{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5400907"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5400907","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ελευθερία και εξαναγκασμός στον Σπινόζα","abstract":"Οι ορισμοί του ελεύθερου (res libera) και του εξαναγκασμένου πράγματος (res coacta) στην Ηθική εκκινούν από την αρχή της αναγκαιότητας και της αιτιότητας. Ο Θεός ή φύση, η μια και μοναδική υπόσταση, είναι κατά απόλυτη αναγκαιότητα ελεύθερο πράγμα, διότι είναι αυταίτιο (causa sui), είναι, υπάρχει, κατανοεί και ενεργεί σε τέλεια ισοδυναμία και ταύτιση, αποκλειστικά κατά τους νόμους της φύσης του. Η πραγματικότητα είναι τελειότητα και αποκλείεται άλλο ενδεχόμενο, απορρίπτονται οι τελεολογικές θεωρίες και οι θεωρίες για το αυτεξούσιο, την ελεύθερη βούληση. Υπόσταση και διαθέσεις, αρχή και συνέπεια, αιτία και αποτέλεσμα, όπως εκφράζονται στη διδασκαλία «causa seu ratio» ενώνονται με και στην ίδια απόλυτη αναγκαιότητα. Η ύπαρξη των τρόπων της πεφυκυίας φύσης (natura naturata) παράγεται από τη θεία ενέργεια. Όμως, η θεϊκή ενέργεια δεν μπορεί να είναι και να συλλαμβάνεται κατακερματισμένη στα επιμέρους, ενικά πράγματα. Αντίθετα, ταυτόχρονα παράγονται όλοι οι καθορισμοί στο εσωτερικό του γένους του είναι της φύουσας φύσης (natura naturans), στο οποίο ανήκουν. Ο άνθρωπος εντάσσεται στο άπειρο αλληλεξαρτώμενο δίκτυο των αιτιωδώς συνδεόμενων πραγμάτων. Κάθε πράγμα, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, είναι έκφραση με συγκεκριμένο, καθορισμένο τρόπο της θεϊκής δύναμης, επομένως κατά την ενεργή ουσία του έχει την τάση, όσο εξαρτάται από το ίδιο, επιθυμεί, να εμμείνει στο είναι. Όσο ο άνθρωπος κατανοεί, το conatus ενισχύεται, μεταβαίνει σε χαρά, αρχή των θετικών συναισθημάτων, και η δύναμη μεγεθύνεται. Ενόσω ο άνθρωπος δεν κατανοεί, εξαναγκάζεται. Η μετατροπή των παθητικών συναισθημάτων σε ισακριβείς ιδέες (ideae adequatae) μέσω της αδιάλειπτης εξάσκησης του Λόγου, είναι απελευθερωτική ενέργεια. Εισάγει στη διανοητική αγάπη του Θεού (amor intellectualis Dei), όπου, καθόσον θεωρείται σοφός και ευδαίμων, ο άνθρωπος κατανοεί την αναγκαιότητα έσωθεν ως μέρος της φύσης. Στη Θεολογικοπολιτική Πραγματεία εγκαθίσταται η θεμελιώδης ατομική συνθήκη απελευθέρωσης, η ελευθερία της σκέψης και του λόγου στην πολιτικά οργανωμένη κοινωνία, η οποία προϋποθέτει την εκρίζωση της θρησκευτικής προκατάληψης. Στην Πολιτική Πραγματεία, μέσω της κεφαλαιώδους ισοδυναμίας δικαίου και δύναμης, αναδεικνύεται η ουσιώδης σημασία του πλήθους και των κοινών παθών και διερευνώνται οι όροι της καλύτερης εκδοχής οποιασδήποτε μορφής πολιτεύματος, ώστε το απελευθερωτικό διάβημα της Ηθικής να είναι εφικτό.","abstract_html":"Οι ορισμοί του ελεύθερου (res libera) και του εξαναγκασμένου πράγματος (res coacta) στην Ηθική εκκινούν από την αρχή της αναγκαιότητας και της αιτιότητας. Ο Θεός ή φύση, η μια και μοναδική υπόσταση, είναι κατά απόλυτη αναγκαιότητα ελεύθερο πράγμα, διότι είναι αυταίτιο (causa sui), είναι, υπάρχει, κατανοεί και ενεργεί σε τέλεια ισοδυναμία και ταύτιση, αποκλειστικά κατά τους νόμους της φύσης του. Η πραγματικότητα είναι τελειότητα και αποκλείεται άλλο ενδεχόμενο, απορρίπτονται οι τελεολογικές θεωρίες και οι θεωρίες για το αυτεξούσιο, την ελεύθερη βούληση. Υπόσταση και διαθέσεις, αρχή και συνέπεια, αιτία και αποτέλεσμα, όπως εκφράζονται στη διδασκαλία «causa seu ratio» ενώνονται με και στην ίδια απόλυτη αναγκαιότητα. Η ύπαρξη των τρόπων της πεφυκυίας φύσης (natura naturata) παράγεται από τη θεία ενέργεια. Όμως, η θεϊκή ενέργεια δεν μπορεί να είναι και να συλλαμβάνεται κατακερματισμένη στα επιμέρους, ενικά πράγματα. Αντίθετα, ταυτόχρονα παράγονται όλοι οι καθορισμοί στο εσωτερικό του γένους του είναι της φύουσας φύσης (natura naturans), στο οποίο ανήκουν. Ο άνθρωπος εντάσσεται στο άπειρο αλληλεξαρτώμενο δίκτυο των αιτιωδώς συνδεόμενων πραγμάτων. Κάθε πράγμα, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, είναι έκφραση με συγκεκριμένο, καθορισμένο τρόπο της θεϊκής δύναμης, επομένως κατά την ενεργή ουσία του έχει