Skipulagsheildir í krísu : skipta fyrstu viðbrögð skipulagsheilda máli þegar kemur að krísu?

Í þessari ritgerð verður leitast við að svara því hvort fyrstu viðbrögð skipulagsheilda sem lenda í krísum skipti máli þegar kemur að viðbrögðum almennings og hagaðila og hvort þau skipti máli þegar kemur að því að reyna að stjórna þróun krísu. Einnig hvort viðbrögð skipulagsheilda séu þannig að þau ýti undir frekari gagnrýni og skaða á orðspori, t.d. með því að þær feli staðreyndir, afneiti krísu, axli ekki ábyrgð o.s.frv. eða hvort viðbrögðin séu á þann hátt að hagaðilar sýni skipulagsheildum og krísum skilning. Skipulagsheildir vilja auðvitað halda í það traust sem þær hafa byggt upp á milli sín og hagaðila en krísa getur skaðað það traust og það orðspor sem skipulagsheildin hefur áunnið sér. Í upphafi ritgerðar er farið yfir þá aðferðafræði sem notuð var við og þar verða gögn sem notuð voru við vinnslu ritgerðar kynnt og greind. Gögnin sem notast var við var listi yfir 100 fréttir sem fengu hvað mest viðbrögð frá október árið 2020 og fram í september árið 2021. Til þess að fá svör við rannsóknarspurningunni voru fréttirnar flokkaðar til þess að greina á milli hverjar væru tengdar krísum og hverjar ekki. Því næst var tekin ákvörðun um það hvaða krísur yrðu notaðar til þess að svara rannsóknarspurningunni og farið yfir þær mögulegu takmarkanir sem höfundur ritgerðar gæti staðið frammi fyrir. Nokkur af þeim lykilhugtökum sem notast er við í fræðum sem tengjast krísusamskiptum eru svo útskýrð. Þar á eftir kemur fræðilegur bakgrunnur þar sem helstu kenningar fræðanna eru útlistaðar. Fræðin sem þegar eru til staðar gagnast til að svara rannsóknarspurningunni á þann hátt að þau eru góður grunnur undir það sem hefur sýnt fram á árangur þegar skipulagsheildir hafa þurft að svara fyrir krísur úti í hinum stóra heimi og einnig það sem hefur ekki skilað skipulagsheildum árangri. Út frá því hafa verið gerð líkön og listar sem geta hjálpað skipulagsheildum og sparað þeim dýrmætan tíma þegar krísa er skollin á. Einn helsti fræðimaður á sviði krísusamskipta, Timothy Coombs, hefur lagt mikla vinnu í að tengja hegðun mannsins við það hvernig við bregðumst við krísum og hans fræði verða notuð til þess að hjálpa til við að svara rannsóknarspurningunni. Þrjú raundæmi úr íslensku samfélagi voru valin af listanum og þau greind ítarlega. Rannsóknin var unnin á þann hátt að farið var í gegnum listann yfir allar fréttirnar, eins og kom fram hér að ofanverðu, og þær flokkaðar og þrjú raundæmi valin. Þau dæmi sem urðu fyrir valinu voru greind þannig að þau voru borin saman við líkan úr smiðju Timothy Coombs sem kallast Situational Crisis Communication Theory eða SCCT. Í líkaninu má finna lista sem inniheldur tegundir af krísum og ábyrgðarstig skipulagsheildar fyrir hverja tegund krísu og sá listi var notaður til þess að greina raundæmin. Timothy Coombs og fleiri fræðimenn og -konur sem kynnt eru í ritgerðinni hafa einnig unnið lista yfir þau viðbrögð sem skipulagsheildir grípa til þegar þær svara fyrir krísu og þeir listar eru einnig notaðir til þess að greina viðbrögðin. Allt er það gagnlegt til þess að svara rannsóknarspurningunni að því leyti að þessar aðferðir hafa verið gerðar út frá raundæmum sem er það sem unnið var með í þessari ritgerð. Í lok ritgerðar verður svo farið yfir helstu niðurstöður rannsóknar og hverjar helstu niðurstöður voru. Allt það helsta er svo dregið saman í samantektarkaflanum og í umræðukafla má sjá skoðanir höfundar á því sem rannsókn leiddi í ljós. Í viðauka má svo finna lista yfir þær fréttir sem notast var við úr vinnslu dAton ásamt þeim fréttum sem rötuðu í 10 efstu sætin þá mánuði sem notast var við. Niðurstöðurnar þóttu sýna að viðbrögð skipulagsheilda skipta miklu máli. Þær þykja sýna að almenningur notist mikið við samfélagsmiðla á borð við Facebook og Twitter til þess að dreifa fréttum og segja sínar skoðanir á málinu. Þar kemur einnig inn hraðinn sem samfélagsmiðlar hafa fært okkur, þeir færa okkur fréttir í rauntíma og viðbrögð almennings verða þar af leiðandi einnig hröð.

Author dc:creator

• Erna María Rafnsdóttir 1989-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn á Bifröst

• Lokaritgerðir
• Almannavarnir
• Ríkið
• Stjórnsýsla
• Áfallastjórnun
• COVID-19

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/40506

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/40506