{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53790"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53790","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Friðhelgi og aðgangur að dómstólum: Áhrif friðhelgi erlendra ríkja, sendierindreka og alþjóðastofnana á rétt einstaklinga til aðgangs að íslenskum dómstólum","abstract":"Ritgerðin fjallar um samspil friðhelgi erlendra ríkja, fulltrúa þeirra og alþjóðastofnana annars vegar og réttar einstaklinga til aðgangs að dómstólum hins vegar, með áherslu á íslenskan rétt. Markmiðið er að greina hvernig íslenskir dómstólar og stjórnsýslunefndir hafa leyst úr málum þar sem reynir á slíka friðhelgi, og hvort framkvæmdin samrýmist þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi og réttinum til aðgangs að dómstólum samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Í fyrri hluta ritgerðarinnar er fjallað um þróun reglna um friðhelgi ríkja, ríkisfulltrúa, sendiráða og alþjóðastofnana í þjóðarétti, auk reglna um aðgang að dómstólum og dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu þar sem reynt hefur á samrýmanleika þessara réttinda. Í síðari hluta er íslensk dóma- og stjórnsýsluframkvæmd greind með hliðsjón af þeim alþjóðlegu viðmiðum. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk framkvæmd, einkum stjórnsýsluframkvæmd, hafi að nokkru leyti dregist aftur úr þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi. Hefur það leitt til þess að einstaklingar standi í ákveðnum tilvikum eftir án raunhæfs úrræðis til að fá skorið úr réttindum sínum.","abstract_html":"Ritgerðin fjallar um samspil friðhelgi erlendra ríkja, fulltrúa þeirra og alþjóðastofnana annars vegar og réttar einstaklinga til aðgangs að dómstólum hins vegar, með áherslu á íslenskan rétt. Markmiðið er að greina hvernig íslenskir dómstólar og stjórnsýslunefndir hafa leyst úr málum þar sem reynir á slíka friðhelgi, og hvort framkvæmdin samrýmist þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi og réttinum til aðgangs að dómstólum samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Í fyrri hluta ritgerðarinnar er fjallað um þróun reglna um friðhelgi ríkja, ríkisfulltrúa, sendiráða og alþjóðastofnana í þjóðarétti, auk reglna um aðgang að dómstólum og dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu þar sem reynt hefur á samrýmanleika þessara réttinda. Í síðari hluta er íslensk dóma- og stjórnsýsluframkvæmd greind með hliðsjón af þeim alþjóðlegu viðmiðum. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk framkvæmd, einkum stjórnsýsluframkvæmd, hafi að nokkru leyti dregist aftur úr þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi. Hefur það leitt til þess að einstaklingar standi í ákveðnum tilvikum eftir án raunhæfs úrræðis til að fá skorið úr réttindum sínum.","abstract_has_math":false,"creators":["Brynjar Darri Jónasson 1991-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T14:27:46Z","date_published":"2026-06-13T14:27:46Z","updated_at":"2026-07-27T18:50:45Z","subjects":["Friðhelgi ríkja","Alþjóðastofnanir","Réttarstaða","Dómstólar"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53790","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Brynjar Darri Jónasson 1991-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T14:27:42Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T14:27:42Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T14:27:46Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Friðhelgi ríkja","Alþjóðastofnanir","Réttarstaða","Dómstólar"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53790"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerðin fjallar um samspil friðhelgi erlendra ríkja, fulltrúa þeirra og alþjóðastofnana annars vegar og réttar einstaklinga til aðgangs að dómstólum hins vegar, með áherslu á íslenskan rétt. Markmiðið er að greina hvernig íslenskir dómstólar og stjórnsýslunefndir hafa leyst úr málum þar sem reynir á slíka friðhelgi, og hvort framkvæmdin samrýmist þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi og réttinum til aðgangs að dómstólum samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Í fyrri hluta ritgerðarinnar er fjallað um þróun reglna um friðhelgi ríkja, ríkisfulltrúa, sendiráða og alþjóðastofnana í þjóðarétti, auk reglna um aðgang að dómstólum og dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu þar sem reynt hefur á samrýmanleika þessara réttinda. Í síðari hluta er íslensk dóma- og stjórnsýsluframkvæmd greind með hliðsjón af þeim alþjóðlegu viðmiðum. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk framkvæmd, einkum stjórnsýsluframkvæmd, hafi að nokkru leyti dregist aftur úr þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi. Hefur það leitt til þess að einstaklingar standi í ákveðnum tilvikum eftir án raunhæfs úrræðis til að fá skorið úr réttindum sínum.","This thesis examines the interplay between the immunity of foreign states, their representatives and international organisations on the one hand, and individuals' right of access to a court on the other, with a particular focus on Icelandic law. The aim is to analyse how Icelandic courts and administrative tribunals have resolved cases in which such immunity arises, and whether their practice is consistent with the development in international law towards restrictive immunity and with the right of access to a court under Article 70(1) of the Constitution of Iceland and Article 6(1) of the European Convention on Human Rights. The first part of the thesis addresses the development of the rules on immunity of states, state officials, diplomatic missions and international organisations in international law, together with the rules on access to a court and the case law of the European Court of Human Rights in which the compatibility of immunity with that right has been considered. The second part analyses Icelandic judicial and administrative practice in light of those international standards. The thesis concludes that Icelandic practice, particularly administrative practice, has, to some extent, failed to keep pace with the development of international law towards restrictive immunity. As a result, individuals are, in certain cases, left without an effective remedy by which to have their rights determined."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Friðhelgi og aðgangur að dómstólum: Áhrif friðhelgi erlendra ríkja, sendierindreka og alþjóðastofnana á rétt einstaklinga til aðgangs að íslenskum dómstólum"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Brynjar Darri Jónasson 1991-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T14:27:42Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T14:27:42Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T14:27:46Z"],"dc:description.abstract":["Ritgerðin fjallar um samspil friðhelgi erlendra ríkja, fulltrúa þeirra og alþjóðastofnana annars vegar og réttar einstaklinga til aðgangs að dómstólum hins vegar, með áherslu á íslenskan rétt. Markmiðið er að greina hvernig íslenskir dómstólar og stjórnsýslunefndir hafa leyst úr málum þar sem reynir á slíka friðhelgi, og hvort framkvæmdin samrýmist þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi og réttinum til aðgangs að dómstólum samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Í fyrri hluta ritgerðarinnar er fjallað um þróun reglna um friðhelgi ríkja, ríkisfulltrúa, sendiráða og alþjóðastofnana í þjóðarétti, auk reglna um aðgang að dómstólum og dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu þar sem reynt hefur á samrýmanleika þessara réttinda. Í síðari hluta er íslensk dóma- og stjórnsýsluframkvæmd greind með hliðsjón af þeim alþjóðlegu viðmiðum. Niðurstaða ritgerðarinnar er sú að íslensk framkvæmd, einkum stjórnsýsluframkvæmd, hafi að nokkru leyti dregist aftur úr þróun þjóðaréttar í átt að takmarkaðri friðhelgi. Hefur það leitt til þess að einstaklingar standi í ákveðnum tilvikum eftir án raunhæfs úrræðis til að fá skorið úr réttindum sínum.","This thesis examines the interplay between the immunity of foreign states, their representatives and international organisations on the one hand, and individuals' right of access to a court on the other, with a particular focus on Icelandic law. The aim is to analyse how Icelandic courts and administrative tribunals have resolved cases in which such immunity arises, and whether their practice is consistent with the development in international law towards restrictive immunity and with the right of access to a court under Article 70(1) of the Constitution of Iceland and Article 6(1) of the European Convention on Human Rights. The first part of the thesis addresses the development of the rules on immunity of states, state officials, diplomatic missions and international organisations in international law, together with the rules on access to a court and the case law of the European Court of Human Rights in which the compatibility of immunity with that right has been considered. The second part analyses Icelandic judicial and administrative practice in light of those international standards. The thesis concludes that Icelandic practice, particularly administrative practice, has, to some extent, failed to keep pace with the development of international law towards restrictive immunity. As a result, individuals are, in certain cases, left without an effective remedy by which to have their rights determined."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53790"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Friðhelgi ríkja","Alþjóðastofnanir","Réttarstaða","Dómstólar"],"dc:title":["Friðhelgi og aðgangur að dómstólum: Áhrif friðhelgi erlendra ríkja, sendierindreka og alþjóðastofnana á rétt einstaklinga til aðgangs að íslenskum dómstólum"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:50:45Z"}