{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5375270"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5375270","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρολος των κάνναβινοειδων στο χρόνιο καρκινικό και μη καρκινικό πόνο","abstract":"Σκοπός: Ο χρόνιος πόνος αποτελεί σημαντικό κλινικό και κοινωνικό πρόβλημα, με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρά τη χρήση καθιερωμένων αναλγητικών θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων των οπιοειδών, πολλοί ασθενείς εμφανίζουν ανεπαρκή ανακούφιση ή μη αποδεκτές ανεπιθύμητες ενέργειες. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της ασφάλειας και της δυνητικής οπιοειδο-εξοικονομητικής δράσης των κανναβινοειδών στη διαχείριση του χρόνιου καρκινικού και μη καρκινικού πόνου σε ενήλικες. Υλικό και Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA 2020. Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση της βιβλιογραφίας και συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες και μελέτες παρατήρησης που αξιολόγησαν φυτικά ή συνθετικά κανναβινοειδή σε ενήλικες με χρόνιο πόνο. Τα πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία αφορούσαν τη μείωση της έντασης του πόνου, ενώ τα δευτερεύοντα περιλάμβαναν την ποιότητα ζωής, τη λειτουργικότητα, τον ύπνο, το άγχος, τη διάθεση, τη χρήση οπιοειδών και την ασφάλεια. Αποτελέσματα: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 60 πρωτογενείς μελέτες. Στον χρόνιο μη καρκινικό πόνο, ιδιαίτερα σε νευροπαθητικό πόνο, ινομυαλγία και διαβητική περιφερική νευροπάθεια, τα κανναβινοειδή εμφάνισαν μέτρια έως κλινικά σημαντική ανακούφιση του πόνου σε επιλεγμένους πληθυσμούς, καθώς και βελτιώσεις στον ύπνο, στο άγχος και στην ποιότητα ζωής. Διαπιστώθηκε ύπαρξη θεραπευτικού παραθύρου με ανεστραμμένη σχέση δόσης–απόκρισης. Αντίθετα, στον καρκινικό πόνο, η αναλγητική αποτελεσματικότητα ήταν περιορισμένη, με πιο σταθερές επιδράσεις σε δευτερογενείς δείκτες ποιότητας ζωής. Τα δεδομένα σχετικά με πιθανή μείωση της χρήσης οπιοειδών ήταν ετερογενή. Συμπεράσματα: Τα κανναβινοειδή ενδέχεται να αποτελούν χρήσιμη συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή σε επιλεγμένους ασθενείς με χρόνιο πόνο, κυρίως σε μη καρκινικές νευροπαθητικές καταστάσεις, χωρίς να συνιστούν θεραπείες πρώτης γραμμής. Απαιτούνται περαιτέρω υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες για τον σαφή καθορισμό των ενδείξεων, της δοσολογίας και της μακροχρόνιας ασφάλειας.","abstract_html":"Σκοπός: Ο χρόνιος πόνος αποτελεί σημαντικό κλινικό και κοινωνικό πρόβλημα, με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρά τη χρήση καθιερωμένων αναλγητικών θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων των οπιοειδών, πολλοί ασθενείς εμφανίζουν ανεπαρκή ανακούφιση ή μη αποδεκτές ανεπιθύμητες ενέργειες. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της ασφάλειας και της δυνητικής οπιοειδο-εξοικονομητικής δράσης των κανναβινοειδών στη διαχείριση του χρόνιου καρκινικού και μη καρκινικού πόνου σε ενήλικες. Υλικό και Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA 2020. Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση της βιβλιογραφίας και συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες και μελέτες παρατήρησης που αξιολόγησαν φυτικά ή συνθετικά κανναβινοειδή σε ενήλικες με χρόνιο πόνο. Τα πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία αφορούσαν τη μείωση της έντασης του πόνου, ενώ τα δευτερεύοντα περιλάμβαναν την ποιότητα ζωής, τη λειτουργικότητα, τον ύπνο, το άγχος, τη διάθεση, τη χρήση οπιοειδών και την ασφάλεια. Αποτελέσματα: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 60 πρωτογενείς μελέτες. Στον χρόνιο μη καρκινικό πόνο, ιδιαίτερα σε νευροπαθητικό πόνο, ινομυαλγία και διαβητική περιφερική νευροπάθεια, τα κανναβινοειδή εμφάνισαν μέτρια έως κλινικά σημαντική ανακούφιση του πόνου σε επιλεγμένους πληθυσμούς, καθώς και βελτιώσεις στον ύπνο, στο άγχος και στην ποιότητα ζωής. Διαπιστώθηκε ύπαρξη θεραπευτικού παραθύρου με ανεστραμμένη σχέση δόσης–απόκρισης. Αντίθετα, στον καρκινικό πόνο, η αναλγητική αποτελεσματικότητα ήταν περιορισμένη, με πιο σταθερές επιδράσεις σε δευτερογενείς δείκτες ποιότητας ζωής. Τα δεδομένα σχετικά με πιθανή μείωση της χρήσης οπιοειδών ήταν ετερογενή. Συμπεράσματα: Τα κανναβινοειδή ενδέχεται να αποτελούν χρήσιμη συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή σε επιλεγμένους ασθενείς με χρόνιο πόνο, κυρίως σε μη καρκινικές νευροπαθητικές καταστάσεις, χωρίς να συνιστούν θεραπείες πρώτης γραμμής. Απαιτούνται περαιτέρω υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες για τον σαφή καθορισμό των ενδείξεων, της δοσολογίας και της μακροχρόνιας ασφάλειας.