{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5425503"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5425503","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Pathological mechanisms involved in glial cell contribution in Parkinson's Disease - the perspective of senescence","abstract":"Η κυτταρική γήρανση συνοδεύεται από αλλαγές όπως η μόνιμη διακοπή του κυτταρικού κύκλου, η αύξηση του μεγέθους του κυττάρου, η βλάβη στο DNA, η αντοχή στον κυτταρικό θάνατο και ένα χαρακτηριστικό εκκριτικό προφίλ που σχετίζεται με τη γήρανση, γνωστό ως SASP. Παρότι αποτελεί φυσιολογικό φαινόμενο της γήρανσης, μπορεί επίσης να προκληθεί από στρεσογόνους παράγοντες μέσα ή έξω από το κύτταρο. Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι τα γερασμένα αστροκύτταρα μπορεί να συμβάλλουν σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος του Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον, η δεύτερη πιο συχνή νευροεκφυλιστική διαταραχή, χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση της α-συνουκλεΐνης και την προοδευτική απώλεια ντοπαμινεργικών νευρώνων στη μέλαινα ουσία, γεγονός που οδηγεί σε κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Η μετάλλαξη p.A53T στην α-συνουκλεΐνη αποτελεί σημαντικό γενετικό παράγοντα κινδύνου για πρώιμη και σοβαρή μορφή της νόσου. Χρησιμοποιώντας αστροκύτταρα από επαγόμενα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα με τη μετάλλαξη p.A53T, προηγούμενη εργασία της ομάδας μας έδειξε ότι αυτά τα κύτταρα παρουσιάζουν ενδογενή παθολογικά χαρακτηριστικά, όπως συσσώρευση πρωτεϊνών, διαταραχή της αυτοφαγίας και μειωμένη λειτουργία των λυσοσωμάτων. Επίσης, έδειξε ότι υγιείς νευρώνες που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από αστροκύτταρα με Πάρκινσον εμφανίζουν μειωμένη βιωσιμότητα, ενώ νευρώνες με Πάρκινσον που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από υγιή αστροκύτταρα εμφανίζουν λιγότερες συσσωρεύσεις και καλύτερη επιβίωση. Στην παρούσα μελέτη, εξετάσαμε αν η μετάλλαξη p.A53T οδηγεί σε χαρακτηριστικά γήρανσης στα αστροκύτταρα και πώς αυτά εμφανίζονται κατά τη διαφοροποίηση της αστροκυτταρικής σειράς. Διαπιστώσαμε ότι τα αστροκύτταρα από ασθενείς με Πάρκινσον εμφανίζουν περισσότερα κύτταρα θετικά για γH2AX, μεγαλύτερο μέγεθος κυττάρου και πυρήνα, μειωμένα επίπεδα Lamin B1, αυξημένο αυτοφθορισμό που συμβαδίζει με συσσώρευση λιποφουσκίνης και αυξημένη δραστηριότητα SA-β-γαλακτοσιδάσης. Η διαχρονική ανάλυση νευρικών πρόδρομων κυττάρων που διαφοροποιούνται σε αστροκύτταρα δείχνει επίσης ότι η διόγκωση του πυρήνα φαίνεται ήδη από τα πρώιμα στάδια, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μεταλλαγμένη στην αSyn δημιουργεί από νωρίς ένα περιβάλλον στρες που προδιαθέτει τα κύτταρα σε γήρανση, πριν ακόμη ωριμάσουν πλήρως ως αστροκύτταρα. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν ότι η γηρασμένη καταστάση των αστροκυττάρων που προκαλείται από την p.A53T μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τη νευρωνική υποστήριξη και να αποτελεί πιθανό θεραπευτικό στόχο μέσω στρατηγικών που τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον.","abstract_html":"Η κυτταρική γήρανση συνοδεύεται από αλλαγές όπως η μόνιμη διακοπή του κυτταρικού κύκλου, η αύξηση του μεγέθους του κυττάρου, η βλάβη στο DNA, η αντοχή στον κυτταρικό θάνατο και ένα χαρακτηριστικό εκκριτικό προφίλ που σχετίζεται με τη γήρανση, γνωστό ως SASP. Παρότι αποτελεί φυσιολογικό φαινόμενο της γήρανσης, μπορεί επίσης να προκληθεί από στρεσογόνους παράγοντες μέσα ή έξω από το κύτταρο. Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι τα γερασμένα αστροκύτταρα μπορεί να συμβάλλουν σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος του Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον, η δεύτερη πιο συχνή νευροεκφυλιστική διαταραχή, χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση της α-συνουκλεΐνης και την προοδευτική απώλεια ντοπαμινεργικών νευρώνων στη μέλαινα ουσία, γεγονός που οδηγεί σε κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Η μετάλλαξη p.A53T στην α-συνουκλεΐνη αποτελεί σημαντικό γενετικό παράγοντα κινδύνου για πρώιμη και σοβαρή μορφή της νόσου. Χρησιμοποιώντας αστροκύτταρα από επαγόμενα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα με τη μετάλλαξη p.A53T, προηγούμενη εργασία της ομάδας μας έδειξε ότι αυτά τα κύτταρα παρουσιάζουν ενδογενή