{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5426265"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5426265","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εμβόλια για τον SARS-CoV-2: προβληματισμοί και η σημασία τους στον έλεγχο της πανδημίας","abstract":"Η πανδημία COVID-19 αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες υγειονομικές κρίσεις της σύγχρονης εποχής, επηρεάζοντας σημαντικά τη δημόσια υγεία, την κοινωνία και την παγκόσμια οικονομία. Η ταχεία εξάπλωση του ιού SARS-CoV-2, η εμφάνιση σοβαρών μορφών της νόσου και η ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεών της οδήγησαν στην άμεση ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων. Τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αντιμετώπισης της πανδημίας, συμβάλλοντας στη μείωση των σοβαρών περιστατικών, των νοσηλειών και της θνησιμότητας. Παράλληλα, η ανάπτυξη και η εφαρμογή τους συνοδεύτηκαν από έντονο δημόσιο διάλογο, προβληματισμούς και φαινόμενα διστακτικότητας απέναντι στον εμβολιασμό. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνηθεί η συμβολή του εμβολιασμού έναντι στον SARS-CoV-2 στον έλεγχο της πανδημίας της COVID-19, καθώς και οι κοινωνικοί , επιστημονικοί και εκπαιδευτικοί προβληματισμοί που αναδείχτηκαν κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των εμβολιαστικών προγραμμάτων. Επιπλέον, εξετάζεται η σημασία της επιστημονικής ενημέρωσης και της εκπαίδευσης στην ανάπτυξη επιστημονικού εγγραμματισμού και στην αντιμετώπιση ψευδοεπιστημονικών αντιλήψεων σχετικά με τα εμβόλια. Αρχικά, παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του SARS-CoV-2, η ταξινόμηση και η δομή του ιού, οι τρόποι μετάδοσής του καθώς και οι τρόποι αποφυγής μετάδοσης του ιού. Αναλύονται επίσης οι επιπτώσεις της πανδημίας σε παγκόσμιο επίπεδο, τόσο οι σωματικές όσο και οι ψυχολογικές, αναδεικνύοντας τις πολυδιάστατες συνέπειες μιας μεγάλης υγειονομικής κρίσης. Στη συνέχεια εξετάζονται οι βιολογικές βάσεις του εμβολιασμού, με αναφορά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στις έννοιες της ανοσίας και στις διαφορές μεταξύ ενεργητικής και παθητικής ανοσίας. Παράλληλα, παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη των εμβολίων και η συμβολή τους στην πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων, αποτελώντας τη βάση για την κατανόηση της σύγχρονης εμβολιαστικής τεχνολογίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα εμβόλια κατά του SARS-CoV-2 και στις διαφορετικές τεχνολογίες που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξή τους. Αναλύονται τα εμβόλια τεχνολογίας mRNA, όπως τα Comirnaty και Spikevax, τα εμβόλια ιικού φορέα, όπως τα Vaxzevria και Jcovden, τα εμβόλια πρωτεϊνικής υπομονάδας, όπως τα Nuvaxovid και Bimervax, καθώς και το εμβόλιο αδρανοποιημένου ιού Valneva. Παρουσιάζονται οι αρχές λειτουργίας τους, η διαδικασία ανάπτυξης και έγκρισής τους από τους αρμόδιους οργανισμούς, καθώς και τα δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Ένα σημαντικό μέρος της εργασίας αφιερώνεται στο φαινόμενο της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια (vaccine hesitancy), το οποίο αναδείχθηκε έντονα κατά την περίοδο της πανδημίας. Διερευνώνται οι κοινωνικοί, ψυχολογικοί και πολιτισμικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις εμβολιασμού, η επίδραση της παραπληροφόρησης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και ο ρόλος της εμπιστοσύνης προς την επιστήμη και τους θεσμούς. Παράλληλα, εξετάζονται τα ηθικά ζητήματα που προέκυψαν σχετικά με την υποχρεωτικότητα και την ατομική επιλογή. Η εργασία αναδεικνύει επίσης τη σημαντική συμβολή των εμβολίων στον έλεγχο της πανδημίας μέσω της μείωσης των σοβαρών μορφών νόσησης και της προστασίας ευάλωτων πληθυσμών , όπως οι έγκυοι, τα βρέφη μικρής ηλικίας και τα άτομα με υποκείμενα νοσήματα, μεταξύ των οποίων ο σακχαρώδης διαβήτης. Επιπλέον, εξετάζονται οι επιδράσεις του εμβολιασμού στη δημόσια υγεία, στη συλλογική ανοσία και στην οικονομία. Τέλος, η εργασία εστιάζει στη σημασία της Διδακτικής της Βιολογίας στη διαμόρφωση ενημερωμένων πολιτών με ικανότητα αξιολόγησης τεκμηριωμένων επιστημονικών πληροφοριών. Η πανδημία ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης του επιστημονικού εγγραμματισμού, της εκπαίδευσης για την υγεία και της διδασκαλίας θεμάτων όπως ο εμβολιασμός στο σχολικό περιβάλλον. Ο εκπαιδευτικός Βιολογίας καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης, στην κατανόηση των επιστημονικών δεδομένων και στην αντιμετώπιση παρανοήσεων και ψευδοεπιστημονικών ισχυρισμών. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτελούν ένα σημαντικό επίτευγμα της σύγχρονης βιοϊατρικής, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη σημασία της έγκυρης επιστημονικής επικοινωνίας και της βιολογικής εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων δημόσιας υγείας.","abstract_html":"Η πανδημία COVID-19 αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες υγειονομικές κρίσεις της σύγχρονης εποχής, επηρεάζοντας σημαντικά τη δημόσια υγεία, την κοινωνία και την παγκόσμια οικονομία. Η ταχεία εξάπλωση του ιού SARS-CoV-2, η εμφάνιση σοβαρών μορφών της νόσου και η ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεών της οδήγησαν στην άμεση ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων. Τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αντιμετώπισης της πανδημίας, συμβάλλοντας στη μείωση των σοβαρών περιστατικών, των νοσηλειών και της θνησιμότητας. Παράλληλα, η ανάπτυξη και η εφαρμογή τους συνοδεύτηκαν από έντονο δημόσιο διάλογο, προβληματισμούς και φαινόμενα διστακτικότητας απέναντι στον εμβολιασμό. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνηθεί η συμβολή του εμβολιασμού έναντι στον SARS-CoV-2 στον έλεγχο της πανδημίας της COVID-19, καθώς και οι κοινωνικοί , επιστημονικοί και εκπαιδευτικοί προβληματισμοί που αναδείχτηκαν κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των εμβολιαστικών προγραμμάτων. Επιπλέον, εξετάζεται η σημασία της επιστημονικής ενημέρωσης και της εκπαίδευσης στην ανάπτυξη επιστημονικού εγγραμματισμού και στην αντιμετώπιση ψευδοεπιστημονικών αντιλήψεων σχετικά με τα εμβόλια. Αρχικά, παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του SARS-CoV-2, η ταξινόμηση και η δομή του ιού, οι τρόποι μετάδοσής του καθώς και οι τρόποι αποφυγής μετάδοσης του ιού. Αναλύονται επίσης οι επιπτώσεις της πανδημίας σε παγκόσμιο επίπεδο, τόσο οι σωματικές όσο και οι ψυχολογικές, αναδεικνύοντας τις πολυδιάστατες συνέπειες μιας μεγάλης υγειονομικής κρίσης. Στη συνέχεια εξετάζονται οι βιολογικές βάσεις του εμβολιασμού, με αναφορά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στις έννοιες της ανοσίας και στις διαφορές μεταξύ ενεργητικής και παθητικής ανοσίας. Παράλληλα, παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη των εμβολίων και η συμβολή τους στην πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων, αποτελώντας τη βάση για την κατανόηση της σύγχρονης εμβολιαστικής τεχνολογίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα εμβόλια κατά του SARS-CoV-2 και στις διαφορετικές τεχνολογίες που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξή τους. Αναλύονται τα εμβόλια τεχνολογίας mRNA, όπως τα Comirnaty και Spikevax, τα εμβόλια ιικού φορέα, όπως τα Vaxzevria και Jcovden, τα εμβόλια πρωτεϊνικής υπομονάδας, όπως τα Nuvaxovid και Bimervax, καθώς και το εμβόλιο αδρανοποιημένου ιού Valneva. Παρουσιάζονται οι αρχές λειτουργίας τους, η διαδικασία ανάπτυξης και έγκρισής τους από τους αρμόδιους οργανισμούς, καθώς και τα δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Ένα σημαντικό μέρος της εργασίας αφιερώνεται στο φαινόμενο της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια (vaccine hesitancy), το οποίο αναδείχθηκε έντονα κατά την περίοδο της πανδημίας. Διερευνώνται οι κοινωνικοί, ψυχολογικοί και πολιτισμικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις εμβολιασμού, η επίδραση της