{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402311"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402311","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συσχέτιση ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξής με τη διαταραχή αυτιστικού φάσματος και τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας: Συστηματική Ανασκόπηση","abstract":"Εισαγωγή: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) αποτελεί σημαντική μαιευτική επιπλοκή, που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή ανάπτυξη του εμβρύου και αυξημένο κίνδυνο ανεπιθύμητων νεογνικών και μακροχρόνιων εκβάσεων. Σύγχρονες μελέτες υποδεικνύουν ισχυρή συσχέτιση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης, διαταραχής αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ, ASD) και διαταραχής ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ, ADHD). Σκοπός: Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και του κινδύνου εμφάνισης νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη ΔΑΦ και στη ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από επιδημιολογικές μελέτες, νευροαπεικονιστικά ευρήματα και πειραματικές έρευνες, αναδεικνύοντας τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης μπορεί να επηρεάσει την εγκεφαλική ανάπτυξη. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση στη βιβλιογραφία (PubMed, Scopus) ακολουθώντας τις οδηγίες PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες κοορτής, ελέγχου-μαρτύρων και πειραματικές έρευνες που διερευνούσαν τη σχέση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και διάγνωσης ΔΑΦ ή ΔΕΠΥ. Αποτελέσματα: Οι περισσότερες πληθυσμιακές μελέτες δείχνουν ότι τα νεογνά με FGR εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ΔΑΦ και ΔΕΠΥ σε σύγκριση με τα νεογνά με φυσιολογική ανάπτυξη. Τα νευροαπεικονιστικά δεδομένα καταδεικνύουν μεταβολές στη λευκή ουσία, διαταραχές στη συνδεσιμότητα του φλοιού και μειωμένους όγκους υποφλοιωτικών περιοχών, που σχετίζονται με γνωστικές και συμπεριφορικές δυσκολίες. Σύγχρονες μελέτες ενοχοποιούν την ανεπάρκεια πλακούντα, τη χρόνια υποξία, τη νευροφλεγμονή και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η ισχυρότερη συσχέτιση αφορά τη ΔΕΠΥ και τις εκτελεστικές λειτουργίες, αν και συσχέτιση με τη ΔΑΦ είναι επίσης σημαντικοί. Συμπεράσματα: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη αποτελεί σημαντικό προγεννητικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση νευροαναπτυξιακών διαταραχών, ιδιαίτερα ΔΑΦ και ΔΕΠΥ. Η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση των νεογνών με ιστορικό FGR μπορεί να επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις. Μελλοντική έρευνα που θα συνδυάζει νευροαπεικόνιση, μοριακούς δείκτες και μακροχρόνιες κοορτές είναι απαραίτητη για την κατανόηση των αιτιολογικών μηχανισμών και την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) αποτελεί σημαντική μαιευτική επιπλοκή, που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή ανάπτυξη του εμβρύου και αυξημένο κίνδυνο ανεπιθύμητων νεογνικών και μακροχρόνιων εκβάσεων. Σύγχρονες μελέτες υποδεικνύουν ισχυρή συσχέτιση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης, διαταραχής αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ, ASD) και διαταραχής ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ, ADHD). Σκοπός: Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και του κινδύνου εμφάνισης νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη ΔΑΦ και στη ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από επιδημιολογικές μελέτες, νευροαπεικονιστικά ευρήματα και πειραματικές έρευνες, αναδεικνύοντας τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης μπορεί να επηρεάσει την εγκεφαλική ανάπτυξη. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση στη βιβλιογραφία (PubMed, Scopus) ακολουθώντας τις οδηγίες PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες κοορτής, ελέγχου-μαρτύρων και πειραματικές έρευνες που διερευνούσαν τη σχέση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και διάγνωσης ΔΑΦ ή ΔΕΠΥ. Αποτελέσματα: Οι περισσότερες πληθυσμιακές μελέτες δείχνουν ότι τα νεογνά με FGR εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ΔΑΦ και ΔΕΠΥ σε σύγκριση με τα νεογνά με φυσιολογική ανάπτυξη. Τα νευροαπεικονιστικά δεδομένα καταδεικνύουν μεταβολές στη λευκή ουσία, διαταραχές στη συνδεσιμότητα του φλοιού και μειωμένους όγκους υποφλοιωτικών περιοχών, που σχετίζονται με γνωστικές και συμπεριφορικές δυσκολίες. Σύγχρονες μελέτες ενοχοποιούν την ανεπάρκεια πλακούντα, τη χρόνια υποξία, τη νευροφλεγμονή και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η ισχυρότερη συσχέτιση αφορά τη ΔΕΠΥ και τις εκτελεστικές λειτουργίες, αν και συσχέτιση με τη ΔΑΦ είναι επίσης σημαντικοί. Συμπεράσματα: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη αποτελεί σημαντικό προγεννητικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση νευροαναπτυξιακών διαταραχών, ιδιαίτερα ΔΑΦ και ΔΕΠΥ. Η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση των νεογνών με ιστορικό FGR μπορεί να επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις. Μελλοντική έρευνα που θα συνδυάζει νευροαπεικόνιση, μοριακούς δείκτες και μακροχρόνιες