την τάση, όσο εξαρτάται από το ίδιο, επιθυμεί, να εμμείνει στο είναι. Όσο ο άνθρωπος κατανοεί, το conatus ενισχύεται, μεταβαίνει σε χαρά, αρχή των θετικών συναισθημάτων, και η δύναμη μεγεθύνεται. Ενόσω ο άνθρωπος δεν κατανοεί, εξαναγκάζεται. Η μετατροπή των παθητικών συναισθημάτων σε ισακριβείς ιδέες (ideae adequatae) μέσω της αδιάλειπτης εξάσκησης του Λόγου, είναι απελευθερωτική ενέργεια. Εισάγει στη διανοητική αγάπη του Θεού (amor intellectualis Dei), όπου, καθόσον θεωρείται σοφός και ευδαίμων, ο άνθρωπος κατανοεί την αναγκαιότητα έσωθεν ως μέρος της φύσης. Στη Θεολογικοπολιτική Πραγματεία εγκαθίσταται η θεμελιώδης ατομική συνθήκη απελευθέρωσης, η ελευθερία της σκέψης και του λόγου στην πολιτικά οργανωμένη κοινωνία, η οποία προϋποθέτει την εκρίζωση της θρησκευτικής προκατάληψης. Στην Πολιτική Πραγματεία, μέσω της κεφαλαιώδους ισοδυναμίας δικαίου και δύναμης, αναδεικνύεται η ουσιώδης σημασία του πλήθους και των κοινών παθών και διερευνώνται οι όροι της καλύτερης εκδοχής οποιασδήποτε μορφής πολιτεύματος, ώστε το απελευθερωτικό διάβημα της Ηθικής να είναι εφικτό.","abstract_has_math":false,"creators":["ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ","NIKOLAOU ELENI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:26Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5400907"],"render_values":[{"text":"uoadl:5400907","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5400907","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ","NIKOLAOU ELENI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5400907","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5400907"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι ορισμοί του ελεύθερου (res libera) και του εξαναγκασμένου πράγματος (res coacta) στην Ηθική εκκινούν από την αρχή της αναγκαιότητας και της αιτιότητας. Ο Θεός ή φύση, η μια και μοναδική υπόσταση, είναι κατά απόλυτη αναγκαιότητα ελεύθερο πράγμα, διότι είναι αυταίτιο (causa sui), είναι, υπάρχει, κατανοεί και ενεργεί σε τέλεια ισοδυναμία και ταύτιση, αποκλειστικά κατά τους νόμους της φύσης του. Η πραγματικότητα είναι τελειότητα και αποκλείεται άλλο ενδεχόμενο, απορρίπτονται οι τελεολογικές θεωρίες και οι θεωρίες για το αυτεξούσιο, την ελεύθερη βούληση. Υπόσταση και διαθέσεις, αρχή και συνέπεια, αιτία και αποτέλεσμα, όπως εκφράζονται στη διδασκαλία «causa seu ratio» ενώνονται με και στην ίδια απόλυτη αναγκαιότητα. Η ύπαρξη των τρόπων της πεφυκυίας φύσης (natura naturata) παράγεται από τη θεία ενέργεια. Όμως, η θεϊκή ενέργεια δεν μπορεί να είναι και να συλλαμβάνεται κατακερματισμένη στα επιμέρους, ενικά πράγματα. Αντίθετα, ταυτόχρονα παράγονται όλοι οι καθορισμοί στο εσωτερικό του γένους του είναι της φύουσας φύσης (natura naturans), στο οποίο ανήκουν. Ο άνθρωπος εντάσσεται στο άπειρο αλληλεξαρτώμενο δίκτυο των αιτιωδώς συνδεόμενων πραγμάτων. Κάθε πράγμα, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, είναι έκφραση με συγκεκριμένο, καθορισμένο τρόπο της θεϊκής δύναμης, επομένως κατά την ενεργή ουσία του έχει την τάση, όσο εξαρτάται από το ίδιο, επιθυμεί, να εμμείνει στο είναι. Όσο ο άνθρωπος κατανοεί, το conatus ενισχύεται, μεταβαίνει σε χαρά, αρχή των θετικών συναισθημάτων, και η δύναμη μεγεθύνεται. Ενόσω ο άνθρωπος δεν κατανοεί, εξαναγκάζεται. Η μετατροπή των παθητικών συναισθημάτων σε ισακριβείς ιδέες (ideae adequatae) μέσω της αδιάλειπτης εξάσκησης του Λόγου, είναι απελευθερωτική ενέργεια. Εισάγει στη διανοητική αγάπη του Θεού (amor intellectualis Dei), όπου, καθόσον θεωρείται σοφός και ευδαίμων, ο άνθρωπος κατανοεί την αναγκαιότητα έσωθεν ως μέρος της φύσης. Στη Θεολογικοπολιτική Πραγματεία εγκαθίσταται η θεμελιώδης ατομική συνθήκη απελευθέρωσης, η ελευθερία της σκέψης και του λόγου στην πολιτικά οργανωμένη κοινωνία, η οποία προϋποθέτει την εκρίζωση της θρησκευτικής προκατάληψης. Στην Πολιτική Πραγματεία, μέσω της κεφαλαιώδους ισοδυναμίας δικαίου και δύναμης, αναδεικνύεται η ουσιώδης σημασία του πλήθους και των κοινών παθών και διερευνώνται οι όροι της καλύτερης εκδοχής οποιασδήποτε