παραπληροφόρησης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και ο ρόλος της εμπιστοσύνης προς την επιστήμη και τους θεσμούς. Παράλληλα, εξετάζονται τα ηθικά ζητήματα που προέκυψαν σχετικά με την υποχρεωτικότητα και την ατομική επιλογή. Η εργασία αναδεικνύει επίσης τη σημαντική συμβολή των εμβολίων στον έλεγχο της πανδημίας μέσω της μείωσης των σοβαρών μορφών νόσησης και της προστασίας ευάλωτων πληθυσμών , όπως οι έγκυοι, τα βρέφη μικρής ηλικίας και τα άτομα με υποκείμενα νοσήματα, μεταξύ των οποίων ο σακχαρώδης διαβήτης. Επιπλέον, εξετάζονται οι επιδράσεις του εμβολιασμού στη δημόσια υγεία, στη συλλογική ανοσία και στην οικονομία. Τέλος, η εργασία εστιάζει στη σημασία της Διδακτικής της Βιολογίας στη διαμόρφωση ενημερωμένων πολιτών με ικανότητα αξιολόγησης τεκμηριωμένων επιστημονικών πληροφοριών. Η πανδημία ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης του επιστημονικού εγγραμματισμού, της εκπαίδευσης για την υγεία και της διδασκαλίας θεμάτων όπως ο εμβολιασμός στο σχολικό περιβάλλον. Ο εκπαιδευτικός Βιολογίας καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης, στην κατανόηση των επιστημονικών δεδομένων και στην αντιμετώπιση παρανοήσεων και ψευδοεπιστημονικών ισχυρισμών. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτελούν ένα σημαντικό επίτευγμα της σύγχρονης βιοϊατρικής, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη σημασία της έγκυρης επιστημονικής επικοινωνίας και της βιολογικής εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων δημόσιας υγείας.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΑΒΒΑΘΑ ΜΑΡΙΑ","KAVVATHA MARIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-08-21T16:41:59Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5426265"],"render_values":[{"text":"uoadl:5426265","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5426265","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5426265","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΑΒΒΑΘΑ ΜΑΡΙΑ","KAVVATHA MARIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5426265","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5426265"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η πανδημία COVID-19 αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες υγειονομικές κρίσεις της σύγχρονης εποχής, επηρεάζοντας σημαντικά τη δημόσια υγεία, την κοινωνία και την παγκόσμια οικονομία. Η ταχεία εξάπλωση του ιού SARS-CoV-2, η εμφάνιση σοβαρών μορφών της νόσου και η ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεών της οδήγησαν στην άμεση ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων. Τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αντιμετώπισης της πανδημίας, συμβάλλοντας στη μείωση των σοβαρών περιστατικών, των νοσηλειών και της θνησιμότητας. Παράλληλα, η ανάπτυξη και η εφαρμογή τους συνοδεύτηκαν από έντονο δημόσιο διάλογο, προβληματισμούς και φαινόμενα διστακτικότητας απέναντι στον εμβολιασμό. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνηθεί η συμβολή του εμβολιασμού έναντι στον SARS-CoV-2 στον έλεγχο της πανδημίας της COVID-19, καθώς και οι κοινωνικοί , επιστημονικοί και εκπαιδευτικοί προβληματισμοί που αναδείχτηκαν κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των εμβολιαστικών προγραμμάτων. Επιπλέον, εξετάζεται η σημασία της επιστημονικής ενημέρωσης και της εκπαίδευσης στην ανάπτυξη επιστημονικού εγγραμματισμού και στην αντιμετώπιση ψευδοεπιστημονικών αντιλήψεων σχετικά με τα εμβόλια. Αρχικά, παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του SARS-CoV-2, η ταξινόμηση και η δομή του ιού, οι τρόποι μετάδοσής του καθώς και οι τρόποι αποφυγής μετάδοσης του ιού. Αναλύονται επίσης οι επιπτώσεις της πανδημίας σε παγκόσμιο επίπεδο, τόσο οι σωματικές όσο και οι ψυχολογικές, αναδεικνύοντας τις πολυδιάστατες συνέπειες μιας μεγάλης υγειονομικής κρίσης. Στη συνέχεια εξετάζονται οι βιολογικές βάσεις του εμβολιασμού, με αναφορά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στις έννοιες της ανοσίας και