παθολογικά χαρακτηριστικά, όπως συσσώρευση πρωτεϊνών, διαταραχή της αυτοφαγίας και μειωμένη λειτουργία των λυσοσωμάτων. Επίσης, έδειξε ότι υγιείς νευρώνες που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από αστροκύτταρα με Πάρκινσον εμφανίζουν μειωμένη βιωσιμότητα, ενώ νευρώνες με Πάρκινσον που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από υγιή αστροκύτταρα εμφανίζουν λιγότερες συσσωρεύσεις και καλύτερη επιβίωση. Στην παρούσα μελέτη, εξετάσαμε αν η μετάλλαξη p.A53T οδηγεί σε χαρακτηριστικά γήρανσης στα αστροκύτταρα και πώς αυτά εμφανίζονται κατά τη διαφοροποίηση της αστροκυτταρικής σειράς. Διαπιστώσαμε ότι τα αστροκύτταρα από ασθενείς με Πάρκινσον εμφανίζουν περισσότερα κύτταρα θετικά για γH2AX, μεγαλύτερο μέγεθος κυττάρου και πυρήνα, μειωμένα επίπεδα Lamin B1, αυξημένο αυτοφθορισμό που συμβαδίζει με συσσώρευση λιποφουσκίνης και αυξημένη δραστηριότητα SA-β-γαλακτοσιδάσης. Η διαχρονική ανάλυση νευρικών πρόδρομων κυττάρων που διαφοροποιούνται σε αστροκύτταρα δείχνει επίσης ότι η διόγκωση του πυρήνα φαίνεται ήδη από τα πρώιμα στάδια, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μεταλλαγμένη στην αSyn δημιουργεί από νωρίς ένα περιβάλλον στρες που προδιαθέτει τα κύτταρα σε γήρανση, πριν ακόμη ωριμάσουν πλήρως ως αστροκύτταρα. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν ότι η γηρασμένη καταστάση των αστροκυττάρων που προκαλείται από την p.A53T μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τη νευρωνική υποστήριξη και να αποτελεί πιθανό θεραπευτικό στόχο μέσω στρατηγικών που τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον.","abstract_has_math":false,"creators":["ΣΙΔΕΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ","SIDERIS KONSTANTINOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-08-21T16:41:59Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5425503"],"render_values":[{"text":"uoadl:5425503","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5425503","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5425503","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΣΙΔΕΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ","SIDERIS KONSTANTINOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5425503","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5425503"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η κυτταρική γήρανση συνοδεύεται από αλλαγές όπως η μόνιμη διακοπή του κυτταρικού κύκλου, η αύξηση του μεγέθους του κυττάρου, η βλάβη στο DNA, η αντοχή στον κυτταρικό θάνατο και ένα χαρακτηριστικό εκκριτικό προφίλ που σχετίζεται με τη γήρανση, γνωστό ως SASP. Παρότι αποτελεί φυσιολογικό φαινόμενο της γήρανσης, μπορεί επίσης να προκληθεί από στρεσογόνους παράγοντες μέσα ή έξω από το κύτταρο. Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι τα γερασμένα αστροκύτταρα μπορεί να συμβάλλουν σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος του Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον, η δεύτερη πιο συχνή νευροεκφυλιστική διαταραχή, χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση της α-συνουκλεΐνης και την προοδευτική απώλεια ντοπαμινεργικών νευρώνων στη μέλαινα ουσία, γεγονός που οδηγεί σε κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Η μετάλλαξη p.A53T στην α-συνουκλεΐνη αποτελεί σημαντικό γενετικό παράγοντα κινδύνου για πρώιμη και σοβαρή μορφή της νόσου. Χρησιμοποιώντας αστροκύτταρα από επαγόμενα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα με τη μετάλλαξη p.A53T, προηγούμενη εργασία της ομάδας μας έδειξε ότι αυτά τα κύτταρα παρουσιάζουν ενδογενή παθολογικά χαρακτηριστικά, όπως συσσώρευση πρωτεϊνών, διαταραχή της αυτοφαγίας και μειωμένη λειτουργία των λυσοσωμάτων. Επίσης, έδειξε ότι υγιείς νευρώνες που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από αστροκύτταρα με Πάρκινσον εμφανίζουν μειωμένη βιωσιμότητα, ενώ νευρώνες με Πάρκινσον που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από υγιή αστροκύτταρα εμφανίζουν λιγότερες συσσωρεύσεις και καλύτερη επιβίωση. Στην παρούσα μελέτη, εξετάσαμε αν η μετάλλαξη p.A53T οδηγεί σε χαρακτηριστικά γήρανσης στα αστροκύτταρα και πώς αυτά εμφανίζονται κατά τη διαφοροποίηση της αστροκυτταρικής σειράς. Διαπιστώσαμε ότι τα αστροκύτταρα από ασθενείς με Πάρκινσον εμφανίζουν περισσότερα κύτταρα θετικά για γH2AX, μεγαλύτερο μέγεθος κυττάρου και πυρήνα, μειωμένα επίπεδα Lamin B1, αυξημένο αυτοφθορισμό που συμβαδίζει με συσσώρευση λιποφουσκίνης και αυξημένη δραστηριότητα SA-β-γαλακτοσιδάσης. Η διαχρονική ανάλυση νευρικών πρόδρομων κυττάρων που διαφοροποιούνται σε αστροκύτταρα δείχνει επίσης ότι η διόγκωση του πυρήνα φαίνεται ήδη από τα πρώιμα στάδια, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μεταλλαγμένη στην αSyn δημιουργεί από νωρίς ένα περιβάλλον στρες που προδιαθέτει τα κύτταρα σε γήρανση, πριν ακόμη ωριμάσουν πλήρως ως αστροκύτταρα. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν ότι η γηρασμένη καταστάση των αστροκυττάρων που προκαλείται από την p.A53T μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τη νευρωνική υποστήριξη και να αποτελεί πιθανό θεραπευτικό στόχο μέσω στρατηγικών που τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον.","Cellular senescence, a hallmark of aging, is characterized by altered phenotypic features, including irreversible cell cycle arrest, increased cell size, DNA damage, resistance to cell death, and a distinct senescence associated secretory phenotype SASP. While a normal feature of aging, senescence can also be triggered by intracellular and environmental stressors. Increasing evidence suggests that senescent astrocytes may contribute to neurodegenerative disorders, including Parkinson’s disease (PD). PD, the second most common neurodegenerative disorder, is marked by alpha synuclein (αSyn) aggregation and progressive loss of dopaminergic neurons in the substantia nigra pars compacta, leading to motor and non-motor symptoms, and the p.A53T mutation in αSyn is a major genetic risk factor for early onset, severe disease. Using p.A53T αSyn iPSC derived astrocytes, previous work from our group has pointed toward endogenous pathological astrocytic features such as protein aggregation, dysregulated autophagy and diminished lysosomal function, and has shown that healthy neurons exposed to PD astrocyte conditioned medium exhibit reduced viability, whereas PD neurons treated with healthy astrocyte conditioned medium display fewer aggregates and improved survival. Here, we investigated whether the p.A53T mutation drives astrocytic senescence and how senescence associated changes emerge along the astrocyte lineage. We show that PD astrocytes exhibit an increased percentage of γH2AX positive cells, enlarged cell and nuclear size with reduced Lamin B1 levels, and enhanced autofluorescence consistent with lipofuscin accumulation, as well as increased SA-β-galactosidase activity. Longitudinal analysis of neural precursor cells differentiating into astrocytes further indicates that nuclear enlargement is already detectable at early stages, suggesting that mutant αSyn establishes a stress-prone, senescence-predisposing state before full astrocytic maturation. Taken together, these findings support the view that p.A53T-driven astrocytic senescence-like states may compromise neuronal support and represent a potential target for senomorphic strategies aimed at modifying PD progression."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Pathological mechanisms involved in glial cell contribution in Parkinson's Disease - the perspective of senescence"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΣΙΔΕΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ","SIDERIS KONSTANTINOS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η κυτταρική γήρανση συνοδεύεται από αλλαγές όπως η μόνιμη διακοπή του κυτταρικού κύκλου, η αύξηση του μεγέθους του κυττάρου, η βλάβη στο DNA, η αντοχή στον κυτταρικό θάνατο και ένα χαρακτηριστικό εκκριτικό προφίλ που σχετίζεται με τη γήρανση, γνωστό ως SASP. Παρότι αποτελεί φυσιολογικό φαινόμενο της γήρανσης, μπορεί επίσης να προκληθεί από στρεσογόνους παράγοντες μέσα ή έξω από το κύτταρο. Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι τα γερασμένα αστροκύτταρα μπορεί να συμβάλλουν σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος του Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον, η δεύτερη πιο συχνή νευροεκφυλιστική διαταραχή, χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση της α-συνουκλεΐνης και την προοδευτική απώλεια ντοπαμινεργικών νευρώνων στη μέλαινα ουσία, γεγονός που οδηγεί σε κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Η μετάλλαξη p.A53T στην α-συνουκλεΐνη αποτελεί σημαντικό γενετικό παράγοντα κινδύνου για πρώιμη και σοβαρή μορφή της νόσου. Χρησιμοποιώντας αστροκύτταρα από επαγόμενα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα με τη μετάλλαξη p.A53T, προηγούμενη εργασία της ομάδας μας έδειξε ότι αυτά τα κύτταρα παρουσιάζουν ενδογενή παθολογικά χαρακτηριστικά, όπως συσσώρευση πρωτεϊνών, διαταραχή της αυτοφαγίας και μειωμένη λειτουργία των λυσοσωμάτων. Επίσης, έδειξε ότι υγιείς νευρώνες που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από αστροκύτταρα με Πάρκινσον εμφανίζουν μειωμένη βιωσιμότητα, ενώ νευρώνες με Πάρκινσον που εκτίθενται σε καλλιεργητικό υγρό από υγιή αστροκύτταρα εμφανίζουν λιγότερες συσσωρεύσεις και καλύτερη επιβίωση. Στην παρούσα μελέτη, εξετάσαμε αν η μετάλλαξη p.A53T οδηγεί σε χαρακτηριστικά γήρανσης στα αστροκύτταρα και πώς αυτά εμφανίζονται κατά τη διαφοροποίηση της αστροκυτταρικής σειράς. Διαπιστώσαμε ότι τα αστροκύτταρα από ασθενείς με Πάρκινσον εμφανίζουν περισσότερα κύτταρα θετικά για γH2AX, μεγαλύτερο μέγεθος κυττάρου και πυρήνα, μειωμένα επίπεδα Lamin B1, αυξημένο αυτοφθορισμό που συμβαδίζει με συσσώρευση λιποφουσκίνης και αυξημένη δραστηριότητα SA-β-γαλακτοσιδάσης. Η διαχρονική ανάλυση νευρικών πρόδρομων κυττάρων που διαφοροποιούνται σε αστροκύτταρα δείχνει επίσης ότι η διόγκωση του πυρήνα φαίνεται ήδη από τα πρώιμα στάδια, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μεταλλαγμένη στην αSyn δημιουργεί από νωρίς ένα περιβάλλον στρες που προδιαθέτει τα κύτταρα σε γήρανση, πριν ακόμη ωριμάσουν πλήρως ως αστροκύτταρα. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν ότι η γηρασμένη καταστάση των αστροκυττάρων που προκαλείται από την p.A53T μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τη νευρωνική υποστήριξη και να αποτελεί πιθανό θεραπευτικό στόχο μέσω στρατηγικών που τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον.","Cellular senescence, a hallmark of aging, is characterized by altered phenotypic features, including irreversible cell cycle arrest, increased cell size, DNA damage, resistance to cell death, and a distinct senescence associated secretory phenotype SASP. While a normal feature of aging, senescence can also be triggered by intracellular and environmental stressors. Increasing evidence suggests that senescent astrocytes may contribute to neurodegenerative disorders, including Parkinson’s disease (PD). PD, the second most common neurodegenerative disorder, is marked by alpha synuclein (αSyn) aggregation and progressive loss of dopaminergic neurons in the substantia nigra pars compacta, leading to motor and non-motor symptoms, and the p.A53T mutation in αSyn is a major genetic risk factor for early onset, severe disease. Using p.A53T αSyn iPSC derived astrocytes, previous work from our group has pointed toward endogenous pathological astrocytic features such as protein aggregation, dysregulated autophagy and diminished lysosomal function, and has shown that healthy neurons exposed to PD astrocyte conditioned medium exhibit reduced viability, whereas PD neurons treated with healthy astrocyte conditioned medium display fewer aggregates and improved survival. Here, we investigated whether the p.A53T mutation drives astrocytic senescence and how senescence associated changes emerge along the astrocyte lineage. We show that PD astrocytes exhibit an increased percentage of γH2AX positive cells, enlarged cell and nuclear size with reduced Lamin B1 levels, and enhanced autofluorescence consistent with lipofuscin accumulation, as well as increased SA-β-galactosidase activity. Longitudinal analysis of neural precursor cells differentiating into astrocytes further indicates that nuclear enlargement is already detectable at early stages, suggesting that mutant αSyn establishes a stress-prone, senescence-predisposing state before full astrocytic maturation. Taken together, these findings support the view that p.A53T-driven astrocytic senescence-like states may compromise neuronal support and represent a potential target for senomorphic strategies aimed at modifying PD progression."],"dc:identifier":["uoadl:5425503","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5425503"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Pathological mechanisms involved in glial cell contribution in Parkinson's Disease - the perspective of senescence"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-08-21T16:41:59Z"}