{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/52135"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/52135","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Þvinguð aðild eða raunhæft úrræði ? Innlausnarréttur hluthafa vegna framsalshamla","abstract":"Ritgerðin fjallar um innlausnarrétt hluthafa samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og 3. mgr. 23. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Markmið hennar er að meta hvort þessi úrræði sem eiga að tryggja hluthöfum útgönguleið þegar samþykktir takmarka framsal hluta séu raunhæf og virk í framkvæmd eða hvort beiting þeirra leiði til lagalegs tómarúms sem takmarka vernd hluthafa. Rannsóknin byggir á lögfræðilegri aðferð, þar sem lagatexti, lögskýringargögn og dómaframkvæmd eru greind með hliðsjón af réttarheimildum íslensks réttar og þeim mannréttinda- og Evrópuréttarlegum sjónarmiðum sem hafa áhrif á túlkun ákvæðanna. Þá er íslensk löggjöf borin saman við reglur nágrannaríkja til skýra sérstöðu innalausnarúrræðisins. Niðurstöður benda til þess að þótt innlausnarrétturinn sé skýr í lögum sé virkni hans ekki ávallt tryggð í framkvæmd. Dómaframkvæmd hefur mótast af ströngum form- og tímaskilyrðum sem ekki koma fram í lagatexta, svo sem kröfu um nákvæma tilkynningu um framsal og eftirfylgni innan tiltekins frests. Þetta getur gert úrræðið óaðgengilegt eða óframkvæmanlegt fyrir hluthafa, sérstaklega þegar samskipti eru óskýr eða tafir verða á afgreiðslu stjórnar. Rannsóknin sýnir að skortur á fyrirsjáanleika og skýrum verkeflum getur rýrt réttaröryggi og skapað aðstæður þar sem hluthafar sitja fastir í félagi gegn vilja sínum. Slíkt samræmist illa sjónarmiðum um vernd eignarréttar og félagafrelsis samkvæmt stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu. Heildarniðurstaðan er sú að innlausnarrétturinn sé mikilvægt en ekki fullkomlega virkt úrræði í framkvæmd og að þörf sé á skýrari reglusetningu til að tryggja markmið ákvæðanna.","abstract_html":"Ritgerðin fjallar um innlausnarrétt hluthafa samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og 3. mgr. 23. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Markmið hennar er að meta hvort þessi úrræði sem eiga að tryggja hluthöfum útgönguleið þegar samþykktir takmarka framsal hluta séu raunhæf og virk í framkvæmd eða hvort beiting þeirra leiði til lagalegs tómarúms sem takmarka vernd hluthafa. Rannsóknin byggir á lögfræðilegri aðferð, þar sem lagatexti, lögskýringargögn og dómaframkvæmd eru greind með hliðsjón af réttarheimildum íslensks réttar og þeim mannréttinda- og Evrópuréttarlegum sjónarmiðum sem hafa áhrif á túlkun ákvæðanna. Þá er íslensk löggjöf borin saman við reglur nágrannaríkja til skýra sérstöðu innalausnarúrræðisins. Niðurstöður benda til þess að þótt innlausnarrétturinn sé skýr í lögum sé virkni hans ekki ávallt tryggð í framkvæmd. Dómaframkvæmd hefur mótast af ströngum form- og tímaskilyrðum sem ekki koma fram í lagatexta, svo sem kröfu um nákvæma tilkynningu um framsal og eftirfylgni innan tiltekins frests. Þetta getur gert úrræðið óaðgengilegt eða óframkvæmanlegt fyrir hluthafa, sérstaklega þegar samskipti eru óskýr eða tafir verða á afgreiðslu stjórnar. Rannsóknin sýnir að skortur á fyrirsjáanleika og skýrum verkeflum getur rýrt réttaröryggi og skapað aðstæður þar sem hluthafar sitja fastir í félagi gegn vilja sínum. Slíkt samræmist illa sjónarmiðum um vernd eignarréttar og félagafrelsis samkvæmt stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu. Heildarniðurstaðan er sú að innlausnarrétturinn sé mikilvægt en ekki fullkomlega virkt úrræði í framkvæmd og að þörf sé á skýrari reglusetningu til að tryggja markmið ákvæðanna.","abstract_has_math":false,"creators":["Íris Hrund Sigurðardóttir 1990-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-02-14T16:18:37Z","date_published":"2026-02-14T16:18:37Z","updated_at":"2026-07-27T18:51:49Z","subjects":["Einkahlutafélög","Hlutafélagaréttur","Hlutabréf","Hluthafar"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/52135","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Íris