{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/20535"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/20535","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Staðreyndir og gildi : íslensk þýðing á kaflanum Fact and value í bókinni Reason, truth, and history eftir Hilary Putnam","abstract":"Textinn sem hér fer á eftir er íslensk þýðing á kaflanum Fact and value í bók bandaríska heimspekingsins Hilary Putnams Reason, truth, and history sem fyrst kom út árið 1981. Í kaflanum fjallar Putnam um tvíhyggju staðreynda og gilda sem hann telur að eigi sér djúpar rætur í vestrænni heimspekisögu og hafi enn mikil áhrif á hugsunarhátt margra. Skýrt dæmi um tvíhyggju staðreynda og gilda er að finna í röksemdarfærslu skoska heimspekingsins Davids Hume, sem hélt því fram að ekki væri hægt að leiða skylduboð af staðreyndum. Röksemdarfærslan sem Putnam beitir felur í sér að færa rök fyrir því að greinarmunurinn á staðreyndum og gildum sé í besta falli mjög óljós vegna þess að sjálfar staðhæfingarnar, og hin vísindalega aðferð sem við reiðum okkur á til þess að skera úr um hvað sé og sé ekki staðreynd, byggi á gildum. Verjendur staðreynda-gilda tvískiptingarinnar játi að vísu að vísindi byggi að einhverju leyti á gildum, þau geri t.a.m. ráð fyrir því að við leitum sannleikans, en færi fyrir því rök að þau gildi séu ekki af siðferðislegum toga.","abstract_html":"Textinn sem hér fer á eftir er íslensk þýðing á kaflanum Fact and value í bók bandaríska heimspekingsins Hilary Putnams Reason, truth, and history sem fyrst kom út árið 1981. Í kaflanum fjallar Putnam um tvíhyggju staðreynda og gilda sem hann telur að eigi sér djúpar rætur í vestrænni heimspekisögu og hafi enn mikil áhrif á hugsunarhátt margra. Skýrt dæmi um tvíhyggju staðreynda og gilda er að finna í röksemdarfærslu skoska heimspekingsins Davids Hume, sem hélt því fram að ekki væri hægt að leiða skylduboð af staðreyndum. Röksemdarfærslan sem Putnam beitir felur í sér að færa rök fyrir því að greinarmunurinn á staðreyndum og gildum sé í besta falli mjög óljós vegna þess að sjálfar staðhæfingarnar, og hin vísindalega aðferð sem við reiðum okkur á til þess að skera úr um hvað sé og sé ekki staðreynd, byggi á gildum. Verjendur staðreynda-gilda tvískiptingarinnar játi að vísu að vísindi byggi að einhverju leyti á gildum, þau geri t.a.m. ráð fyrir því að við leitum sannleikans, en færi fyrir því rök að þau gildi séu ekki af siðferðislegum toga.","abstract_has_math":false,"creators":["Fannar Þór Guðmundsson 1982-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2015,"date_issued":"2015-02-09","date_published":"2015-02-09","updated_at":"2026-07-27T18:51:49Z","subjects":["Þýðingar","Þekkingarfræði","Sannleikur","Gildismat","Hilary Putnam"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/20535","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Fannar Þór Guðmundsson 1982-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2015-02-09T14:52:51Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2015-02-09T14:52:51Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2015-02-09"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Þýðingar","Þekkingarfræði","Sannleikur","Gildismat","Hilary Putnam"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/20535"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Textinn sem hér fer á eftir er íslensk þýðing á kaflanum Fact and value í bók bandaríska heimspekingsins Hilary Putnams Reason, truth, and history sem fyrst kom út árið 1981. Í kaflanum fjallar Putnam um tvíhyggju staðreynda og gilda sem hann telur að eigi sér djúpar rætur í vestrænni heimspekisögu og hafi enn mikil áhrif á hugsunarhátt margra. Skýrt dæmi um tvíhyggju staðreynda og gilda er að finna í röksemdarfærslu skoska heimspekingsins Davids Hume, sem hélt því fram að ekki væri hægt að leiða skylduboð af staðreyndum. Röksemdarfærslan sem Putnam beitir felur í sér að færa rök fyrir því að greinarmunurinn á staðreyndum og gildum sé í besta falli mjög óljós vegna þess að sjálfar staðhæfingarnar, og hin vísindalega aðferð sem við reiðum okkur á til þess að skera úr um hvað sé og sé ekki staðreynd, byggi á gildum. Verjendur staðreynda-gilda tvískiptingarinnar játi að vísu að vísindi byggi að einhverju leyti á gildum, þau geri t.a.m. ráð fyrir því að við leitum sannleikans, en færi fyrir því rök að þau gildi séu ekki af siðferðislegum toga."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Staðreyndir og gildi : íslensk þýðing á kaflanum Fact and value í bókinni Reason, truth, and history eftir Hilary Putnam","An icelandic translation of the chapter Fact and value in Hilary Putnam's \"Reason, truth and history\""]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Fannar Þór Guðmundsson 1982-"],"dc:date.accessioned":["2015-02-09T14:52:51Z"],"dc:date.available":["2015-02-09T14:52:51Z"],"dc:date.issued":["2015-02-09"],"dc:description.abstract":["Textinn sem hér fer á eftir er íslensk þýðing á kaflanum Fact and value í bók bandaríska heimspekingsins Hilary Putnams Reason, truth, and history sem fyrst kom út árið 1981. Í kaflanum fjallar Putnam um tvíhyggju staðreynda og gilda sem hann telur að eigi sér djúpar rætur í vestrænni heimspekisögu og hafi enn mikil áhrif á hugsunarhátt margra. Skýrt dæmi um tvíhyggju staðreynda og gilda er að finna í röksemdarfærslu skoska heimspekingsins Davids Hume, sem hélt því fram að ekki væri hægt að leiða skylduboð af staðreyndum. Röksemdarfærslan sem Putnam beitir felur í sér að færa rök fyrir því að greinarmunurinn á staðreyndum og gildum sé í besta falli mjög óljós vegna þess að sjálfar staðhæfingarnar, og hin vísindalega aðferð sem við reiðum okkur á til þess að skera úr um hvað sé og sé ekki staðreynd, byggi á gildum. Verjendur staðreynda-gilda tvískiptingarinnar játi að vísu að vísindi byggi að einhverju leyti á gildum, þau geri t.a.m. ráð fyrir því að við leitum sannleikans, en færi fyrir því rök að þau gildi séu ekki af siðferðislegum toga."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/20535"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Þýðingar","Þekkingarfræði","Sannleikur","Gildismat","Hilary Putnam"],"dc:title":["Staðreyndir og gildi : íslensk þýðing á kaflanum Fact and value í bókinni Reason, truth, and history eftir Hilary Putnam","An icelandic translation of the chapter Fact and value in Hilary Putnam's \"Reason, truth and history\""],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:51:49Z"}