μορφής πολιτεύματος, ώστε το απελευθερωτικό διάβημα της Ηθικής να είναι εφικτό.","The definitions of the free (res libera) and the constrained thing (res coacta) in the Ethics originate from the principle of necessity and causality. God or Nature, the one and unique substance, is by absolute necessity a free thing, for it is causa sui (self-caused); it is, exists, understands, and acts in perfect equivalence and identity, exclusively according to the laws of its own nature. Reality is perfection, and any other possibility is excluded; teleological theories and theories regarding free will or human agency are rejected. Substance and modes, principle and consequence, cause and effect, as expressed in the doctrine of "causa seu ratio", are united by and within the same absolute necessity. The existence of the modes of natura naturata (produced nature) is generated by divine activity. However, divine activity cannot exist or be conceived as fragmented into individual, particular things. On the contrary, all determinations are produced simultaneously within the attribute of natura naturans (generative nature) to which they belong. Man is integrated into the infinite, interdependent network of causally determined things. Everything, including man, is an expression of divine power in a specific, determined manner; therefore, by virtue of its active essence, it tends, it desires to persevere in its being, insofar as it depends on itself. Τo the extent that man understands, the conatus is reinforced, transitioning into joy—the principle of positive emotions—and his power is magnified. Insofar as man does not understand, he remains constrained. The transformation of passive emotions into ideae adequatae (adequate ideas) through the uninterrupted exercise of Reason constitutes a liberating act. It leads to the intellectual love of God (amor intellectualis Dei), wherein, insofar as he is considered wise and blessed, man understands necessity from within as an integral part of nature. In the Theological-Political Treatise, the fundamental individual condition for liberation is established: freedom of thought and speech within politically organized society, which presupposes the eradication of religious prejudice. Finally, in the Political Treatise, through the capital equivalence of right and power (jus sive potentia), the essential significance of the multitude (multitudo) and of common passions is brought to light, and the conditions for the best version of any form of regime are explored, so that the liberating project of the Ethics may be rendered attainable."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ελευθερία και εξαναγκασμός στον Σπινόζα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ","NIKOLAOU ELENI"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι ορισμοί του ελεύθερου (res libera) και του εξαναγκασμένου πράγματος (res coacta) στην Ηθική εκκινούν από την αρχή της αναγκαιότητας και της αιτιότητας. Ο Θεός ή φύση, η μια και μοναδική υπόσταση, είναι κατά απόλυτη αναγκαιότητα ελεύθερο πράγμα, διότι είναι αυταίτιο (causa sui), είναι, υπάρχει, κατανοεί και ενεργεί σε τέλεια ισοδυναμία και ταύτιση, αποκλειστικά κατά τους νόμους της φύσης του. Η πραγματικότητα είναι τελειότητα και αποκλείεται άλλο ενδεχόμενο, απορρίπτονται οι τελεολογικές θεωρίες και οι θεωρίες για το αυτεξούσιο, την ελεύθερη βούληση. Υπόσταση και διαθέσεις, αρχή και συνέπεια, αιτία και αποτέλεσμα, όπως εκφράζονται στη διδασκαλία «causa seu ratio» ενώνονται με και στην ίδια απόλυτη αναγκαιότητα. Η ύπαρξη των τρόπων της πεφυκυίας φύσης (natura naturata) παράγεται από τη θεία ενέργεια. Όμως, η θεϊκή ενέργεια δεν μπορεί να είναι και να συλλαμβάνεται κατακερματισμένη στα επιμέρους, ενικά πράγματα. Αντίθετα, ταυτόχρονα παράγονται όλοι οι καθορισμοί στο εσωτερικό του γένους του είναι της φύουσας φύσης (natura naturans), στο οποίο ανήκουν. Ο άνθρωπος εντάσσεται στο άπειρο αλληλεξαρτώμενο δίκτυο των αιτιωδώς συνδεόμενων πραγμάτων. Κάθε