{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402650"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402650","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συστηματική ανασκόπηση και Μετα-Ανάλυση αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των από του στόματος λαμβανόμενων αντιπηκτικών έναντι των αντιαιμοπεταλιακών στη δευτερογενή πρόληψη μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων, σε ασθενείς με ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου εμβολικού τύπου αδιευκρίνιστης αιτιολογίας / Oral anticoagulants versus antiplatelets for secondary prevention of major adverse cardiovascular events (MACE) in patients with Embolic Stroke of Undetermined Source (ESUS). A systematic review and meta-analysis","abstract":"Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο εμβολικού τύπου αδιευκρίνιστης αιτιολογίας (Embolic Stroke of Undetermined Source, ESUS) αποτελεί ετερογενή υποκατηγορία ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, για την οποία η βέλτιστη θεραπεία δευτερογενούς πρόληψης παραμένει ασαφής. Τα από του στόματος αντιπηκτικά έχουν προταθεί ως δυνητικά αποτελεσματικότερη θεραπευτική προσέγγιση συγκριτικά με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή για την πρόληψη υποτροπιαζόντων εμβολικών συμβαμάτων · ωστόσο, τα δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες παραμένουν αντικρουόμενα. Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών με στόχο τη συστηματική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας της αντιπηκτικής έναντι της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς με ESUS, διερευνώντας επιπλέον κλινικά σημαντικές υποομάδες αυτών, ώστε να διαπιστωθεί η βέλτιστη θεραπευτική στρατηγική δευτερογενούς πρόληψης. Ως πρωτεύον καταληκτικό σημείο επιλέχθηκε το πρώτο υποτροπιάζον αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο οποιουδήποτε τύπου, ενώ αξιολογήθηκαν και επιπλέον δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Η αξιολόγηση της εγκυρότητας των συμπεριλαμβανομένων τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του εργαλείου “Risk of bias 2” του οργανισμού Cochrane. Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 8 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και 7 δευτερογενείς αναλύσεις αυτών και τελικά φάνηκε ότι η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής δεν οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση του κινδύνου υποτροπής εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, ενώ συνοδεύτηκε από αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο. Ωστόσο διερευνητικές αναλύσεις ανέδειξαν πιθανή παρουσία οφέλους σχετικά με τη δευτερογενή πρόληψη σε επιλεγμένους φαινοτυπικά υποπληθυσμούς, ιδίως σε ασθενείς με ανοικτό ωοειδές τρήμα και σε εκείνους με δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας. Συμπερασματικά, αν και η αντιπηκτική αγωγή φαίνεται να μην υπερτερεί της αντιαιμοπεταλιακής στη δευτερογενή πρόληψη ενώ, παράλληλα φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο συνολικά στο πληθυσμό με ΕSUS, διερευνητικές αναλύσεις αναδεικνύουν την ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων φαινοτυπικά τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών μελλοντικά, έτσι ώστε να μπορέσει διερευνηθεί η βέλτιστη αγωγή δευτερογενούς πρόληψης σε αυτή την παθοφυσιολογικά ετερογενή υποομάδα ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.","abstract_html":"Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο εμβολικού τύπου αδιευκρίνιστης αιτιολογίας (Embolic Stroke of Undetermined Source, ESUS) αποτελεί ετερογενή υποκατηγορία ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, για την οποία η βέλτιστη θεραπεία δευτερογενούς πρόληψης παραμένει ασαφής. Τα από του στόματος αντιπηκτικά έχουν προταθεί ως δυνητικά αποτελεσματικότερη θεραπευτική προσέγγιση συγκριτικά με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή για την πρόληψη υποτροπιαζόντων εμβολικών συμβαμάτων · ωστόσο, τα δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες παραμένουν αντικρουόμενα. Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών με στόχο τη συστηματική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας της αντιπηκτικής έναντι της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς με ESUS, διερευνώντας επιπλέον κλινικά σημαντικές υποομάδες αυτών, ώστε να διαπιστωθεί η βέλτιστη θεραπευτική στρατηγική δευτερογενούς πρόληψης. Ως πρωτεύον καταληκτικό σημείο επιλέχθηκε το πρώτο υποτροπιάζον αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο οποιουδήποτε τύπου, ενώ αξιολογήθηκαν και επιπλέον δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Η αξιολόγηση της εγκυρότητας των συμπεριλαμβανομένων τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του εργαλείου “Risk of bias 2” του οργανισμού Cochrane. Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 8 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και 7 δευτερογενείς αναλύσεις αυτών και τελικά φάνηκε ότι η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής δεν οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση του κινδύνου υποτροπής εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, ενώ συνοδεύτηκε από αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο. Ωστόσο διερευνητικές αναλύσεις ανέδειξαν πιθανή παρουσία οφέλους σχετικά με τη δευτερογενή πρόληψη σε επιλεγμένους φαινοτυπικά υποπληθυσμούς, ιδίως σε ασθενείς με ανοικτό ωοειδές τρήμα και σε εκείνους με δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας. Συμπερασματικά, αν και η αντιπηκτική αγωγή φαίνεται να μην υπερτερεί της αντιαιμοπεταλιακής στη δευτερογενή πρόληψη ενώ, παράλληλα φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο συνολικά στο πληθυσμό με ΕSUS, διερευνητικές αναλύσεις αναδεικνύουν την ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων φαινοτυπικά τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών μελλοντικά, έτσι ώστε να μπορέσει διερευνηθεί η βέλτιστη αγωγή δευτερογενούς πρόληψης σε αυτή την παθοφυσιολογικά ετερογενή υποομάδα ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.","abstract_has_math":false,"creators":["Παναγιώτου Νικόλαος","Panagiotou Nikolaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:34Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5402650"],"render_values":[{"text":"uoadl:5402650","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402650","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παναγιώτου Νικόλαος","Panagiotou Nikolaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5402650","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402650"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο εμβολικού τύπου αδιευκρίνιστης αιτιολογίας (Embolic Stroke of Undetermined Source, ESUS) αποτελεί ετερογενή υποκατηγορία ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, για την οποία η βέλτιστη θεραπεία δευτερογενούς πρόληψης παραμένει ασαφής. Τα από του στόματος αντιπηκτικά έχουν προταθεί ως δυνητικά αποτελεσματικότερη θεραπευτική προσέγγιση συγκριτικά με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή για την πρόληψη υποτροπιαζόντων εμβολικών συμβαμάτων · ωστόσο, τα δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες παραμένουν αντικρουόμενα. Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών με στόχο τη συστηματική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας της αντιπηκτικής έναντι της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς με ESUS, διερευνώντας επιπλέον κλινικά σημαντικές υποομάδες αυτών, ώστε να διαπιστωθεί η βέλτιστη θεραπευτική στρατηγική δευτερογενούς πρόληψης. Ως πρωτεύον καταληκτικό σημείο επιλέχθηκε το πρώτο υποτροπιάζον αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο οποιουδήποτε τύπου, ενώ αξιολογήθηκαν και επιπλέον δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Η αξιολόγηση της εγκυρότητας των συμπεριλαμβανομένων τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του εργαλείου “Risk of bias 2” του οργανισμού Cochrane. Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 8 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και 7 δευτερογενείς αναλύσεις αυτών και τελικά φάνηκε ότι η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής δεν οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση του κινδύνου υποτροπής εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, ενώ συνοδεύτηκε από αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο. Ωστόσο διερευνητικές αναλύσεις ανέδειξαν πιθανή παρουσία οφέλους σχετικά με τη δευτερογενή πρόληψη σε επιλεγμένους φαινοτυπικά υποπληθυσμούς, ιδίως σε ασθενείς με ανοικτό ωοειδές τρήμα και σε εκείνους με δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας. Συμπερασματικά, αν και η αντιπηκτική αγωγή φαίνεται να μην υπερτερεί της αντιαιμοπεταλιακής στη δευτερογενή πρόληψη ενώ, παράλληλα φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο συνολικά στο πληθυσμό με ΕSUS, διερευνητικές αναλύσεις αναδεικνύουν την ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων φαινοτυπικά τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών μελλοντικά, έτσι ώστε να μπορέσει διερευνηθεί η βέλτιστη αγωγή δευτερογενούς πρόληψης σε αυτή την παθοφυσιολογικά ετερογενή υποομάδα ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.","Background and Objective Embolic stroke of undetermined source (ESUS) represents a heterogeneous subgroup of ischemic stroke for which the optimal secondary prevention strategy