{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5410101"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5410101","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Surface Urban Heat Island Effect in Athens: A Comprehensive Analysis of Spatial and Temporal Patterns","abstract":"Η παρούσα μελέτη εξετάζει πώς εκδηλώνεται η Επιφανειακή Αστική Θερμική Νησίδα (ΕΑΘΝ) στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας, εστιάζοντας τόσο στο ακραίο κύμα καύσωνα του Ιουλίου 2023 όσο και στις μακροχρόνιες μεταβολές της LST από το 2000 έως το 2025. Επιλέχθηκαν τέσσερις αστικές ζώνες ώστε να αντιπροσωπεύουν τους κύριους μορφολογικούς τύπους της περιοχής: δύο βιομηχανικές ζώνες (Ασπρόπυργος και Ρέντη), μια πυκνοδομημένη οικιστική ζώνη (Περιστέρι) και τον κεντρικό αστικό πυρήνα (Αθήνα). Για τη μακροχρόνια ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα LST από τον MODIS ανάλυσης 1 km (Μάρτιος 2000 – Σεπτέμβριος 2025), ενώ για τη χαρτογράφηση πιο λεπτομερών χωρικών προτύπων κατά τον καύσωνα του Ιουλίου 2023 χρησιμοποιήθηκαν εικόνες Landsat 8 ανάλυσης 30 m. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, η ημερήσια LST στις βιομηχανικές ζώνες, όπως προέκυψε από τον Landsat, ξεπέρασε τους 50 °C σε μεμονωμένα εικονοστοιχεία, με τον Ασπρόπυργο να εμφανίζει τις υψηλότερες τιμές — αποτέλεσμα των κυρίως αδιαπέρατων επιφανειών του και της πολύ περιορισμένης βλάστησης. Το κέντρο της Αθήνας κατέγραψε την πιο περιορισμένη νυχτερινή ψύξη μεταξύ των τεσσάρων ζωνών, υποδεικνύοντας ισχυρά φαινόμενα νυχτερινής ΕΑΘΝ που οφείλονται στο πυκνό κτιριακό απόθεμα και στην περιορισμένη απαγωγή θερμότητας. Οι τιμές LST έδειξαν ισχυρή αντίστροφη συσχέτιση με τον δείκτη NDVI (r = −0,78), επιβεβαιώνοντας τον ψυκτικό ρόλο της βλάστησης, με τους χώρους πρασίνου να παρουσιάζουν επιφανειακές θερμοκρασίες 10–15 °C χαμηλότερες από τις γύρω δομημένες περιοχές. Ο Ασπρόπυργος εμφάνισε το μεγαλύτερο θερινό εύρος ημέρας–νύχτας της LST (ΔLST = 17,89 °C), περίπου 5,6 °C μεγαλύτερο από το κέντρο της Αθήνας (12,32 °C), το μικρότερο της περιοχής μελέτης — επιβεβαιώνοντας τον πυκνό αστικό πυρήνα ως την ισχυρότερη τοπική πηγή νυχτερινής κατακράτησης θερμότητας. Η μακροχρόνια ανάλυση (2000–2025) ανέδειξε σταθερά πρότυπα ΕΑΘΝ, με την Αθήνα να παρουσιάζει διαρκώς τον πιο συμπιεσμένο ημερήσιο κύκλο και τον Ασπρόπυργο τον μεγαλύτερο, μια συμπεριφορά δομικού και όχι επεισοδιακού χαρακτήρα. Σε όλες τις ζώνες εντοπίστηκε στατιστικά σημαντική μείωση του θερινού ΔLST (−0,58 έως −1,07 °C/δεκαετία, με p < 0,01 σε όλες τις περιπτώσεις), η οποία οφείλεται στην έντονη νυχτερινή θέρμανση (+0,66 έως +0,81 °C/δεκαετία, p ≤ 0,002) έναντι ουσιαστικά σταθερών ημερήσιων τιμών, υποδεικνύοντας ένα ασύμμετρο πρότυπο ημερήσιας θέρμανσης κατά τα τελευταία 25 χρόνια. Η μελέτη χαρακτηρίζει την Αθήνα ως «αστικό θερμικό αρχιπέλαγος»: ένα κατανεμημένο, πολυκεντρικό θερμικό τοπίο που προκύπτει από τη συνδυασμένη επίδραση της δομικής πυκνότητας, της γεωμετρίας των αστικών χαραδρών και των υλικών των επιφανειών, με κάθε παράγοντα να δημιουργεί διακριτά θερμικά καθεστώτα. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι καμία μεμονωμένη στρατηγική μετριασμού δεν ταιριάζει σε ολόκληρη τη μητροπολιτική περιοχή: οι βιομηχανικές ζώνες χρειάζονται βλάστηση, ανακλαστικά υλικά και πιο διαπερατές επιφάνειες, ενώ ο αστικός πυρήνας εξαρτάται περισσότερο από τον αερισμό, τις ψυχρές στέγες και τη μείωση της ανθρωπογενούς θερμότητας. Ο συνδυασμός αυτών των προσεγγίσεων θα είναι αναγκαίος προκειμένου η Αθήνα να μπορέσει να αντεπεξέλθει στην προβλεπόμενη υπερθέρμανση της Μεσογείου κατά τις επόμενες δεκαετίες.","abstract_html":"Η παρούσα μελέτη εξετάζει πώς εκδηλώνεται η Επιφανειακή Αστική Θερμική Νησίδα (ΕΑΘΝ) στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας, εστιάζοντας τόσο στο ακραίο κύμα καύσωνα του Ιουλίου 2023 όσο και στις μακροχρόνιες μεταβολές της LST από το 2000 έως το 2025. Επιλέχθηκαν τέσσερις αστικές ζώνες ώστε να αντιπροσωπεύουν τους κύριους μορφολογικούς τύπους της περιοχής: δύο βιομηχανικές ζώνες (Ασπρόπυργος και Ρέντη), μια πυκνοδομημένη οικιστική ζώνη (Περιστέρι) και τον κεντρικό αστικό πυρήνα (Αθήνα). Για τη μακροχρόνια ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα LST από τον MODIS ανάλυσης 1 km (Μάρτιος 2000 – Σεπτέμβριος 2025), ενώ για τη χαρτογράφηση πιο λεπτομερών χωρικών προτύπων κατά τον καύσωνα του Ιουλίου 2023 χρησιμοποιήθηκαν εικόνες Landsat 8 ανάλυσης 30 m. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, η ημερήσια LST στις βιομηχανικές ζώνες, όπως προέκυψε από τον Landsat, ξεπέρασε τους 50 °C σε μεμονωμένα εικονοστοιχεία, με τον Ασπρόπυργο να εμφανίζει τις υψηλότερες τιμές — αποτέλεσμα των κυρίως αδιαπέρατων επιφανειών του και της πολύ περιορισμένης βλάστησης. Το κέντρο της Αθήνας κατέγραψε την πιο περιορισμένη νυχτερινή ψύξη μεταξύ των τεσσάρων ζωνών, υποδεικνύοντας ισχυρά φαινόμενα νυχτερινής ΕΑΘΝ που οφείλονται στο πυκνό κτιριακό απόθεμα και στην περιορισμένη απαγωγή θερμότητας. Οι τιμές LST έδειξαν ισχυρή αντίστροφη συσχέτιση με τον δείκτη NDVI (r = −0,78), επιβεβαιώνοντας τον ψυκτικό ρόλο της βλάστησης, με τους χώρους πρασίνου να παρουσιάζουν επιφανειακές θερμοκρασίες 10–15 °C χαμηλότερες από τις γύρω δομημένες περιοχές. Ο Ασπρόπυργος εμφάνισε το μεγαλύτερο θερινό εύρος ημέρας–νύχτας της LST (ΔLST = 17,89 °C), περίπου 5,6 °C μεγαλύτερο από το κέντρο της Αθήνας (12,32 °C), το μικρότερο της περιοχής μελέτης — επιβεβαιώνοντας τον πυκνό αστικό πυρήνα ως την ισχυρότερη τοπική πηγή νυχτερινής κατακράτησης θερμότητας. Η μακροχρόνια ανάλυση (2000–2025) ανέδειξε σταθερά πρότυπα ΕΑΘΝ, με την Αθήνα να παρουσιάζει διαρκώς τον πιο συμπιεσμένο ημερήσιο κύκλο και τον Ασπρόπυργο τον μεγαλύτερο, μια συμπεριφορά δομικού και όχι επεισοδιακού χαρακτήρα. Σε όλες τις ζώνες εντοπίστηκε στατιστικά σημαντική μείωση του θερινού ΔLST (−0,58 έως −1,07 °C/δεκαετία, με p < 0,01 σε όλες τις περιπτώσεις), η οποία οφείλεται στην έντονη νυχτερινή θέρμανση (+0,66 έως +0,81 °C/δεκαετία, p ≤ 0,002) έναντι ουσιαστικά σταθερών ημερήσιων τιμών, υποδεικνύοντας ένα ασύμμετρο πρότυπο ημερήσιας θέρμανσης κατά τα τελευταία 25 χρόνια. Η μελέτη χαρακτηρίζει την Αθήνα ως «αστικό θερμικό αρχιπέλαγος»: ένα κατανεμημένο, πολυκεντρικό θερμικό τοπίο που προκύπτει από τη συνδυασμένη επίδραση της δομικής πυκνότητας, της γεωμετρίας των αστικών χαραδρών και των υλικών των επιφανειών, με κάθε παράγοντα να δημιουργεί διακριτά θερμικά καθεστώτα. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι καμία μεμονωμένη στρατηγική μετριασμού δεν ταιριάζει σε ολόκληρη τη μητροπολιτική περιοχή: οι βιομηχανικές ζώνες χρειάζονται βλάστηση, ανακλαστικά υλικά και πιο διαπερατές επιφάνειες, ενώ ο αστικός πυρήνας εξαρτάται περισσότερο από τον αερισμό, τις ψυχρές στέγες και τη μείωση της ανθρωπογενούς θερμότητας. Ο συνδυασμός αυτών των προσεγγίσεων θα είναι αναγκαίος προκειμένου η Αθήνα να μπορέσει να αντεπεξέλθει στην προβλεπόμενη υπερθέρμανση της Μεσογείου κατά τις επόμενες δεκαετίες.