{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5425511"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5425511","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μετατραυματικό στρες σε Έλληνες στρατιωτικούς που επιστρέφουν από ειρηνευτική αποστολή","abstract":"Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (ΔΜΤΣ - Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) είναι μια ψυχοπαθολογική κατάσταση που συνδέεται απαραίτητα με ένα πυροδοτικό γεγονός, είτε αυτό αφορά μάχη, φυσικές καταστροφές, σωματική ή σεξουαλική επίθεση και παρατηρείται σε άτομα τα οποία έχουν επιβιώσει από βίαια περιστατικά ή ακόμη και έχουν εκτεθεί δευτερογενώς. Ακόμη και σε ειρηνευτικές αποστολές, οι στρατιωτικοί συχνά εκτίθενται στους ίδιους με το συμβατικό πόλεμο τραυματικούς παράγοντες, όπως το να είναι θεατές σε θανάτους και βαρβαρότητες, ή και να αντιμετωπίζουν εχθρότητα και απειλές από τους πληθυσμούς που επιδιώκουν να προστατεύσουν. Προστατευτικός παράγοντας στην εμφάνιση PTSD είναι η ανθεκτικότητα, που θα μπορούσε να χρησιμεύσει στην επιλογή ανθεκτικών ατόμων που είναι σε θέση να αντισταθούν στο στρες, πριν τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με το μετατραυματικό στρες σε Έλληνες στρατιωτικούς μετά την επιστροφή τους από ειρηνευτική αποστολή. Ακριβέστερα, μελετάται η συχνότητα εμφάνισης του μετατραυματικού στρες, οι παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση του, η συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, καθώς και η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων στρατιωτικών έπειτα της επιστροφής τους από ειρηνευτική αποστολή. Πραγματοποιήθηκε ποσοτική, παρατηρητική, συσχετιστική και συγχρονική μελέτη μέσω ανώνυμων ερωτηματολογίων είτε σε έντυπη, είτε σε ηλεκτρονική μορφή, που απεστάλησαν προσωπικώς, μέσω της Γεωγραφικής Υπηρεσίας του Στρατού Ξηράς ή στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις Ελλήνων εν ενεργεία στρατιωτικών, κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2025 - Απριλίου 2026. Συνολικά ανταποκρίθηκαν 200 εν ενεργεία στρατιωτικοί του Στρατού Ξηράς, εκ των οποίων οι 100 που ανταποκρίθηκαν είχαν επιστρέψει εντός τριμήνου από την ειρηνευτική αποστολή. Η πλειονότητα του δείγματος ήταν άνδρες (65%), ενώ ο μέσος όρος ηλικίας του δείγματος ήταν τα 39,54 έτη (ΤΑ: 7,22) και ο μέσος όρος διάρκειας υπηρεσίας ήταν τα 18,98 έτη (ΤΑ: 6,93). Όσον αφορά την οικογενειακή κατάσταση τους, στην πλειονότητα ήταν έγγαμοι (64,5%) με μέσο όρο τα 1,21 παιδιά (διάμεσος: 1). Επιπλέον, όσον αφορά το μορφωτικό επίπεδο, η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν απόφοιτοι ΑΕΙ (32,5%), ενώ όσον αφορά το στρατιωτικό βαθμό, η πλειοψηφία κατείχε το βαθμό του Επιλοχία. Όσον αφορά την ομάδα των ατόμων που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή, η πλειοψηφία βρέθηκε σε αποστολή διάρκειας 3 έως 6 μηνών (65%) και όσον αφορά την τοποθεσία της αποστολής το μέγιστο ποσοστό (86%) υπηρέτησε στο Κοσσυφοπέδιο. Εξετάζοντας το μετατραυματικό στρες στο συνολικό δείγμα το 95,5% δεν παρουσιάζει παθολογικό σκορ. Στην ομάδα των συμμετεχόντων σε ειρηνευτική αποστολή, το παθολογικό σκορ αφορά το 6%, ενώ στην ομάδα δίχως συμμετοχή, αυτό ανέρχεται στο 3%. Αντίστοιχα, όσον αφορά τη χρήση αλκοόλ, στο σύνολο του δείγματος το 95,5% δεν παρουσιάζει κατάχρηση ή εξάρτηση. Στην ομάδα με συμμετοχή σε αποστολή, το 94% δεν παρουσιάζει διαταραχή χρήσης αλκοόλ, ενώ στους μη συμμετέχοντες σε αποστολή, αυτό αφορά το 97%. Όσον αφορά την ποιότητα ζωής, αναφέρονται υψηλά ποσοστά ως προς όλες τις διαστάσεις της στο σύνολο του δείγματος. Αξίζει να αναφερθεί ότι όσον αφορά τη διάσταση της γενικής υγείας, ο συνολικός μέσος όρος είναι 79,25 ± 19,27 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), για τα άτομα που πήγαν σε αποστολή η μέση τιμή υπολογίζεται στο 74,25 ± 18,95 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), ενώ για όσους δεν πήγαν είναι αισθητά υψηλότερη στο 84,25 ± 18,35 (διάμεσος: 100, εύρος: 25 - 100), το οποίο είναι στατιστικά σημαντικό. Συμπερασματικά, η συμμετοχή σε ειρηνευτική αποστολή, από μόνη της, δεν αποδεικνύεται να αυξάνει σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης PTSD στο συγκεκριμένο δείγμα. Επιπλέον δεν ανεδείχθη στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του φύλου και της διάγνωσης PTSD (p = 0,722). Παρομοίως, όσον αφορά τη συσχέτιση της ηλικίας με τη συνολική