Skuldir heimilanna og hagkerfið

Skuldir heimilanna sem hlutfall af VLF hafa verið að aukast hér á landi og undirliggjandi þættir í þeirri þróun eru, hækkun fasteignaverðs, aukið aðgengi að lánsfjármagni og lækkun vaxta. Þessi þróun hefur fyllt heimilin bjartsýni um framtíðina en jafnframt gert þau viðkvæmari fyrir efnahagslegum áföllum. Ef aðstæður í hagkerfinu breytast svo sem eins og hækkun vaxta, lækkun húsnæðisverðs og lækkun á innkomu eða tekjum heimilanna er hætt við að heimilin geti ekki lengur staðið við fjárskuldbindingar sínar. Við ákveðnar aðstæður geta skuldirnar verið hættulegar fyrir heimilin og hagkerfið almennt. Þessar aðstæður eru oftar en ekki tengdar efnahagskreppum og erfiðleikarnir sem koma fram í kjölfarið tengjast ekki síst dýpt kreppunnar. Rannsóknarspurningin sem sett hefur verið fram er eftirfarandi „Hefur skuldsetning heimilanna hér á landi sl. 10 ár gert þau viðkvæmari fyrir efnhagslegum áföllum”? Í þessari ritgerð er fjallað er um mikilvægan þátt í þjóðhagsreikningum sem er þróun einkaneyslu en hún er mikilvæg breyta fyrir vöxt hagkerfisins. Litið er til þeirra helstu stærða sem liggja að baki einkaneyslunni, það eru ráðstöfunartekjur og eignamyndun heimilanna. Einkaneysla hér á landi hefur vaxið langt fram úr kaupmætti ráðstöfunartekna undanfarin ár. Erfitt er að fullyrða nokkuð um það hversu mikið neysla hefur verið fjármögnuð með lánum. En hins vegar höfum við vísbendingar um það að eignir hafi verið að minnka á móti skuldum, sem getur haft slæmar afleiðingar fyrir hagkerfið og dregið verulega úr neyslu og fjárfestingu í framtíðinni. Rannsóknir sýna að ef einkaneysla er byggð á skuldasöfnun vegna aukinnar lántöku þá geti það orðið verulegur dragbítur á hagkerfin. Niðurstaðan sýnir að skuldir hinna tekjulægstu hafa aukist á undanförnum árum. Aukin ójöfnuður skýri það að einhverju leyti.

Author dc:creator

• Svandís Ragnarsdóttir 1963-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn á Bifröst

• Viðskiptafræði
• Hagkerfi
• Einkaneysla
• Eignamyndun
• Hagsveiflur
• Skuldir

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/2944

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/2944