στις διαφορές μεταξύ ενεργητικής και παθητικής ανοσίας. Παράλληλα, παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη των εμβολίων και η συμβολή τους στην πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων, αποτελώντας τη βάση για την κατανόηση της σύγχρονης εμβολιαστικής τεχνολογίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα εμβόλια κατά του SARS-CoV-2 και στις διαφορετικές τεχνολογίες που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξή τους. Αναλύονται τα εμβόλια τεχνολογίας mRNA, όπως τα Comirnaty και Spikevax, τα εμβόλια ιικού φορέα, όπως τα Vaxzevria και Jcovden, τα εμβόλια πρωτεϊνικής υπομονάδας, όπως τα Nuvaxovid και Bimervax, καθώς και το εμβόλιο αδρανοποιημένου ιού Valneva. Παρουσιάζονται οι αρχές λειτουργίας τους, η διαδικασία ανάπτυξης και έγκρισής τους από τους αρμόδιους οργανισμούς, καθώς και τα δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Ένα σημαντικό μέρος της εργασίας αφιερώνεται στο φαινόμενο της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια (vaccine hesitancy), το οποίο αναδείχθηκε έντονα κατά την περίοδο της πανδημίας. Διερευνώνται οι κοινωνικοί, ψυχολογικοί και πολιτισμικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις εμβολιασμού, η επίδραση της παραπληροφόρησης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και ο ρόλος της εμπιστοσύνης προς την επιστήμη και τους θεσμούς. Παράλληλα, εξετάζονται τα ηθικά ζητήματα που προέκυψαν σχετικά με την υποχρεωτικότητα και την ατομική επιλογή. Η εργασία αναδεικνύει επίσης τη σημαντική συμβολή των εμβολίων στον έλεγχο της πανδημίας μέσω της μείωσης των σοβαρών μορφών νόσησης και της προστασίας ευάλωτων πληθυσμών , όπως οι έγκυοι, τα βρέφη μικρής ηλικίας και τα άτομα με υποκείμενα νοσήματα, μεταξύ των οποίων ο σακχαρώδης διαβήτης. Επιπλέον, εξετάζονται οι επιδράσεις του εμβολιασμού στη δημόσια υγεία, στη συλλογική ανοσία και στην οικονομία. Τέλος, η εργασία εστιάζει στη σημασία της Διδακτικής της Βιολογίας στη διαμόρφωση ενημερωμένων πολιτών με ικανότητα αξιολόγησης τεκμηριωμένων επιστημονικών πληροφοριών. Η πανδημία ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης του επιστημονικού εγγραμματισμού, της εκπαίδευσης για την υγεία και της διδασκαλίας θεμάτων όπως ο εμβολιασμός στο σχολικό περιβάλλον. Ο εκπαιδευτικός Βιολογίας καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης, στην κατανόηση των επιστημονικών δεδομένων και στην αντιμετώπιση παρανοήσεων και ψευδοεπιστημονικών ισχυρισμών. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτελούν ένα σημαντικό επίτευγμα της σύγχρονης βιοϊατρικής, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη σημασία της έγκυρης επιστημονικής επικοινωνίας και της βιολογικής εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων δημόσιας υγείας.","The COVID-19 pandemic was one of the most significant health crises of modern times, profoundly affecting public health, society, and the global economy. The rapid spread of the SARS-CoV-2 virus, the emergence of severe forms of the disease, and the need to mitigate its impact led to the rapid development of effective vaccines. COVID-19 vaccines proved to be a crucial tool in combating the pandemic, contributing to a reduction in severe cases, hospitalizations, and mortality. At the same time, their development and implementation were accompanied by intense public debate, concerns, and instances of vaccine hesitancy. The aim of this study is to investigate the contribution of SARS-CoV-2 vaccination to the control of the COVID-19 pandemic, as well as the social, scientific, and educational issues that emerged during the implementation of vaccination programs. Furthermore, the study examines the importance of scientific information and education in fostering scientific literacy and addressing pseudoscientific beliefs regarding vaccines. Initially, the characteristics of SARS-CoV-2, the virus's classification and structure, and the modes of transmission—as well as