remains uncertain. Oral anticoagulants have been proposed as a potentially more effective approach than antiplatelet therapy for preventing recurrent embolic events; however, evidence derived from randomized controlled trials has been inconclusive. This study aimed to systematically assess the efficacy and safety of oral anticoagulation versus antiplatelet therapy in patients with ESUS, including exploration of clinically relevant subgroups, in order to evaluate which treatment should be better considered for secondary prevention. Methods Three electronic databases (MEDLINE, Scopus and Cochrane CENTRAL) were searched from inception to January 2026. Eligible studies compared oral anticoagulants with antiplatelets in adult patients with ESUS. The primary endpoint was first recurrent stroke of any type. Secondary efficacy outcomes included recurrent ischemic stroke, myocardial infarction, cardiovascular mortality, major adverse cardiovascular events, and incident brain infarcts. Safety outcomes compromised all-cause mortality, major bleeding, and clinically relevant non-major bleeding. Exploratory subgroup analyses were performed based on selected clinical characteristics, such as patent foreman ovale status, active cancer, and left ventricular dysfunction. Pooled hazard ratios were derived using random-effects model. Results Eight original RCTs and 7 additional records, derived from them, were included in this meta-analysis. Treatment with oral anticoagulation did not statistically significantly reduce the risk of first recurrent stroke compared with antiplatelets, with consistent results across all secondary efficacy outcomes. Major bleeding showed a non-statistically significant increase under anticoagulation, while the risk of clinically relevant non-major bleeding was statistically significantly higher. Exploratory subgroup analyses suggested possible signals of benefit in specific phenotypic subgroups, particularly among patients with concomitant patent foreman ovale and those with left ventricular dysfunction. No benefit was observed for patients with active cancer nevertheless, available data were limited. Conclusion In patients with ESUS, our meta-analysis showed that oral anticoagulation does not provide clear benefit in comparison with antiplatelets for secondary prevention and is associated with increased bleeding burden. Observed subgroup signals support the concept of underlying mechanistic heterogeneity and underline the need for refined phenotyping stratification in future trials."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συστηματική ανασκόπηση και Μετα-Ανάλυση αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των από του στόματος λαμβανόμενων αντιπηκτικών έναντι των αντιαιμοπεταλιακών στη δευτερογενή πρόληψη μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων, σε ασθενείς με ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου εμβολικού τύπου αδιευκρίνιστης αιτιολογίας / Oral anticoagulants versus antiplatelets for secondary prevention of major adverse cardiovascular events (MACE) in patients with Embolic Stroke of Undetermined Source (ESUS). A systematic review and meta-analysis"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παναγιώτου Νικόλαος","Panagiotou Nikolaos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο εμβολικού τύπου αδιευκρίνιστης αιτιολογίας (Embolic Stroke of Undetermined Source, ESUS) αποτελεί ετερογενή υποκατηγορία ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, για την οποία η βέλτιστη θεραπεία δευτερογενούς πρόληψης παραμένει ασαφής. Τα από του στόματος αντιπηκτικά έχουν προταθεί ως δυνητικά αποτελεσματικότερη θεραπευτική προσέγγιση συγκριτικά με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή για την πρόληψη υποτροπιαζόντων εμβολικών συμβαμάτων · ωστόσο, τα δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες παραμένουν αντικρουόμενα. Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών με στόχο τη συστηματική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας της αντιπηκτικής έναντι της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς με ESUS, διερευνώντας επιπλέον κλινικά σημαντικές υποομάδες αυτών, ώστε να διαπιστωθεί η βέλτιστη θεραπευτική στρατηγική δευτερογενούς πρόληψης. Ως πρωτεύον καταληκτικό σημείο επιλέχθηκε το πρώτο υποτροπιάζον αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο οποιουδήποτε τύπου, ενώ αξιολογήθηκαν και επιπλέον δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Η αξιολόγηση της εγκυρότητας των συμπεριλαμβανομένων τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του εργαλείου “Risk of bias 2” του οργανισμού Cochrane. Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 8 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και 7 δευτερογενείς αναλύσεις αυτών και τελικά φάνηκε ότι η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής δεν οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση του κινδύνου υποτροπής εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, ενώ συνοδεύτηκε από αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο. Ωστόσο διερευνητικές αναλύσεις ανέδειξαν πιθανή παρουσία οφέλους σχετικά με τη δευτερογενή πρόληψη σε επιλεγμένους φαινοτυπικά υποπληθυσμούς, ιδίως σε ασθενείς με ανοικτό ωοειδές τρήμα και σε εκείνους με δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας. Συμπερασματικά, αν και η αντιπηκτική αγωγή φαίνεται να μην υπερτερεί της αντιαιμοπεταλιακής στη δευτερογενή πρόληψη ενώ, παράλληλα φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο συνολικά στο πληθυσμό με ΕSUS, διερευνητικές αναλύσεις αναδεικνύουν την ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων φαινοτυπικά τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών μελλοντικά, έτσι ώστε να μπορέσει διερευνηθεί η βέλτιστη αγωγή δευτερογενούς πρόληψης σε αυτή την παθοφυσιολογικά ετερογενή υποομάδα ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.","Background and Objective Embolic stroke of undetermined source (ESUS) represents a heterogeneous subgroup of ischemic stroke for which the optimal secondary prevention strategy remains uncertain. Oral anticoagulants have been proposed as a potentially more effective approach than antiplatelet therapy for preventing recurrent embolic events; however, evidence derived from randomized controlled trials has been inconclusive. This study aimed to systematically assess the efficacy and safety of oral anticoagulation versus antiplatelet therapy in patients with ESUS, including exploration of clinically relevant subgroups, in order to evaluate which treatment should be better considered for secondary prevention. Methods Three electronic databases (MEDLINE, Scopus and Cochrane CENTRAL) were searched from inception to January 2026. Eligible studies compared oral anticoagulants with antiplatelets in adult patients with ESUS. The primary endpoint was first recurrent stroke of any type. Secondary efficacy outcomes included recurrent ischemic stroke, myocardial infarction, cardiovascular mortality, major adverse cardiovascular events, and incident brain infarcts. Safety outcomes compromised all-cause mortality, major bleeding, and clinically relevant non-major bleeding. Exploratory subgroup analyses were performed based on selected clinical characteristics, such as patent foreman ovale status, active cancer, and left ventricular dysfunction. Pooled hazard ratios were derived using random-effects model. Results Eight original RCTs and 7 additional records, derived from them, were included in this meta-analysis. Treatment with oral anticoagulation did not statistically significantly reduce the risk of first recurrent stroke compared with antiplatelets, with consistent results across all secondary efficacy outcomes. Major bleeding showed a non-statistically significant increase under anticoagulation, while the risk of clinically relevant non-major bleeding was statistically significantly higher. Exploratory subgroup analyses suggested possible signals of benefit in specific phenotypic subgroups, particularly among patients with concomitant patent foreman ovale and those with left ventricular dysfunction. No benefit was observed for patients with active cancer nevertheless, available data were limited. Conclusion In patients with ESUS, our meta-analysis showed that oral anticoagulation does not provide clear benefit in comparison with antiplatelets for secondary prevention and is associated with increased bleeding burden. Observed subgroup signals support the concept of underlying mechanistic heterogeneity and underline the need for refined phenotyping stratification in future trials."],"dc:identifier":["uoadl:5402650","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402650"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Συστηματική ανασκόπηση και Μετα-Ανάλυση αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των από του στόματος λαμβανόμενων αντιπηκτικών έναντι των αντιαιμοπεταλιακών στη δευτερογενή πρόληψη μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων, σε ασθενείς με ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου εμβολικού τύπου αδιευκρίνιστης αιτιολογίας / Oral anticoagulants versus antiplatelets for secondary prevention of major adverse cardiovascular events (MACE) in patients with Embolic Stroke of Undetermined Source (ESUS). A systematic review and meta-analysis"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:34Z"}