{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/37690"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/37690","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við fráfall maka eða sambúðarslit","abstract":"Það hefur færst í aukana að fólk hér á landi velji frekar að vera í óvígðri sambúð heldur en hjúskap, ástæða þess er ef til vill sú að ungt fólk vill reyna á hvernig er að búa saman áður en það giftir sig, en þetta sambúðarform er einmitt algengast á meðal ungs fólks í dag, og má segja að óvígð sambúð hafi í raun og veru komið í stað hinnar hefðbundnu trúlofunar sem tíðkaðist hér áður fyrr. Svona sambúð veldur sjaldnast lagalegum erfiðleikum en algengast er að fólk slíti annaðhvort sambúð fljótlega eða gangi á endanum í hjónaband. Þó svo sambúðarformið óvígð sambúð sé alltaf að færast í aukana þá virðist fólk ekki gera sér grein fyrir því að enn er mikill munur á réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við einstaklinga í hjúskap. Megináhersla þessarar ritgerðar er annars vegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við fráfall maka og hinsvegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við sambúðarslit. Ritgerðinni er skipt í fjóra meginkafla. Að inngangi loknum er gert grein fyrir hugtökunum óvígð sambúð og hjúskapur og leitast er við að skoða réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við hjúskap. Annar kafli fjallar um erfðarétt eftirlifandi maka í óvígðri sambúð, þ.e. almennt um erfðarétt, hverjir teljast lögerfingjar hins látna og ráðstöfun eigna með erfðaskrá. Í þessum kafla er aðallega stuðst við erfðalögin nr. 8/1962, en um lögarf er fjallað í I. kafla erfðalaga, þar sem finna má tæmandi lista yfir þau tengsl sem aðili þarf að hafa við arfleifanda til að teljast sem lögerfingi hans. Í þriðja kafla verða Hæstaréttar- og Landsréttardómar síðustu áratuga í málum er varða skiptingu eigna við sambúðarslit í óvígðri sambúð skoðaðir og gert grein fyrir þróun dómafordæma slíkra mála síðustu ár. Í fjórða og síðasta kaflanum að lokaorðum undanskildum mun höfundur leitast við að gera grein fyrir þeim breytingum sem orðið hafa í samfélaginu síðustu ár en erfðalögin hafa ekki verið endurskoðuð í heild sinni síðan árið 1962 og því má leiða líkum að því að kominn sé tími á að endurskoða þau, t.d. með tilliti til þess að gæta að réttindum fólks í óvígðri sambúð.","abstract_html":"Það hefur færst í aukana að fólk hér á landi velji frekar að vera í óvígðri sambúð heldur en hjúskap, ástæða þess er ef til vill sú að ungt fólk vill reyna á hvernig er að búa saman áður en það giftir sig, en þetta sambúðarform er einmitt algengast á meðal ungs fólks í dag, og má segja að óvígð sambúð hafi í raun og veru komið í stað hinnar hefðbundnu trúlofunar sem tíðkaðist hér áður fyrr. Svona sambúð veldur sjaldnast lagalegum erfiðleikum en algengast er að fólk slíti annaðhvort sambúð fljótlega eða gangi á endanum í hjónaband. Þó svo sambúðarformið óvígð sambúð sé alltaf að færast í aukana þá virðist fólk ekki gera sér grein fyrir því að enn er mikill munur á réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við einstaklinga í hjúskap. Megináhersla þessarar ritgerðar er annars vegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við fráfall maka og hinsvegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við sambúðarslit. Ritgerðinni er skipt í fjóra meginkafla. Að inngangi loknum er gert grein fyrir hugtökunum óvígð sambúð og hjúskapur og leitast er við að skoða réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við hjúskap. Annar kafli fjallar um erfðarétt eftirlifandi maka í óvígðri sambúð, þ.e. almennt um erfðarétt, hverjir teljast lögerfingjar hins látna og ráðstöfun eigna með erfðaskrá. Í þessum kafla er aðallega stuðst við erfðalögin nr. 8/1962, en um lögarf er fjallað í I. kafla erfðalaga, þar sem finna má tæmandi lista yfir þau tengsl sem aðili þarf að hafa við arfleifanda til að teljast sem lögerfingi hans. Í þriðja kafla verða Hæstaréttar- og Landsréttardómar síðustu áratuga í málum er varða skiptingu eigna við sambúðarslit í óvígðri sambúð skoðaðir og gert grein fyrir þróun dómafordæma slíkra mála síðustu ár. Í fjórða og síðasta kaflanum að lokaorðum undanskildum mun höfundur leitast við að gera grein fyrir þeim breytingum sem orðið hafa í samfélaginu síðustu ár en erfðalögin hafa ekki verið endurskoðuð í heild sinni síðan árið 1962 og því má leiða líkum að því að kominn sé tími á að endurskoða þau, t.d. með tilliti til þess að gæta að réttindum fólks í óvígðri sambúð.","abstract_has_math":false,"creators":["Sólveig Ásta Bergvinsdóttir 1995-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021-02-24T15:27:35Z","date_published":"2021-02-24T15:27:35Z","updated_at":"2026-07-27T18:55:01Z","subjects":["Lokaritgerðir","Lögfræði","Sambúð","Hjúskaparstaða","Réttarstaða","Sambúðarslit"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/37690","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Sólveig Ásta Bergvinsdóttir 