{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5400510"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5400510","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η εξέλιξη των σκιαγραφικών μέσων που χρησιμοποιούνται στη μαγνητική τομογραφία","abstract":"Η Μαγνητική Τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μη επεμβατική απεικονιστική μέθοδο υψηλής διαγνωστικής ακρίβειας, η οποία παρέχει τρισδιάστατες, υψηλής ανάλυσης ανατομικές εικόνες. Η λειτουργία της βασίζεται στην αλληλεπίδραση των πρωτονίων του υδρογόνου με ισχυρό μαγνητικό πεδίο και ραδιοσυχνότητες, επιτρέποντας την ανίχνευση μεταβολών στους χρόνους χαλάρωσης των ιστών. Παρά τη δυνατότητα εγγενούς αντίθεσης μεταξύ διαφορετικών ιστών, η χρήση παραμαγνητικών σκιαγραφικών ουσιών ενισχύει σημαντικά την απεικονιστική ευκρίνεια, μέσω τροποποίησης κυρίως του χρόνου χαλάρωσης Τ1. Μεταξύ αυτών, τα σύμπλοκα γαδολινίου (Gadolinium-Based Contrast Agents, GBCAs) αποτελούν τα πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενα, λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητάς τους στην αύξηση της παραμαγνητικής απόκρισης (relaxivity). Δεδομένης της τοξικότητας του ελεύθερου ιόντος Gd³⁺, αυτό χηλοποιείται με οργανικούς παράγοντες, σχηματίζοντας γραμμικά ή μακροκυκλικά σύμπλοκα. Τα μακροκυκλικά σκιαγραφικά παρουσιάζουν αυξημένη θερμοδυναμική και κινητική σταθερότητα και έχουν συσχετιστεί με βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, ιδιαίτερα σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των GBCAs είναι γενικά σπάνιες, με τις σοβαρές υπερευαισθησίες να εμφανίζονται σε χαμηλά ποσοστά. Η σημαντικότερη επιπλοκή που έχει τεκμηριωθεί είναι η νεφρογενής συστηματική ίνωση (Nephrogenic Systemic Fibrosis, NSF), η οποία σχετίζεται με την αποδέσμευση ελεύθερου γαδολινίου σε ασθενείς με προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσο, ιδίως υπό αιμοκάθαρση. Η χρήση σκιαγραφικών χαμηλότερου κινδύνου (ομάδα II) έχει περιορίσει σημαντικά την εμφάνιση της νόσου. Τα τελευταία έτη, έχει αναδειχθεί το φαινόμενο της δοσοεξαρτώμενης εναπόθεσης γαδολινίου σε εγκεφαλικούς ιστούς, ακόμη και σε ασθενείς με φυσιολογική νεφρική λειτουργία και ακέραιο αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Παρά την απουσία έως σήμερα σαφών ενδείξεων νευροτοξικότητας, η κλινική σημασία του φαινομένου παραμένει υπό διερεύνηση. Τέλος, έχουν διατυπωθεί ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση των GBCAs σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες. Οι μελλοντικές εξελίξεις επικεντρώνονται στην ανάπτυξη σκιαγραφικών με υψηλότερη relaxivity και βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, με στόχο τη διεύρυνση των διαγνωστικών εφαρμογών της Μαγνητικής Τομογραφίας.","abstract_html":"Η Μαγνητική Τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μη επεμβατική απεικονιστική μέθοδο υψηλής διαγνωστικής ακρίβειας, η οποία παρέχει τρισδιάστατες, υψηλής ανάλυσης ανατομικές εικόνες. Η λειτουργία της βασίζεται στην αλληλεπίδραση των πρωτονίων του υδρογόνου με ισχυρό μαγνητικό πεδίο και ραδιοσυχνότητες, επιτρέποντας την ανίχνευση μεταβολών στους χρόνους χαλάρωσης των ιστών. Παρά τη δυνατότητα εγγενούς αντίθεσης μεταξύ διαφορετικών ιστών, η χρήση παραμαγνητικών σκιαγραφικών ουσιών ενισχύει σημαντικά την απεικονιστική ευκρίνεια, μέσω τροποποίησης κυρίως του χρόνου χαλάρωσης Τ1. Μεταξύ αυτών, τα σύμπλοκα γαδολινίου (Gadolinium-Based Contrast Agents, GBCAs) αποτελούν τα πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενα, λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητάς τους στην αύξηση της παραμαγνητικής απόκρισης (relaxivity). Δεδομένης της τοξικότητας του ελεύθερου ιόντος Gd³⁺, αυτό χηλοποιείται με οργανικούς παράγοντες, σχηματίζοντας γραμμικά ή μακροκυκλικά σύμπλοκα. Τα μακροκυκλικά σκιαγραφικά παρουσιάζουν αυξημένη θερμοδυναμική και κινητική σταθερότητα και έχουν συσχετιστεί με βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, ιδιαίτερα σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των GBCAs είναι γενικά σπάνιες, με τις σοβαρές υπερευαισθησίες να εμφανίζονται σε χαμηλά ποσοστά. Η σημαντικότερη επιπλοκή που έχει τεκμηριωθεί είναι η νεφρογενής συστηματική ίνωση (Nephrogenic Systemic Fibrosis, NSF), η οποία σχετίζεται με την αποδέσμευση ελεύθερου γαδολινίου σε ασθενείς με προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσο, ιδίως υπό αιμοκάθαρση. Η χρήση σκιαγραφικών χαμηλότερου κινδύνου (ομάδα II) έχει περιορίσει σημαντικά την εμφάνιση της νόσου. Τα τελευταία έτη, έχει αναδειχθεί το φαινόμενο της δοσοεξαρτώμενης εναπόθεσης γαδολινίου σε εγκεφαλικούς ιστούς, ακόμη και σε ασθενείς με φυσιολογική νεφρική λειτουργία και ακέραιο αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Παρά την απουσία έως σήμερα σαφών ενδείξεων νευροτοξικότητας, η κλινική σημασία του φαινομένου παραμένει υπό διερεύνηση. Τέλος, έχουν διατυπωθεί ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση των GBCAs σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες. Οι μελλοντικές εξελίξεις επικεντρώνονται στην ανάπτυξη σκιαγραφικών με υψηλότερη relaxivity και βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, με στόχο τη διεύρυνση των διαγνωστικών εφαρμογών της Μαγνητικής Τομογραφίας.","abstract_has_math":false,"creators":["Σεβδυνίδης Λεωνίδας","Sevdynidis Leonidas"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:26Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5400510"],"render_values":[{"text":"uoadl:5400510","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5400510","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σεβδυνίδης Λεωνίδας","Sevdynidis Leonidas"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5400510","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5400510"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Μαγνητική Τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μη επεμβατική απεικονιστική μέθοδο υψηλής διαγνωστικής ακρίβειας, η οποία παρέχει τρισδιάστατες, υψηλής ανάλυσης ανατομικές εικόνες. Η λειτουργία της βασίζεται στην αλληλεπίδραση των πρωτονίων του υδρογόνου με ισχυρό μαγνητικό πεδίο και ραδιοσυχνότητες, επιτρέποντας την ανίχνευση μεταβολών στους χρόνους χαλάρωσης των ιστών. Παρά τη δυνατότητα εγγενούς αντίθεσης μεταξύ διαφορετικών ιστών, η χρήση παραμαγνητικών σκιαγραφικών ουσιών ενισχύει σημαντικά την απεικονιστική ευκρίνεια, μέσω τροποποίησης κυρίως του χρόνου χαλάρωσης Τ1. Μεταξύ αυτών, τα σύμπλοκα γαδολινίου (Gadolinium-Based Contrast Agents, GBCAs) αποτελούν τα πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενα, λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητάς τους στην αύξηση της παραμαγνητικής απόκρισης (relaxivity). Δεδομένης της τοξικότητας του ελεύθερου ιόντος Gd³⁺, αυτό χηλοποιείται με οργανικούς παράγοντες, σχηματίζοντας γραμμικά ή μακροκυκλικά σύμπλοκα. Τα μακροκυκλικά σκιαγραφικά παρουσιάζουν αυξημένη θερμοδυναμική και κινητική σταθερότητα και έχουν συσχετιστεί με βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, ιδιαίτερα σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των GBCAs είναι γενικά σπάνιες, με τις σοβαρές υπερευαισθησίες να εμφανίζονται σε χαμηλά ποσοστά. Η σημαντικότερη επιπλοκή που έχει τεκμηριωθεί είναι η νεφρογενής συστηματική ίνωση (Nephrogenic Systemic Fibrosis, NSF), η οποία σχετίζεται με την αποδέσμευση ελεύθερου γαδολινίου σε ασθενείς με προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσο, ιδίως υπό αιμοκάθαρση. Η χρήση σκιαγραφικών χαμηλότερου κινδύνου (ομάδα II) έχει περιορίσει σημαντικά την εμφάνιση της νόσου. Τα τελευταία έτη, έχει αναδειχθεί το φαινόμενο της δοσοεξαρτώμενης εναπόθεσης γαδολινίου σε εγκεφαλικούς ιστούς, ακόμη και σε ασθενείς με φυσιολογική νεφρική λειτουργία και ακέραιο αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Παρά την απουσία έως σήμερα σαφών ενδείξεων νευροτοξικότητας, η κλινική σημασία του φαινομένου παραμένει υπό