βαθμολογία PTSD, προκύπτει πως στις ειρηνευτικές αποστολές, το καθημερινό, αναμενόμενο άγχος και το στρες της αποστολής βιώνεται το ίδιο από όλους. Όταν όμως μιλάμε για ακραίο, τραυματικό στρες που οδηγεί σε κλινικό PTSD, αυτό το παθαίνουν σχεδόν αποκλειστικά οι πιο νέοι στρατιωτικοί, πιθανότατα λόγω μικρότερης εμπειρίας ή διαφορετικών ρόλων στο πεδίο. Όσον αφορά τη συσχέτιση της εκπαίδευσης με την εμφάνιση PTSD, δεν ανεδείχθησαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των εκπαιδευτικών βαθμίδων. Όσον αφορά τη συσχέτιση του στρατιωτικού βαθμού με την εμφάνιση PTSD, προκύπτει ότι ενώ ο στρατιωτικός βαθμός, δεν φάνηκε να σχετίζεται με την κλινική εκδήλωση του PTSD, τα έτη υπηρεσίας αποδείχθηκαν καθοριστικός παράγοντας ευαλωτότητας, ιδίως στις ειρηνευτικές αποστολές. Αυτό καταδεικνύει ότι η προστασία από το ψυχικό τραύμα δεν απορρέει από την εξουσία, αλλά εξαρτάται από την ανθεκτικότητα που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής υπηρεσίας. Όσον αφορά τη συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, δεν αποδεικνύεται ότι η συμμετοχή σε αποστολή αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Επιπροσθέτως, προέκυψε ισχυρή συσχέτιση της κατάχρησης αλκοόλ με την εμφάνιση PTSD. Τέλος, έπειτα ελέγχου του κατά πόσο είναι επηρεασμένη η ποιότητα ζωής των στρατιωτικών που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή σε σχέση με συναδέλφους που δεν συμμετείχαν, προκύπτει ότι οι στρατιωτικοί με εμπειρία ειρηνευτικής αποστολής κατέγραψαν στατιστικά σημαντικά χαμηλότερο μέσο όρο σωματικής υγείας και σωματικής λειτουργικότητας (U = 4028.0, p = 0,012), καθώς επίσης και ψυχικής λειτουργικότητας (U = 4110.0, p = 0,029).","abstract_html":"Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (ΔΜΤΣ - Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) είναι μια ψυχοπαθολογική κατάσταση που συνδέεται απαραίτητα με ένα πυροδοτικό γεγονός, είτε αυτό αφορά μάχη, φυσικές καταστροφές, σωματική ή σεξουαλική επίθεση και παρατηρείται σε άτομα τα οποία έχουν επιβιώσει από βίαια περιστατικά ή ακόμη και έχουν εκτεθεί δευτερογενώς. Ακόμη και σε ειρηνευτικές αποστολές, οι στρατιωτικοί συχνά εκτίθενται στους ίδιους με το συμβατικό πόλεμο τραυματικούς παράγοντες, όπως το να είναι θεατές σε θανάτους και βαρβαρότητες, ή και να αντιμετωπίζουν εχθρότητα και απειλές από τους πληθυσμούς που επιδιώκουν να προστατεύσουν. Προστατευτικός παράγοντας στην εμφάνιση PTSD είναι η ανθεκτικότητα, που θα μπορούσε να χρησιμεύσει στην επιλογή ανθεκτικών ατόμων που είναι σε θέση να αντισταθούν στο στρες, πριν τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με το μετατραυματικό στρες σε Έλληνες στρατιωτικούς μετά την επιστροφή τους από ειρηνευτική αποστολή. Ακριβέστερα, μελετάται η συχνότητα εμφάνισης του μετατραυματικού στρες, οι παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση του, η συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, καθώς και η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων στρατιωτικών έπειτα της επιστροφής τους από ειρηνευτική αποστολή. Πραγματοποιήθηκε ποσοτική, παρατηρητική, συσχετιστική και συγχρονική μελέτη μέσω ανώνυμων ερωτηματολογίων είτε σε έντυπη, είτε σε ηλεκτρονική μορφή, που απεστάλησαν προσωπικώς, μέσω της Γεωγραφικής Υπηρεσίας του Στρατού Ξηράς ή στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις Ελλήνων εν ενεργεία στρατιωτικών, κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2025 - Απριλίου 2026. Συνολικά ανταποκρίθηκαν 200 εν ενεργεία στρατιωτικοί του Στρατού Ξηράς, εκ των οποίων οι 100 που ανταποκρίθηκαν είχαν επιστρέψει εντός τριμήνου από την ειρηνευτική αποστολή. Η πλειονότητα του δείγματος ήταν άνδρες (65%), ενώ ο μέσος όρος ηλικίας του δείγματος ήταν τα 39,54 έτη (ΤΑ: 7,22) και ο μέσος όρος διάρκειας υπηρεσίας ήταν τα 18,98 έτη (ΤΑ: 6,93). Όσον αφορά την οικογενειακή κατάσταση τους, στην πλειονότητα ήταν έγγαμοι (64,5%) με μέσο όρο τα 1,21 παιδιά (διάμεσος: 1). Επιπλέον, όσον αφορά το μορφωτικό επίπεδο, η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν απόφοιτοι ΑΕΙ (32,5%), ενώ όσον αφορά το στρατιωτικό βαθμό, η πλειοψηφία κατείχε το βαθμό του Επιλοχία. Όσον αφορά την ομάδα των ατόμων που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή, η πλειοψηφία βρέθηκε σε αποστολή διάρκειας 3 έως 6 μηνών (65%) και όσον αφορά την τοποθεσία της αποστολής το μέγιστο ποσοστό (86%) υπηρέτησε στο