{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/50962"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/50962","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Í skugga Stasi: Líf og lífsbarátta Helgu Novak í Austur-Þýskalandi","abstract":"Ágrip Viðfangsefni þessarar ritgerðar er ævi Helgu Maríu Novak, ljóðskálds og rithöfundar, sem fæddist og ólst upp í Austur-Þýskalandi, en átti síðar djúp tengsl við Ísland sem bæði íslenskur ríkisborgari og vegna fjölskyldutengsla. Fjallað er um persónulega reynslu hennar og sjálfsmynd í ljósi pólitísks og samfélagslegs umróts í Austur-Þýskalandi á árum kalda stríðsins, og sjónum beint að samstarfi hennar við Stasi, öryggislögreglu ríkisins. Leitast er við að varpa ljósi á hvort Helga hafi haft raunverulegt val eða verið þvinguð inn í samstarfið og hvort og þá hvernig reynsla hennar á uppvaxtarárum hafi haft áhrif þar á. Í því skyni eru notaðar heimildir á borð við persónuleg bréf, samtöl, skáldævisögur Helgu og nýjustu rannsóknir stjórnmála- og sagnfræðinga á austur-þýsku samfélagi. Í ritgerðinni er dregin upp mynd af Helgu sem einstaklingi í stöðugri togstreitu milli eigin tilvistarlegrar samvisku og ytri krafna samfélags og ríkisvalds. Fjallað er um hvernig hún mótaðist af útilokun, höfnun, eftirliti og var sífellt að reyna að tilheyra. Sýnt er fram á hvernig saga hennar endurspeglar þá margslungnu og oft ósýnilegu spennu sem fylgir því að lifa í alræðisríki, þar sem andóf, tortryggni, samvinna og aðlögun fléttast saman á flókinn hátt.","abstract_html":"Ágrip Viðfangsefni þessarar ritgerðar er ævi Helgu Maríu Novak, ljóðskálds og rithöfundar, sem fæddist og ólst upp í Austur-Þýskalandi, en átti síðar djúp tengsl við Ísland sem bæði íslenskur ríkisborgari og vegna fjölskyldutengsla. Fjallað er um persónulega reynslu hennar og sjálfsmynd í ljósi pólitísks og samfélagslegs umróts í Austur-Þýskalandi á árum kalda stríðsins, og sjónum beint að samstarfi hennar við Stasi, öryggislögreglu ríkisins. Leitast er við að varpa ljósi á hvort Helga hafi haft raunverulegt val eða verið þvinguð inn í samstarfið og hvort og þá hvernig reynsla hennar á uppvaxtarárum hafi haft áhrif þar á. Í því skyni eru notaðar heimildir á borð við persónuleg bréf, samtöl, skáldævisögur Helgu og nýjustu rannsóknir stjórnmála- og sagnfræðinga á austur-þýsku samfélagi. Í ritgerðinni er dregin upp mynd af Helgu sem einstaklingi í stöðugri togstreitu milli eigin tilvistarlegrar samvisku og ytri krafna samfélags og ríkisvalds. Fjallað er um hvernig hún mótaðist af útilokun, höfnun, eftirliti og var sífellt að reyna að tilheyra. Sýnt er fram á hvernig saga hennar endurspeglar þá margslungnu og oft ósýnilegu spennu sem fylgir því að lifa í alræðisríki, þar sem andóf, tortryggni, samvinna og aðlögun fléttast saman á flókinn hátt.","abstract_has_math":false,"creators":["Guðrún Lilja Magnúsdóttir 1973-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025-06-19T08:33:40Z","date_published":"2025-06-19T08:33:40Z","updated_at":"2026-07-27T18:50:45Z","subjects":["Austur-Þýskaland","Konur","Æviþættir"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/50962","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Guðrún Lilja Magnúsdóttir 1973-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2025-06-19T08:33:39Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2025-06-19T08:33:39Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2025-06-19T08:33:40Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Austur-Þýskaland","Konur","Æviþættir"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/50962"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ágrip Viðfangsefni þessarar ritgerðar er ævi Helgu Maríu Novak, ljóðskálds og rithöfundar, sem fæddist og ólst upp í Austur-Þýskalandi, en átti síðar djúp tengsl við Ísland sem bæði íslenskur ríkisborgari og vegna fjölskyldutengsla. Fjallað er um persónulega reynslu hennar og sjálfsmynd í ljósi pólitísks og samfélagslegs umróts í Austur-Þýskalandi á árum kalda stríðsins, og sjónum beint að samstarfi hennar við Stasi, öryggislögreglu ríkisins. Leitast er við að varpa ljósi á hvort Helga hafi haft raunverulegt val eða verið þvinguð inn í samstarfið og hvort og þá hvernig reynsla hennar á uppvaxtarárum hafi haft áhrif þar á. Í því skyni eru notaðar heimildir á borð við persónuleg bréf, samtöl, skáldævisögur Helgu og nýjustu rannsóknir stjórnmála- og sagnfræðinga á austur-þýsku samfélagi. Í ritgerðinni er dregin upp mynd af Helgu sem einstaklingi í stöðugri togstreitu milli eigin tilvistarlegrar samvisku og ytri krafna samfélags og ríkisvalds. Fjallað er um hvernig hún mótaðist af útilokun, höfnun, eftirliti og var sífellt að reyna að tilheyra. Sýnt