist þar ekki aðeins í hæfni til að skilja upplýsingar heldur einnig í getu til að miðla þeim með skýrum og aðgengilegum hætti innan skipulagsheilda. Niðurstöðurnar benda jafnframt til að stuðningur frá stoðsviðum, aðgengi að upplýsingum og markviss fræðsla geti haft áhrif á hvernig fjármálalæsi þróast hjá stjórnendum. Rannsóknin gefur innsýn í hvernig fjármálalæsi birtist í opinberum rekstri og bendir til að aukin fræðsla og skýrari upplýsingagjöf geti stuðlað að betri ákvarðanatöku og ábyrgri meðferð opinbers fjár. Lykilorð: fjármálalæsi, stjórnendur, opinber rekstur, ákvarðanataka, sveitarfélag, eigindleg rannsókn","abstract_has_math":false,"creators":["Ingunn Guðmundsdóttir Blöndal 1986-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T15:04:39Z","date_published":"2026-06-13T15:04:39Z","updated_at":"2026-07-27T18:56:37Z","subjects":["Fjármálalæsi","Stjórnendur","Opinber rekstur","Ákvarðanataka","Sveitarfélög"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53798","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ingunn Guðmundsdóttir Blöndal 1986-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T15:04:35Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T15:04:35Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T15:04:39Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Fjármálalæsi","Stjórnendur","Opinber rekstur","Ákvarðanataka","Sveitarfélög"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53798"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Markmið þessarar rannsóknar var að varpa ljósi á hvernig fjármálalæsi birtist í starfi stjórnenda innan opinberrar stofnunar og hvernig það hefur áhrif á ákvarðanatöku og miðlun fjármálaupplýsinga. Rannsóknin var framkvæmd sem eigindleg tilviksrannsókn þar sem tekin voru hálfopin viðtöl við átta stjórnendur sem starfa innan sama sveitarfélags. Þátttakendur gegndu mismunandi stjórnunarhlutverkum og höfðu ólíkan bakgrunn hvað varðar menntun og reynslu í rekstri og fjármálum. Gögnin voru greind með þemagreiningu með það að markmiði að fá dýpri skilning á því hvernig stjórnendur skilja fjármál, hvernig þeir nýta fjármálaupplýsingar í starfi sínu og hvernig þeir miðla þeim til undirmanna. Niðurstöður rannsóknar benda til þess að fjármálalæsi sé mikilvægur þáttur í starfi stjórnenda, en það sé ekki alltaf hluti af formlegri menntun þeirra. Margir stjórnendur höfðu menntað sig í sinni faggrein en höfðu síðar tekið við stjórnunarhlutverki sem fól í sér ábyrgð á rekstri og fjármálum. Fjármálalæsi virðist að stórum hluta þróast í gegnum reynslu í starfi, samráð við sérfræðinga og aukna ábyrgð með tímanum. Niðurstöðurnar benda jafnframt til þess að stjórnendur þurfi stöðugt að samræma fagleg sjónarmið og fjárhagslegar kröfur í starfi sínu, sem getur skapað togstreitu í ákvarðanatöku. Einnig kom fram að fjármálalæsi hefur áhrif á ákvarðanatöku, öryggi í starfi og samskipti við starfsmenn, sérstaklega þegar vinna þarf innan fjárhagsramma og samkvæmt reglum opinbers rekstrar. Fjármálalæsi birtist þar ekki aðeins í hæfni til að skilja upplýsingar heldur einnig í getu til að miðla þeim með skýrum og aðgengilegum hætti innan skipulagsheilda. Niðurstöðurnar benda jafnframt til að stuðningur frá stoðsviðum, aðgengi að upplýsingum og markviss fræðsla geti haft áhrif á hvernig fjármálalæsi þróast hjá stjórnendum. Rannsóknin gefur innsýn í hvernig fjármálalæsi birtist í opinberum rekstri og bendir til að aukin fræðsla og skýrari upplýsingagjöf geti stuðlað að betri ákvarðanatöku og ábyrgri meðferð opinbers fjár. Lykilorð: fjármálalæsi, stjórnendur, opinber rekstur, ákvarðanataka, sveitarfélag, eigindleg rannsókn","The aim of this study was to examine how financial literacy is manifested in the work of managers within a public organization and how it influences decision-making and the communication of financial information. The study was conducted as a qualitative case study, based on semi-structured interviews with eight managers working within the same municipality. The participants held different managerial positions and had diverse educational backgrounds and levels of experience related to finance, administration, and professional fields. The data were analysed using thematic analysis in order to gain a deeper understanding of how managers interpret financial information, how they use it in their work and how they communicate it to their subordinates. The findings indicate that financial literacy is an important component of managerial work, but it is not always part of managers´ formal education. Many participants had been trained in their own professional field and later moved into managerial roles involving responsibility for budgeting and financial literacy appeared to develop largely through work experience, collaboration with financial specialists, and increased responsibility over time. The results also suggest that managers must continuously balance professional considerations with financial constraints, which can create tensions in decision-making. Furthermore, financial literacy was found to influence decision-making, confidence in managerial roles and communication with employees, particularly when operating within fixed financial frameworks and formal regulations typical of the public sector. Financial literacy was not only reflected in the ability to understand financial information, but also in the ability to communicate it clearly and effectively within the organization. The study also indicates that support from administrative units, access to financial information and targeted training can influence the development of financial literacy among managers. The findings provide insight into the role of financial literacy in public management and suggest that increased training and clearer information flow may support better decision-making and more responsible use of public funds. Keywords: financial literacy, managers, public sector, decision-making, municipality, qualitative study."