{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53789"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53789","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Lagaleg mörk gagnkvæmrar upplýsingamiðlunar: Innleiðing 75. gr. reglugerðar (ESB) 2024/1624 og togstreita almannahagsmuna, persónuverndar og þagnarskyldu","abstract":"Á síðustu árum hefur orðið grundvallarbreyting á því hvernig varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka eru hugsaðar, þar sem aukin áhersla er lögð á gagnkvæma upplýsingamiðlun milli tilkynningarskyldra aðila. Upplýsingaflæði er þannig ekki lengur bundið við samskipti við yfirvöld heldur nær einnig til samskipta milli aðilanna sjálfra. Með tilkomu 75. gr. reglugerðar (ESB) 2024/1624 er í fyrsta sinn sett fram skýr og formbundin heimild til slíkrar miðlunar, að uppfylltum ströngum skilyrðum. Ákvæðið markar tímamót í evrópskum rétti en vekur jafnframt upp álitaefni um mörk heimilla upplýsingaskipta í ljósi persónuverndar og þagnarskyldu. Markmið rannsóknarinnar er að greina lagaleg áhrif innleiðingar ákvæðisins á íslenskan rétt og meta hvernig jafnvægi verði náð milli þessara sjónarmiða. Rannsóknin bendir til þess að 75. gr. feli í sér tilfærslu frá lóðréttu, einstefnu upplýsingaflæði til yfirvalda yfir í aukna lárétta miðlun milli einkaaðila. Slík þróun getur aukið skilvirkni en kallar jafnframt á skýra lagalega afmörkun. Gildandi íslenskur réttur veitir ekki nægilega skýran grundvöll fyrir slíka miðlun og því er þörf á afmörkuðum lagareglum, studdum eftirliti, til að samræma markmið um skilvirkar varnir gegn fjármálaglæpum og vernd grundvallarréttinda. Hvað varðar persónuvernd bendir rannsóknin til þess að hún sé ekki í andstöðu við slíkar varnir heldur setji þeim skýr mörk og skilyrði sem innleiðingarrammi 75. gr. þarf að taka mið af. Að sama skapi gefur rannsóknin til kynna að þagnarskylda sé síður hindrun en fremur forsenda þátttöku á samstarfsvettvangi, enda búa þeir aðilar sem þegar lúta lögbundinni þagnarskyldu og eftirliti yfir þeim innviðum sem nauðsynlegir eru til að tryggja ábyrga meðferð viðkvæmra upplýsinga.","abstract_html":"Á síðustu árum hefur orðið grundvallarbreyting á því hvernig varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka eru hugsaðar, þar sem aukin áhersla er lögð á gagnkvæma upplýsingamiðlun milli tilkynningarskyldra aðila. Upplýsingaflæði er þannig ekki lengur bundið við samskipti við yfirvöld heldur nær einnig til samskipta milli aðilanna sjálfra. Með tilkomu 75. gr. reglugerðar (ESB) 2024/1624 er í fyrsta sinn sett fram skýr og formbundin heimild til slíkrar miðlunar, að uppfylltum ströngum skilyrðum. Ákvæðið markar tímamót í evrópskum rétti en vekur jafnframt upp álitaefni um mörk heimilla upplýsingaskipta í ljósi persónuverndar og þagnarskyldu. Markmið rannsóknarinnar er að greina lagaleg áhrif innleiðingar ákvæðisins á íslenskan rétt og meta hvernig jafnvægi verði náð milli þessara sjónarmiða. Rannsóknin bendir til þess að 75. gr. feli í sér tilfærslu frá lóðréttu, einstefnu upplýsingaflæði til yfirvalda yfir í aukna lárétta miðlun milli einkaaðila. Slík þróun getur aukið skilvirkni en kallar jafnframt á skýra lagalega afmörkun. Gildandi íslenskur réttur veitir ekki nægilega skýran grundvöll fyrir slíka miðlun og því er þörf á afmörkuðum lagareglum, studdum eftirliti, til að samræma markmið um skilvirkar varnir gegn fjármálaglæpum og vernd grundvallarréttinda. Hvað varðar persónuvernd bendir rannsóknin til þess að hún sé ekki í andstöðu við slíkar varnir heldur setji þeim skýr mörk og skilyrði sem innleiðingarrammi 75. gr. þarf að taka mið af. Að sama skapi gefur rannsóknin til kynna að þagnarskylda sé síður hindrun en fremur forsenda þátttöku á samstarfsvettvangi, enda búa þeir aðilar sem þegar lúta lögbundinni þagnarskyldu og eftirliti yfir þeim innviðum sem nauðsynlegir eru til að tryggja ábyrga meðferð viðkvæmra upplýsinga.","abstract_has_math":false,"creators":["Hjördís Ásta Þórisdóttir 1985-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T14:24:31Z","date_published":"2026-06-13T14:24:31Z","updated_at":"2026-07-27T18:50:14Z","subjects":["Upplýsingamiðlun","Persónuvernd","Þagnarskylda","Peningaþvætti"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53789","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Hjördís Ásta Þórisdóttir 1985-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T14:24:27Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T14:24:27Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T14:24:31Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Upplýsingamiðlun","Persónuvernd","Þagnarskylda","Peningaþvætti"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53789"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Á