κοορτές είναι απαραίτητη για την κατανόηση των αιτιολογικών μηχανισμών και την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης.","abstract_has_math":false,"creators":["Κοζώνης Αλέξιος","Kozonis Alexios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:32Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5402311"],"render_values":[{"text":"uoadl:5402311","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402311","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κοζώνης Αλέξιος","Kozonis Alexios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5402311","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402311"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) αποτελεί σημαντική μαιευτική επιπλοκή, που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή ανάπτυξη του εμβρύου και αυξημένο κίνδυνο ανεπιθύμητων νεογνικών και μακροχρόνιων εκβάσεων. Σύγχρονες μελέτες υποδεικνύουν ισχυρή συσχέτιση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης, διαταραχής αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ, ASD) και διαταραχής ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ, ADHD). Σκοπός: Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και του κινδύνου εμφάνισης νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη ΔΑΦ και στη ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από επιδημιολογικές μελέτες, νευροαπεικονιστικά ευρήματα και πειραματικές έρευνες, αναδεικνύοντας τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης μπορεί να επηρεάσει την εγκεφαλική ανάπτυξη. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση στη βιβλιογραφία (PubMed, Scopus) ακολουθώντας τις οδηγίες PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες κοορτής, ελέγχου-μαρτύρων και πειραματικές έρευνες που διερευνούσαν τη σχέση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και διάγνωσης ΔΑΦ ή ΔΕΠΥ. Αποτελέσματα: Οι περισσότερες πληθυσμιακές μελέτες δείχνουν ότι τα νεογνά με FGR εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ΔΑΦ και ΔΕΠΥ σε σύγκριση με τα νεογνά με φυσιολογική ανάπτυξη. Τα νευροαπεικονιστικά δεδομένα καταδεικνύουν μεταβολές στη λευκή ουσία, διαταραχές στη συνδεσιμότητα του φλοιού και μειωμένους όγκους υποφλοιωτικών περιοχών, που σχετίζονται με γνωστικές και συμπεριφορικές δυσκολίες. Σύγχρονες μελέτες ενοχοποιούν την ανεπάρκεια πλακούντα, τη χρόνια υποξία, τη νευροφλεγμονή και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η ισχυρότερη συσχέτιση αφορά τη ΔΕΠΥ και τις εκτελεστικές λειτουργίες, αν και συσχέτιση με τη ΔΑΦ είναι επίσης σημαντικοί. Συμπεράσματα: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη αποτελεί σημαντικό προγεννητικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση νευροαναπτυξιακών διαταραχών, ιδιαίτερα ΔΑΦ και ΔΕΠΥ. Η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση των νεογνών με ιστορικό FGR μπορεί να επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις. Μελλοντική έρευνα που θα συνδυάζει νευροαπεικόνιση, μοριακούς δείκτες και μακροχρόνιες κοορτές είναι απαραίτητη για την κατανόηση των αιτιολογικών μηχανισμών και την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης.","Background: Intrauterine growth retardation (FGR) is a significant obstetric complication, characterized by inadequate fetal growth and an increased risk of adverse neonatal and long-term outcomes. Recent studies suggest a strong association between intrauterine growth retardation, autism spectrum disorder (ASD), and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Objective: This systematic review examines the relationship between intrauterine growth retardation and the risk of neurodevelopmental disorders, with emphasis on ASD and ADHD. Data from epidemiological studies, neuroimaging findings, and experimental research are presented, highlighting the mechanisms through which intrauterine growth retardation may affect brain development. Methods: A systematic literature search was performed in PubMed, Scopus, following PRISMA guidelines. Eligible studies included cohort, case-control, and experimental research investigating the relationship between FGR and the diagnosis of ASD or ADHD. Results: Most studies indicate that infants with FGR are at increased risk of developing ASD and ADHD compared with appropriate for gestational age newborns. Neuroimaging data demonstrate white matter changes, cortical connectivity abnormalities, and reduced subcortical volumes, which are associated with cognitive and behavioral difficulties. Recent studies implicate placental insufficiency, chronic hypoxia, neuroinflammation, and epigenetic modifications. The strongest association is with ADHD and executive dysfunction, although associations with ASD are also significant. Conclusions: Fetal growth retardation is a significant prenatal risk factor for the development of neurodevelopmental disorders, particularly ASD and ADHD. Early identification and monitoring of infants with a history of FGR may allow targeted interventions. Future research combining neuroimaging, molecular markers, and long-term cohorts is needed to understand the etiological mechanisms and develop prevention strategies."