πράγμα, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, είναι έκφραση με συγκεκριμένο, καθορισμένο τρόπο της θεϊκής δύναμης, επομένως κατά την ενεργή ουσία του έχει την τάση, όσο εξαρτάται από το ίδιο, επιθυμεί, να εμμείνει στο είναι. Όσο ο άνθρωπος κατανοεί, το conatus ενισχύεται, μεταβαίνει σε χαρά, αρχή των θετικών συναισθημάτων, και η δύναμη μεγεθύνεται. Ενόσω ο άνθρωπος δεν κατανοεί, εξαναγκάζεται. Η μετατροπή των παθητικών συναισθημάτων σε ισακριβείς ιδέες (ideae adequatae) μέσω της αδιάλειπτης εξάσκησης του Λόγου, είναι απελευθερωτική ενέργεια. Εισάγει στη διανοητική αγάπη του Θεού (amor intellectualis Dei), όπου, καθόσον θεωρείται σοφός και ευδαίμων, ο άνθρωπος κατανοεί την αναγκαιότητα έσωθεν ως μέρος της φύσης. Στη Θεολογικοπολιτική Πραγματεία εγκαθίσταται η θεμελιώδης ατομική συνθήκη απελευθέρωσης, η ελευθερία της σκέψης και του λόγου στην πολιτικά οργανωμένη κοινωνία, η οποία προϋποθέτει την εκρίζωση της θρησκευτικής προκατάληψης. Στην Πολιτική Πραγματεία, μέσω της κεφαλαιώδους ισοδυναμίας δικαίου και δύναμης, αναδεικνύεται η ουσιώδης σημασία του πλήθους και των κοινών παθών και διερευνώνται οι όροι της καλύτερης εκδοχής οποιασδήποτε μορφής πολιτεύματος, ώστε το απελευθερωτικό διάβημα της Ηθικής να είναι εφικτό.","The definitions of the free (res libera) and the constrained thing (res coacta) in the Ethics originate from the principle of necessity and causality. God or Nature, the one and unique substance, is by absolute necessity a free thing, for it is causa sui (self-caused); it is, exists, understands, and acts in perfect equivalence and identity, exclusively according to the laws of its own nature. Reality is perfection, and any other possibility is excluded; teleological theories and theories regarding free will or human agency are rejected. Substance and modes, principle and consequence, cause and effect, as expressed in the doctrine of "causa seu ratio", are united by and within the same absolute necessity. The existence of the modes of natura naturata (produced nature) is generated by divine activity. However, divine activity cannot exist or be conceived as fragmented into individual, particular things. On the contrary, all determinations are produced simultaneously within the attribute of natura naturans (generative nature) to which they belong. Man is integrated into the infinite, interdependent network of causally determined things. Everything, including man, is an expression of divine power in a specific, determined manner; therefore, by virtue of its active essence, it tends, it desires to persevere in its being, insofar as it depends on itself. Τo the extent that man understands, the conatus is reinforced, transitioning into joy—the principle of positive emotions—and his power is magnified. Insofar as man does not understand, he remains constrained. The transformation of passive emotions into ideae adequatae (adequate ideas) through the uninterrupted exercise of Reason constitutes a liberating act. It leads to the intellectual love of God (amor intellectualis Dei), wherein, insofar as he is considered wise and blessed, man understands necessity from within as an integral part of nature. In the Theological-Political Treatise, the fundamental individual condition for liberation is established: freedom of thought and speech within politically organized society, which presupposes the eradication of religious prejudice. Finally, in the Political Treatise, through the capital equivalence of right and power (jus sive potentia), the essential significance of the multitude (multitudo) and of common passions is brought to light, and the conditions for the best version of any form of regime are explored, so that the liberating project of the Ethics may be rendered attainable."],"dc:identifier":["uoadl:5400907","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5400907"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["Ελευθερία και εξαναγκασμός στον Σπινόζα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:26Z"}