{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374596"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374596","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Multi-omics mapping of the stress load on cell-specific glucocorticoid-dependent cascades in Tau brain pathology","abstract":"Το χρόνιο ψυχολογικό στρες και τα υψηλά επίπεδα γλυκοκορτικοειδών (GC) αποτελούν εκλυτικούς παράγοντες της εγκεφαλικής παθολογίας στη νόσο του Αλτσχάιμερ, ωστόσο οι μοριακοί μηχανισμοί που διαμεσολαβούν σε αυτή την επίδραση του στρες/GC σε διαφορετικούς πληθυσμούς εγκεφαλικών κυττάρων παραμένουν ασαφείς. Χρησιμοποιώντας την υπό συνθήκες απαλοιφή των υποδοχέων γλυκοκορτικοειδών (GR) στους νευρώνες του πρόσθιου εγκεφάλου (neuroGRKO) και στα μικρογλοιακά κύτταρα (microGRKO) διαγονιδιακών ποντικών P301L-Tau υπό συνθήκες χρόνιου στρες, πραγματοποιήσαμε ποσοτική πρωτεωμική ανάλυση χωρίς σήμανση στον ιππόκαμπο και αλληλούχιση RNA (RNA-sequencing) στον προμετωπιαίο φλοιό. Στα ζώα με άθικτους υποδοχείς GR, το χρόνιο στρες οδήγησε σε καταστολή της συναπτικής διαβίβασης και των μονοπατιών νευρωνικής ομοιόστασης, μια επίδραση που απουσίαζε στα neuroGRKO ζώα, όπου το στρες αντίθετα ενεργοποίησε ένα νευροπροστατευτικό προφίλ σηματοδότησης του Υποδοχέα του Αυξητικού Παράγοντα που Προέρχεται από Αιμοπετάλια (PDGFR). Στα microGRKO ζώα, το χρόνιο στρες προκάλεσε την κατάρρευση του μιτοχονδριακού ενεργειακού μεταβολισμού σε όλα τα αναπνευστικά σύμπλοκα, αναστρέφοντας την αυξημένη βασική βιοενεργειακή τους κατάσταση, ενώ τα δομικά μονοπάτια των συνάψεων αυξήθηκαν παραδόξως, γεγονός που συνάδει με την αποτυχία του μικρογλοιακού συναπτικού κλαδέματος. Κοινές διαταραχές στην οξειδωτική προστασία και στη GABAεργική σηματοδότηση εντοπίστηκαν επίσης σε όλους τους γονότυπους και τις περιοχές του εγκεφάλου. Αυτά τα ευρήματα τεκμηριώνουν ότι οι υποδοχείς GR στους νευρώνες και στα μικρογλοιακά κύτταρα καθοδηγούν αποκλίνουσες, κυτταροειδικές μοριακές αποκρίσεις στο χρόνιο στρες, με τους νευρωνικούς GR να πυροδοτούν τη συναπτική καταστολή η οποία επιδεινώνει την προκαλούμενη από την πρωτεΐνη Tau προσυναπτική δυσλειτουργία, και τους μικρογλοιακούς GR να προστατεύουν τον ενεργειακό μεταβολισμό του εγκεφάλου και τη νευροάνοση ομοιόσταση, με προεκτάσεις για θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν σε συγκεκριμένους κυτταρικούς τύπους όσον αφορά τη νευροεκφύλιση Tau που καθοδηγείται από το στρες. Συμπερασματικά, η κατανόηση αυτών των αποκλινουσών κυτταρικών αποκρίσεων προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό νέων, στοχευμένων φαρμακολογικών παρεμβάσεων.","abstract_html":"Το χρόνιο ψυχολογικό στρες και τα υψηλά επίπεδα γλυκοκορτικοειδών (GC) αποτελούν εκλυτικούς παράγοντες της εγκεφαλικής παθολογίας στη νόσο του Αλτσχάιμερ, ωστόσο οι μοριακοί μηχανισμοί που διαμεσολαβούν σε αυτή την επίδραση του στρες/GC σε διαφορετικούς πληθυσμούς εγκεφαλικών κυττάρων παραμένουν ασαφείς. Χρησιμοποιώντας την υπό συνθήκες απαλοιφή των υποδοχέων γλυκοκορτικοειδών (GR) στους νευρώνες του πρόσθιου εγκεφάλου (neuroGRKO) και στα μικρογλοιακά κύτταρα (microGRKO) διαγονιδιακών ποντικών P301L-Tau υπό συνθήκες χρόνιου στρες, πραγματοποιήσαμε ποσοτική πρωτεωμική ανάλυση χωρίς σήμανση στον ιππόκαμπο και αλληλούχιση RNA (RNA-sequencing) στον προμετωπιαίο φλοιό. Στα ζώα με άθικτους υποδοχείς GR, το χρόνιο στρες οδήγησε σε καταστολή της συναπτικής διαβίβασης και των μονοπατιών νευρωνικής ομοιόστασης, μια επίδραση που απουσίαζε στα neuroGRKO ζώα, όπου το στρες αντίθετα ενεργοποίησε ένα