διερεύνηση. Τέλος, έχουν διατυπωθεί ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση των GBCAs σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες. Οι μελλοντικές εξελίξεις επικεντρώνονται στην ανάπτυξη σκιαγραφικών με υψηλότερη relaxivity και βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, με στόχο τη διεύρυνση των διαγνωστικών εφαρμογών της Μαγνητικής Τομογραφίας.","Magnetic Resonance Imaging (MRI) is a non-invasive imaging modality that provides high-resolution, three-dimensional anatomical images. Its underlying principle is based on the interaction of hydrogen protons with a strong magnetic field and radiofrequency pulses, enabling the detection of variations in tissue-specific relaxation times. Although MRI inherently offers soft-tissue contrast, the administration of paramagnetic contrast agents significantly enhances image differentiation by altering primarily T1 relaxation times. Among these agents, gadolinium-based contrast agents (GBCAs) are the most widely used due to their high paramagnetic efficiency, commonly expressed as relaxivity. Because free gadolinium ions (Gd³⁺) are inherently toxic, they are administered in chelated forms with organic ligands, resulting in either linear or macrocyclic complexes. Macrocyclic GBCAs demonstrate greater thermodynamic and kinetic stability and are associated with improved safety profiles, particularly in patients with impaired renal function. Adverse reactions to GBCAs are generally uncommon, with severe hypersensitivity reactions occurring rarely. The most significant complication associated with their use is nephrogenic systemic fibrosis (NSF), a condition linked to the release of free gadolinium ions in patients with advanced chronic kidney disease, especially those undergoing hemodialysis. The adoption of lower-risk agents (group II GBCAs) has substantially reduced the incidence of this condition. More recently, attention has been drawn to the dose-dependent retention of gadolinium in brain tissues, including neuronal and interstitial compartments, even in patients with normal renal function and an intact blood–brain barrier. Although no definitive evidence of neurotoxicity has been established to date, the clinical implications of this phenomenon remain under investigation. Current guidelines provide specific recommendations for the use of GBCAs in vulnerable populations, including pregnant and breastfeeding women. Future developments are focused on the design of contrast agents with higher relaxivity and improved safety profiles, aiming to further expand the diagnostic capabilities of MRI."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η εξέλιξη των σκιαγραφικών μέσων που χρησιμοποιούνται στη μαγνητική τομογραφία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σεβδυνίδης Λεωνίδας","Sevdynidis Leonidas"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η Μαγνητική Τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μη επεμβατική απεικονιστική μέθοδο υψηλής διαγνωστικής ακρίβειας, η οποία παρέχει τρισδιάστατες, υψηλής ανάλυσης ανατομικές εικόνες. Η λειτουργία της βασίζεται στην αλληλεπίδραση των πρωτονίων του υδρογόνου με ισχυρό μαγνητικό πεδίο και ραδιοσυχνότητες, επιτρέποντας την ανίχνευση μεταβολών στους χρόνους χαλάρωσης των ιστών. Παρά τη δυνατότητα εγγενούς αντίθεσης μεταξύ διαφορετικών ιστών, η χρήση παραμαγνητικών σκιαγραφικών ουσιών ενισχύει σημαντικά την απεικονιστική ευκρίνεια, μέσω τροποποίησης κυρίως του χρόνου χαλάρωσης Τ1. Μεταξύ αυτών, τα σύμπλοκα γαδολινίου (Gadolinium-Based Contrast Agents, GBCAs) αποτελούν τα πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενα, λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητάς τους στην αύξηση της παραμαγνητικής απόκρισης (relaxivity). Δεδομένης της τοξικότητας του ελεύθερου ιόντος Gd³⁺, αυτό χηλοποιείται με οργανικούς παράγοντες, σχηματίζοντας γραμμικά ή μακροκυκλικά σύμπλοκα. Τα μακροκυκλικά σκιαγραφικά