{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5423991"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5423991","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος των φυτικών προϊόντων και των συμπληρωμάτων στην μείωση της χοληστερόλης / The role of herbal products and supplements in reducing of cholesterol","abstract":"Η δυσλιπιδαιμία, και ειδικότερα η αυξημένη συγκέντρωση της LDL-χοληστερόλης, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων, τα οποία παραμένουν η κύρια αιτία θνησιμότητας παγκοσμίως. Η μείωση της LDL-χοληστερόλης έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται άμεσα με τη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας, γεγονός που καθιστά τη ρύθμισή της βασικό στόχο της σύγχρονης ιατρικής. Παρά την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής, όπως οι στατίνες, αυξανόμενο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, ιδίως τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των φυτικών βιοδραστικών ουσιών και των συμπληρωμάτων διατροφής στη μείωση της χοληστερόλης, καθώς και η αξιολόγηση της πιθανής κλινικής τους εφαρμογής. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA, μέσω αναζήτησης στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar για την περίοδο 1990–2025. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες σε ανθρώπους, όπως τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, προοπτικές μελέτες παρατήρησης και μετα-αναλύσεις. Από τις 520 αρχικές δημοσιεύσεις, μετά από διαδοχικά στάδια αξιολόγησης, συμπεριλήφθηκαν 29 μελέτες, εκ των οποίων 15 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, 4 προοπτικές μελέτες και 10 μετα-αναλύσεις. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, αν και η αποτελεσματικότητά τους διαφοροποιείται ανάλογα με τον μηχανισμό δράσης. Οι φυτοστερόλες και οι διαλυτές φυτικές ίνες παρουσίασαν σταθερή μείωση της LDL-χοληστερόλης, κυρίως μέσω αναστολής της εντερικής απορρόφησης και αύξησης της απέκκρισης των χολικών οξέων. Αντίθετα, οι πολυφαινόλες και τα φυτικής προέλευσης ω-3 λιπαρά οξέα φαίνεται να ασκούν κυρίως έμμεση καρδιοπροστατευτική δράση. Μεταξύ των συμπληρωμάτων διατροφής, η μαγιά κόκκινου ρυζιού και η βερβερίνη παρουσίασαν τη μεγαλύτερη υπολιπιδαιμική επίδραση. Επιπλέον, οι συνδυαστικές παρεμβάσεις φάνηκαν πιο αποτελεσματικές από τις μεμονωμένες, ενώ η ανταπόκριση επηρεάζεται από το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Παρά τους περιορισμούς των μελετών, όπως η ετερογένεια και η χρήση υποκαταστατών δεικτών, τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι οι φυτικές παρεμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο στη διαχείριση της δυσλιπιδαιμίας, ιδίως σε άτομα χαμηλού έως μέτριου κινδύνου.","abstract_html":"Η δυσλιπιδαιμία, και ειδικότερα η αυξημένη συγκέντρωση της LDL-χοληστερόλης, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων, τα οποία παραμένουν η κύρια αιτία θνησιμότητας παγκοσμίως. Η μείωση της LDL-χοληστερόλης έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται άμεσα με τη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας, γεγονός που καθιστά τη ρύθμισή της βασικό στόχο της σύγχρονης ιατρικής. Παρά την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής, όπως οι στατίνες, αυξανόμενο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, ιδίως τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των φυτικών βιοδραστικών ουσιών και των συμπληρωμάτων διατροφής στη μείωση της χοληστερόλης, καθώς και η αξιολόγηση της πιθανής κλινικής τους εφαρμογής. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA, μέσω αναζήτησης στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar για την περίοδο 1990–2025. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες σε ανθρώπους, όπως τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, προοπτικές μελέτες παρατήρησης και μετα-αναλύσεις. Από τις 520 αρχικές δημοσιεύσεις, μετά από διαδοχικά στάδια αξιολόγησης, συμπεριλήφθηκαν 29 μελέτες, εκ των οποίων 15 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, 4 προοπτικές μελέτες και 10 μετα-αναλύσεις. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, αν και η αποτελεσματικότητά τους διαφοροποιείται ανάλογα με τον μηχανισμό δράσης. Οι φυτοστερόλες και οι διαλυτές φυτικές ίνες παρουσίασαν σταθερή μείωση της LDL-χοληστερόλης, κυρίως μέσω αναστολής της εντερικής απορρόφησης και αύξησης της απέκκρισης των χολικών οξέων. Αντίθετα, οι πολυφαινόλες και τα φυτικής προέλευσης ω-3 λιπαρά οξέα φαίνεται να ασκούν κυρίως έμμεση καρδιοπροστατευτική δράση. Μεταξύ των συμπληρωμάτων διατροφής, η μαγιά κόκκινου ρυζιού και η βερβερίνη παρουσίασαν τη μεγαλύτερη υπολιπιδαιμική επίδραση. Επιπλέον, οι συνδυαστικές παρεμβάσεις φάνηκαν πιο αποτελεσματικές από τις μεμονωμένες, ενώ η ανταπόκριση επηρεάζεται από το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Παρά τους περιορισμούς των μελετών, όπως η ετερογένεια και η χρήση υποκαταστατών δεικτών, τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι οι φυτικές παρεμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο στη διαχείριση της δυσλιπιδαιμίας, ιδίως σε άτομα χαμηλού έως μέτριου κινδύνου.","abstract_has_math":false,"creators":["Λεοντάρης Δημήτριος","Leontaris