{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5410431"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5410431","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Πετρογραφική, Ορυκτοχημική και Ισοτοπική μελέτη σπηλαιοαποθέσεων από το σπήλαιο Αφαία, Δυτική Αττική.","abstract":"Στην παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία μελετάται για πρώτη φορά ένας ενεργός σταλαγμίτης από το Σπήλαιο Αφαίας στη Δυτική Αττική, με στόχο τη διερεύνηση των περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών πληροφοριών που καταγράφονται στη δομή και στη σύστασή του. Για τη μελέτη του εφαρμόστηκε συνδυασμός πετρογραφικών, ορυκτολογικών, γεωχημικών, ισοτοπικών και χρονολογικών μεθόδων. Πραγματοποιήθηκαν πετρογραφικές και ορυκτολογικές αναλύσεις, χημικές αναλύσεις κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων, μετρήσεις των σταθερών ισοτόπων άνθρακα και οξυγόνου (δ¹³C και δ¹⁸O), καθώς και χρονολογήσεις με τη μέθοδο ουρανίου–θορίου μέσω των αναλογιών ²³⁴U/²³⁸U και ²³⁰Th/²³⁴U σε επιλεγμένα σημεία κατά μήκος του άξονα ανάπτυξης. Τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας, συνολικού μήκους 88,8 cm, σχηματίστηκε κατά τα τελευταία περίπου 3.200 χρόνια, καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρο το Ανώτερο Ολόκαινο. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι αποτελείται αποκλειστικά από ασβεστίτη με ελάχιστες προσμίξεις, ενώ η εσωτερική του δομή χαρακτηρίζεται από δεκατρείς φάσεις ανάπτυξης, οι οποίες μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κύριες περιόδους. Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και οι ελασματώσεις αυτών υποδηλώνουν περιορισμένη ανάπτυξη κατά τις πρώτες και τελευταίες φάσεις του σχηματισμού του και εντονότερη ανάπτυξη κατά την ενδιάμεση περίοδο. Η πετρογραφική μελέτη ανέδειξε την παρουσία στηλοειδών (ανοικτής και μικροκρυσταλλικής), δενδριτικών και μικριτικών υφών ασβεστίτη, οι οποίες αντανακλούν μεταβολές στις συνθήκες σταγονορροής και στη λειτουργία του καρστικού συστήματος. Η επικράτηση των δενδριτικών υφών κατά τη μεσαία περίοδο ανάπτυξης ιδιαίτερα υποδηλώνει διακυμάνσεις στην τροφοδοσία νερού και αυξημένη εποχικότητα, ενώ οι στηλοειδείς υφές συνδέονται με πιο σταθερούς ρυθμούς ροής του νερού και οι μικριτικές με περιόδους αυξημένης ξηρασίας. Οι τιμές των σταθερών ισοτόπων δ¹⁸O και δ¹³C παρουσιάζουν περιορισμένη συνολική διακύμανση, με τις πιο αρνητικές τιμές να καταγράφονται κατά τη φάση μέγιστης ανάπτυξης του σταλαγμίτη, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένες βροχοπτώσεις και εντονότερη ανάπτυξη βλάστησης στο υπερκείμενο έδαφος αντίστοιχα. Ομοίως, οι μικρότεροι λόγοι Mg/Ca υποδεικνύουν υγρότερες συνθήκες κατά τη μεσαία περίοδο και ξηρότερες συνθήκες στα κατώτερα και ανώτερα τμήματα του σταλαγμίτη, ενώ οι λόγοι Sr/Ca παραμένουν ουσιαστικά σταθεροί λόγω κυρίως της αμιγώς ασβεστιτικής σύστασής του. Οι ιδιαίτερα χαμηλές συγκεντρώσεις ιχνοστοιχείων επιβεβαιώνουν την καθαρότητα του σταλαγμίτη και τη διήθηση των μετεωρικών νερών μέσω ασβεστολιθικού υποβάθρου, ενώ η τοπική παρουσία στοιχείων οξειδοαναγωγικού χαρακτήρα στο ανώτερο τμήμα του πιθανώς αντανακλά σχετικά πρόσφατες μεταβολές του υδροκλιματικού καθεστώτος ή και ανθρωπογενείς διεργασίες. Η συνδυαστική αξιολόγηση των μορφολογικών, πετρογραφικών, ισοτοπικών και γεωχημικών δεδομένων δείχνει ότι ο κυριότερος παράγοντας που έλεγξε την ανάπτυξη του σταλαγμίτη ήταν το υδρολογικό καθεστώς της περιοχής. Συνολικά