Stofnanavæðing listrýma Listahátíðin LungA í ljósi stofnunarhugtaks skipulagsheildafræðinnar
type: CreativeWork
description: Þessi rannsókn fjallar um stofnanavæðingu grasrótarstarfsemi í listum með hliðsjón af stofnunarhugtaki skipulagsheildafræða. Fjallað er sérstaklega um þróun Listahátíðarinnar LungA út frá félagsmenningarlegri fyrirbærafræði Williams Ocasio og greiningu hans á þremur þáttum stofnanavæðingar; venjubindingu (e. typification) hlutgervingu (e. objectivation) og setmyndun (e. sedimentation). Samkvæmt greiningu Ocasios eru stofnanir viðtekin og skipulögð kerfi hlutverka og samskipta sem festast í sessi fyrir tilstilli yfirgripsmikilla tengslaneta svokallaðra hlutverkaaðila, þ.e. þeirra sem gegna tilteknum hlutverkum innan hverrar stofnunar. Lykilatriðið í greiningu hans er samþætting fyrirbærafræðilegra sjónarhorna á upplifun einstaklinga af stofnanabundnum hlutverkum við félags– og menningarfræðileg sjónarhorn á ólík svið félagslegrar starfsemi. Þegar litið er á stofnanavæðingu grasrótarmenningarstarfsemi á borð við Listahátíðina LungA út frá greiningu Ocasios er ljóst að formleg og óformleg hlutverkaskipting innan slíkra skipulagsheilda byggir á flóknu samspili einstaklinga þvert á staðbundin og óstaðbundin skipulagssvið. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar sýna að það sem hófst með ákalli nokkurra einstaklinga um listahátíð varð að sterkri stofnun fyrir tilstilli markvissrar venjubindingar, hlutgervingar og setmyndunar tiltekinna hlutverka í krafti bæði staðbundinna og óstaðbundinna áhrifaþátta. Stofnunarhugtak Ocasios hefur enn sem komið er ekki verið tekið til umfjöllunar hérlendis, og þó svo að saga og þróun LungA-hátíðarinnar sé vel þekkt þá hefur hún ekki verið greind sérstaklega með verkfærum skipulagsheildafræða. Framlag ritgerðarinnar felst þó ekki aðeins í fræðilegri nýsköpun heldur jafnframt í gerð hugtakalista og myndrænni úrvinnslu meginhugmynda hennar. Þannig felur ritgerð þessi í sér tilraun til þess að skapa form og orðaforða til að einfalda og samræma umræðu um stofnanavæðingarferli listarýma.
abstract: Þessi rannsókn fjallar um stofnanavæðingu grasrótarstarfsemi í listum með hliðsjón af stofnunarhugtaki skipulagsheildafræða. Fjallað er sérstaklega um þróun Listahátíðarinnar LungA út frá félagsmenningarlegri fyrirbærafræði Williams Ocasio og greiningu hans á þremur þáttum stofnanavæðingar; venjubindingu (e. typification) hlutgervingu (e. objectivation) og setmyndun (e. sedimentation). Samkvæmt greiningu Ocasios eru stofnanir viðtekin og skipulögð kerfi hlutverka og samskipta sem festast í sessi fyrir tilstilli yfirgripsmikilla tengslaneta svokallaðra hlutverkaaðila, þ.e. þeirra sem gegna tilteknum hlutverkum innan hverrar stofnunar. Lykilatriðið í greiningu hans er samþætting fyrirbærafræðilegra sjónarhorna á upplifun einstaklinga af stofnanabundnum hlutverkum við félags– og menningarfræðileg sjónarhorn á ólík svið félagslegrar starfsemi. Þegar litið er á stofnanavæðingu grasrótarmenningarstarfsemi á borð við Listahátíðina LungA út frá greiningu Ocasios er ljóst að formleg og óformleg hlutverkaskipting innan slíkra skipulagsheilda byggir á flóknu samspili einstaklinga þvert á staðbundin og óstaðbundin skipulagssvið. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar sýna að það sem hófst með ákalli nokkurra einstaklinga um listahátíð varð að sterkri stofnun fyrir tilstilli markvissrar venjubindingar, hlutgervingar og setmyndunar tiltekinna hlutverka í krafti bæði staðbundinna og óstaðbundinna áhrifaþátta. Stofnunarhugtak Ocasios hefur enn sem komið er ekki verið tekið til umfjöllunar hérlendis, og þó svo að saga og þróun LungA-hátíðarinnar sé vel þekkt þá hefur hún ekki verið greind sérstaklega með verkfærum skipulagsheildafræða. Framlag ritgerðarinnar felst þó ekki aðeins í fræðilegri nýsköpun heldur jafnframt í gerð hugtakalista og myndrænni úrvinnslu meginhugmynda hennar. Þannig felur ritgerð þessi í sér tilraun til þess að skapa form og orðaforða til að einfalda og samræma umræðu um stofnanavæðingarferli listarýma.
author: Hólmfríður Kristín Karlsdóttir 1994-
language: is
keywords: Menning, Menningarhátíðir, Skipulagsheildir, Stofnanir
date published: 2026-06-13T14:53:24Z
date modified: 2026-07-27T18:54:29Z
provider: Bifröst University
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Bifröst University

PropertyValue
property ID: Handle
value: https://hdl.handle.net/1946/53793