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουτουλάκη Εμμανουέλα","Koutoulaki Emmanouela"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:23Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5375270"],"render_values":[{"text":"uoadl:5375270","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5375270","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουτουλάκη Εμμανουέλα","Koutoulaki Emmanouela"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5375270","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5375270"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός: Ο χρόνιος πόνος αποτελεί σημαντικό κλινικό και κοινωνικό πρόβλημα, με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρά τη χρήση καθιερωμένων αναλγητικών θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων των οπιοειδών, πολλοί ασθενείς εμφανίζουν ανεπαρκή ανακούφιση ή μη αποδεκτές ανεπιθύμητες ενέργειες. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της ασφάλειας και της δυνητικής οπιοειδο-εξοικονομητικής δράσης των κανναβινοειδών στη διαχείριση του χρόνιου καρκινικού και μη καρκινικού πόνου σε ενήλικες. Υλικό και Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA 2020. Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση της βιβλιογραφίας και συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες και μελέτες παρατήρησης που αξιολόγησαν φυτικά ή συνθετικά κανναβινοειδή σε ενήλικες με χρόνιο πόνο. Τα πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία αφορούσαν τη μείωση της έντασης του πόνου, ενώ τα δευτερεύοντα περιλάμβαναν την ποιότητα ζωής, τη λειτουργικότητα, τον ύπνο, το άγχος, τη διάθεση, τη χρήση οπιοειδών και την ασφάλεια. Αποτελέσματα: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 60 πρωτογενείς μελέτες. Στον χρόνιο μη καρκινικό πόνο, ιδιαίτερα σε νευροπαθητικό πόνο, ινομυαλγία και διαβητική περιφερική νευροπάθεια, τα κανναβινοειδή εμφάνισαν μέτρια έως κλινικά σημαντική ανακούφιση του πόνου σε επιλεγμένους πληθυσμούς, καθώς και βελτιώσεις στον ύπνο, στο άγχος και στην ποιότητα ζωής. Διαπιστώθηκε ύπαρξη θεραπευτικού παραθύρου με ανεστραμμένη σχέση δόσης–απόκρισης. Αντίθετα, στον καρκινικό πόνο, η αναλγητική αποτελεσματικότητα ήταν περιορισμένη, με πιο σταθερές επιδράσεις σε δευτερογενείς δείκτες ποιότητας ζωής. Τα δεδομένα σχετικά με πιθανή μείωση της χρήσης οπιοειδών ήταν ετερογενή. Συμπεράσματα: Τα κανναβινοειδή ενδέχεται να αποτελούν χρήσιμη συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή σε επιλεγμένους ασθενείς με χρόνιο πόνο, κυρίως σε μη καρκινικές νευροπαθητικές καταστάσεις, χωρίς να συνιστούν θεραπείες πρώτης γραμμής. Απαιτούνται περαιτέρω υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες για τον σαφή καθορισμό των ενδείξεων, της δοσολογίας και της μακροχρόνιας ασφάλειας.","Background: Chronic pain represents a major global health burden, affecting both patients with cancer-related and non-cancer pain conditions. Despite advances in pharmacological therapies, many patients experience inadequate pain control or intolerable adverse effects, particularly with long-term opioid use. Cannabinoids have emerged as potential alternative or adjunctive analgesic agents, but their clinical role remains controversial. Objective: To systematically review and synthesize the available evidence regarding the efficacy, safety, and opioid-sparing potential of cannabinoids in the management of chronic cancer and non-cancer pain in adults. Methods: A systematic literature review was conducted according to PRISMA 2020 guidelines. Randomized controlled trials and observational studies evaluating plant-derived or synthetic cannabinoids in adult patients with chronic pain were included. Primary outcomes focused on pain relief, while secondary outcomes included opioid use, quality of life, functional status, psychological outcomes, and safety. Results: Sixty primary studies were included. In non-cancer chronic pain, particularly neuropathic pain, fibromyalgia, and diabetic peripheral neuropathy, cannabinoids demonstrated modest to clinically meaningful pain reduction in selected populations, along with improvements in sleep, anxiety, and quality of life. Evidence suggests a dose-dependent therapeutic window with an inverted U-shaped dose–response relationship. In cancer-related pain, cannabinoids showed limited analgesic efficacy, with more consistent effects on secondary quality-of-life outcomes. Evidence for opioid-sparing effects was heterogeneous and inconclusive. Conclusions: Cannabinoids may serve as adjunctive therapies in selected patients with chronic pain, particularly non-cancer neuropathic conditions, but should not be considered first-line treatments. Further high-quality randomized trials are needed to clarify optimal formulations, dosing strategies, patient selection, and long-term safety."