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΟΡΔΑΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ","KORDALIS NIKOLAOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:34Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5410101"],"render_values":[{"text":"uoadl:5410101","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5410101","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΟΡΔΑΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ","KORDALIS NIKOLAOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5410101","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5410101"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα μελέτη εξετάζει πώς εκδηλώνεται η Επιφανειακή Αστική Θερμική Νησίδα (ΕΑΘΝ) στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας, εστιάζοντας τόσο στο ακραίο κύμα καύσωνα του Ιουλίου 2023 όσο και στις μακροχρόνιες μεταβολές της LST από το 2000 έως το 2025. Επιλέχθηκαν τέσσερις αστικές ζώνες ώστε να αντιπροσωπεύουν τους κύριους μορφολογικούς τύπους της περιοχής: δύο βιομηχανικές ζώνες (Ασπρόπυργος και Ρέντη), μια πυκνοδομημένη οικιστική ζώνη (Περιστέρι) και τον κεντρικό αστικό πυρήνα (Αθήνα). Για τη μακροχρόνια ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα LST από τον MODIS ανάλυσης 1 km (Μάρτιος 2000 – Σεπτέμβριος 2025), ενώ για τη χαρτογράφηση πιο λεπτομερών χωρικών προτύπων κατά τον καύσωνα του Ιουλίου 2023 χρησιμοποιήθηκαν εικόνες Landsat 8 ανάλυσης 30 m. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, η ημερήσια LST στις βιομηχανικές ζώνες, όπως προέκυψε από τον Landsat, ξεπέρασε τους 50 °C σε μεμονωμένα εικονοστοιχεία, με τον Ασπρόπυργο να εμφανίζει τις υψηλότερες τιμές — αποτέλεσμα των κυρίως αδιαπέρατων επιφανειών του και της πολύ περιορισμένης βλάστησης. Το κέντρο της Αθήνας κατέγραψε την πιο περιορισμένη νυχτερινή ψύξη μεταξύ των τεσσάρων ζωνών, υποδεικνύοντας ισχυρά φαινόμενα νυχτερινής ΕΑΘΝ που οφείλονται στο πυκνό κτιριακό απόθεμα και στην περιορισμένη απαγωγή θερμότητας. Οι τιμές LST έδειξαν ισχυρή αντίστροφη συσχέτιση με τον δείκτη NDVI (r = −0,78), επιβεβαιώνοντας τον ψυκτικό ρόλο της βλάστησης, με τους χώρους πρασίνου να παρουσιάζουν επιφανειακές θερμοκρασίες 10–15 °C χαμηλότερες από τις γύρω δομημένες περιοχές. Ο Ασπρόπυργος εμφάνισε το μεγαλύτερο θερινό εύρος ημέρας–νύχτας της LST (ΔLST = 17,89 °C), περίπου 5,6 °C μεγαλύτερο από το κέντρο της Αθήνας (12,32 °C), το μικρότερο της περιοχής μελέτης — επιβεβαιώνοντας τον πυκνό αστικό πυρήνα ως την ισχυρότερη τοπική πηγή νυχτερινής κατακράτησης θερμότητας. Η μακροχρόνια ανάλυση (2000–2025) ανέδειξε σταθερά πρότυπα ΕΑΘΝ, με την Αθήνα να παρουσιάζει διαρκώς τον πιο συμπιεσμένο ημερήσιο κύκλο και τον Ασπρόπυργο τον μεγαλύτερο, μια συμπεριφορά δομικού και όχι επεισοδιακού χαρακτήρα. Σε όλες τις ζώνες εντοπίστηκε στατιστικά σημαντική μείωση του θερινού ΔLST (−0,58 έως −1,07 °C/δεκαετία, με p < 0,01 σε όλες τις περιπτώσεις), η οποία οφείλεται στην έντονη νυχτερινή θέρμανση (+0,66 έως +0,81 °C/δεκαετία, p ≤ 0,002) έναντι ουσιαστικά σταθερών ημερήσιων τιμών, υποδεικνύοντας ένα ασύμμετρο πρότυπο ημερήσιας θέρμανσης κατά τα τελευταία 25 χρόνια. Η μελέτη χαρακτηρίζει την Αθήνα ως «αστικό θερμικό αρχιπέλαγος»: ένα κατανεμημένο, πολυκεντρικό θερμικό τοπίο που προκύπτει από τη συνδυασμένη επίδραση της δομικής πυκνότητας, της γεωμετρίας των αστικών χαραδρών και των υλικών των επιφανειών, με κάθε παράγοντα να δημιουργεί διακριτά θερμικά καθεστώτα. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι καμία μεμονωμένη στρατηγική μετριασμού δεν ταιριάζει σε ολόκληρη τη μητροπολιτική περιοχή: οι βιομηχανικές ζώνες χρειάζονται βλάστηση, ανακλαστικά υλικά και πιο διαπερατές επιφάνειες, ενώ ο αστικός πυρήνας εξαρτάται περισσότερο από τον αερισμό, τις ψυχρές στέγες και τη μείωση της ανθρωπογενούς θερμότητας. Ο συνδυασμός αυτών των προσεγγίσεων θα είναι αναγκαίος προκειμένου η Αθήνα να μπορέσει να αντεπεξέλθει στην προβλεπόμενη υπερθέρμανση της Μεσογείου κατά τις επόμενες δεκαετίες.","This study examines Surface Urban Heat Island (SUHI) behaviour in the greater Athens metropolitan area, looking both at the extreme heatwave of July 2023 and at long-term LST changes from 2000 to 2025. Four urban zones were chosen to represent the main morphological types of the area: two industrial zones (Aspropyrgos and Renti), a densely built residential zone (Peristeri), and the central urban core (Athens). MODIS LST data at 1 km resolution (March 2000 – September 2025) were used for the long-term analysis, while Landsat 8 imagery at 30 m resolution was used to map fine-scale spatial patterns during the July 2023 heatwave. During that event, Landsat-derived daytime LST in the industrial zones exceeded 50 °C in individual pixels, with Aspropyrgos reaching the highest values — a consequence of its mostly impermeable surfaces and very limited vegetation. Central Athens recorded the most suppressed nighttime cooling among the four zones, indicating strong nocturnal SUHI effects driven by dense building stock and limited heat dissipation. The LST values yielded a strong inverse correlation with NDVI (r = −0.78), confirming the cooling role of vegetation, with green spaces showing surface temperatures 10–15 °C lower than surrounding built-up areas. Aspropyrgos showed the largest summer day–night LST amplitude (ΔLST = 17.89 °C), approximately 5.6 °C greater than central Athens (12.32 °C), the smallest in the study area — confirming the dense urban core as the strongest local source of nocturnal heat retention. The long-term analysis (2000–2025) identified persistent SUHI patterns, with Athens consistently showing the most compressed diurnal cycle and Aspropyrgos the largest, a structural rather than episodic behaviour. A statistically significant decline in summer ΔLST was detected in all four zones (−0.58 to −1.07 °C/decade, all p < 0.01), driven by strong nighttime warming (+0.66 to +0.81 °C/decade, p ≤ 0.002) against essentially stable daytime values, indicating an asymmetric diurnal warming pattern over the past 25 years. The study frames Athens as an "urban heat archipelago": a distributed, multi-nodal thermal landscape arising from the combined effects of built density, canyon geometry, and surface materials, each producing distinct thermal regimes. The results suggest that no single mitigation strategy fits the whole metropolitan area: industrial zones need vegetation, reflective materials, and more permeable surfaces, while the urban core depends more on ventilation, cool roofs, and reduced anthropogenic heat. Combining these approaches will be necessary if Athens is to keep pace with the warming projected for the Mediterranean over the coming decades."