{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/52099"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/52099","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Hefur samkeppni á raforkumarkaði á Íslandi haft fjárhagslegan ávinning fyrir almenning?","abstract":"Rannsóknin fjallar um hvort aukin samkeppni á íslenskum smásölumarkaði raforku hafi skilað heimilum lægra rafmagnsverði, meira úrvali í vöru og þjónustu og hvaða þættir skýra þá þróun. Fræðilegi bakgrunnurinn byggir á kenningum í atvinnugreinahagfræði um gildi samkeppni, virkni markaða og hvata auk norrænnar reynslu af markaðsvæðingu raforku. Í aðferðafræðihlutanum eru notuð opin gögn frá Hagstofu Íslands, Umhverfis- og orkustofnun og raforkusölum. Framkvæmd er lýsandi greining á verðum og tilfærslum milli söluaðila, gerður samanburður við Norðurlönd og lykilhugtök þar á meðal IDN02303 og vísitala neysluverðs sett í mælanlegt form með skýrum mælikvörðum, tímabilum og útreikningum. Niðurstöðurnar benda til þess að samkeppni hafi aukist í formi fleiri söluaðila og tilboða en að ávinningur heimila sé misjafn eftir tímabilum og samsetningu gjaldskráa. Á nafnverði virðist verðmunur milli söluaðila oft takmarkaður á meðan vöru- og þjónustuval eykst. Þegar leiðrétt er fyrir vísitölu neysluverðs kemur fram sparnaður á ákveðnum tímabilum sem tengist einnig breytingum á undirliggjandi kostnaði. Þetta styður að þörf sé á markvissari upplýsingagjöf til neytenda, gagnsærri skilmálum og betri aðgengi að gögnum til að auðvelda samanburð auk reglulegs mats á áhrifum reglusetningar og innviða á verðmyndun (Hagstofa Íslands, 2025b). Lykilorð: Raforkumarkaður, samkeppni, raforkuverð, verðþróun, neytendaval.","abstract_html":"Rannsóknin fjallar um hvort aukin samkeppni á íslenskum smásölumarkaði raforku hafi skilað heimilum lægra rafmagnsverði, meira úrvali í vöru og þjónustu og hvaða þættir skýra þá þróun. Fræðilegi bakgrunnurinn byggir á kenningum í atvinnugreinahagfræði um gildi samkeppni, virkni markaða og hvata auk norrænnar reynslu af markaðsvæðingu raforku. Í aðferðafræðihlutanum eru notuð opin gögn frá Hagstofu Íslands, Umhverfis- og orkustofnun og raforkusölum. Framkvæmd er lýsandi greining á verðum og tilfærslum milli söluaðila, gerður samanburður við Norðurlönd og lykilhugtök þar á meðal IDN02303 og vísitala neysluverðs sett í mælanlegt form með skýrum mælikvörðum, tímabilum og útreikningum. Niðurstöðurnar benda til þess að samkeppni hafi aukist í formi fleiri söluaðila og tilboða en að ávinningur heimila sé misjafn eftir tímabilum og samsetningu gjaldskráa. Á nafnverði virðist verðmunur milli söluaðila oft takmarkaður á meðan vöru- og þjónustuval eykst. Þegar leiðrétt er fyrir vísitölu neysluverðs kemur fram sparnaður á ákveðnum tímabilum sem tengist einnig breytingum á undirliggjandi kostnaði. Þetta styður að þörf sé á markvissari upplýsingagjöf til neytenda, gagnsærri skilmálum og betri aðgengi að gögnum til að auðvelda samanburð auk reglulegs mats á áhrifum reglusetningar og innviða á verðmyndun (Hagstofa Íslands, 2025b). Lykilorð: Raforkumarkaður, samkeppni, raforkuverð, verðþróun, neytendaval.","abstract_has_math":false,"creators":["Vilhjálmur Darri Einarsson 1991-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-02-14T15:28:44Z","date_published":"2026-02-14T15:28:44Z","updated_at":"2026-07-27T18:53:25Z","subjects":["Raforkumarkaður","Samkeppni","Orkuverð","Verðþróun","Neytendaval"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/52099","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Vilhjálmur Darri Einarsson 1991-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-02-14T15:28:41Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-02-14T15:28:41Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-02-14T15:28:44Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Raforkumarkaður","Samkeppni","Orkuverð","Verðþróun","Neytendaval"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/52099"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Rannsóknin fjallar um hvort aukin samkeppni á íslenskum smásölumarkaði raforku hafi skilað heimilum lægra rafmagnsverði, meira úrvali í vöru og þjónustu og hvaða þættir skýra þá þróun. Fræðilegi bakgrunnurinn byggir á kenningum í atvinnugreinahagfræði um gildi samkeppni, virkni markaða og hvata auk norrænnar reynslu af markaðsvæðingu raforku. Í aðferðafræðihlutanum eru notuð opin gögn frá Hagstofu Íslands, Umhverfis- og orkustofnun og raforkusölum. Framkvæmd er lýsandi greining á verðum og tilfærslum milli söluaðila, gerður samanburður við Norðurlönd og lykilhugtök þar á meðal IDN02303 og vísitala neysluverðs sett í mælanlegt form með skýrum mælikvörðum, tímabilum og útreikningum. Niðurstöðurnar benda til þess að samkeppni hafi aukist í formi fleiri söluaðila og tilboða en að ávinningur heimila sé misjafn eftir tímabilum og samsetningu gjaldskráa. Á nafnverði virðist verðmunur milli söluaðila oft takmarkaður á meðan vöru- og þjónustuval eykst. Þegar leiðrétt er fyrir vísitölu neysluverðs kemur fram sparnaður á ákveðnum tímabilum sem tengist einnig breytingum á undirliggjandi kostnaði. Þetta styður að þörf sé á markvissari upplýsingagjöf til neytenda, gagnsærri skilmálum og betri aðgengi að gögnum til að auðvelda samanburð auk reglulegs mats á áhrifum reglusetningar og innviða