νευροπροστατευτικό προφίλ σηματοδότησης του Υποδοχέα του Αυξητικού Παράγοντα που Προέρχεται από Αιμοπετάλια (PDGFR). Στα microGRKO ζώα, το χρόνιο στρες προκάλεσε την κατάρρευση του μιτοχονδριακού ενεργειακού μεταβολισμού σε όλα τα αναπνευστικά σύμπλοκα, αναστρέφοντας την αυξημένη βασική βιοενεργειακή τους κατάσταση, ενώ τα δομικά μονοπάτια των συνάψεων αυξήθηκαν παραδόξως, γεγονός που συνάδει με την αποτυχία του μικρογλοιακού συναπτικού κλαδέματος. Κοινές διαταραχές στην οξειδωτική προστασία και στη GABAεργική σηματοδότηση εντοπίστηκαν επίσης σε όλους τους γονότυπους και τις περιοχές του εγκεφάλου. Αυτά τα ευρήματα τεκμηριώνουν ότι οι υποδοχείς GR στους νευρώνες και στα μικρογλοιακά κύτταρα καθοδηγούν αποκλίνουσες, κυτταροειδικές μοριακές αποκρίσεις στο χρόνιο στρες, με τους νευρωνικούς GR να πυροδοτούν τη συναπτική καταστολή η οποία επιδεινώνει την προκαλούμενη από την πρωτεΐνη Tau προσυναπτική δυσλειτουργία, και τους μικρογλοιακούς GR να προστατεύουν τον ενεργειακό μεταβολισμό του εγκεφάλου και τη νευροάνοση ομοιόσταση, με προεκτάσεις για θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν σε συγκεκριμένους κυτταρικούς τύπους όσον αφορά τη νευροεκφύλιση Tau που καθοδηγείται από το στρες. Συμπερασματικά, η κατανόηση αυτών των αποκλινουσών κυτταρικών αποκρίσεων προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό νέων, στοχευμένων φαρμακολογικών παρεμβάσεων.","abstract_has_math":false,"creators":["ΔΑΜΙΑΝΙΔΗΣ ΣΥΜΕΩΝ","DAMIANIDIS SYMEON"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:19Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5374596"],"render_values":[{"text":"uoadl:5374596","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374596","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΔΑΜΙΑΝΙΔΗΣ ΣΥΜΕΩΝ","DAMIANIDIS SYMEON"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5374596","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374596"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το χρόνιο ψυχολογικό στρες και τα υψηλά επίπεδα γλυκοκορτικοειδών (GC) αποτελούν εκλυτικούς παράγοντες της εγκεφαλικής παθολογίας στη νόσο του Αλτσχάιμερ, ωστόσο οι μοριακοί μηχανισμοί που διαμεσολαβούν σε αυτή την επίδραση του στρες/GC σε διαφορετικούς πληθυσμούς εγκεφαλικών κυττάρων παραμένουν ασαφείς. Χρησιμοποιώντας την υπό συνθήκες απαλοιφή των υποδοχέων γλυκοκορτικοειδών (GR) στους νευρώνες του πρόσθιου εγκεφάλου (neuroGRKO) και στα μικρογλοιακά κύτταρα (microGRKO) διαγονιδιακών ποντικών P301L-Tau υπό συνθήκες χρόνιου στρες, πραγματοποιήσαμε ποσοτική πρωτεωμική ανάλυση χωρίς σήμανση στον ιππόκαμπο και αλληλούχιση RNA (RNA-sequencing) στον προμετωπιαίο φλοιό. Στα ζώα με άθικτους υποδοχείς GR, το χρόνιο στρες οδήγησε σε καταστολή της συναπτικής διαβίβασης και των μονοπατιών νευρωνικής ομοιόστασης, μια επίδραση που απουσίαζε στα neuroGRKO ζώα, όπου το στρες αντίθετα ενεργοποίησε ένα νευροπροστατευτικό προφίλ σηματοδότησης του Υποδοχέα του Αυξητικού Παράγοντα που Προέρχεται από Αιμοπετάλια (PDGFR). Στα microGRKO ζώα, το χρόνιο στρες προκάλεσε την κατάρρευση του μιτοχονδριακού ενεργειακού μεταβολισμού σε όλα τα αναπνευστικά σύμπλοκα, αναστρέφοντας την αυξημένη βασική βιοενεργειακή τους κατάσταση, ενώ τα δομικά μονοπάτια των συνάψεων αυξήθηκαν παραδόξως, γεγονός που συνάδει με την αποτυχία του μικρογλοιακού συναπτικού κλαδέματος. Κοινές διαταραχές στην οξειδωτική προστασία και στη GABAεργική σηματοδότηση εντοπίστηκαν επίσης σε όλους τους γονότυπους και τις περιοχές του εγκεφάλου. Αυτά τα ευρήματα τεκμηριώνουν ότι οι υποδοχείς