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρολος των κάνναβινοειδων στο χρόνιο καρκινικό και μη καρκινικό πόνο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουτουλάκη Εμμανουέλα","Koutoulaki Emmanouela"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Σκοπός: Ο χρόνιος πόνος αποτελεί σημαντικό κλινικό και κοινωνικό πρόβλημα, με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρά τη χρήση καθιερωμένων αναλγητικών θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων των οπιοειδών, πολλοί ασθενείς εμφανίζουν ανεπαρκή ανακούφιση ή μη αποδεκτές ανεπιθύμητες ενέργειες. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της ασφάλειας και της δυνητικής οπιοειδο-εξοικονομητικής δράσης των κανναβινοειδών στη διαχείριση του χρόνιου καρκινικού και μη καρκινικού πόνου σε ενήλικες. Υλικό και Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA 2020. Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση της βιβλιογραφίας και συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες και μελέτες παρατήρησης που αξιολόγησαν φυτικά ή συνθετικά κανναβινοειδή σε ενήλικες με χρόνιο πόνο. Τα πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία αφορούσαν τη μείωση της έντασης του πόνου, ενώ τα δευτερεύοντα περιλάμβαναν την ποιότητα ζωής, τη λειτουργικότητα, τον ύπνο, το άγχος, τη διάθεση, τη χρήση οπιοειδών και την ασφάλεια. Αποτελέσματα: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 60 πρωτογενείς μελέτες. Στον χρόνιο μη καρκινικό πόνο, ιδιαίτερα σε νευροπαθητικό πόνο, ινομυαλγία και διαβητική περιφερική νευροπάθεια, τα κανναβινοειδή εμφάνισαν μέτρια έως κλινικά σημαντική ανακούφιση του πόνου σε επιλεγμένους πληθυσμούς, καθώς και βελτιώσεις στον ύπνο, στο άγχος και στην ποιότητα ζωής. Διαπιστώθηκε ύπαρξη θεραπευτικού παραθύρου με ανεστραμμένη σχέση δόσης–απόκρισης. Αντίθετα, στον καρκινικό πόνο, η αναλγητική αποτελεσματικότητα ήταν περιορισμένη, με πιο σταθερές επιδράσεις σε δευτερογενείς δείκτες ποιότητας ζωής. Τα δεδομένα σχετικά με πιθανή μείωση της χρήσης οπιοειδών ήταν ετερογενή. Συμπεράσματα: Τα κανναβινοειδή ενδέχεται να αποτελούν χρήσιμη συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή σε επιλεγμένους ασθενείς με χρόνιο πόνο, κυρίως σε μη καρκινικές νευροπαθητικές καταστάσεις, χωρίς να συνιστούν θεραπείες πρώτης γραμμής. Απαιτούνται περαιτέρω υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες για τον σαφή καθορισμό των ενδείξεων, της δοσολογίας και της μακροχρόνιας ασφάλειας.","Background: Chronic pain represents a major global health burden, affecting both patients with cancer-related and non-cancer pain conditions. Despite advances in pharmacological therapies, many patients experience inadequate pain control or intolerable adverse effects, particularly with long-term opioid use. Cannabinoids have emerged as potential alternative or adjunctive analgesic agents, but their clinical role remains controversial. Objective: To systematically review and synthesize the available evidence regarding the efficacy, safety, and opioid-sparing potential of cannabinoids in the management of chronic cancer and non-cancer pain in adults. Methods: A systematic literature review was conducted according to PRISMA 2020 guidelines. Randomized controlled trials and observational studies evaluating plant-derived or synthetic cannabinoids in adult patients with chronic pain were included. Primary outcomes focused on pain relief, while secondary outcomes included opioid use, quality of life, functional status, psychological outcomes, and safety. Results: Sixty primary studies were included. In non-cancer chronic pain, particularly neuropathic pain, fibromyalgia, and diabetic peripheral neuropathy, cannabinoids demonstrated modest to clinically meaningful pain reduction in selected populations, along with improvements in sleep, anxiety, and quality of life. Evidence suggests a dose-dependent therapeutic window with an inverted U-shaped dose–response relationship. In cancer-related pain, cannabinoids showed limited analgesic efficacy, with more consistent effects on secondary quality-of-life outcomes. Evidence for opioid-sparing effects was heterogeneous and inconclusive. Conclusions: Cannabinoids may serve as adjunctive therapies in selected patients with chronic pain, particularly non-cancer neuropathic conditions, but should not be considered first-line treatments. Further high-quality randomized trials are needed to clarify optimal formulations, dosing strategies, patient selection, and long-term safety."],"dc:identifier":["uoadl:5375270","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5375270"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο ρολος των κάνναβινοειδων στο χρόνιο καρκινικό και μη καρκινικό πόνο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:23Z"}