παρουσιάζουν αυξημένη θερμοδυναμική και κινητική σταθερότητα και έχουν συσχετιστεί με βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, ιδιαίτερα σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των GBCAs είναι γενικά σπάνιες, με τις σοβαρές υπερευαισθησίες να εμφανίζονται σε χαμηλά ποσοστά. Η σημαντικότερη επιπλοκή που έχει τεκμηριωθεί είναι η νεφρογενής συστηματική ίνωση (Nephrogenic Systemic Fibrosis, NSF), η οποία σχετίζεται με την αποδέσμευση ελεύθερου γαδολινίου σε ασθενείς με προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσο, ιδίως υπό αιμοκάθαρση. Η χρήση σκιαγραφικών χαμηλότερου κινδύνου (ομάδα II) έχει περιορίσει σημαντικά την εμφάνιση της νόσου. Τα τελευταία έτη, έχει αναδειχθεί το φαινόμενο της δοσοεξαρτώμενης εναπόθεσης γαδολινίου σε εγκεφαλικούς ιστούς, ακόμη και σε ασθενείς με φυσιολογική νεφρική λειτουργία και ακέραιο αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Παρά την απουσία έως σήμερα σαφών ενδείξεων νευροτοξικότητας, η κλινική σημασία του φαινομένου παραμένει υπό διερεύνηση. Τέλος, έχουν διατυπωθεί ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση των GBCAs σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες. Οι μελλοντικές εξελίξεις επικεντρώνονται στην ανάπτυξη σκιαγραφικών με υψηλότερη relaxivity και βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, με στόχο τη διεύρυνση των διαγνωστικών εφαρμογών της Μαγνητικής Τομογραφίας.","Magnetic Resonance Imaging (MRI) is a non-invasive imaging modality that provides high-resolution, three-dimensional anatomical images. Its underlying principle is based on the interaction of hydrogen protons with a strong magnetic field and radiofrequency pulses, enabling the detection of variations in tissue-specific relaxation times. Although MRI inherently offers soft-tissue contrast, the administration of paramagnetic contrast agents significantly enhances image differentiation by altering primarily T1 relaxation times. Among these agents, gadolinium-based contrast agents (GBCAs) are the most widely used due to their high paramagnetic efficiency, commonly expressed as relaxivity. Because free gadolinium ions (Gd³⁺) are inherently toxic, they are administered in chelated forms with organic ligands, resulting in either linear or macrocyclic complexes. Macrocyclic GBCAs demonstrate greater thermodynamic and kinetic stability and are associated with improved safety profiles, particularly in patients with impaired renal function. Adverse reactions to GBCAs are generally uncommon, with severe hypersensitivity reactions occurring rarely. The most significant complication associated with their use is nephrogenic systemic fibrosis (NSF), a condition linked to the release of free gadolinium ions in patients with advanced chronic kidney disease, especially those undergoing hemodialysis. The adoption of lower-risk agents (group II GBCAs) has substantially reduced the incidence of this condition. More recently, attention has been drawn to the dose-dependent retention of gadolinium in brain tissues, including neuronal and interstitial compartments, even in patients with normal renal function and an intact blood–brain barrier. Although no definitive evidence of neurotoxicity has been established to date, the clinical implications of this phenomenon remain under investigation. Current guidelines provide specific recommendations for the use of GBCAs in vulnerable populations, including pregnant and breastfeeding women. Future developments are focused on the design of contrast agents with higher relaxivity and improved safety profiles, aiming to further expand the diagnostic capabilities of MRI."],"dc:identifier":["uoadl:5400510","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5400510"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η εξέλιξη των σκιαγραφικών μέσων που χρησιμοποιούνται στη μαγνητική τομογραφία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:26Z"}