Dimitrios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-08-21T16:41:56Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5423991"],"render_values":[{"text":"uoadl:5423991","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423991","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5423991","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λεοντάρης Δημήτριος","Leontaris Dimitrios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5423991","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423991"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η δυσλιπιδαιμία, και ειδικότερα η αυξημένη συγκέντρωση της LDL-χοληστερόλης, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων, τα οποία παραμένουν η κύρια αιτία θνησιμότητας παγκοσμίως. Η μείωση της LDL-χοληστερόλης έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται άμεσα με τη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας, γεγονός που καθιστά τη ρύθμισή της βασικό στόχο της σύγχρονης ιατρικής. Παρά την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής, όπως οι στατίνες, αυξανόμενο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, ιδίως τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των φυτικών βιοδραστικών ουσιών και των συμπληρωμάτων διατροφής στη μείωση της χοληστερόλης, καθώς και η αξιολόγηση της πιθανής κλινικής τους εφαρμογής. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA, μέσω αναζήτησης στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar για την περίοδο 1990–2025. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες σε ανθρώπους, όπως τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, προοπτικές μελέτες παρατήρησης και μετα-αναλύσεις. Από τις 520 αρχικές δημοσιεύσεις, μετά από διαδοχικά στάδια αξιολόγησης, συμπεριλήφθηκαν 29 μελέτες, εκ των οποίων 15 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, 4 προοπτικές μελέτες και 10 μετα-αναλύσεις. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, αν και η αποτελεσματικότητά τους διαφοροποιείται ανάλογα με τον μηχανισμό δράσης. Οι φυτοστερόλες και οι διαλυτές φυτικές ίνες παρουσίασαν σταθερή μείωση της LDL-χοληστερόλης, κυρίως μέσω αναστολής της εντερικής απορρόφησης και αύξησης της απέκκρισης των χολικών οξέων. Αντίθετα, οι πολυφαινόλες και τα φυτικής προέλευσης ω-3 λιπαρά οξέα φαίνεται να ασκούν κυρίως έμμεση καρδιοπροστατευτική δράση. Μεταξύ των συμπληρωμάτων διατροφής, η μαγιά κόκκινου ρυζιού και η βερβερίνη παρουσίασαν τη μεγαλύτερη υπολιπιδαιμική επίδραση. Επιπλέον, οι συνδυαστικές παρεμβάσεις φάνηκαν πιο αποτελεσματικές από τις μεμονωμένες, ενώ η ανταπόκριση επηρεάζεται από το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Παρά τους περιορισμούς των μελετών, όπως η ετερογένεια και η χρήση υποκαταστατών δεικτών, τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι οι φυτικές παρεμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο στη διαχείριση της δυσλιπιδαιμίας, ιδίως σε άτομα χαμηλού έως μέτριου κινδύνου.","Dyslipidemia, particularly elevated low-density lipoprotein (LDL) cholesterol, is a major modifiable risk factor for cardiovascular disease, which remains the leading cause of mortality worldwide. Reduction of LDL cholesterol is strongly associated with decreased cardiovascular morbidity and mortality, making its management a central objective in modern medicine. Although pharmacological treatments, such as statins, are highly effective, increasing interest has been directed toward non-pharmacological approaches, particularly plant-based products and dietary supplements. The aim of this systematic review was to evaluate the effectiveness of plant-derived bioactive compounds and dietary supplements in reducing cholesterol levels and to assess their potential clinical relevance. The study followed PRISMA guidelines and included a comprehensive literature search in PubMed, Scopus, and Google Scholar databases, covering the period from 1990 to 2025. Human studies, including randomized controlled trials, prospective observational studies, and meta-analyses, were included. Out of 520 initially identified publications, 29 studies met the inclusion criteria, including 15 randomized controlled trials, 4 prospective studies, and 10 meta-analyses. The findings demonstrated that plant-based products and dietary supplements can significantly improve lipid profiles, although their effectiveness varies depending on the mechanism of action. Plant sterols and soluble fibers showed consistent LDL-lowering effects, primarily by inhibiting intestinal cholesterol absorption and increasing bile acid excretion. In contrast, polyphenols and plant-derived omega-3 fatty acids exert mainly indirect cardioprotective effects. Among dietary supplements, red yeast rice and berberine demonstrated the most pronounced lipid-lowering effects. Combined interventions appeared to be more effective than single-component approaches, while individual responses were influenced by metabolic profile. Despite limitations such as study heterogeneity and reliance on surrogate markers, the findings suggest that plant-based interventions may serve as useful adjuncts in the management of dyslipidemia, particularly in individuals with low to moderate cardiovascular risk."