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["„Að skilja tölurnar“ Fjármálalæsi stjórnenda og samspil faglegra og fjárhagslegra sjónarmiða í opinberum rekstri","Understanding the Numbers: Financial Literacy of Managers and the Interplay Between Professional and Financial Considerations in Public Sector Operations"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Ingunn Guðmundsdóttir Blöndal 1986-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T15:04:35Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T15:04:35Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T15:04:39Z"],"dc:description.abstract":["Markmið þessarar rannsóknar var að varpa ljósi á hvernig fjármálalæsi birtist í starfi stjórnenda innan opinberrar stofnunar og hvernig það hefur áhrif á ákvarðanatöku og miðlun fjármálaupplýsinga. Rannsóknin var framkvæmd sem eigindleg tilviksrannsókn þar sem tekin voru hálfopin viðtöl við átta stjórnendur sem starfa innan sama sveitarfélags. Þátttakendur gegndu mismunandi stjórnunarhlutverkum og höfðu ólíkan bakgrunn hvað varðar menntun og reynslu í rekstri og fjármálum. Gögnin voru greind með þemagreiningu með það að markmiði að fá dýpri skilning á því hvernig stjórnendur skilja fjármál, hvernig þeir nýta fjármálaupplýsingar í starfi sínu og hvernig þeir miðla þeim til undirmanna. Niðurstöður rannsóknar benda til þess að fjármálalæsi sé mikilvægur þáttur í starfi stjórnenda, en það sé ekki alltaf hluti af formlegri menntun þeirra. Margir stjórnendur höfðu menntað sig í sinni faggrein en höfðu síðar tekið við stjórnunarhlutverki sem fól í sér ábyrgð á rekstri og fjármálum. Fjármálalæsi virðist að stórum hluta þróast í gegnum reynslu í starfi, samráð við sérfræðinga og aukna ábyrgð með tímanum. Niðurstöðurnar benda jafnframt til þess að stjórnendur þurfi stöðugt að samræma fagleg sjónarmið og fjárhagslegar kröfur í starfi sínu, sem getur skapað togstreitu í ákvarðanatöku. Einnig kom fram að fjármálalæsi hefur áhrif á ákvarðanatöku, öryggi í starfi og samskipti við starfsmenn, sérstaklega þegar vinna þarf innan fjárhagsramma og samkvæmt reglum opinbers rekstrar. Fjármálalæsi birtist þar ekki aðeins í hæfni til að skilja upplýsingar heldur einnig í getu til að miðla þeim með skýrum og aðgengilegum hætti innan skipulagsheilda. Niðurstöðurnar benda jafnframt til að stuðningur frá stoðsviðum, aðgengi að upplýsingum og markviss fræðsla geti haft áhrif á hvernig fjármálalæsi þróast hjá stjórnendum. Rannsóknin gefur innsýn í hvernig fjármálalæsi birtist í opinberum rekstri og bendir til að aukin fræðsla og skýrari upplýsingagjöf geti stuðlað að betri ákvarðanatöku og ábyrgri meðferð opinbers fjár. Lykilorð: fjármálalæsi, stjórnendur, opinber rekstur, ákvarðanataka, sveitarfélag, eigindleg rannsókn","The aim of this study was to examine how financial literacy is manifested in the work of managers within a public organization and how it influences decision-making and the communication of financial information. The study was conducted as a qualitative case study, based on semi-structured interviews with eight managers working within the same municipality. The participants held different managerial positions and had diverse educational backgrounds and levels of experience related to finance, administration, and professional fields. The data were analysed using thematic analysis in order to gain a deeper understanding of how managers interpret financial information, how they use it in their work and how they communicate it to their subordinates. The findings indicate that financial literacy is an important component of managerial work, but it is not always part of managers´ formal education. Many participants had been trained in their own professional field and later moved into managerial roles involving responsibility for budgeting and financial literacy appeared to develop largely through work experience, collaboration with financial specialists, and increased responsibility over time. The results also suggest that managers must continuously balance professional considerations with financial constraints, which can create tensions in decision-making. Furthermore, financial literacy was found to influence decision-making, confidence in managerial roles and communication with employees, particularly when operating within fixed financial frameworks and formal regulations typical of the public sector. Financial literacy was not only reflected in the ability to understand financial information, but also in the ability to communicate it clearly and effectively within the organization. The study also indicates that support from administrative units, access to financial information and targeted training can influence the development of financial literacy among managers. The findings provide insight into the role of financial literacy in public management and suggest that increased training and clearer information flow may support better decision-making and more responsible use of public funds. Keywords: financial literacy, managers, public sector, decision-making, municipality, qualitative study."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53798"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Fjármálalæsi","Stjórnendur","Opinber rekstur","Ákvarðanataka","Sveitarfélög"],"dc:title":["„Að skilja tölurnar“ Fjármálalæsi stjórnenda og samspil faglegra og fjárhagslegra sjónarmiða í opinberum rekstri","Understanding the Numbers: Financial Literacy of Managers and the Interplay Between Professional and Financial Considerations in Public Sector Operations"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:56:37Z"}