{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/52124"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/52124","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Þjálfun í ákvarðanatöku viðbragðsaðila með áherslu á lögreglu","abstract":"Ákvarðanataka lögreglu undir álagi hefur áhrif á starfsöryggi lögreglumanna, öryggi almennings, og traust til lögreglu. Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig ólíkar þjálfunaraðferðir móta ákvarðanatöku lögreglumanna í streituvaldandi aðstæðum og hvaða atriði í þjálfun styðja hraða, gæði og réttmæti ákvarðana. Notast var við blandaða rannsóknarnálgun: lýsandi spurningakönnun sem send var út til starfandi lögreglumanna á Íslandi og þemagreind hálfopin viðtöl við átta lögreglumenn og þjálfara innan lögreglunnar. Megindleg gögn voru greind með lýsandi tölfræði og opin svör borin saman við niðurstöður úr eigindlegum gögnum. Eigindleg gögn voru greind með þemagreiningu og niðurstöður síðan samþættar. Helstu niðurstöður benda til þess að lifandi, raunhæfar æfingar, stigvaxandi álag og kerfisbundin endurtekning skili mestum ávinningi fyrir faglega dómgreind og viðbragð. Svarendur og viðmælendur telja jafnframt að formleg streituþjálfun og ígrundun eftir æfingar og aðgerðir fái of lítið rými í núverandi þjálfunarfyrirkomulagi. Þeir leggja til markvissari og samræmdari þjálfun, fleiri og fjölbreyttari raunhæfar æfingar, betri aðstöðu og að embættin hafi öll þjálfara í fullu starfi. Niðurstöðurnar styðja að formleg líkön og leiðarvísar, til dæmis OODA-hringurinn og önnur ákvarðanatökukerfi, nýtist best með markvissri kennslu og æfingum sem þjálfa innsæi og mynstragreiningu. Stuðningur yfirmanna, skýr endurgjöf og þjónandi forysta virðast lykilforsendur þess að brúa bilið milli þjálfunar og frammistöðu á vettvangi. Í heild benda niðurstöðurnar til þess að íslensk lögregluþjálfun gæti eflt ákvarðanatöku undir álagi með samsettu kerfi. Þ.e.a.s. stigvaxandi, lifandi æfingum með raunverulegu áreiti, kerfisbundinni ígrundun og að lokum endurgjöf, ásamt reglulegri endurmenntun og innleiðingu aðferða til streitustjórnunar. Slík nálgun er líkleg til að styðja við hraða, örugga og réttmæta ákvarðanatöku í daglegu starfi.","abstract_html":"Ákvarðanataka lögreglu undir álagi hefur áhrif á starfsöryggi lögreglumanna, öryggi almennings, og traust til lögreglu. Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig ólíkar þjálfunaraðferðir móta ákvarðanatöku lögreglumanna í streituvaldandi aðstæðum og hvaða atriði í þjálfun styðja hraða, gæði og réttmæti ákvarðana. Notast var við blandaða rannsóknarnálgun: lýsandi spurningakönnun sem send var út til starfandi lögreglumanna á Íslandi og þemagreind hálfopin viðtöl við átta lögreglumenn og þjálfara innan lögreglunnar. Megindleg gögn voru greind með lýsandi tölfræði og opin svör borin saman við niðurstöður úr eigindlegum gögnum. Eigindleg gögn voru greind með þemagreiningu og niðurstöður síðan samþættar. Helstu niðurstöður benda til þess að lifandi, raunhæfar æfingar, stigvaxandi álag og kerfisbundin endurtekning skili mestum ávinningi fyrir faglega dómgreind og viðbragð. Svarendur og viðmælendur telja jafnframt að formleg streituþjálfun og ígrundun eftir æfingar og aðgerðir fái of lítið rými í núverandi þjálfunarfyrirkomulagi. Þeir leggja til markvissari og samræmdari þjálfun, fleiri og fjölbreyttari raunhæfar æfingar, betri aðstöðu og að embættin hafi öll þjálfara í fullu starfi. Niðurstöðurnar styðja að formleg líkön og leiðarvísar, til dæmis OODA-hringurinn og önnur ákvarðanatökukerfi, nýtist best með markvissri kennslu og æfingum sem þjálfa innsæi og mynstragreiningu. Stuðningur yfirmanna, skýr endurgjöf og þjónandi forysta virðast lykilforsendur þess að brúa bilið milli þjálfunar og frammistöðu á vettvangi. Í heild benda niðurstöðurnar til þess að íslensk lögregluþjálfun gæti eflt ákvarðanatöku undir álagi með samsettu kerfi. Þ.e.a.s. stigvaxandi, lifandi æfingum með raunverulegu áreiti, kerfisbundinni ígrundun og að lokum endurgjöf, ásamt reglulegri endurmenntun og innleiðingu aðferða til streitustjórnunar. Slík nálgun er líkleg til að styðja við hraða, örugga og réttmæta ákvarðanatöku í daglegu starfi.","abstract_has_math":false,"creators":["Hjörtur Hjartarson 1981-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-02-14T16:05:46Z","date_published":"2026-02-14T16:05:46Z","updated_at":"2026-07-27T18:57:41Z","subjects":["Lögreglufræði","Ákvarðanataka","Streita","Þjálfun","Þjónandi