er fram á hvernig saga hennar endurspeglar þá margslungnu og oft ósýnilegu spennu sem fylgir því að lifa í alræðisríki, þar sem andóf, tortryggni, samvinna og aðlögun fléttast saman á flókinn hátt.","Abstract The subject of this thesis is the life of Helga Maria Novak, poet and author, who was born and raised in East Germany but later forged deep ties with Iceland, both through Icelandic citizenship and family connections. It examines her personal experiences and self-identity amid the political and social upheavals of East Germany during the Cold War, with particular attention to her cooperation with the Stasi, the state security police. The study seeks to determine whether Helga had any real choice in that collaboration or was compelled into it and how her formative years may have shaped the outcome. To that end, it draws on sources such as personal letters, interviews, Helga’s semi-autobiographical novels, and the latest political and historical research on East German society. The thesis portrays Helga as an individual caught in constant tension between her own existential conscience and the external demands of society and state power. It explores how she was molded by exclusion, rejection, and surveillance while continually striving for belonging. Her story is shown to reflect the intricate and often invisible pressures of living under a totalitarian regime, where resistance, mistrust, cooperation, and adaptation are woven together in complex ways."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Í skugga Stasi: Líf og lífsbarátta Helgu Novak í Austur-Þýskalandi"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Guðrún Lilja Magnúsdóttir 1973-"],"dc:date.accessioned":["2025-06-19T08:33:39Z"],"dc:date.available":["2025-06-19T08:33:39Z"],"dc:date.issued":["2025-06-19T08:33:40Z"],"dc:description.abstract":["Ágrip Viðfangsefni þessarar ritgerðar er ævi Helgu Maríu Novak, ljóðskálds og rithöfundar, sem fæddist og ólst upp í Austur-Þýskalandi, en átti síðar djúp tengsl við Ísland sem bæði íslenskur ríkisborgari og vegna fjölskyldutengsla. Fjallað er um persónulega reynslu hennar og sjálfsmynd í ljósi pólitísks og samfélagslegs umróts í Austur-Þýskalandi á árum kalda stríðsins, og sjónum beint að samstarfi hennar við Stasi, öryggislögreglu ríkisins. Leitast er við að varpa ljósi á hvort Helga hafi haft raunverulegt val eða verið þvinguð inn í samstarfið og hvort og þá hvernig reynsla hennar á uppvaxtarárum hafi haft áhrif þar á. Í því skyni eru notaðar heimildir á borð við persónuleg bréf, samtöl, skáldævisögur Helgu og nýjustu rannsóknir stjórnmála- og sagnfræðinga á austur-þýsku samfélagi. Í ritgerðinni er dregin upp mynd af Helgu sem einstaklingi í stöðugri togstreitu milli eigin tilvistarlegrar samvisku og ytri krafna samfélags og ríkisvalds. Fjallað er um hvernig hún mótaðist af útilokun, höfnun, eftirliti og var sífellt að reyna að tilheyra. Sýnt er fram á hvernig saga hennar endurspeglar þá margslungnu og oft ósýnilegu spennu sem fylgir því að lifa í alræðisríki, þar sem andóf, tortryggni, samvinna og aðlögun fléttast saman á flókinn hátt.","Abstract The subject of this thesis is the life of Helga Maria Novak, poet and author, who was born and raised in East Germany but later forged deep ties with Iceland, both through Icelandic citizenship and family connections. It examines her personal experiences and self-identity amid the political and social upheavals of East Germany during the Cold War, with particular attention to her cooperation with the Stasi, the state security police. The study seeks to determine whether Helga had any real choice in that collaboration or was compelled into it and how her formative years may have shaped the outcome. To that end, it draws on sources such as personal letters, interviews, Helga’s semi-autobiographical novels, and the latest political and historical research on East German society. The thesis portrays Helga as an individual caught in constant tension between her own existential conscience and the external demands of society and state power. It explores how she was molded by exclusion, rejection, and surveillance while continually striving for belonging. Her story is shown to reflect the intricate and often invisible pressures of living under a totalitarian regime, where resistance, mistrust, cooperation, and adaptation are woven together in complex ways."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/50962"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Austur-Þýskaland","Konur","Æviþættir"],"dc:title":["Í skugga Stasi: Líf og lífsbarátta Helgu Novak í Austur-Þýskalandi"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:50:45Z"}