Hrund Sigurðardóttir 1990-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-02-14T16:18:33Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-02-14T16:18:33Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-02-14T16:18:37Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Einkahlutafélög","Hlutafélagaréttur","Hlutabréf","Hluthafar"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/52135"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerðin fjallar um innlausnarrétt hluthafa samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og 3. mgr. 23. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Markmið hennar er að meta hvort þessi úrræði sem eiga að tryggja hluthöfum útgönguleið þegar samþykktir takmarka framsal hluta séu raunhæf og virk í framkvæmd eða hvort beiting þeirra leiði til lagalegs tómarúms sem takmarka vernd hluthafa. Rannsóknin byggir á lögfræðilegri aðferð, þar sem lagatexti, lögskýringargögn og dómaframkvæmd eru greind með hliðsjón af réttarheimildum íslensks réttar og þeim mannréttinda- og Evrópuréttarlegum sjónarmiðum sem hafa áhrif á túlkun ákvæðanna. Þá er íslensk löggjöf borin saman við reglur nágrannaríkja til skýra sérstöðu innalausnarúrræðisins. Niðurstöður benda til þess að þótt innlausnarrétturinn sé skýr í lögum sé virkni hans ekki ávallt tryggð í framkvæmd. Dómaframkvæmd hefur mótast af ströngum form- og tímaskilyrðum sem ekki koma fram í lagatexta, svo sem kröfu um nákvæma tilkynningu um framsal og eftirfylgni innan tiltekins frests. Þetta getur gert úrræðið óaðgengilegt eða óframkvæmanlegt fyrir hluthafa, sérstaklega þegar samskipti eru óskýr eða tafir verða á afgreiðslu stjórnar. Rannsóknin sýnir að skortur á fyrirsjáanleika og skýrum verkeflum getur rýrt réttaröryggi og skapað aðstæður þar sem hluthafar sitja fastir í félagi gegn vilja sínum. Slíkt samræmist illa sjónarmiðum um vernd eignarréttar og félagafrelsis samkvæmt stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu. Heildarniðurstaðan er sú að innlausnarrétturinn sé mikilvægt en ekki fullkomlega virkt úrræði í framkvæmd og að þörf sé á skýrari reglusetningu til að tryggja markmið ákvæðanna.","This thesis examines the statutory redemption right of shareholders under Article 15(3) of Act No. 138/1994 on Private Limited Companies and Article 23(3) of Act No. 2/1995 on Public Limited Companies. The purpose is to assess whether these provisions, intended to give shareholders an exit mechanism when the articles of association restrict share transfers, function as an effective remedy in practice or whether their application creates a legal gap that limits shareholder protection. The research uses the traditional legal method, analysing statutory text, preparatory works and case law, alongside relevant human rights and European law considerations. Icelandic legislation is also compared with that of neighbouring states to clarify the position of the redemption mechanism in a wider European context. The findings show that although the redemption right is clearly stated in law, its practical effectiveness is weakened by strict formal and temporal requirements developed in case law. These include detailed notification duties and short deadlines, which may make the remedy difficult to use when communication with the company is unclear or when the board delays its response. The study further indicates that limited foreseeability and a lack of procedural guidance can undermine legal certainty and leave shareholders bound to a company against their will. The thesis concludes that clearer procedural regulation is needed to ensure the redemption right fulfils its intended purpose."