ways to prevent transmission—are presented. The global impact of the pandemic is also analyzed, covering both physical and psychological effects and highlighting the multifaceted consequences of a major health crisis. Moreover, the biological basis of vaccination is examined, with reference to the function of the immune system, the concepts of immunity, and the differences between active and passive immunity. Concurrently, the historical evolution of vaccines and their contribution to the prevention of infectious diseases are presented, providing the foundation for understanding modern vaccination technology. Particular emphasis is placed on SARS-CoV-2 vaccines and the various technologies employed in their development. The analysis covers mRNA-based vaccines (such as Comirnaty and Spikevax), viral vector vaccines (such as Vaxzevria and Jcovden), protein subunit vaccines (such as Nuvaxovid and Bimervax), and the inactivated virus vaccine Valneva. Their mechanisms of action, the processes of their development and approval by regulatory authorities, and data regarding their efficacy and safety are presented. A significant part of the work is dedicated to the phenomenon of vaccine hesitancy, which became particularly prominent during the pandemic. It explores the social, psychological, and cultural factors influencing vaccination decisions, the impact of misinformation and social media, and the role of trust in science and institutions. At the same time, it examines the ethical issues that arose regarding mandatory vaccination and individual choice. The study also highlights the significant contribution of vaccines to controlling the pandemic by reducing severe forms of the disease and protecting vulnerable populations—such as pregnant women, young infants, and individuals with underlying conditions, including diabetes mellitus. Furthermore, the effects of vaccination on public health, herd immunity, and the economy are examined. Finally, the thesis focuses on the importance of Biology education in shaping informed citizens capable of evaluating evidence-based scientific information. The pandemic highlighted the need to strengthen scientific literacy and health education, as well as the teaching of topics such as vaccination within the school environment. Biology educators are called upon to play a pivotal role in fostering critical thinking, promoting the understanding of scientific data, and addressing misconceptions and pseudoscientific claims. Overall, the study underscores that COVID-19 vaccines represent a significant achievement of modern biomedicine, while simultaneously highlighting the importance of accurate scientific communication and biological education in addressing future public health challenges."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εμβόλια για τον SARS-CoV-2: προβληματισμοί και η σημασία τους στον έλεγχο της πανδημίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΑΒΒΑΘΑ ΜΑΡΙΑ","KAVVATHA MARIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η πανδημία COVID-19 αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες υγειονομικές κρίσεις της σύγχρονης εποχής, επηρεάζοντας σημαντικά τη δημόσια υγεία, την κοινωνία και την παγκόσμια οικονομία. Η ταχεία εξάπλωση του ιού SARS-CoV-2, η εμφάνιση σοβαρών μορφών της νόσου και η ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεών της οδήγησαν στην άμεση ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων. Τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αντιμετώπισης της πανδημίας, συμβάλλοντας στη μείωση των σοβαρών περιστατικών, των νοσηλειών και της θνησιμότητας. Παράλληλα, η ανάπτυξη και η εφαρμογή τους συνοδεύτηκαν από έντονο δημόσιο διάλογο, προβληματισμούς και φαινόμενα διστακτικότητας απέναντι στον εμβολιασμό. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνηθεί η συμβολή του εμβολιασμού έναντι στον SARS-CoV-2 στον έλεγχο της πανδημίας της COVID-19, καθώς και οι κοινωνικοί , επιστημονικοί και εκπαιδευτικοί προβληματισμοί που αναδείχτηκαν κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των εμβολιαστικών προγραμμάτων. Επιπλέον, εξετάζεται η σημασία της επιστημονικής ενημέρωσης και της εκπαίδευσης στην ανάπτυξη επιστημονικού εγγραμματισμού και στην αντιμετώπιση ψευδοεπιστημονικών αντιλήψεων σχετικά με τα εμβόλια. Αρχικά, παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του SARS-CoV-2, η ταξινόμηση και η δομή του ιού, οι τρόποι μετάδοσής του καθώς και οι τρόποι αποφυγής μετάδοσης του ιού. Αναλύονται επίσης οι επιπτώσεις της πανδημίας σε παγκόσμιο επίπεδο, τόσο οι σωματικές όσο και οι ψυχολογικές, αναδεικνύοντας τις πολυδιάστατες συνέπειες μιας μεγάλης υγειονομικής κρίσης. Στη συνέχεια εξετάζονται οι βιολογικές βάσεις του εμβολιασμού, με αναφορά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στις έννοιες της ανοσίας και στις διαφορές μεταξύ ενεργητικής και παθητικής ανοσίας. Παράλληλα, παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη των εμβολίων και η συμβολή τους στην πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων, αποτελώντας τη βάση για την κατανόηση της σύγχρονης εμβολιαστικής τεχνολογίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα εμβόλια κατά του SARS-CoV-2 και στις διαφορετικές τεχνολογίες που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξή τους. Αναλύονται τα εμβόλια τεχνολογίας mRNA, όπως τα Comirnaty και Spikevax, τα εμβόλια ιικού φορέα, όπως τα Vaxzevria και Jcovden, τα εμβόλια πρωτεϊνικής υπομονάδας, όπως τα Nuvaxovid και Bimervax, καθώς και το εμβόλιο αδρανοποιημένου ιού Valneva. Παρουσιάζονται οι αρχές λειτουργίας τους, η διαδικασία ανάπτυξης και έγκρισής τους από τους αρμόδιους οργανισμούς, καθώς και τα δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Ένα σημαντικό μέρος της εργασίας αφιερώνεται στο φαινόμενο της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια (vaccine hesitancy), το οποίο αναδείχθηκε έντονα κατά την περίοδο της πανδημίας. Διερευνώνται οι κοινωνικοί, ψυχολογικοί και πολιτισμικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις εμβολιασμού, η επίδραση της παραπληροφόρησης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και ο ρόλος της εμπιστοσύνης προς την επιστήμη και τους θεσμούς. Παράλληλα, εξετάζονται τα ηθικά ζητήματα που προέκυψαν σχετικά με την υποχρεωτικότητα και την ατομική επιλογή. Η εργασία αναδεικνύει επίσης τη σημαντική συμβολή των εμβολίων στον έλεγχο της πανδημίας μέσω της μείωσης των σοβαρών μορφών νόσησης και της προστασίας ευάλωτων πληθυσμών , όπως οι έγκυοι, τα βρέφη μικρής ηλικίας και τα άτομα με υποκείμενα νοσήματα, μεταξύ των οποίων ο σακχαρώδης διαβήτης. Επιπλέον, εξετάζονται οι επιδράσεις του εμβολιασμού στη δημόσια υγεία, στη συλλογική ανοσία και στην οικονομία. Τέλος, η εργασία εστιάζει στη σημασία της Διδακτικής της Βιολογίας στη διαμόρφωση ενημερωμένων πολιτών με ικανότητα αξιολόγησης τεκμηριωμένων επιστημονικών πληροφοριών. Η πανδημία ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης του επιστημονικού εγγραμματισμού, της εκπαίδευσης για την υγεία και της διδασκαλίας θεμάτων όπως ο εμβολιασμός στο σχολικό περιβάλλον. Ο εκπαιδευτικός Βιολογίας καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης, στην κατανόηση των επιστημονικών δεδομένων και στην αντιμετώπιση παρανοήσεων και ψευδοεπιστημονικών ισχυρισμών. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτελούν ένα σημαντικό επίτευγμα της σύγχρονης βιοϊατρικής, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη σημασία της έγκυρης επιστημονικής επικοινωνίας και της βιολογικής εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων δημόσιας υγείας.","The COVID-19 pandemic was one of the most significant health crises of modern times, profoundly affecting public health, society, and the global economy. The rapid spread of the SARS-CoV-2 virus, the emergence of severe forms of the disease, and the need to mitigate its impact led to the rapid development