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Surface Urban Heat Island Effect in Athens: A Comprehensive Analysis of Spatial and Temporal Patterns"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΟΡΔΑΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ","KORDALIS NIKOLAOS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα μελέτη εξετάζει πώς εκδηλώνεται η Επιφανειακή Αστική Θερμική Νησίδα (ΕΑΘΝ) στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας, εστιάζοντας τόσο στο ακραίο κύμα καύσωνα του Ιουλίου 2023 όσο και στις μακροχρόνιες μεταβολές της LST από το 2000 έως το 2025. Επιλέχθηκαν τέσσερις αστικές ζώνες ώστε να αντιπροσωπεύουν τους κύριους μορφολογικούς τύπους της περιοχής: δύο βιομηχανικές ζώνες (Ασπρόπυργος και Ρέντη), μια πυκνοδομημένη οικιστική ζώνη (Περιστέρι) και τον κεντρικό αστικό πυρήνα (Αθήνα). Για τη μακροχρόνια ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα LST από τον MODIS ανάλυσης 1 km (Μάρτιος 2000 – Σεπτέμβριος 2025), ενώ για τη χαρτογράφηση πιο λεπτομερών χωρικών προτύπων κατά τον καύσωνα του Ιουλίου 2023 χρησιμοποιήθηκαν εικόνες Landsat 8 ανάλυσης 30 m. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, η ημερήσια LST στις βιομηχανικές ζώνες, όπως προέκυψε από τον Landsat, ξεπέρασε τους 50 °C σε μεμονωμένα εικονοστοιχεία, με τον Ασπρόπυργο να εμφανίζει τις υψηλότερες τιμές — αποτέλεσμα των κυρίως αδιαπέρατων επιφανειών του και της πολύ περιορισμένης βλάστησης. Το κέντρο της Αθήνας κατέγραψε την πιο περιορισμένη νυχτερινή ψύξη μεταξύ των τεσσάρων ζωνών, υποδεικνύοντας ισχυρά φαινόμενα νυχτερινής ΕΑΘΝ που οφείλονται στο πυκνό κτιριακό απόθεμα και στην περιορισμένη απαγωγή θερμότητας. Οι τιμές LST έδειξαν ισχυρή αντίστροφη συσχέτιση με τον δείκτη NDVI (r = −0,78), επιβεβαιώνοντας τον ψυκτικό ρόλο της βλάστησης, με τους χώρους πρασίνου να παρουσιάζουν επιφανειακές θερμοκρασίες 10–15 °C χαμηλότερες από τις γύρω δομημένες περιοχές. Ο Ασπρόπυργος εμφάνισε το μεγαλύτερο θερινό εύρος ημέρας–νύχτας της LST (ΔLST = 17,89 °C), περίπου 5,6 °C μεγαλύτερο από το κέντρο της Αθήνας (12,32 °C), το μικρότερο της περιοχής μελέτης — επιβεβαιώνοντας τον πυκνό αστικό πυρήνα ως την ισχυρότερη τοπική πηγή νυχτερινής κατακράτησης θερμότητας. Η μακροχρόνια ανάλυση (2000–2025) ανέδειξε σταθερά πρότυπα ΕΑΘΝ, με την Αθήνα να παρουσιάζει διαρκώς τον πιο συμπιεσμένο ημερήσιο κύκλο και τον Ασπρόπυργο τον μεγαλύτερο, μια συμπεριφορά δομικού και όχι επεισοδιακού χαρακτήρα. Σε όλες τις ζώνες εντοπίστηκε στατιστικά σημαντική μείωση του θερινού ΔLST (−0,58 έως −1,07 °C/δεκαετία, με p < 0,01 σε όλες τις περιπτώσεις), η οποία οφείλεται στην έντονη νυχτερινή θέρμανση (+0,66 έως +0,81 °C/δεκαετία, p ≤ 0,002) έναντι ουσιαστικά σταθερών ημερήσιων τιμών, υποδεικνύοντας ένα ασύμμετρο πρότυπο ημερήσιας θέρμανσης κατά τα τελευταία 25 χρόνια. Η μελέτη χαρακτηρίζει την Αθήνα ως «αστικό θερμικό αρχιπέλαγος»: ένα κατανεμημένο, πολυκεντρικό θερμικό τοπίο που προκύπτει από τη συνδυασμένη επίδραση της δομικής πυκνότητας, της γεωμετρίας των αστικών χαραδρών και των υλικών των επιφανειών, με κάθε παράγοντα να δημιουργεί διακριτά θερμικά καθεστώτα. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι καμία μεμονωμένη στρατηγική μετριασμού δεν ταιριάζει σε ολόκληρη τη μητροπολιτική περιοχή: οι βιομηχανικές ζώνες χρειάζονται βλάστηση, ανακλαστικά υλικά και πιο διαπερατές επιφάνειες, ενώ ο αστικός πυρήνας εξαρτάται περισσότερο από τον αερισμό, τις ψυχρές στέγες και τη μείωση της ανθρωπογενούς θερμότητας. Ο συνδυασμός αυτών των προσεγγίσεων θα είναι αναγκαίος προκειμένου η Αθήνα να μπορέσει να αντεπεξέλθει στην προβλεπόμενη υπερθέρμανση της Μεσογείου κατά τις επόμενες δεκαετίες.","This study examines Surface Urban Heat Island (SUHI) behaviour in the greater Athens metropolitan area, looking both at the extreme heatwave of July 2023 and at long-term LST changes from 2000 to 2025. Four urban zones were chosen to represent the main morphological types of the area: two industrial zones (Aspropyrgos and Renti), a densely built residential zone (Peristeri), and the central urban core (Athens). MODIS LST data at 1 km resolution (March 2000 – September 2025) were used for the long-term analysis, while Landsat 8 imagery at 30 m resolution was used to map fine-scale spatial patterns during the July 2023 heatwave. During that event, Landsat-derived daytime LST in the industrial zones exceeded 50 °C in individual pixels, with Aspropyrgos reaching the highest values — a consequence of its mostly impermeable surfaces and very limited vegetation. Central Athens recorded the most suppressed nighttime cooling among the four zones, indicating strong nocturnal SUHI effects driven by dense building stock and limited heat dissipation. The LST values yielded a strong inverse correlation with NDVI (r = −0.78), confirming the cooling role of vegetation, with green spaces showing surface temperatures 10–15 °C lower than surrounding built-up areas. Aspropyrgos showed the largest summer day–night LST amplitude (ΔLST = 17.89 °C), approximately 5.6 °C greater than central Athens (12.32 °C), the smallest in the study area — confirming the dense urban core as the strongest local source of nocturnal heat retention. The long-term analysis (2000–2025) identified persistent SUHI patterns, with Athens consistently showing the most compressed diurnal cycle and Aspropyrgos the largest, a structural rather than episodic behaviour. A statistically significant decline in summer ΔLST was detected in all four zones (−0.58 to −1.07 °C/decade, all p < 0.01), driven by strong nighttime warming (+0.66 to +0.81 °C/decade, p ≤ 0.002) against essentially stable daytime values, indicating an asymmetric diurnal warming pattern over the past 25 years. The study frames Athens as an "urban heat archipelago": a distributed, multi-nodal thermal landscape arising from the combined effects of built density, canyon geometry, and surface materials, each producing distinct thermal regimes. The results suggest that no single mitigation strategy fits the whole metropolitan area: industrial zones need vegetation, reflective materials, and more permeable surfaces, while the urban core depends more on ventilation, cool roofs, and reduced anthropogenic heat. Combining these approaches will be necessary if Athens is to keep pace with the warming projected for the Mediterranean over the coming decades."],"dc:identifier":["uoadl:5410101","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5410101"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Surface Urban Heat Island Effect in Athens: A Comprehensive Analysis of Spatial and Temporal Patterns"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:34Z"}