διακρίνονται τρεις κύριες φάσεις εξέλιξης: μία αρχική περίοδος περιορισμένης ανάπτυξης υπό σχετικά ξηρές αλλά γενικά θερμές συνθήκες, μία ενδιάμεση περίοδος μέγιστης ανάπτυξης που αντιστοιχεί σε θερμότερες και υγρότερες συνθήκες, και μία τελική περίοδος μειωμένης ανάπτυξης, η οποία χαρακτηρίζεται από γενικά ξηρότερες συνθήκες. Οι μεταβολές αυτές συμφωνούν με αντίστοιχες παλαιοκλιματικές καταγραφές από την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο. Ακολούθως, ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας φαίνεται να αποτελεί ένα αξιόπιστο αρχείο περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών μεταβολών, συμβάλλοντας στην ανασύσταση της κλιματικής εξέλιξης της Αττικής τα τελευταία 3.200 χρόνια περίπου.","abstract_html":"Στην παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία μελετάται για πρώτη φορά ένας ενεργός σταλαγμίτης από το Σπήλαιο Αφαίας στη Δυτική Αττική, με στόχο τη διερεύνηση των περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών πληροφοριών που καταγράφονται στη δομή και στη σύστασή του. Για τη μελέτη του εφαρμόστηκε συνδυασμός πετρογραφικών, ορυκτολογικών, γεωχημικών, ισοτοπικών και χρονολογικών μεθόδων. Πραγματοποιήθηκαν πετρογραφικές και ορυκτολογικές αναλύσεις, χημικές αναλύσεις κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων, μετρήσεις των σταθερών ισοτόπων άνθρακα και οξυγόνου (δ¹³C και δ¹⁸O), καθώς και χρονολογήσεις με τη μέθοδο ουρανίου–θορίου μέσω των αναλογιών ²³⁴U/²³⁸U και ²³⁰Th/²³⁴U σε επιλεγμένα σημεία κατά μήκος του άξονα ανάπτυξης. Τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας, συνολικού μήκους 88,8 cm, σχηματίστηκε κατά τα τελευταία περίπου 3.200 χρόνια, καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρο το Ανώτερο Ολόκαινο. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι αποτελείται αποκλειστικά από ασβεστίτη με ελάχιστες προσμίξεις, ενώ η εσωτερική του δομή χαρακτηρίζεται από δεκατρείς φάσεις ανάπτυξης, οι οποίες μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κύριες περιόδους. Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και οι ελασματώσεις αυτών υποδηλώνουν περιορισμένη ανάπτυξη κατά τις πρώτες και τελευταίες φάσεις του σχηματισμού του και εντονότερη ανάπτυξη κατά την ενδιάμεση περίοδο. Η πετρογραφική μελέτη ανέδειξε την παρουσία στηλοειδών (ανοικτής και μικροκρυσταλλικής), δενδριτικών και μικριτικών υφών ασβεστίτη, οι οποίες αντανακλούν μεταβολές στις συνθήκες σταγονορροής και στη λειτουργία του καρστικού συστήματος. Η επικράτηση των δενδριτικών υφών κατά τη μεσαία περίοδο ανάπτυξης ιδιαίτερα υποδηλώνει διακυμάνσεις στην τροφοδοσία νερού και αυξημένη εποχικότητα, ενώ οι στηλοειδείς υφές συνδέονται με πιο σταθερούς ρυθμούς ροής του νερού και οι μικριτικές με περιόδους αυξημένης ξηρασίας. Οι τιμές των σταθερών ισοτόπων δ¹⁸O και δ¹³C παρουσιάζουν περιορισμένη συνολική διακύμανση, με τις πιο αρνητικές τιμές να καταγράφονται κατά τη φάση μέγιστης ανάπτυξης του σταλαγμίτη, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένες βροχοπτώσεις και εντονότερη ανάπτυξη βλάστησης στο υπερκείμενο έδαφος αντίστοιχα. Ομοίως, οι μικρότεροι λόγοι Mg/Ca υποδεικνύουν υγρότερες συνθήκες κατά τη μεσαία περίοδο και ξηρότερες συνθήκες στα κατώτερα και ανώτερα τμήματα του σταλαγμίτη, ενώ οι λόγοι Sr/Ca παραμένουν ουσιαστικά σταθεροί λόγω κυρίως της αμιγώς ασβεστιτικής σύστασής του. Οι ιδιαίτερα χαμηλές συγκεντρώσεις ιχνοστοιχείων επιβεβαιώνουν την καθαρότητα του σταλαγμίτη και