Sveifluáhrif fjármálastjórnar hins opinbera : kortlagning sveifluáhrifa á ársgrundvelli til samanburðar við úrslit alþingiskosninga frá 1963 til 2009
type: CreativeWork
description: Markmið þessarar ritgerðar er að rannsaka hvort sveifluáhrif fjármálastjórnar hins opinbera hafi haft teljandi áhrif á úrslit alþingiskosninga á Íslandi. Í ritgerðinni eru sveifluáhrif fjármálastjórnar hins opinbera kortlögð á ársgrundvelli fyrir öll ár frá 1963 til 2009. Með röð fjölþátta línulegra aðhvarfsgreininga fyrir allar mögulegar, útreiknanlegar tímaraðir á tímabilinu 1963 til 2009 fæst samfelld sveifluáhrifa-tímalína fyrir allt tímabilið. Þannig er hægt að bera meðaltalsgildi sveifluáhrifa innan kjörtímabils saman við niðurstöður alþingiskosninga til að sjá hvort tengsl séu milli sveifluáhrifa fjármálastjórnar og kjörfylgis ríkisstjórnarflokka að kjörtímabili loknu og þannig skoða hvort kjósendur verðlauni stjórnvöld sem viðhalda sveiflujafnandi fjármálastjórn og refsi stjórnvöldum sem viðhalda sveifluaukandi fjármálastjórn, -eða ekki. Þá er einnig fjallað um fyrri rannsóknir, en þær hafa komist að mismunandi og jafnframt ósamrýmanlegum niðurstöðum varðandi umfang og eðli sveiflujafnandi fjármálastjórnar á Íslandi. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar eru þær að þvert á það sem áður hefur verið haldið fram var fjármálastjórn hins opinbera ekki sveifluaukandi áratuginn eða svo fyrir íslenska efnahagshrunið, nánar tiltekið árin 1996 til 2007, heldur var hún að mestu sveiflujafnandi. Fyrri vísbendingar um hið gagnstæða eru tilkomnar vegna aðferðafræðilegra vankanta, sem og yfirsjónar við útreikninga. Fylgni er til staðar milli sveifluáhrifa á kjörtímabili og kjörfylgis stjórnarflokka við næstu kosningar á þann máta að ríkisstjórn sem heldur úti sveifluaukandi fjármálastjórn er líklegri til að missa meira fylgi í næstu alþingiskosningum en ríkisstjórnir sem viðhalda sveiflujafnandi fjármálastjórn (allar ríkisstjórnir á tímabilinu misstu fylgi milli kosninga). Samt sem áður er fylgnin ekki nægilega sterk til að teljast tölfræðilega marktæk fyrir úrtakið og því heldur núlltilgátan; það er, að sveifluáhrif fjármálastjórnar hafi ekki teljandi áhrif á úrslit alþingis…
abstract: Markmið þessarar ritgerðar er að rannsaka hvort sveifluáhrif fjármálastjórnar hins opinbera hafi haft teljandi áhrif á úrslit alþingiskosninga á Íslandi. Í ritgerðinni eru sveifluáhrif fjármálastjórnar hins opinbera kortlögð á ársgrundvelli fyrir öll ár frá 1963 til 2009. Með röð fjölþátta línulegra aðhvarfsgreininga fyrir allar mögulegar, útreiknanlegar tímaraðir á tímabilinu 1963 til 2009 fæst samfelld sveifluáhrifa-tímalína fyrir allt tímabilið. Þannig er hægt að bera meðaltalsgildi sveifluáhrifa innan kjörtímabils saman við niðurstöður alþingiskosninga til að sjá hvort tengsl séu milli sveifluáhrifa fjármálastjórnar og kjörfylgis ríkisstjórnarflokka að kjörtímabili loknu og þannig skoða hvort kjósendur verðlauni stjórnvöld sem viðhalda sveiflujafnandi fjármálastjórn og refsi stjórnvöldum sem viðhalda sveifluaukandi fjármálastjórn, -eða ekki. Þá er einnig fjallað um fyrri rannsóknir, en þær hafa komist að mismunandi og jafnframt ósamrýmanlegum niðurstöðum varðandi umfang og eðli sveiflujafnandi fjármálastjórnar á Íslandi. Helstu niðurstöður rannsóknarinnar eru þær að þvert á það sem áður hefur verið haldið fram var fjármálastjórn hins opinbera ekki sveifluaukandi áratuginn eða svo fyrir íslenska efnahagshrunið, nánar tiltekið árin 1996 til 2007, heldur var hún að mestu sveiflujafnandi. Fyrri vísbendingar um hið gagnstæða eru tilkomnar vegna aðferðafræðilegra vankanta, sem og yfirsjónar við útreikninga. Fylgni er til staðar milli sveifluáhrifa á kjörtímabili og kjörfylgis stjórnarflokka við næstu kosningar á þann máta að ríkisstjórn sem heldur úti sveifluaukandi fjármálastjórn er líklegri til að missa meira fylgi í næstu alþingiskosningum en ríkisstjórnir sem viðhalda sveiflujafnandi fjármálastjórn (allar ríkisstjórnir á tímabilinu misstu fylgi milli kosninga). Samt sem áður er fylgnin ekki nægilega sterk til að teljast tölfræðilega marktæk fyrir úrtakið og því heldur núlltilgátan; það er, að sveifluáhrif fjármálastjórnar hafi ekki teljandi áhrif á úrslit alþingis…
author: Hlynur Hallgrímsson 1985-
language: is
keywords: Hagfræði, Fjármálastjórnun, Fjármálastefna, Hagsveiflur, Alþingiskosningar, Meistaraprófsritgerðir
date published: 2016-06-10
date modified: 2026-07-27T18:57:09Z
provider: Bifröst University
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Bifröst University

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/25167