Κοσσυφοπέδιο. Εξετάζοντας το μετατραυματικό στρες στο συνολικό δείγμα το 95,5% δεν παρουσιάζει παθολογικό σκορ. Στην ομάδα των συμμετεχόντων σε ειρηνευτική αποστολή, το παθολογικό σκορ αφορά το 6%, ενώ στην ομάδα δίχως συμμετοχή, αυτό ανέρχεται στο 3%. Αντίστοιχα, όσον αφορά τη χρήση αλκοόλ, στο σύνολο του δείγματος το 95,5% δεν παρουσιάζει κατάχρηση ή εξάρτηση. Στην ομάδα με συμμετοχή σε αποστολή, το 94% δεν παρουσιάζει διαταραχή χρήσης αλκοόλ, ενώ στους μη συμμετέχοντες σε αποστολή, αυτό αφορά το 97%. Όσον αφορά την ποιότητα ζωής, αναφέρονται υψηλά ποσοστά ως προς όλες τις διαστάσεις της στο σύνολο του δείγματος. Αξίζει να αναφερθεί ότι όσον αφορά τη διάσταση της γενικής υγείας, ο συνολικός μέσος όρος είναι 79,25 ± 19,27 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), για τα άτομα που πήγαν σε αποστολή η μέση τιμή υπολογίζεται στο 74,25 ± 18,95 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), ενώ για όσους δεν πήγαν είναι αισθητά υψηλότερη στο 84,25 ± 18,35 (διάμεσος: 100, εύρος: 25 - 100), το οποίο είναι στατιστικά σημαντικό. Συμπερασματικά, η συμμετοχή σε ειρηνευτική αποστολή, από μόνη της, δεν αποδεικνύεται να αυξάνει σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης PTSD στο συγκεκριμένο δείγμα. Επιπλέον δεν ανεδείχθη στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του φύλου και της διάγνωσης PTSD (p = 0,722). Παρομοίως, όσον αφορά τη συσχέτιση της ηλικίας με τη συνολική βαθμολογία PTSD, προκύπτει πως στις ειρηνευτικές αποστολές, το καθημερινό, αναμενόμενο άγχος και το στρες της αποστολής βιώνεται το ίδιο από όλους. Όταν όμως μιλάμε για ακραίο, τραυματικό στρες που οδηγεί σε κλινικό PTSD, αυτό το παθαίνουν σχεδόν αποκλειστικά οι πιο νέοι στρατιωτικοί, πιθανότατα λόγω μικρότερης εμπειρίας ή διαφορετικών ρόλων στο πεδίο. Όσον αφορά τη συσχέτιση της εκπαίδευσης με την εμφάνιση PTSD, δεν ανεδείχθησαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των εκπαιδευτικών βαθμίδων. Όσον αφορά τη συσχέτιση του στρατιωτικού βαθμού με την εμφάνιση PTSD, προκύπτει ότι ενώ ο στρατιωτικός βαθμός, δεν φάνηκε να σχετίζεται με την κλινική εκδήλωση του PTSD, τα έτη υπηρεσίας αποδείχθηκαν καθοριστικός παράγοντας ευαλωτότητας, ιδίως στις ειρηνευτικές αποστολές. Αυτό καταδεικνύει ότι η προστασία από το ψυχικό τραύμα δεν απορρέει από την εξουσία, αλλά εξαρτάται από την ανθεκτικότητα που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής υπηρεσίας. Όσον αφορά τη συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, δεν αποδεικνύεται ότι η συμμετοχή σε αποστολή αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Επιπροσθέτως, προέκυψε ισχυρή συσχέτιση της κατάχρησης αλκοόλ με την εμφάνιση PTSD. Τέλος, έπειτα ελέγχου του κατά πόσο είναι επηρεασμένη η ποιότητα ζωής των στρατιωτικών που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή σε σχέση με συναδέλφους που δεν συμμετείχαν, προκύπτει ότι οι στρατιωτικοί με εμπειρία ειρηνευτικής αποστολής κατέγραψαν στατιστικά σημαντικά χαμηλότερο μέσο όρο σωματικής υγείας και σωματικής λειτουργικότητας (U = 4028.0, p = 0,012), καθώς επίσης και ψυχικής λειτουργικότητας (U = 4110.0, p = 0,029).","abstract_has_math":false,"creators":["Ιωαννίδου Γεωργία","Ioannidou Georgia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-08-21T16:41:59Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5425511"],"render_values":[{"text":"uoadl:5425511","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5425511","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5425511","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ιωαννίδου Γεωργία","Ioannidou Georgia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5425511","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5425511"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (ΔΜΤΣ - Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) είναι μια ψυχοπαθολογική κατάσταση που συνδέεται απαραίτητα με ένα πυροδοτικό γεγονός, είτε αυτό αφορά μάχη, φυσικές καταστροφές, σωματική ή σεξουαλική επίθεση και παρατηρείται σε άτομα τα οποία έχουν επιβιώσει από βίαια περιστατικά ή ακόμη και έχουν εκτεθεί δευτερογενώς. Ακόμη και σε ειρηνευτικές αποστολές, οι στρατιωτικοί συχνά εκτίθενται στους ίδιους με το συμβατικό πόλεμο τραυματικούς παράγοντες, όπως το να είναι θεατές σε θανάτους και βαρβαρότητες, ή και να αντιμετωπίζουν εχθρότητα και απειλές από τους πληθυσμούς που επιδιώκουν να προστατεύσουν. Προστατευτικός