Hvað er umgengnisréttur? Er hann réttur barnsins eða foreldra

Umgengnisréttur er byggður á þeirri meginreglu að það sé hagur barnsins að eiga samvistir við báða foreldra sína. Meginreglan er grundvölluð á þeim sjónarmiðum að eðlilegast er að það falli undir verkahring foreldra að sameiginleg niðurstaða um umgengni náist með hag barnsins fyrir brjósti. Undanfarna áratugi hefur orðið breyting á fyrirkomulagi er varðar forsjá og umgengni foreldra við börn sín eftir skilnað, sambúðarslita eða þegar barn fæðist og móðir býr ekki með föður þess. Rannsóknir og þekking bæði á félagshæfni, þroska og hagsmunum barna hefur leitt í ljós að hagur barna er betur tryggður ef það nýtur umgengni við báða foreldra. Þessi réttur er tryggður bæði samkvæmt íslenskum lögum og alþjóðasamningum. Ef litið er til sögulegrar þróunar á foreldrahlutverkinu var það meira í höndum mæðra að sjá um uppeldi barna sinna en hlutverk föður var að sjá um framfærslu fjölskyldunnar. Jafnréttisbaráttan hefur verið meginforsendan fyrir því að þetta hlutverk hefur breyst og feður hafa krafist aukinnar þátttöku í uppeldi barna sinna. Í opinberri umfjöllun hefur heyrst að sumir foreldrar telja sig eiga í erfiðleikum með að fá að njóta umgengni við börn sín. Höfundur ákvað að skoða þróun, breytingar og inntak umgengnisréttar en einnig hvort hann sætir einhverjum takmörkunum og í hvaða tilfellum. Höfundur vildi huga að réttindum barnsins sjálfs til umgengni og vernd þeirra. Jafnframt því verður fjallað um tálmanir, lagaleg úrræði og fleira sem lýtur að umgengnisrétti. Mikil áhersla hefur verið undanfarna áratugi að jafna þátttöku beggja foreldra í uppeldi og umönnun barna sinna með lögfestingu nýmæla og breytingum á barnalögum. Dómaframkvæmd í bráðabirgðaforsjármálum vísar í þá átt að horfið hefur verið frá að dæma foreldri lágmarks umgengni í rýmri umgengnisrétt foreldra við börn sín. Í þeim tilvikum þar sem farið er fram á takmarkanir eins og eftirlit eða höfnun á umgengnisrétti verða að vera haldbærar sannanir fyrir hendi en ennfremur virðist hallast á að staðið er frekar vörð um foreldraréttinn til umgengni heldur en vernd á hagsmunum og þörfum barnsins. Sáttamiðlun virðist gefa von um samræmingu á framkvæmd en einnig að hægt sé að fá foreldra til þess að aðskilja vandamál síns frá hagsmunum barnsins og gefa barninu tækifæri á að mynda sterk tengsl við umgengnisforeldrið og fjölskyldu þess

Author dc:creator

• Berglind Heiða Sigurbergsdóttir 1974-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn á Bifröst

• Lögfræði
• Barnaréttur
• Umgengnisréttur

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/14088

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/14088