τη διήθηση των μετεωρικών νερών μέσω ασβεστολιθικού υποβάθρου, ενώ η τοπική παρουσία στοιχείων οξειδοαναγωγικού χαρακτήρα στο ανώτερο τμήμα του πιθανώς αντανακλά σχετικά πρόσφατες μεταβολές του υδροκλιματικού καθεστώτος ή και ανθρωπογενείς διεργασίες. Η συνδυαστική αξιολόγηση των μορφολογικών, πετρογραφικών, ισοτοπικών και γεωχημικών δεδομένων δείχνει ότι ο κυριότερος παράγοντας που έλεγξε την ανάπτυξη του σταλαγμίτη ήταν το υδρολογικό καθεστώς της περιοχής. Συνολικά διακρίνονται τρεις κύριες φάσεις εξέλιξης: μία αρχική περίοδος περιορισμένης ανάπτυξης υπό σχετικά ξηρές αλλά γενικά θερμές συνθήκες, μία ενδιάμεση περίοδος μέγιστης ανάπτυξης που αντιστοιχεί σε θερμότερες και υγρότερες συνθήκες, και μία τελική περίοδος μειωμένης ανάπτυξης, η οποία χαρακτηρίζεται από γενικά ξηρότερες συνθήκες. Οι μεταβολές αυτές συμφωνούν με αντίστοιχες παλαιοκλιματικές καταγραφές από την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο. Ακολούθως, ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας φαίνεται να αποτελεί ένα αξιόπιστο αρχείο περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών μεταβολών, συμβάλλοντας στην ανασύσταση της κλιματικής εξέλιξης της Αττικής τα τελευταία 3.200 χρόνια περίπου.","abstract_has_math":false,"creators":["ΣΤΑΜΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ","STAMOULOU MARIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:36Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5410431"],"render_values":[{"text":"uoadl:5410431","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5410431","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΣΤΑΜΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ","STAMOULOU MARIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5410431","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5410431"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία μελετάται για πρώτη φορά ένας ενεργός σταλαγμίτης από το Σπήλαιο Αφαίας στη Δυτική Αττική, με στόχο τη διερεύνηση των περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών πληροφοριών που καταγράφονται στη δομή και στη σύστασή του. Για τη μελέτη του εφαρμόστηκε συνδυασμός πετρογραφικών, ορυκτολογικών, γεωχημικών, ισοτοπικών και χρονολογικών μεθόδων. Πραγματοποιήθηκαν πετρογραφικές και ορυκτολογικές αναλύσεις, χημικές αναλύσεις κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων, μετρήσεις των σταθερών ισοτόπων άνθρακα και οξυγόνου (δ¹³C και δ¹⁸O), καθώς και χρονολογήσεις με τη μέθοδο ουρανίου–θορίου μέσω των αναλογιών ²³⁴U/²³⁸U και ²³⁰Th/²³⁴U σε επιλεγμένα σημεία κατά μήκος του άξονα ανάπτυξης. Τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας, συνολικού μήκους 88,8 cm, σχηματίστηκε κατά τα τελευταία περίπου 3.200 χρόνια, καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρο το Ανώτερο Ολόκαινο. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι αποτελείται αποκλειστικά από ασβεστίτη με ελάχιστες προσμίξεις, ενώ η εσωτερική του δομή χαρακτηρίζεται από δεκατρείς φάσεις ανάπτυξης, οι οποίες μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κύριες περιόδους. Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και οι ελασματώσεις αυτών υποδηλώνουν περιορισμένη ανάπτυξη κατά τις πρώτες και τελευταίες φάσεις του σχηματισμού του και εντονότερη ανάπτυξη κατά την ενδιάμεση περίοδο. Η πετρογραφική μελέτη ανέδειξε την παρουσία στηλοειδών (ανοικτής και μικροκρυσταλλικής), δενδριτικών και μικριτικών υφών ασβεστίτη, οι οποίες αντανακλούν μεταβολές στις συνθήκες σταγονορροής και στη λειτουργία του καρστικού συστήματος. Η επικράτηση των δενδριτικών υφών κατά τη μεσαία περίοδο ανάπτυξης ιδιαίτερα υποδηλώνει διακυμάνσεις στην τροφοδοσία νερού και αυξημένη εποχικότητα, ενώ οι στηλοειδείς υφές συνδέονται με πιο σταθερούς ρυθμούς ροής του νερού και οι μικριτικές με περιόδους αυξημένης ξηρασίας. Οι τιμές των σταθερών ισοτόπων δ¹⁸O και δ¹³C παρουσιάζουν περιορισμένη συνολική διακύμανση, με τις πιο αρνητικές τιμές να καταγράφονται κατά τη φάση μέγιστης ανάπτυξης του σταλαγμίτη, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένες βροχοπτώσεις και εντονότερη ανάπτυξη βλάστησης στο υπερκείμενο έδαφος αντίστοιχα. Ομοίως, οι μικρότεροι λόγοι Mg/Ca υποδεικνύουν υγρότερες συνθήκες κατά τη μεσαία περίοδο και ξηρότερες συνθήκες στα κατώτερα και ανώτερα τμήματα του σταλαγμίτη, ενώ οι λόγοι Sr/Ca παραμένουν ουσιαστικά σταθεροί λόγω κυρίως της αμιγώς ασβεστιτικής σύστασής του. Οι ιδιαίτερα χαμηλές συγκεντρώσεις ιχνοστοιχείων επιβεβαιώνουν την καθαρότητα του σταλαγμίτη και τη διήθηση των μετεωρικών νερών μέσω ασβεστολιθικού υποβάθρου, ενώ η τοπική παρουσία στοιχείων οξειδοαναγωγικού χαρακτήρα στο ανώτερο τμήμα του πιθανώς αντανακλά σχετικά πρόσφατες μεταβολές του υδροκλιματικού καθεστώτος ή και ανθρωπογενείς διεργασίες. Η συνδυαστική αξιολόγηση των μορφολογικών, πετρογραφικών, ισοτοπικών και γεωχημικών δεδομένων δείχνει ότι ο κυριότερος παράγοντας που έλεγξε την ανάπτυξη του σταλαγμίτη ήταν το υδρολογικό καθεστώς της περιοχής. Συνολικά διακρίνονται τρεις κύριες φάσεις εξέλιξης: μία αρχική περίοδος περιορισμένης ανάπτυξης υπό σχετικά ξηρές αλλά γενικά θερμές συνθήκες, μία ενδιάμεση περίοδος μέγιστης ανάπτυξης που αντιστοιχεί σε θερμότερες και υγρότερες συνθήκες, και μία τελική περίοδος μειωμένης ανάπτυξης, η οποία χαρακτηρίζεται από γενικά ξηρότερες συνθήκες. Οι μεταβολές αυτές συμφωνούν με αντίστοιχες παλαιοκλιματικές καταγραφές από την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο. Ακολούθως, ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας φαίνεται να αποτελεί ένα αξιόπιστο αρχείο περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών μεταβολών, συμβάλλοντας στην ανασύσταση της κλιματικής εξέλιξης της Αττικής τα τελευταία 3.200 χρόνια περίπου.","This master's thesis presents the first study of an active stalagmite from Afaia Cave, western Attica, Greece, aiming to investigate the environmental and palaeoclimatic information recorded in its structure and composition. An integrated analytical approach was employed, combining petrographic, mineralogical, geochemical, isotopic, and chronological methods. The study included petrographic and mineralogical analyses, major and trace element geochemistry, measurements of stable carbon and oxygen isotopes (δ¹³C and δ¹⁸O), and uranium–thorium dating based on the ²³⁴U/²³⁸U and ²³⁰Th/²³⁴U ratios at selected points along the stalagmite growth axis. Preliminary results indicate that the Afaia Cave stalagmite, with a total length of 88.8 cm, formed during the last approximately 3,200 years, spanning nearly the entire Late Holocene. Mineralogical analyses revealed that it consists exclusively of calcite with only minor impurities, while its internal structure is characterised by thirteen growth phases that can be grouped into three major developmental periods. Morphological characteristics and lamination patterns suggest limited growth during the early and late stages of its