παράγοντας στην εμφάνιση PTSD είναι η ανθεκτικότητα, που θα μπορούσε να χρησιμεύσει στην επιλογή ανθεκτικών ατόμων που είναι σε θέση να αντισταθούν στο στρες, πριν τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με το μετατραυματικό στρες σε Έλληνες στρατιωτικούς μετά την επιστροφή τους από ειρηνευτική αποστολή. Ακριβέστερα, μελετάται η συχνότητα εμφάνισης του μετατραυματικού στρες, οι παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση του, η συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, καθώς και η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων στρατιωτικών έπειτα της επιστροφής τους από ειρηνευτική αποστολή. Πραγματοποιήθηκε ποσοτική, παρατηρητική, συσχετιστική και συγχρονική μελέτη μέσω ανώνυμων ερωτηματολογίων είτε σε έντυπη, είτε σε ηλεκτρονική μορφή, που απεστάλησαν προσωπικώς, μέσω της Γεωγραφικής Υπηρεσίας του Στρατού Ξηράς ή στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις Ελλήνων εν ενεργεία στρατιωτικών, κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2025 - Απριλίου 2026. Συνολικά ανταποκρίθηκαν 200 εν ενεργεία στρατιωτικοί του Στρατού Ξηράς, εκ των οποίων οι 100 που ανταποκρίθηκαν είχαν επιστρέψει εντός τριμήνου από την ειρηνευτική αποστολή. Η πλειονότητα του δείγματος ήταν άνδρες (65%), ενώ ο μέσος όρος ηλικίας του δείγματος ήταν τα 39,54 έτη (ΤΑ: 7,22) και ο μέσος όρος διάρκειας υπηρεσίας ήταν τα 18,98 έτη (ΤΑ: 6,93). Όσον αφορά την οικογενειακή κατάσταση τους, στην πλειονότητα ήταν έγγαμοι (64,5%) με μέσο όρο τα 1,21 παιδιά (διάμεσος: 1). Επιπλέον, όσον αφορά το μορφωτικό επίπεδο, η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν απόφοιτοι ΑΕΙ (32,5%), ενώ όσον αφορά το στρατιωτικό βαθμό, η πλειοψηφία κατείχε το βαθμό του Επιλοχία. Όσον αφορά την ομάδα των ατόμων που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή, η πλειοψηφία βρέθηκε σε αποστολή διάρκειας 3 έως 6 μηνών (65%) και όσον αφορά την τοποθεσία της αποστολής το μέγιστο ποσοστό (86%) υπηρέτησε στο Κοσσυφοπέδιο. Εξετάζοντας το μετατραυματικό στρες στο συνολικό δείγμα το 95,5% δεν παρουσιάζει παθολογικό σκορ. Στην ομάδα των συμμετεχόντων σε ειρηνευτική αποστολή, το παθολογικό σκορ αφορά το 6%, ενώ στην ομάδα δίχως συμμετοχή, αυτό ανέρχεται στο 3%. Αντίστοιχα, όσον αφορά τη χρήση αλκοόλ, στο σύνολο του δείγματος το 95,5% δεν παρουσιάζει κατάχρηση ή εξάρτηση. Στην ομάδα με συμμετοχή σε αποστολή, το 94% δεν παρουσιάζει διαταραχή χρήσης αλκοόλ, ενώ στους μη συμμετέχοντες σε αποστολή, αυτό αφορά το 97%. Όσον αφορά την ποιότητα ζωής, αναφέρονται υψηλά ποσοστά ως προς όλες τις διαστάσεις της στο σύνολο του δείγματος. Αξίζει να αναφερθεί ότι όσον αφορά τη διάσταση της γενικής υγείας, ο συνολικός μέσος όρος είναι 79,25 ± 19,27 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), για τα άτομα που πήγαν σε αποστολή η μέση τιμή υπολογίζεται στο 74,25 ± 18,95 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), ενώ για όσους δεν πήγαν είναι αισθητά υψηλότερη στο 84,25 ± 18,35 (διάμεσος: 100, εύρος: 25 - 100), το οποίο είναι στατιστικά σημαντικό. Συμπερασματικά, η συμμετοχή σε ειρηνευτική αποστολή, από μόνη της, δεν αποδεικνύεται να αυξάνει σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης PTSD στο συγκεκριμένο δείγμα. Επιπλέον δεν ανεδείχθη στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του φύλου και της διάγνωσης PTSD (p = 0,722). Παρομοίως, όσον αφορά τη συσχέτιση της ηλικίας με τη συνολική βαθμολογία PTSD, προκύπτει πως στις ειρηνευτικές αποστολές, το καθημερινό, αναμενόμενο άγχος και το στρες της αποστολής βιώνεται το ίδιο από όλους. Όταν όμως μιλάμε για ακραίο, τραυματικό στρες που οδηγεί σε κλινικό PTSD, αυτό το παθαίνουν σχεδόν αποκλειστικά οι πιο νέοι στρατιωτικοί, πιθανότατα λόγω μικρότερης εμπειρίας ή διαφορετικών ρόλων στο πεδίο. Όσον αφορά τη συσχέτιση της εκπαίδευσης με την εμφάνιση PTSD, δεν ανεδείχθησαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των εκπαιδευτικών βαθμίδων. Όσον αφορά τη συσχέτιση του στρατιωτικού βαθμού με την εμφάνιση PTSD, προκύπτει ότι ενώ ο στρατιωτικός βαθμός, δεν φάνηκε να σχετίζεται με την κλινική εκδήλωση του PTSD, τα έτη υπηρεσίας αποδείχθηκαν καθοριστικός παράγοντας ευαλωτότητας, ιδίως στις ειρηνευτικές αποστολές. Αυτό καταδεικνύει ότι η προστασία από το ψυχικό τραύμα δεν απορρέει από την εξουσία, αλλά εξαρτάται από την ανθεκτικότητα που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής υπηρεσίας. Όσον αφορά τη συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, δεν αποδεικνύεται ότι η συμμετοχή σε αποστολή αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Επιπροσθέτως, προέκυψε ισχυρή συσχέτιση της κατάχρησης αλκοόλ με την εμφάνιση PTSD. Τέλος, έπειτα ελέγχου του κατά πόσο είναι επηρεασμένη η ποιότητα ζωής των στρατιωτικών που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή σε σχέση με συναδέλφους που δεν συμμετείχαν, προκύπτει ότι οι στρατιωτικοί με εμπειρία ειρηνευτικής αποστολής κατέγραψαν στατιστικά σημαντικά χαμηλότερο μέσο όρο σωματικής υγείας και σωματικής λειτουργικότητας (U = 4028.0, p = 0,012), καθώς επίσης και ψυχικής λειτουργικότητας (U = 4110.0, p = 0,029).","Post-traumatic stress disorder (PTSD) is a psychopathological condition that is necessarily associated with a triggering event, whether it involves combat, natural disasters, physical or sexual assault, and is observed in individuals who have survived violent incidents or even been exposed secondarily. Even in peacekeeping missions, soldiers are often exposed to the same traumatic factors as in conventional warfare, such as witnessing death and atrocities, or facing hostility and threats from the populations they seek to protect. A protective factor in the development of PTSD is resilience, which could serve to select resilient individuals who are able to withstand stress before conducting military operations. The purpose of this study is to investigate the factors associated with post-traumatic stress in Greek military personnel after their return from a peacekeeping mission. More precisely, the frequency of post-traumatic stress, the factors that may be related to its occurrence, the frequency of alcohol abuse, as well as the assessment of the quality of life of Greek military personnel after their return from a peacekeeping mission are studied. A quantitative, observational, correlational and cross-sectional study was carried out through anonymous questionnaires either in printed or electronic form, which were sent personally, through the Geographic Service of the Greek Army or to the email addresses of Greek active military personnel, during the period October 2025 - April 2026. A total of 200 active military personnel of the Greek Army responded, of which 100 who responded had returned within three months from the peacekeeping mission. The majority of the sample was male (65%), while the average age of the sample was 39.54 years (SD: 7.22) and the average length of service was 18.98 years (SD: 6.93). Regarding their marital status, the majority were married (64.5%) with an average of 1.21 children (median: 1). Furthermore, regarding educational level, the majority of the participants were university graduates (32.5%), while regarding military rank, the majority held the rank of Sergeant. Regarding the group of individuals who participated in a peacekeeping mission, the majority were on a mission lasting 3 to 6 months (65%) and regarding the location of the mission, the highest percentage (86%) served in Kosovo. Examining post-traumatic stress in the total sample, 95.5% do not present a pathological score. In the group of participants in a peacekeeping mission, the pathological score concerns 6%, while in the group without participation, this amounts to 3%. Accordingly, regarding alcohol use, 95.5% of the total sample does not show abuse or dependence. In the group with participation in a mission, 94% do not show alcohol use disorder, while in the non-mission participants, this concerns 97%. Regarding quality of life, high rates are reported in all its dimensions in the total sample. It is worth mentioning that regarding the dimension of general health, the overall average is 79.25 ± 19.27 (median: 75, range: 25 - 100), for people who went on a mission the average value is calculated at 74.25 ± 18.95 (median: 75, range: 25 - 100), while for those who did not go it is significantly higher at 84.25 ± 18.35 (median: 100, range: 25 - 100), which is statistically significant. In conclusion, participation in a peacekeeping mission, by itself, does not appear to significantly increase the incidence of PTSD in this sample. Furthermore, there was no statistically significant association between gender and PTSD diagnosis (p = 0.722). Similarly, regarding the association