of effective vaccines. COVID-19 vaccines proved to be a crucial tool in combating the pandemic, contributing to a reduction in severe cases, hospitalizations, and mortality. At the same time, their development and implementation were accompanied by intense public debate, concerns, and instances of vaccine hesitancy. The aim of this study is to investigate the contribution of SARS-CoV-2 vaccination to the control of the COVID-19 pandemic, as well as the social, scientific, and educational issues that emerged during the implementation of vaccination programs. Furthermore, the study examines the importance of scientific information and education in fostering scientific literacy and addressing pseudoscientific beliefs regarding vaccines. Initially, the characteristics of SARS-CoV-2, the virus's classification and structure, and the modes of transmission—as well as ways to prevent transmission—are presented. The global impact of the pandemic is also analyzed, covering both physical and psychological effects and highlighting the multifaceted consequences of a major health crisis. Moreover, the biological basis of vaccination is examined, with reference to the function of the immune system, the concepts of immunity, and the differences between active and passive immunity. Concurrently, the historical evolution of vaccines and their contribution to the prevention of infectious diseases are presented, providing the foundation for understanding modern vaccination technology. Particular emphasis is placed on SARS-CoV-2 vaccines and the various technologies employed in their development. The analysis covers mRNA-based vaccines (such as Comirnaty and Spikevax), viral vector vaccines (such as Vaxzevria and Jcovden), protein subunit vaccines (such as Nuvaxovid and Bimervax), and the inactivated virus vaccine Valneva. Their mechanisms of action, the processes of their development and approval by regulatory authorities, and data regarding their efficacy and safety are presented. A significant part of the work is dedicated to the phenomenon of vaccine hesitancy, which became particularly prominent during the pandemic. It explores the social, psychological, and cultural factors influencing vaccination decisions, the impact of misinformation and social media, and the role of trust in science and institutions. At the same time, it examines the ethical issues that arose regarding mandatory vaccination and individual choice. The study also highlights the significant contribution of vaccines to controlling the pandemic by reducing severe forms of the disease and protecting vulnerable populations—such as pregnant women, young infants, and individuals with underlying conditions, including diabetes mellitus. Furthermore, the effects of vaccination on public health, herd immunity, and the economy are examined. Finally, the thesis focuses on the importance of Biology education in shaping informed citizens capable of evaluating evidence-based scientific information. The pandemic highlighted the need to strengthen scientific literacy and health education, as well as the teaching of topics such as vaccination within the school environment. Biology educators are called upon to play a pivotal role in fostering critical thinking, promoting the understanding of scientific data, and addressing misconceptions and pseudoscientific claims. Overall, the study underscores that COVID-19 vaccines represent a significant achievement of modern biomedicine, while simultaneously highlighting the importance of accurate scientific communication and biological education in addressing future public health challenges."],"dc:identifier":["uoadl:5426265","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5426265"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Εμβόλια για τον SARS-CoV-2: προβληματισμοί και η σημασία τους στον έλεγχο της πανδημίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-08-21T16:41:59Z"}