1995-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2021-02-24T15:27:34Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2021-02-24T15:27:34Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2021-02-24T15:27:35Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lokaritgerðir","Lögfræði","Sambúð","Hjúskaparstaða","Réttarstaða","Sambúðarslit"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/37690"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Það hefur færst í aukana að fólk hér á landi velji frekar að vera í óvígðri sambúð heldur en hjúskap, ástæða þess er ef til vill sú að ungt fólk vill reyna á hvernig er að búa saman áður en það giftir sig, en þetta sambúðarform er einmitt algengast á meðal ungs fólks í dag, og má segja að óvígð sambúð hafi í raun og veru komið í stað hinnar hefðbundnu trúlofunar sem tíðkaðist hér áður fyrr. Svona sambúð veldur sjaldnast lagalegum erfiðleikum en algengast er að fólk slíti annaðhvort sambúð fljótlega eða gangi á endanum í hjónaband. Þó svo sambúðarformið óvígð sambúð sé alltaf að færast í aukana þá virðist fólk ekki gera sér grein fyrir því að enn er mikill munur á réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við einstaklinga í hjúskap. Megináhersla þessarar ritgerðar er annars vegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við fráfall maka og hinsvegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við sambúðarslit. Ritgerðinni er skipt í fjóra meginkafla. Að inngangi loknum er gert grein fyrir hugtökunum óvígð sambúð og hjúskapur og leitast er við að skoða réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við hjúskap. Annar kafli fjallar um erfðarétt eftirlifandi maka í óvígðri sambúð, þ.e. almennt um erfðarétt, hverjir teljast lögerfingjar hins látna og ráðstöfun eigna með erfðaskrá. Í þessum kafla er aðallega stuðst við erfðalögin nr. 8/1962, en um lögarf er fjallað í I. kafla erfðalaga, þar sem finna má tæmandi lista yfir þau tengsl sem aðili þarf að hafa við arfleifanda til að teljast sem lögerfingi hans. Í þriðja kafla verða Hæstaréttar- og Landsréttardómar síðustu áratuga í málum er varða skiptingu eigna við sambúðarslit í óvígðri sambúð skoðaðir og gert grein fyrir þróun dómafordæma slíkra mála síðustu ár. Í fjórða og síðasta kaflanum að lokaorðum undanskildum mun höfundur leitast við að gera grein fyrir þeim breytingum sem orðið hafa í samfélaginu síðustu ár en erfðalögin hafa ekki verið endurskoðuð í heild sinni síðan árið 1962 og því má leiða líkum að því að kominn sé tími á að endurskoða þau, t.d. með tilliti til þess að gæta að réttindum fólks í óvígðri sambúð."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við fráfall maka eða sambúðarslit"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Sólveig Ásta Bergvinsdóttir 1995-"],"dc:date.accessioned":["2021-02-24T15:27:34Z"],"dc:date.available":["2021-02-24T15:27:34Z"],"dc:date.issued":["2021-02-24T15:27:35Z"],"dc:description.abstract":["Það hefur færst í aukana að fólk hér á landi velji frekar að vera í óvígðri sambúð heldur en hjúskap, ástæða þess er ef til vill sú að ungt fólk vill reyna á hvernig er að búa saman áður en það giftir sig, en þetta sambúðarform er einmitt algengast á meðal ungs fólks í dag, og má segja að óvígð sambúð hafi í raun og veru komið í stað hinnar hefðbundnu trúlofunar sem tíðkaðist hér áður fyrr. Svona sambúð veldur sjaldnast lagalegum erfiðleikum en algengast er að fólk slíti annaðhvort sambúð fljótlega eða gangi á endanum í hjónaband. Þó svo sambúðarformið óvígð sambúð sé alltaf að færast í aukana þá virðist fólk ekki gera sér grein fyrir því að enn er mikill munur á réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við einstaklinga í hjúskap. Megináhersla þessarar ritgerðar er annars vegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við fráfall maka og hinsvegar réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við sambúðarslit. Ritgerðinni er skipt í fjóra meginkafla. Að inngangi loknum er gert grein fyrir hugtökunum óvígð sambúð og hjúskapur og leitast er við að skoða réttarstöðu fólks í óvígðri sambúð samanborið við hjúskap. Annar kafli fjallar um erfðarétt eftirlifandi maka í óvígðri sambúð, þ.e. almennt um erfðarétt, hverjir teljast lögerfingjar hins látna og ráðstöfun eigna með erfðaskrá. Í þessum kafla er aðallega stuðst við erfðalögin nr. 8/1962, en um lögarf er fjallað í I. kafla erfðalaga, þar sem finna má tæmandi lista yfir þau tengsl sem aðili þarf að hafa við arfleifanda til að teljast sem lögerfingi hans. Í þriðja kafla verða Hæstaréttar- og Landsréttardómar síðustu áratuga í málum er varða skiptingu eigna við sambúðarslit í óvígðri sambúð skoðaðir og gert grein fyrir þróun dómafordæma slíkra mála síðustu ár. Í fjórða og síðasta kaflanum að lokaorðum undanskildum mun höfundur leitast við að gera grein fyrir þeim breytingum sem orðið hafa í samfélaginu síðustu ár en erfðalögin hafa ekki verið endurskoðuð í heild sinni síðan árið 1962 og því má leiða líkum að því að kominn sé tími á að endurskoða þau, t.d. með tilliti til þess að gæta að réttindum fólks í óvígðri sambúð."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/37690"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lokaritgerðir","Lögfræði","Sambúð","Hjúskaparstaða","Réttarstaða","Sambúðarslit"],"dc:title":["Réttindi einstaklinga í óvígðri sambúð við fráfall maka eða sambúðarslit"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:55:01Z"}