of age with the total PTSD score, it appears that in peacekeeping missions, the daily, expected anxiety and stress of the mission are experienced the same by everyone. However, when it comes to extreme, traumatic stress leading to clinical PTSD, it is almost exclusively experienced by younger military personnel, likely due to less experience or different roles in the field. Regarding the association of training with the occurrence of PTSD, no statistically significant differences were found between the educational levels. Regarding the association of military rank with the occurrence of PTSD, it appears that while military rank did not appear to be related to the clinical manifestation of PTSD, years of service proved to be a determining factor of vulnerability, especially in peacekeeping missions. This demonstrates that protection from psychological trauma does not derive from power, but depends on the resilience developed during military service. Regarding the frequency of alcohol abuse, there is no evidence that participation in a mission is an aggravating factor for alcohol use disorder. In addition, a strong association between alcohol abuse and the occurrence of PTSD was found. Finally, after examining whether the quality of life of soldiers who participated in a peacekeeping mission is affected compared to colleagues who did not participate, it appears that soldiers with peacekeeping mission experience recorded a statistically significantly lower average of physical health and physical functioning (U = 4028.0, p = 0.012), as well as mental functioning (U = 4110.0, p = 0.029)."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μετατραυματικό στρες σε Έλληνες στρατιωτικούς που επιστρέφουν από ειρηνευτική αποστολή"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ιωαννίδου Γεωργία","Ioannidou Georgia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (ΔΜΤΣ - Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) είναι μια ψυχοπαθολογική κατάσταση που συνδέεται απαραίτητα με ένα πυροδοτικό γεγονός, είτε αυτό αφορά μάχη, φυσικές καταστροφές, σωματική ή σεξουαλική επίθεση και παρατηρείται σε άτομα τα οποία έχουν επιβιώσει από βίαια περιστατικά ή ακόμη και έχουν εκτεθεί δευτερογενώς. Ακόμη και σε ειρηνευτικές αποστολές, οι στρατιωτικοί συχνά εκτίθενται στους ίδιους με το συμβατικό πόλεμο τραυματικούς παράγοντες, όπως το να είναι θεατές σε θανάτους και βαρβαρότητες, ή και να αντιμετωπίζουν εχθρότητα και απειλές από τους πληθυσμούς που επιδιώκουν να προστατεύσουν. Προστατευτικός παράγοντας στην εμφάνιση PTSD είναι η ανθεκτικότητα, που θα μπορούσε να χρησιμεύσει στην επιλογή ανθεκτικών ατόμων που είναι σε θέση να αντισταθούν στο στρες, πριν τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με το μετατραυματικό στρες σε Έλληνες στρατιωτικούς μετά την επιστροφή τους από ειρηνευτική αποστολή. Ακριβέστερα, μελετάται η συχνότητα εμφάνισης του μετατραυματικού στρες, οι παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση του, η συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, καθώς και η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων στρατιωτικών έπειτα της επιστροφής τους από ειρηνευτική αποστολή. Πραγματοποιήθηκε ποσοτική, παρατηρητική, συσχετιστική και συγχρονική μελέτη μέσω ανώνυμων ερωτηματολογίων είτε σε έντυπη, είτε σε ηλεκτρονική μορφή, που απεστάλησαν προσωπικώς, μέσω της Γεωγραφικής Υπηρεσίας του Στρατού Ξηράς ή στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις Ελλήνων εν ενεργεία στρατιωτικών, κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2025 - Απριλίου 2026. Συνολικά ανταποκρίθηκαν 200 εν ενεργεία στρατιωτικοί του Στρατού Ξηράς, εκ των οποίων οι 100 που ανταποκρίθηκαν είχαν επιστρέψει εντός τριμήνου από την ειρηνευτική αποστολή. Η πλειονότητα του δείγματος ήταν άνδρες (65%), ενώ ο μέσος όρος ηλικίας του δείγματος ήταν τα 39,54 έτη (ΤΑ: 7,22) και ο μέσος όρος διάρκειας υπηρεσίας ήταν τα 18,98 έτη (ΤΑ: 6,93). Όσον αφορά την οικογενειακή κατάσταση τους, στην πλειονότητα ήταν έγγαμοι (64,5%) με μέσο όρο τα 1,21 παιδιά (διάμεσος: 1). Επιπλέον, όσον αφορά το μορφωτικό επίπεδο, η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν απόφοιτοι ΑΕΙ (32,5%), ενώ όσον αφορά το στρατιωτικό βαθμό, η πλειοψηφία κατείχε το βαθμό του Επιλοχία. Όσον αφορά την ομάδα των ατόμων που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή, η πλειοψηφία