Áhrif keðjuábyrgðar á starfsumhverfi og innviði í sviðslistum og kvikmyndum
Tilgangur og markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvaða áhrif keðjuábyrgð (e. Chain of Responsibility) gæti haft á starfsumhverfi sjálfstætt starfandi listafólks í sviðslistum og kvikmyndum. Keðjuábyrgð var innleidd í íslensk lög árið 2016 og varðar útboð og innkaup á vegum hins opinbera. Keðjuábyrð inniber að í útboðs- eða innkaupaferli skulu aðilar sem eru tengdir á beinan eða óbeinan hátt með samningssambandi bera sameiginlega ábyrgð á að starfskjör og aðbúnaður sé samkvæmt kjarasamningum. Markmið með slíkum lögum er að koma í veg fyrir vinnumarkaðsbrot svo sem misnotkun á vinnuafli og félagsleg undirboð (e. Social dumping). Félagsleg undirboð verða þegar brotið er gegn kjarasamningum um laun og/eða vinnutíma, þegar framleiðsla er færð til svæða þar sem réttindastaða er veik eða þegar verkefnum fyrirtækis er útvistað til aðila með veikari samningsstöðu. Sjálfstætt starfandi listafólk í sviðslistum og kvikmyndum nýtur ekki verndar kjarasamninga nema það sé tímabundið ráðið inn í sviðslistastofnanir. Samningsstaða þessa hóps er veik og aðstöðumunur mikill. Verktaka er algengt form ráðningar og samfella í starfi er ekki fyrir hendi. Þessi staða býr til fjárhagslegt óöryggi og veikir réttindasöfnun. Opinber fjárstuðningur er umtalsverður í sviðslistum og kvikmyndum á Íslandi og því byrjar keðjan þar, hjá hinu opinbera. Í sviðslistum gefur hið opinbera út ólík viðmið fyrir sömu störf, unnin af sama fólkinu, með sömu háskólamenntunina. Í kvikmyndum veitir hið opinbera margháttaðan fjárstuðning til atvinnugreinar sem hefur enga kjarasamninga að styðjast við. Til að öðlast gleggri sýn á viðfangsefnið voru tekin viðtöl við ýmsa hagaðila og spurningakönnun lögð fyrir listamenn í því skyni að fá þeirra mat á starfsumhverfið og hvort keðjuábyrgð gæti þar haft áhrif.
Félagsvísindi, Sviðslistir, Starfsumhverfi, Kjaramál, Starfshættir, Keðjuábyrgð
Networked Digital Library of Theses and Dissertations