formation and enhanced growth during the intermediate period. Petrographic investigation identified columnar open, columnar microcrystalline, dendritic and micritic calcite fabrics, which reflect variations in drip-water conditions and the hydrological functioning of the karst system. In particular, the predominance of dendritic fabrics during the middle growth phase indicates fluctuations in water supply and enhanced seasonality, whereas columnar fabrics are associated with more stable water-flow conditions and micritic fabrics with periods of increased aridity. The stable isotope values of δ¹⁸O and δ¹³C exhibit relatively limited variability, with the most negative values occurring during the phase of maximum stalagmite growth, indicating increased precipitation and enhanced vegetation development in the overlying soil, respectively. Likewise, lower Mg/Ca ratios suggest wetter conditions during the intermediate growth phase and drier conditions in the lower and upper sections of the stalagmite, whereas Sr/Ca ratios remain essentially constant, mainly due to its purely calcitic composition. The exceptionally low trace-element concentrations further confirm the purity of the stalagmite and the percolation of meteoric waters through a limestone host rock, while the local occurrence of redox-sensitive elements in its uppermost section may reflect relatively recent changes in the hydroclimatic regime and/or anthropogenic influences. The integrated evaluation of morphological, petrographic, isotopic and geochemical data indicates that the regional hydrological regime was the principal factor controlling stalagmite growth. Overall, three major developmental phases can be distinguished: an initial phase of limited growth under relatively dry but generally warm conditions, an intermediate phase of maximum growth corresponding to warmer and wetter conditions, and a final phase of reduced growth characterised by generally drier conditions. These variations are consistent with palaeoclimatic records from Greece and the eastern Mediterranean. Consequently, the Afaia Cave stalagmite appears to represent a reliable archive of environmental and palaeoclimatic variability, contributing to the reconstruction of the climatic evolution of Attica during the last approximately 3,200 years."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Πετρογραφική, Ορυκτοχημική και Ισοτοπική μελέτη σπηλαιοαποθέσεων από το σπήλαιο Αφαία, Δυτική Αττική."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΣΤΑΜΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ","STAMOULOU MARIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Στην παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία μελετάται για πρώτη φορά ένας ενεργός σταλαγμίτης από το Σπήλαιο Αφαίας στη Δυτική Αττική, με στόχο τη διερεύνηση των περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών πληροφοριών που καταγράφονται στη δομή και στη σύστασή του. Για τη μελέτη του εφαρμόστηκε συνδυασμός πετρογραφικών, ορυκτολογικών, γεωχημικών, ισοτοπικών και χρονολογικών μεθόδων. Πραγματοποιήθηκαν πετρογραφικές και ορυκτολογικές αναλύσεις, χημικές αναλύσεις κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων, μετρήσεις των σταθερών ισοτόπων άνθρακα και οξυγόνου (δ¹³C και δ¹⁸O), καθώς και χρονολογήσεις με τη μέθοδο ουρανίου–θορίου μέσω των αναλογιών ²³⁴U/²³⁸U και ²³⁰Th/²³⁴U σε επιλεγμένα σημεία κατά μήκος του άξονα ανάπτυξης. Τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας, συνολικού μήκους 88,8 cm, σχηματίστηκε κατά τα τελευταία περίπου 3.200 χρόνια, καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρο το Ανώτερο Ολόκαινο. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι αποτελείται αποκλειστικά από ασβεστίτη με ελάχιστες προσμίξεις, ενώ η εσωτερική του δομή χαρακτηρίζεται από δεκατρείς φάσεις ανάπτυξης, οι οποίες μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κύριες περιόδους. Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και οι ελασματώσεις αυτών υποδηλώνουν περιορισμένη ανάπτυξη κατά τις πρώτες και τελευταίες φάσεις του σχηματισμού του και εντονότερη ανάπτυξη κατά την ενδιάμεση περίοδο. Η πετρογραφική μελέτη ανέδειξε την παρουσία στηλοειδών (ανοικτής και μικροκρυσταλλικής), δενδριτικών και μικριτικών υφών ασβεστίτη, οι οποίες αντανακλούν μεταβολές στις συνθήκες σταγονορροής και στη λειτουργία του καρστικού συστήματος. Η επικράτηση των δενδριτικών υφών κατά τη μεσαία περίοδο ανάπτυξης ιδιαίτερα υποδηλώνει διακυμάνσεις στην τροφοδοσία νερού και αυξημένη εποχικότητα, ενώ οι στηλοειδείς υφές συνδέονται με πιο σταθερούς ρυθμούς ροής του νερού και οι μικριτικές με περιόδους αυξημένης ξηρασίας. Οι τιμές των σταθερών ισοτόπων δ¹⁸O και δ¹³C παρουσιάζουν περιορισμένη συνολική διακύμανση, με τις πιο αρνητικές τιμές να καταγράφονται κατά τη φάση μέγιστης ανάπτυξης του σταλαγμίτη, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένες βροχοπτώσεις και εντονότερη ανάπτυξη βλάστησης στο υπερκείμενο έδαφος αντίστοιχα. Ομοίως, οι μικρότεροι λόγοι Mg/Ca υποδεικνύουν υγρότερες συνθήκες κατά τη μεσαία περίοδο και ξηρότερες συνθήκες στα κατώτερα και ανώτερα τμήματα του σταλαγμίτη, ενώ οι λόγοι Sr/Ca παραμένουν ουσιαστικά σταθεροί λόγω κυρίως της αμιγώς ασβεστιτικής σύστασής του. Οι ιδιαίτερα χαμηλές συγκεντρώσεις ιχνοστοιχείων επιβεβαιώνουν την καθαρότητα του σταλαγμίτη και τη διήθηση των μετεωρικών νερών μέσω ασβεστολιθικού υποβάθρου, ενώ η τοπική παρουσία στοιχείων οξειδοαναγωγικού χαρακτήρα στο ανώτερο τμήμα του πιθανώς αντανακλά σχετικά πρόσφατες μεταβολές του υδροκλιματικού καθεστώτος ή και ανθρωπογενείς διεργασίες. Η συνδυαστική αξιολόγηση των μορφολογικών, πετρογραφικών, ισοτοπικών και γεωχημικών δεδομένων δείχνει ότι ο κυριότερος παράγοντας που έλεγξε την ανάπτυξη του σταλαγμίτη ήταν το υδρολογικό καθεστώς της περιοχής. Συνολικά διακρίνονται τρεις κύριες φάσεις εξέλιξης: μία αρχική περίοδος περιορισμένης ανάπτυξης υπό σχετικά ξηρές αλλά γενικά θερμές συνθήκες, μία ενδιάμεση περίοδος μέγιστης ανάπτυξης που αντιστοιχεί σε θερμότερες και υγρότερες συνθήκες, και μία τελική περίοδος μειωμένης ανάπτυξης, η οποία χαρακτηρίζεται από γενικά ξηρότερες συνθήκες. Οι μεταβολές αυτές συμφωνούν με αντίστοιχες παλαιοκλιματικές καταγραφές από την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο. Ακολούθως, ο σταλαγμίτης του Σπηλαίου Αφαίας φαίνεται να αποτελεί ένα αξιόπιστο αρχείο περιβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών μεταβολών, συμβάλλοντας στην ανασύσταση της κλιματικής εξέλιξης της Αττικής τα τελευταία 3.200 χρόνια περίπου.","This master's thesis presents the first study of an active stalagmite from Afaia Cave, western Attica, Greece, aiming to investigate the environmental and palaeoclimatic information recorded in its structure and composition. An integrated analytical approach was employed, combining petrographic, mineralogical, geochemical, isotopic, and chronological methods. The