βρέθηκε σε αποστολή διάρκειας 3 έως 6 μηνών (65%) και όσον αφορά την τοποθεσία της αποστολής το μέγιστο ποσοστό (86%) υπηρέτησε στο Κοσσυφοπέδιο. Εξετάζοντας το μετατραυματικό στρες στο συνολικό δείγμα το 95,5% δεν παρουσιάζει παθολογικό σκορ. Στην ομάδα των συμμετεχόντων σε ειρηνευτική αποστολή, το παθολογικό σκορ αφορά το 6%, ενώ στην ομάδα δίχως συμμετοχή, αυτό ανέρχεται στο 3%. Αντίστοιχα, όσον αφορά τη χρήση αλκοόλ, στο σύνολο του δείγματος το 95,5% δεν παρουσιάζει κατάχρηση ή εξάρτηση. Στην ομάδα με συμμετοχή σε αποστολή, το 94% δεν παρουσιάζει διαταραχή χρήσης αλκοόλ, ενώ στους μη συμμετέχοντες σε αποστολή, αυτό αφορά το 97%. Όσον αφορά την ποιότητα ζωής, αναφέρονται υψηλά ποσοστά ως προς όλες τις διαστάσεις της στο σύνολο του δείγματος. Αξίζει να αναφερθεί ότι όσον αφορά τη διάσταση της γενικής υγείας, ο συνολικός μέσος όρος είναι 79,25 ± 19,27 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), για τα άτομα που πήγαν σε αποστολή η μέση τιμή υπολογίζεται στο 74,25 ± 18,95 (διάμεσος: 75, εύρος: 25 - 100), ενώ για όσους δεν πήγαν είναι αισθητά υψηλότερη στο 84,25 ± 18,35 (διάμεσος: 100, εύρος: 25 - 100), το οποίο είναι στατιστικά σημαντικό. Συμπερασματικά, η συμμετοχή σε ειρηνευτική αποστολή, από μόνη της, δεν αποδεικνύεται να αυξάνει σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης PTSD στο συγκεκριμένο δείγμα. Επιπλέον δεν ανεδείχθη στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του φύλου και της διάγνωσης PTSD (p = 0,722). Παρομοίως, όσον αφορά τη συσχέτιση της ηλικίας με τη συνολική βαθμολογία PTSD, προκύπτει πως στις ειρηνευτικές αποστολές, το καθημερινό, αναμενόμενο άγχος και το στρες της αποστολής βιώνεται το ίδιο από όλους. Όταν όμως μιλάμε για ακραίο, τραυματικό στρες που οδηγεί σε κλινικό PTSD, αυτό το παθαίνουν σχεδόν αποκλειστικά οι πιο νέοι στρατιωτικοί, πιθανότατα λόγω μικρότερης εμπειρίας ή διαφορετικών ρόλων στο πεδίο. Όσον αφορά τη συσχέτιση της εκπαίδευσης με την εμφάνιση PTSD, δεν ανεδείχθησαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των εκπαιδευτικών βαθμίδων. Όσον αφορά τη συσχέτιση του στρατιωτικού βαθμού με την εμφάνιση PTSD, προκύπτει ότι ενώ ο στρατιωτικός βαθμός, δεν φάνηκε να σχετίζεται με την κλινική εκδήλωση του PTSD, τα έτη υπηρεσίας αποδείχθηκαν καθοριστικός παράγοντας ευαλωτότητας, ιδίως στις ειρηνευτικές αποστολές. Αυτό καταδεικνύει ότι η προστασία από το ψυχικό τραύμα δεν απορρέει από την εξουσία, αλλά εξαρτάται από την ανθεκτικότητα που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής υπηρεσίας. Όσον αφορά τη συχνότητα κατάχρησης αλκοόλ, δεν αποδεικνύεται ότι η συμμετοχή σε αποστολή αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Επιπροσθέτως, προέκυψε ισχυρή συσχέτιση της κατάχρησης αλκοόλ με την εμφάνιση PTSD. Τέλος, έπειτα ελέγχου του κατά πόσο είναι επηρεασμένη η ποιότητα ζωής των στρατιωτικών που συμμετείχαν σε ειρηνευτική αποστολή σε σχέση με συναδέλφους που δεν συμμετείχαν, προκύπτει ότι οι στρατιωτικοί με εμπειρία ειρηνευτικής αποστολής κατέγραψαν στατιστικά σημαντικά χαμηλότερο μέσο όρο σωματικής υγείας και σωματικής λειτουργικότητας (U = 4028.0, p = 0,012), καθώς επίσης και ψυχικής λειτουργικότητας (U = 4110.0, p = 0,029).","Post-traumatic stress disorder (PTSD) is a psychopathological condition that is necessarily associated with a triggering event, whether it involves combat, natural disasters, physical or sexual assault, and is observed in individuals who have survived violent incidents or even been exposed secondarily. Even in peacekeeping missions, soldiers are often exposed to the same traumatic factors as in conventional warfare, such as witnessing death and atrocities, or facing hostility and threats from the populations they seek to protect. A protective factor in the development of PTSD is resilience, which could serve to select resilient individuals who are able to withstand stress before conducting military operations. The purpose of this study is to investigate the factors associated with post-traumatic stress in Greek military personnel after their return from a peacekeeping mission. More precisely, the frequency of post-traumatic stress, the factors that may be related to its occurrence, the frequency of alcohol abuse, as well as the assessment of the quality of life of Greek military personnel after their return from a peacekeeping mission are studied. A