á verðmyndun (Hagstofa Íslands, 2025b). Lykilorð: Raforkumarkaður, samkeppni, raforkuverð, verðþróun, neytendaval.","The study assesses whether increased competition in Iceland’s retail electricity market has delivered lower prices and greater product and service choice for households and which factors explain the observed trends. The theoretical background draws on industrial-organization theories of the benefits of competition, market functioning, and incentives, complemented by Nordic experiences with electricity market liberalization. The method uses open datasets (Hagstofa Íslands, Umhverfis- og orkustofnun, and suppliers), conducts descriptive analysis of prices and customer switching across suppliers, benchmarks Iceland against Nordic peers, and operationalizes key constructs (e.g. IDN02303 and the consumer price index). The main results indicate that competition has intensified through a larger number of suppliers and offers while household gains vary by period and tariff composition. Nominal prices show limited dispersion across suppliers even as service and product variety expand; when adjusted for the CPI, savings appear in some periods but are also influenced by external cost drivers. The interpretation is that targeted consumer information and continued improvements in contract terms and data transparency are needed to support active comparison, alongside ongoing evaluation of regulatory and infrastructure constraints that shape retailers’ effective pricing room (Hagstofa Íslands, 2025b). Keywords: Electricity retail market, competition, electricity prices, price dynamics, consumer choice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Hefur samkeppni á raforkumarkaði á Íslandi haft fjárhagslegan ávinning fyrir almenning?"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Vilhjálmur Darri Einarsson 1991-"],"dc:date.accessioned":["2026-02-14T15:28:41Z"],"dc:date.available":["2026-02-14T15:28:41Z"],"dc:date.issued":["2026-02-14T15:28:44Z"],"dc:description.abstract":["Rannsóknin fjallar um hvort aukin samkeppni á íslenskum smásölumarkaði raforku hafi skilað heimilum lægra rafmagnsverði, meira úrvali í vöru og þjónustu og hvaða þættir skýra þá þróun. Fræðilegi bakgrunnurinn byggir á kenningum í atvinnugreinahagfræði um gildi samkeppni, virkni markaða og hvata auk norrænnar reynslu af markaðsvæðingu raforku. Í aðferðafræðihlutanum eru notuð opin gögn frá Hagstofu Íslands, Umhverfis- og orkustofnun og raforkusölum. Framkvæmd er lýsandi greining á verðum og tilfærslum milli söluaðila, gerður samanburður við Norðurlönd og lykilhugtök þar á meðal IDN02303 og vísitala neysluverðs sett í mælanlegt form með skýrum mælikvörðum, tímabilum og útreikningum. Niðurstöðurnar benda til þess að samkeppni hafi aukist í formi fleiri söluaðila og tilboða en að ávinningur heimila sé misjafn eftir tímabilum og samsetningu gjaldskráa. Á nafnverði virðist verðmunur milli söluaðila oft takmarkaður á meðan vöru- og þjónustuval eykst. Þegar leiðrétt er fyrir vísitölu neysluverðs kemur fram sparnaður á ákveðnum tímabilum sem tengist einnig breytingum á undirliggjandi kostnaði. Þetta styður að þörf sé á markvissari upplýsingagjöf til neytenda, gagnsærri skilmálum og betri aðgengi að gögnum til að auðvelda samanburð auk reglulegs mats á áhrifum reglusetningar og innviða á verðmyndun (Hagstofa Íslands, 2025b). Lykilorð: Raforkumarkaður, samkeppni, raforkuverð, verðþróun, neytendaval.","The study assesses whether increased competition in Iceland’s retail electricity market has delivered lower prices and greater product and service choice for households and which factors explain the observed trends. The theoretical background draws on industrial-organization theories of the benefits of competition, market functioning, and incentives, complemented by Nordic experiences with electricity market liberalization. The method uses open datasets (Hagstofa Íslands, Umhverfis- og orkustofnun, and suppliers), conducts descriptive analysis of prices and customer switching across suppliers, benchmarks Iceland against Nordic peers, and operationalizes key constructs (e.g. IDN02303 and the consumer price index). The main results indicate that competition has intensified through a larger number of suppliers and offers while household gains vary by period and tariff composition. Nominal prices show limited dispersion across suppliers even as service and product variety expand; when adjusted for the CPI, savings appear in some periods but are also influenced by external cost drivers. The interpretation is that targeted consumer information and continued improvements in contract terms and data transparency are needed to support active comparison, alongside ongoing evaluation of regulatory and infrastructure constraints that shape retailers’ effective pricing room (Hagstofa Íslands, 2025b). Keywords: Electricity retail market, competition, electricity prices, price dynamics, consumer choice."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/52099"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Raforkumarkaður","Samkeppni","Orkuverð","Verðþróun","Neytendaval"],"dc:title":["Hefur samkeppni á raforkumarkaði á Íslandi haft fjárhagslegan ávinning fyrir almenning?"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:53:25Z"}