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος των φυτικών προϊόντων και των συμπληρωμάτων στην μείωση της χοληστερόλης / The role of herbal products and supplements in reducing of cholesterol"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λεοντάρης Δημήτριος","Leontaris Dimitrios"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η δυσλιπιδαιμία, και ειδικότερα η αυξημένη συγκέντρωση της LDL-χοληστερόλης, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων, τα οποία παραμένουν η κύρια αιτία θνησιμότητας παγκοσμίως. Η μείωση της LDL-χοληστερόλης έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται άμεσα με τη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας, γεγονός που καθιστά τη ρύθμισή της βασικό στόχο της σύγχρονης ιατρικής. Παρά την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής, όπως οι στατίνες, αυξανόμενο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, ιδίως τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των φυτικών βιοδραστικών ουσιών και των συμπληρωμάτων διατροφής στη μείωση της χοληστερόλης, καθώς και η αξιολόγηση της πιθανής κλινικής τους εφαρμογής. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA, μέσω αναζήτησης στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar για την περίοδο 1990–2025. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες σε ανθρώπους, όπως τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, προοπτικές μελέτες παρατήρησης και μετα-αναλύσεις. Από τις 520 αρχικές δημοσιεύσεις, μετά από διαδοχικά στάδια αξιολόγησης, συμπεριλήφθηκαν 29 μελέτες, εκ των οποίων 15 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, 4 προοπτικές μελέτες και 10 μετα-αναλύσεις. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα φυτικά προϊόντα και τα συμπληρώματα διατροφής συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, αν και η αποτελεσματικότητά τους διαφοροποιείται ανάλογα με τον μηχανισμό δράσης. Οι φυτοστερόλες και οι διαλυτές φυτικές ίνες παρουσίασαν σταθερή μείωση της LDL-χοληστερόλης, κυρίως μέσω αναστολής της εντερικής απορρόφησης και αύξησης της απέκκρισης των χολικών οξέων. Αντίθετα, οι πολυφαινόλες και τα φυτικής προέλευσης ω-3 λιπαρά οξέα φαίνεται να ασκούν κυρίως έμμεση καρδιοπροστατευτική δράση. Μεταξύ των συμπληρωμάτων διατροφής, η μαγιά κόκκινου ρυζιού και η βερβερίνη παρουσίασαν τη μεγαλύτερη υπολιπιδαιμική επίδραση. Επιπλέον, οι συνδυαστικές παρεμβάσεις φάνηκαν πιο αποτελεσματικές από τις μεμονωμένες, ενώ η ανταπόκριση επηρεάζεται από το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Παρά τους περιορισμούς των μελετών, όπως η ετερογένεια και η χρήση υποκαταστατών δεικτών, τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι οι φυτικές παρεμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο στη διαχείριση της δυσλιπιδαιμίας, ιδίως σε άτομα χαμηλού έως μέτριου κινδύνου.","Dyslipidemia, particularly elevated low-density lipoprotein (LDL) cholesterol, is a major modifiable risk factor for cardiovascular disease, which remains the leading cause of mortality worldwide. Reduction of LDL cholesterol is strongly associated with decreased cardiovascular morbidity and mortality, making its management a central objective in modern medicine. Although pharmacological treatments, such as statins, are highly effective, increasing interest has been directed toward non-pharmacological approaches, particularly plant-based products and dietary supplements. The aim of this systematic review was to evaluate the effectiveness of plant-derived bioactive compounds and dietary supplements in reducing cholesterol levels and to assess their potential clinical relevance. The study followed PRISMA guidelines and included a comprehensive literature search in PubMed, Scopus, and Google Scholar databases, covering the period from 1990 to 2025. Human studies, including randomized controlled trials, prospective observational studies, and meta-analyses, were included. Out of 520 initially identified publications, 29 studies met the inclusion criteria, including 15 randomized controlled trials, 4 prospective studies, and 10 meta-analyses. The findings demonstrated that plant-based products and dietary supplements can significantly improve lipid profiles, although their effectiveness varies depending on the mechanism of action. Plant sterols and soluble fibers showed consistent LDL-lowering effects, primarily by inhibiting intestinal cholesterol absorption and increasing bile acid excretion. In contrast, polyphenols and plant-derived omega-3 fatty acids exert mainly indirect cardioprotective effects. Among dietary supplements, red yeast rice and berberine demonstrated the most pronounced lipid-lowering effects. Combined interventions appeared to be more effective than single-component approaches, while individual responses were influenced by metabolic profile. Despite limitations such as study heterogeneity and reliance on surrogate markers, the findings suggest that plant-based interventions may serve as useful adjuncts in the management of dyslipidemia, particularly in individuals with low to moderate cardiovascular risk."],"dc:identifier":["uoadl:5423991","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423991"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο ρόλος των φυτικών προϊόντων και των συμπληρωμάτων στην μείωση της χοληστερόλης / The role of herbal products and supplements in reducing of cholesterol"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-08-21T16:41:56Z"}