síðustu árum hefur orðið grundvallarbreyting á því hvernig varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka eru hugsaðar, þar sem aukin áhersla er lögð á gagnkvæma upplýsingamiðlun milli tilkynningarskyldra aðila. Upplýsingaflæði er þannig ekki lengur bundið við samskipti við yfirvöld heldur nær einnig til samskipta milli aðilanna sjálfra. Með tilkomu 75. gr. reglugerðar (ESB) 2024/1624 er í fyrsta sinn sett fram skýr og formbundin heimild til slíkrar miðlunar, að uppfylltum ströngum skilyrðum. Ákvæðið markar tímamót í evrópskum rétti en vekur jafnframt upp álitaefni um mörk heimilla upplýsingaskipta í ljósi persónuverndar og þagnarskyldu. Markmið rannsóknarinnar er að greina lagaleg áhrif innleiðingar ákvæðisins á íslenskan rétt og meta hvernig jafnvægi verði náð milli þessara sjónarmiða. Rannsóknin bendir til þess að 75. gr. feli í sér tilfærslu frá lóðréttu, einstefnu upplýsingaflæði til yfirvalda yfir í aukna lárétta miðlun milli einkaaðila. Slík þróun getur aukið skilvirkni en kallar jafnframt á skýra lagalega afmörkun. Gildandi íslenskur réttur veitir ekki nægilega skýran grundvöll fyrir slíka miðlun og því er þörf á afmörkuðum lagareglum, studdum eftirliti, til að samræma markmið um skilvirkar varnir gegn fjármálaglæpum og vernd grundvallarréttinda. Hvað varðar persónuvernd bendir rannsóknin til þess að hún sé ekki í andstöðu við slíkar varnir heldur setji þeim skýr mörk og skilyrði sem innleiðingarrammi 75. gr. þarf að taka mið af. Að sama skapi gefur rannsóknin til kynna að þagnarskylda sé síður hindrun en fremur forsenda þátttöku á samstarfsvettvangi, enda búa þeir aðilar sem þegar lúta lögbundinni þagnarskyldu og eftirliti yfir þeim innviðum sem nauðsynlegir eru til að tryggja ábyrga meðferð viðkvæmra upplýsinga.","In recent years, a fundamental shift has occurred in how anti-money laundering and counter-terrorist financing frameworks are conceived, with increasing emphasis placed on information sharing among obliged entities. The flow of information is thus no longer limited to communication with authorities but also extends to exchanges between the entities themselves. With the introduction of Article 75 of Regulation (EU) 2024/1624, a clear and formal legal basis for such information sharing is, for the first time, established, subject to strict conditions. The provision marks a turning point in European law, while also raising important questions regarding the limits of permissible information exchanges considering data protection and professional secrecy. The aim of this study is to analyse the legal implications of implementing the provision into Icelandic law and to assess how a balance may be struck between these competing considerations. The study indicates that Article 75 entails a shift from a vertical, one-directional flow of information to authorities towards increased horizontal information sharing between private entities. While such developments may enhance efficiency, they also call for a clear legal framework. Icelandic law, at present, does not appear to provide a sufficiently clear legal basis for such sharing, and there is therefore a need for defined legal rules, supported by appropriate oversight, to reconcile the objectives of effective financial crime prevention with the protection of fundamental rights. Regarding data protection, the findings suggest that it does not stand in opposition to such measures but rather sets clear limits and conditions that any implementation framework for Article 75 must observe. Similarly, the study suggests that professional secrecy should not be regarded as an obstacle to participation in information-sharing arrangements, but rather as a precondition, as entities already subject to statutory confidentiality obligations and supervision are more likely to possess the necessary structures to ensure the responsible handling of sensitive information."