Vistfræði og vistkerfi menningar og skapandi greina: Hvernig geta sjálfstæðar skipulagsheildir dafnað á Íslandi?
type: CreativeWork
description: Rannsókn þessi fjallar um þrjár sjálfstæðar skipulagsheildir á sviði menningar og skapandi greina á Íslandi; Sköpunarmiðstöðina á Stöðvarfirði, Skjaldborg - hátíð íslenskra heimildamynda á Patreksfirði og Reykjavík Deathfest. Leitast er við að greina starfsemi þeirra út frá kenningum á sviði menningarstjórnunar og skipulagsheildafræða um vistfræði og vistkerfi menningar og skapandi greina (VVMS) og spurningunni um það hvað felist í því að dafna innan slíkra vistkerfa á Íslandi. Hugtökin vistkerfi og vistfræði hafa verið afar áberandi á undanförnum áratugum á þessum fræðasviðum. Það má meðal annars rekja til gagnrýni á þá ofuráherslu markaðsvæðingar innan menningarstarfsemi og hagræna mælikvarða í umfjöllun um hinar skapandi greinar. Aftur á móti hefur merking þessara lykilhugtaka verið nokkuð á reiki í fræðilegri umræðu, auk þess sem þau sækja hugmyndafræðilegt afl sitt að verulegu leyti til aðkallandi vistkerfisvandamála samtímans án þess að þeim sé endilega stillt upp á forsendum náttúruverndar eða loftslagsaðgerða. Rannsókninni er ekki einungis ætlað að skýra fræðilegan grundvöll þess sem kalla mætti vistfræði skapandi greina, og draga fram annmarka slíkra fræða, heldur jafnframt að sýna fram á möguleika þeirra í greiningu á einstökum skipulagsheildum og vistkerfum þeirra. Í því skyni voru framkvæmd eigindleg viðtöl við stjórnendur Sköpunarmiðstöðvarinnar, Skjaldborgar og Reykjavík Deathfest sem greind eru undir sjónarhorni VVMS og með sérstakri áherslu á hugtakið að dafna. Helstu niðurstöður ritgerðarinnar eru þær að: Í vistfræðihugsun felst öflugt tæki til að endurskilgreina virði menningarstarfsemi sem andsvar við ráðandi áherslu á hagfræðisjónarmið. Hins vegar er beiting náttúrufræðihugtaka á fræðasviðinu vandamál þar sem þörf er á auknum skilningi og samþættingu. Skammstöfunin VVMS er því lögð fram sem byrjunarreitur fyrir rannsóknir innan kenningaramma vistfræði og vistkerfa menningar og skapandi greina á Íslandi. Til eru margar leiðir fyrir sjálfstæðar ski…
abstract: Rannsókn þessi fjallar um þrjár sjálfstæðar skipulagsheildir á sviði menningar og skapandi greina á Íslandi; Sköpunarmiðstöðina á Stöðvarfirði, Skjaldborg - hátíð íslenskra heimildamynda á Patreksfirði og Reykjavík Deathfest. Leitast er við að greina starfsemi þeirra út frá kenningum á sviði menningarstjórnunar og skipulagsheildafræða um vistfræði og vistkerfi menningar og skapandi greina (VVMS) og spurningunni um það hvað felist í því að dafna innan slíkra vistkerfa á Íslandi. Hugtökin vistkerfi og vistfræði hafa verið afar áberandi á undanförnum áratugum á þessum fræðasviðum. Það má meðal annars rekja til gagnrýni á þá ofuráherslu markaðsvæðingar innan menningarstarfsemi og hagræna mælikvarða í umfjöllun um hinar skapandi greinar. Aftur á móti hefur merking þessara lykilhugtaka verið nokkuð á reiki í fræðilegri umræðu, auk þess sem þau sækja hugmyndafræðilegt afl sitt að verulegu leyti til aðkallandi vistkerfisvandamála samtímans án þess að þeim sé endilega stillt upp á forsendum náttúruverndar eða loftslagsaðgerða. Rannsókninni er ekki einungis ætlað að skýra fræðilegan grundvöll þess sem kalla mætti vistfræði skapandi greina, og draga fram annmarka slíkra fræða, heldur jafnframt að sýna fram á möguleika þeirra í greiningu á einstökum skipulagsheildum og vistkerfum þeirra. Í því skyni voru framkvæmd eigindleg viðtöl við stjórnendur Sköpunarmiðstöðvarinnar, Skjaldborgar og Reykjavík Deathfest sem greind eru undir sjónarhorni VVMS og með sérstakri áherslu á hugtakið að dafna. Helstu niðurstöður ritgerðarinnar eru þær að: Í vistfræðihugsun felst öflugt tæki til að endurskilgreina virði menningarstarfsemi sem andsvar við ráðandi áherslu á hagfræðisjónarmið. Hins vegar er beiting náttúrufræðihugtaka á fræðasviðinu vandamál þar sem þörf er á auknum skilningi og samþættingu. Skammstöfunin VVMS er því lögð fram sem byrjunarreitur fyrir rannsóknir innan kenningaramma vistfræði og vistkerfa menningar og skapandi greina á Íslandi. Til eru margar leiðir fyrir sjálfstæðar ski…
author: Jón Haukur Unnarsson 1992-
language: is
keywords: Skapandi atvinnugreinar, Dreifbýli, Skipulagsheildir, Menningarstjórnun
date published: 2026-02-14T15:26:29Z
date modified: 2026-07-27T18:57:09Z
provider: Bifröst University
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Bifröst University

PropertyValue
property ID: Handle
value: https://hdl.handle.net/1946/52097