forysta","Neyðaraðstoð"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/52124","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Hjörtur Hjartarson 1981-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-02-14T16:05:43Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-02-14T16:05:43Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-02-14T16:05:46Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lögreglufræði","Ákvarðanataka","Streita","Þjálfun","Þjónandi forysta","Neyðaraðstoð"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/52124"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ákvarðanataka lögreglu undir álagi hefur áhrif á starfsöryggi lögreglumanna, öryggi almennings, og traust til lögreglu. Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig ólíkar þjálfunaraðferðir móta ákvarðanatöku lögreglumanna í streituvaldandi aðstæðum og hvaða atriði í þjálfun styðja hraða, gæði og réttmæti ákvarðana. Notast var við blandaða rannsóknarnálgun: lýsandi spurningakönnun sem send var út til starfandi lögreglumanna á Íslandi og þemagreind hálfopin viðtöl við átta lögreglumenn og þjálfara innan lögreglunnar. Megindleg gögn voru greind með lýsandi tölfræði og opin svör borin saman við niðurstöður úr eigindlegum gögnum. Eigindleg gögn voru greind með þemagreiningu og niðurstöður síðan samþættar. Helstu niðurstöður benda til þess að lifandi, raunhæfar æfingar, stigvaxandi álag og kerfisbundin endurtekning skili mestum ávinningi fyrir faglega dómgreind og viðbragð. Svarendur og viðmælendur telja jafnframt að formleg streituþjálfun og ígrundun eftir æfingar og aðgerðir fái of lítið rými í núverandi þjálfunarfyrirkomulagi. Þeir leggja til markvissari og samræmdari þjálfun, fleiri og fjölbreyttari raunhæfar æfingar, betri aðstöðu og að embættin hafi öll þjálfara í fullu starfi. Niðurstöðurnar styðja að formleg líkön og leiðarvísar, til dæmis OODA-hringurinn og önnur ákvarðanatökukerfi, nýtist best með markvissri kennslu og æfingum sem þjálfa innsæi og mynstragreiningu. Stuðningur yfirmanna, skýr endurgjöf og þjónandi forysta virðast lykilforsendur þess að brúa bilið milli þjálfunar og frammistöðu á vettvangi. Í heild benda niðurstöðurnar til þess að íslensk lögregluþjálfun gæti eflt ákvarðanatöku undir álagi með samsettu kerfi. Þ.e.a.s. stigvaxandi, lifandi æfingum með raunverulegu áreiti, kerfisbundinni ígrundun og að lokum endurgjöf, ásamt reglulegri endurmenntun og innleiðingu aðferða til streitustjórnunar. Slík nálgun er líkleg til að styðja við hraða, örugga og réttmæta ákvarðanatöku í daglegu starfi.","Police decision making under stress affects public safety, officer safety, and institutional trust. This study examines how different training methods shape police decision making in high-stress contexts and identifies which elements of training most effectively support rapid, high-quality, and defensible decisions. A mixed-methods design was used in the study: a descriptive survey sent to active police officers in Iceland and eight semi-structured interviews with officers and trainers within the police. Quantitative data was statistically analyzed, while qualitative data was thematically analyzed and compared with open responses from the quantitative study. Findings were then integrated. Results indicate that live scenario-based training, progressive stress exposure and structured repetition are perceived to yield the greatest benefits for judgment and performance under pressure. Participants also reported insufficient formal stress training and after-action reflection in current practice, and they called for more systematic and harmonized training, more varied scenarios, improved facilities and dedicated full-time trainers within districts. Findings suggest that formal decision frameworks and heuristics, such as the OODA loop, are most effective when deliberately taught and rehearsed to cultivate pattern recognition and practical judgment. Supervisory support, a clear feedback culture and servant leadership emerged as important enablers for transferring training gains to the field. Overall, the study suggests that Icelandic police training can strengthen decision-making under stress through an integrated approach that combines progressive, live scenario-based training with structured debriefs, regular in-service refreshers and practical stress-management methods. Such a model is likely to promote faster, safer and more defensible decisions in operational practice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Þjálfun í ákvarðanatöku viðbragðsaðila með áherslu á lögreglu"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Hjörtur Hjartarson 1981-"],"dc:date.accessioned":["2026-02-14T16:05:43Z"],"dc:date.available":["2026-02-14T16:05:43Z"],"dc:date.issued":["2026-02-14T16:05:46Z"],"dc:description.abstract":["Ákvarðanataka lögreglu undir álagi hefur áhrif á starfsöryggi lögreglumanna, öryggi almennings, og traust til lögreglu. Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig ólíkar þjálfunaraðferðir móta ákvarðanatöku lögreglumanna í streituvaldandi aðstæðum og hvaða atriði í þjálfun styðja hraða, gæði og réttmæti ákvarðana. Notast var við blandaða rannsóknarnálgun: lýsandi spurningakönnun sem send var út til starfandi lögreglumanna á Íslandi og þemagreind hálfopin viðtöl við átta lögreglumenn og þjálfara innan lögreglunnar. Megindleg gögn voru greind með lýsandi tölfræði og opin svör borin saman við niðurstöður úr eigindlegum gögnum. Eigindleg gögn voru greind með þemagreiningu og niðurstöður síðan samþættar. Helstu niðurstöður benda til þess að lifandi, raunhæfar æfingar, stigvaxandi álag og kerfisbundin endurtekning skili mestum ávinningi fyrir faglega dómgreind og viðbragð. Svarendur og viðmælendur telja jafnframt að formleg streituþjálfun og ígrundun eftir æfingar og aðgerðir fái of lítið rými í núverandi þjálfunarfyrirkomulagi. Þeir leggja til markvissari og samræmdari þjálfun, fleiri og fjölbreyttari raunhæfar æfingar, betri aðstöðu og að embættin hafi öll þjálfara í fullu starfi. Niðurstöðurnar styðja að formleg líkön og leiðarvísar, til dæmis OODA-hringurinn og önnur ákvarðanatökukerfi, nýtist best með markvissri kennslu og æfingum sem þjálfa innsæi og mynstragreiningu. Stuðningur yfirmanna, skýr endurgjöf og þjónandi forysta virðast lykilforsendur þess að brúa bilið milli þjálfunar og frammistöðu á vettvangi. Í heild benda niðurstöðurnar til þess að íslensk lögregluþjálfun gæti eflt ákvarðanatöku undir álagi með samsettu kerfi. Þ.e.a.s. stigvaxandi, lifandi æfingum með raunverulegu áreiti, kerfisbundinni ígrundun og að lokum endurgjöf, ásamt reglulegri endurmenntun og innleiðingu aðferða til streitustjórnunar. Slík nálgun er líkleg til að styðja við hraða, örugga og réttmæta ákvarðanatöku í daglegu starfi.","Police decision making under stress affects public safety, officer safety, and institutional trust. This study examines how different training methods shape police decision making in high-stress contexts and identifies which elements of training most effectively support rapid, high-quality, and defensible decisions. A mixed-methods design was used in the study: a descriptive survey sent to active police officers in Iceland and eight semi-structured interviews with officers and trainers within the police. Quantitative data was statistically analyzed, while qualitative data was thematically analyzed and compared with open responses from the quantitative study. Findings were then integrated. Results indicate that live scenario-based training, progressive stress exposure and structured repetition are perceived to yield the greatest benefits for judgment and performance under pressure. Participants also reported insufficient formal stress training and after-action reflection in current practice, and they called for more systematic and harmonized training, more varied scenarios, improved facilities and dedicated full-time trainers within districts. Findings suggest that formal decision frameworks and heuristics, such as the OODA loop, are most effective when deliberately taught and rehearsed to cultivate pattern recognition and practical judgment. Supervisory support, a clear feedback culture and servant leadership emerged as important enablers for transferring training gains to the field. Overall, the study suggests that Icelandic police training can strengthen decision-making under stress through an integrated approach that combines progressive, live scenario-based training with structured debriefs, regular in-service refreshers and practical stress-management methods. Such a model is likely to promote faster, safer and more defensible decisions in operational practice."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/52124"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lögreglufræði","Ákvarðanataka","Streita","Þjálfun","Þjónandi forysta","Neyðaraðstoð"],"dc:title":["Þjálfun í ákvarðanatöku viðbragðsaðila með áherslu á lögreglu"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:57:41Z"}