quantitative, observational, correlational and cross-sectional study was carried out through anonymous questionnaires either in printed or electronic form, which were sent personally, through the Geographic Service of the Greek Army or to the email addresses of Greek active military personnel, during the period October 2025 - April 2026. A total of 200 active military personnel of the Greek Army responded, of which 100 who responded had returned within three months from the peacekeeping mission. The majority of the sample was male (65%), while the average age of the sample was 39.54 years (SD: 7.22) and the average length of service was 18.98 years (SD: 6.93). Regarding their marital status, the majority were married (64.5%) with an average of 1.21 children (median: 1). Furthermore, regarding educational level, the majority of the participants were university graduates (32.5%), while regarding military rank, the majority held the rank of Sergeant. Regarding the group of individuals who participated in a peacekeeping mission, the majority were on a mission lasting 3 to 6 months (65%) and regarding the location of the mission, the highest percentage (86%) served in Kosovo. Examining post-traumatic stress in the total sample, 95.5% do not present a pathological score. In the group of participants in a peacekeeping mission, the pathological score concerns 6%, while in the group without participation, this amounts to 3%. Accordingly, regarding alcohol use, 95.5% of the total sample does not show abuse or dependence. In the group with participation in a mission, 94% do not show alcohol use disorder, while in the non-mission participants, this concerns 97%. Regarding quality of life, high rates are reported in all its dimensions in the total sample. It is worth mentioning that regarding the dimension of general health, the overall average is 79.25 ± 19.27 (median: 75, range: 25 - 100), for people who went on a mission the average value is calculated at 74.25 ± 18.95 (median: 75, range: 25 - 100), while for those who did not go it is significantly higher at 84.25 ± 18.35 (median: 100, range: 25 - 100), which is statistically significant. In conclusion, participation in a peacekeeping mission, by itself, does not appear to significantly increase the incidence of PTSD in this sample. Furthermore, there was no statistically significant association between gender and PTSD diagnosis (p = 0.722). Similarly, regarding the association of age with the total PTSD score, it appears that in peacekeeping missions, the daily, expected anxiety and stress of the mission are experienced the same by everyone. However, when it comes to extreme, traumatic stress leading to clinical PTSD, it is almost exclusively experienced by younger military personnel, likely due to less experience or different roles in the field. Regarding the association of training with the occurrence of PTSD, no statistically significant differences were found between the educational levels. Regarding the association of military rank with the occurrence of PTSD, it appears that while military rank did not appear to be related to the clinical manifestation of PTSD, years of service proved to be a determining factor of vulnerability, especially in peacekeeping missions. This demonstrates that protection from psychological trauma does not derive from power, but depends on the resilience developed during military service. Regarding the frequency of alcohol abuse, there is no evidence that participation in a mission is an aggravating factor for alcohol use disorder. In addition, a strong association between alcohol abuse and the occurrence of PTSD was found. Finally, after examining whether the quality of life of soldiers who participated in a peacekeeping mission is affected compared to colleagues who did not participate, it appears that soldiers with peacekeeping mission experience recorded a statistically significantly lower average of physical health and physical functioning (U = 4028.0, p = 0.012), as well as mental functioning (U = 4110.0, p = 0.029)."],"dc:identifier":["uoadl:5425511","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5425511"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μετατραυματικό στρες σε Έλληνες στρατιωτικούς που επιστρέφουν από ειρηνευτική αποστολή"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-08-21T16:41:59Z"}