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Lagaleg mörk gagnkvæmrar upplýsingamiðlunar: Innleiðing 75. gr. reglugerðar (ESB) 2024/1624 og togstreita almannahagsmuna, persónuverndar og þagnarskyldu","Legal Limits of Information Sharing: Implementation of Article 75 of Regulation (EU) 2024/1624 and the Tension between Public Interest, Data Protection and Professional Secrecy"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Hjördís Ásta Þórisdóttir 1985-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T14:24:27Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T14:24:27Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T14:24:31Z"],"dc:description.abstract":["Á síðustu árum hefur orðið grundvallarbreyting á því hvernig varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka eru hugsaðar, þar sem aukin áhersla er lögð á gagnkvæma upplýsingamiðlun milli tilkynningarskyldra aðila. Upplýsingaflæði er þannig ekki lengur bundið við samskipti við yfirvöld heldur nær einnig til samskipta milli aðilanna sjálfra. Með tilkomu 75. gr. reglugerðar (ESB) 2024/1624 er í fyrsta sinn sett fram skýr og formbundin heimild til slíkrar miðlunar, að uppfylltum ströngum skilyrðum. Ákvæðið markar tímamót í evrópskum rétti en vekur jafnframt upp álitaefni um mörk heimilla upplýsingaskipta í ljósi persónuverndar og þagnarskyldu. Markmið rannsóknarinnar er að greina lagaleg áhrif innleiðingar ákvæðisins á íslenskan rétt og meta hvernig jafnvægi verði náð milli þessara sjónarmiða. Rannsóknin bendir til þess að 75. gr. feli í sér tilfærslu frá lóðréttu, einstefnu upplýsingaflæði til yfirvalda yfir í aukna lárétta miðlun milli einkaaðila. Slík þróun getur aukið skilvirkni en kallar jafnframt á skýra lagalega afmörkun. Gildandi íslenskur réttur veitir ekki nægilega skýran grundvöll fyrir slíka miðlun og því er þörf á afmörkuðum lagareglum, studdum eftirliti, til að samræma markmið um skilvirkar varnir gegn fjármálaglæpum og vernd grundvallarréttinda. Hvað varðar persónuvernd bendir rannsóknin til þess að hún sé ekki í andstöðu við slíkar varnir heldur setji þeim skýr mörk og skilyrði sem innleiðingarrammi 75. gr. þarf að taka mið af. Að sama skapi gefur rannsóknin til kynna að þagnarskylda sé síður hindrun en fremur forsenda þátttöku á samstarfsvettvangi, enda búa þeir aðilar sem þegar lúta lögbundinni þagnarskyldu og eftirliti yfir þeim innviðum sem nauðsynlegir eru til að tryggja ábyrga meðferð viðkvæmra upplýsinga.","In recent years, a fundamental shift has occurred in how anti-money laundering and counter-terrorist financing frameworks are conceived, with increasing emphasis placed on information sharing among obliged entities. The flow of information is thus no longer limited to communication with authorities but also extends to exchanges between the entities themselves. With the introduction of Article 75 of Regulation (EU) 2024/1624, a clear and formal legal basis for such information sharing is, for the first time, established, subject to strict conditions. The provision marks a turning point in European law, while also raising important questions regarding the limits of permissible information exchanges considering data protection and professional secrecy. The aim of this study is to analyse the legal implications of implementing the provision into Icelandic law and to assess how a balance may be struck between these competing considerations. The study indicates that Article 75 entails a shift from a vertical, one-directional flow of information to authorities towards increased horizontal information sharing between private entities. While such developments may enhance efficiency, they also call for a clear legal framework. Icelandic law, at present, does not appear to provide a sufficiently clear legal basis for such sharing, and there is therefore a need for defined legal rules, supported by appropriate oversight, to reconcile the objectives of effective financial crime prevention with the protection of fundamental rights. Regarding data protection, the findings suggest that it does not stand in opposition to such measures but rather sets clear limits and conditions that any implementation framework for Article 75 must observe. Similarly, the study suggests that professional secrecy should not be regarded as an obstacle to participation in information-sharing arrangements, but rather as a precondition, as entities already subject to statutory confidentiality obligations and supervision are more likely to possess the necessary structures to ensure the responsible handling of sensitive information."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53789"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Upplýsingamiðlun","Persónuvernd","Þagnarskylda","Peningaþvætti"],"dc:title":["Lagaleg mörk gagnkvæmrar upplýsingamiðlunar: Innleiðing 75. gr. reglugerðar (ESB) 2024/1624 og togstreita almannahagsmuna, persónuverndar og þagnarskyldu","Legal Limits of Information Sharing: Implementation of Article 75 of Regulation (EU) 2024/1624 and the Tension between Public Interest, Data Protection and Professional Secrecy"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:50:14Z"}