study included petrographic and mineralogical analyses, major and trace element geochemistry, measurements of stable carbon and oxygen isotopes (δ¹³C and δ¹⁸O), and uranium–thorium dating based on the ²³⁴U/²³⁸U and ²³⁰Th/²³⁴U ratios at selected points along the stalagmite growth axis. Preliminary results indicate that the Afaia Cave stalagmite, with a total length of 88.8 cm, formed during the last approximately 3,200 years, spanning nearly the entire Late Holocene. Mineralogical analyses revealed that it consists exclusively of calcite with only minor impurities, while its internal structure is characterised by thirteen growth phases that can be grouped into three major developmental periods. Morphological characteristics and lamination patterns suggest limited growth during the early and late stages of its formation and enhanced growth during the intermediate period. Petrographic investigation identified columnar open, columnar microcrystalline, dendritic and micritic calcite fabrics, which reflect variations in drip-water conditions and the hydrological functioning of the karst system. In particular, the predominance of dendritic fabrics during the middle growth phase indicates fluctuations in water supply and enhanced seasonality, whereas columnar fabrics are associated with more stable water-flow conditions and micritic fabrics with periods of increased aridity. The stable isotope values of δ¹⁸O and δ¹³C exhibit relatively limited variability, with the most negative values occurring during the phase of maximum stalagmite growth, indicating increased precipitation and enhanced vegetation development in the overlying soil, respectively. Likewise, lower Mg/Ca ratios suggest wetter conditions during the intermediate growth phase and drier conditions in the lower and upper sections of the stalagmite, whereas Sr/Ca ratios remain essentially constant, mainly due to its purely calcitic composition. The exceptionally low trace-element concentrations further confirm the purity of the stalagmite and the percolation of meteoric waters through a limestone host rock, while the local occurrence of redox-sensitive elements in its uppermost section may reflect relatively recent changes in the hydroclimatic regime and/or anthropogenic influences. The integrated evaluation of morphological, petrographic, isotopic and geochemical data indicates that the regional hydrological regime was the principal factor controlling stalagmite growth. Overall, three major developmental phases can be distinguished: an initial phase of limited growth under relatively dry but generally warm conditions, an intermediate phase of maximum growth corresponding to warmer and wetter conditions, and a final phase of reduced growth characterised by generally drier conditions. These variations are consistent with palaeoclimatic records from Greece and the eastern Mediterranean. Consequently, the Afaia Cave stalagmite appears to represent a reliable archive of environmental and palaeoclimatic variability, contributing to the reconstruction of the climatic evolution of Attica during the last approximately 3,200 years."],"dc:identifier":["uoadl:5410431","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5410431"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Πετρογραφική, Ορυκτοχημική και Ισοτοπική μελέτη σπηλαιοαποθέσεων από το σπήλαιο Αφαία, Δυτική Αττική."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:36Z"}