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Þvinguð aðild eða raunhæft úrræði ? Innlausnarréttur hluthafa vegna framsalshamla","Compulsory Shareholding or an Effective Exit Mechanism ? The Shareholder Redemption Right under Transfer Restrictions"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Íris Hrund Sigurðardóttir 1990-"],"dc:date.accessioned":["2026-02-14T16:18:33Z"],"dc:date.available":["2026-02-14T16:18:33Z"],"dc:date.issued":["2026-02-14T16:18:37Z"],"dc:description.abstract":["Ritgerðin fjallar um innlausnarrétt hluthafa samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og 3. mgr. 23. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Markmið hennar er að meta hvort þessi úrræði sem eiga að tryggja hluthöfum útgönguleið þegar samþykktir takmarka framsal hluta séu raunhæf og virk í framkvæmd eða hvort beiting þeirra leiði til lagalegs tómarúms sem takmarka vernd hluthafa. Rannsóknin byggir á lögfræðilegri aðferð, þar sem lagatexti, lögskýringargögn og dómaframkvæmd eru greind með hliðsjón af réttarheimildum íslensks réttar og þeim mannréttinda- og Evrópuréttarlegum sjónarmiðum sem hafa áhrif á túlkun ákvæðanna. Þá er íslensk löggjöf borin saman við reglur nágrannaríkja til skýra sérstöðu innalausnarúrræðisins. Niðurstöður benda til þess að þótt innlausnarrétturinn sé skýr í lögum sé virkni hans ekki ávallt tryggð í framkvæmd. Dómaframkvæmd hefur mótast af ströngum form- og tímaskilyrðum sem ekki koma fram í lagatexta, svo sem kröfu um nákvæma tilkynningu um framsal og eftirfylgni innan tiltekins frests. Þetta getur gert úrræðið óaðgengilegt eða óframkvæmanlegt fyrir hluthafa, sérstaklega þegar samskipti eru óskýr eða tafir verða á afgreiðslu stjórnar. Rannsóknin sýnir að skortur á fyrirsjáanleika og skýrum verkeflum getur rýrt réttaröryggi og skapað aðstæður þar sem hluthafar sitja fastir í félagi gegn vilja sínum. Slíkt samræmist illa sjónarmiðum um vernd eignarréttar og félagafrelsis samkvæmt stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu. Heildarniðurstaðan er sú að innlausnarrétturinn sé mikilvægt en ekki fullkomlega virkt úrræði í framkvæmd og að þörf sé á skýrari reglusetningu til að tryggja markmið ákvæðanna.","This thesis examines the statutory redemption right of shareholders under Article 15(3) of Act No. 138/1994 on Private Limited Companies and Article 23(3) of Act No. 2/1995 on Public Limited Companies. The purpose is to assess whether these provisions, intended to give shareholders an exit mechanism when the articles of association restrict share transfers, function as an effective remedy in practice or whether their application creates a legal gap that limits shareholder protection. The research uses the traditional legal method, analysing statutory text, preparatory works and case law, alongside relevant human rights and European law considerations. Icelandic legislation is also compared with that of neighbouring states to clarify the position of the redemption mechanism in a wider European context. The findings show that although the redemption right is clearly stated in law, its practical effectiveness is weakened by strict formal and temporal requirements developed in case law. These include detailed notification duties and short deadlines, which may make the remedy difficult to use when communication with the company is unclear or when the board delays its response. The study further indicates that limited foreseeability and a lack of procedural guidance can undermine legal certainty and leave shareholders bound to a company against their will. The thesis concludes that clearer procedural regulation is needed to ensure the redemption right fulfils its intended purpose."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/52135"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Einkahlutafélög","Hlutafélagaréttur","Hlutabréf","Hluthafar"],"dc:title":["Þvinguð aðild eða raunhæft úrræði ? Innlausnarréttur hluthafa vegna framsalshamla","Compulsory Shareholding or an Effective Exit Mechanism ? The Shareholder Redemption Right under Transfer Restrictions"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:51:49Z"}