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συσχέτιση ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξής με τη διαταραχή αυτιστικού φάσματος και τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας: Συστηματική Ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κοζώνης Αλέξιος","Kozonis Alexios"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) αποτελεί σημαντική μαιευτική επιπλοκή, που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή ανάπτυξη του εμβρύου και αυξημένο κίνδυνο ανεπιθύμητων νεογνικών και μακροχρόνιων εκβάσεων. Σύγχρονες μελέτες υποδεικνύουν ισχυρή συσχέτιση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης, διαταραχής αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ, ASD) και διαταραχής ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ, ADHD). Σκοπός: Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και του κινδύνου εμφάνισης νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη ΔΑΦ και στη ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από επιδημιολογικές μελέτες, νευροαπεικονιστικά ευρήματα και πειραματικές έρευνες, αναδεικνύοντας τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης μπορεί να επηρεάσει την εγκεφαλική ανάπτυξη. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση στη βιβλιογραφία (PubMed, Scopus) ακολουθώντας τις οδηγίες PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες κοορτής, ελέγχου-μαρτύρων και πειραματικές έρευνες που διερευνούσαν τη σχέση μεταξύ ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης και διάγνωσης ΔΑΦ ή ΔΕΠΥ. Αποτελέσματα: Οι περισσότερες πληθυσμιακές μελέτες δείχνουν ότι τα νεογνά με FGR εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ΔΑΦ και ΔΕΠΥ σε σύγκριση με τα νεογνά με φυσιολογική ανάπτυξη. Τα νευροαπεικονιστικά δεδομένα καταδεικνύουν μεταβολές στη λευκή ουσία, διαταραχές στη συνδεσιμότητα του φλοιού και μειωμένους όγκους υποφλοιωτικών περιοχών, που σχετίζονται με γνωστικές και συμπεριφορικές δυσκολίες. Σύγχρονες μελέτες ενοχοποιούν την ανεπάρκεια πλακούντα, τη χρόνια υποξία, τη νευροφλεγμονή και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η ισχυρότερη συσχέτιση αφορά τη ΔΕΠΥ και τις εκτελεστικές λειτουργίες, αν και συσχέτιση με τη ΔΑΦ είναι επίσης σημαντικοί. Συμπεράσματα: Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη αποτελεί σημαντικό προγεννητικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση νευροαναπτυξιακών διαταραχών, ιδιαίτερα ΔΑΦ και ΔΕΠΥ. Η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση των νεογνών με ιστορικό FGR μπορεί να επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις. Μελλοντική έρευνα που θα συνδυάζει νευροαπεικόνιση, μοριακούς δείκτες και μακροχρόνιες κοορτές είναι απαραίτητη για την κατανόηση των αιτιολογικών μηχανισμών και την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης.","Background: Intrauterine growth retardation (FGR) is a significant obstetric complication, characterized by inadequate fetal growth and an increased risk of adverse neonatal and long-term outcomes. Recent studies suggest a strong association between intrauterine growth retardation, autism spectrum disorder (ASD), and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Objective: This systematic review examines the relationship between intrauterine growth retardation and the risk of neurodevelopmental disorders, with emphasis on ASD and ADHD. Data from epidemiological studies, neuroimaging findings, and experimental research are presented, highlighting the mechanisms through which intrauterine growth retardation may affect brain development. Methods: A systematic literature search was performed in PubMed, Scopus, following PRISMA guidelines. Eligible studies included cohort, case-control, and experimental research investigating the relationship between FGR and the diagnosis of ASD or ADHD. Results: Most studies indicate that infants with FGR are at increased risk of developing ASD and ADHD compared with appropriate for gestational age newborns. Neuroimaging data demonstrate white matter changes, cortical connectivity abnormalities, and reduced subcortical volumes, which are associated with cognitive and behavioral difficulties. Recent studies implicate placental insufficiency, chronic hypoxia, neuroinflammation, and epigenetic modifications. The strongest association is with ADHD and executive dysfunction, although associations with ASD are also significant. Conclusions: Fetal growth retardation is a significant prenatal risk factor for the development of neurodevelopmental disorders, particularly ASD and ADHD. Early identification and monitoring of infants with a history of FGR may allow targeted interventions. Future research combining neuroimaging, molecular markers, and long-term cohorts is needed to understand the etiological mechanisms and develop prevention strategies."],"dc:identifier":["uoadl:5402311","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402311"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Συσχέτιση ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξής με τη διαταραχή αυτιστικού φάσματος και τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας: Συστηματική Ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:32Z"}