GR στους νευρώνες και στα μικρογλοιακά κύτταρα καθοδηγούν αποκλίνουσες, κυτταροειδικές μοριακές αποκρίσεις στο χρόνιο στρες, με τους νευρωνικούς GR να πυροδοτούν τη συναπτική καταστολή η οποία επιδεινώνει την προκαλούμενη από την πρωτεΐνη Tau προσυναπτική δυσλειτουργία, και τους μικρογλοιακούς GR να προστατεύουν τον ενεργειακό μεταβολισμό του εγκεφάλου και τη νευροάνοση ομοιόσταση, με προεκτάσεις για θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν σε συγκεκριμένους κυτταρικούς τύπους όσον αφορά τη νευροεκφύλιση Tau που καθοδηγείται από το στρες. Συμπερασματικά, η κατανόηση αυτών των αποκλινουσών κυτταρικών αποκρίσεων προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό νέων, στοχευμένων φαρμακολογικών παρεμβάσεων.","Chronic psychological stress and high levels of glucocorticoids (GC) are precipitating factors of Alzheimer's disease brain pathology, yet the molecular mechanisms that mediate this stress/GC effect in different brain cell populations remain unclear. Using conditional deletion of GC receptors (GR) in forebrain neurons (neuroGR KO ) and microglia (microGR KO ) of P301L-Tau transgenic mice under chronic stress, we performed hippocampal label-free quantitative proteomics and prefrontal cortex RNA-sequencing. In GR-intact animals, chronic stress drove suppression of synaptic transmission and neuronal homeostasis pathways, an effect absent in neuroGR KO animals where stress instead engaged a neuroprotective Platelet Derived Growth Factor Receptor (PDGFR) signaling profile. In microGR KO animals, chronic stress caused a collapse of mitochondrial energy metabolism across all respiratory complexes, inverting their elevated baseline bioenergetic state, while synaptic structural pathways paradoxically increased, consistent with failure of microglial synaptic pruning. Shared impairments in oxidative protection and GABAergic signaling were also identified across genotypes and brain regions. These findings establish that neuronal and microglial GR drive divergent, cell specific molecular responses to chronic stress, with neuronal GR initiating synaptic suppression that compounds Tau-mediated presynaptic dysfunction, and microglial GR protecting brain energy metabolism and neuroimmune homeostasis with implications for cell type targeted therapeutic strategies in stress driven Tau neurodegeneration."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Multi-omics mapping of the stress load on cell-specific glucocorticoid-dependent cascades in Tau brain pathology"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΔΑΜΙΑΝΙΔΗΣ ΣΥΜΕΩΝ","DAMIANIDIS SYMEON"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Το χρόνιο ψυχολογικό στρες και τα υψηλά επίπεδα γλυκοκορτικοειδών (GC) αποτελούν εκλυτικούς παράγοντες της εγκεφαλικής παθολογίας στη νόσο του Αλτσχάιμερ, ωστόσο οι μοριακοί μηχανισμοί που διαμεσολαβούν σε αυτή την επίδραση του στρες/GC σε διαφορετικούς πληθυσμούς εγκεφαλικών κυττάρων παραμένουν ασαφείς. Χρησιμοποιώντας την υπό συνθήκες απαλοιφή των υποδοχέων γλυκοκορτικοειδών (GR) στους νευρώνες του πρόσθιου εγκεφάλου (neuroGRKO) και στα μικρογλοιακά κύτταρα (microGRKO) διαγονιδιακών ποντικών P301L-Tau υπό συνθήκες χρόνιου στρες, πραγματοποιήσαμε ποσοτική πρωτεωμική ανάλυση χωρίς σήμανση στον ιππόκαμπο και αλληλούχιση RNA (RNA-sequencing) στον προμετωπιαίο φλοιό. Στα ζώα με άθικτους υποδοχείς GR, το χρόνιο στρες οδήγησε σε καταστολή της συναπτικής διαβίβασης και των μονοπατιών νευρωνικής ομοιόστασης, μια επίδραση που απουσίαζε στα neuroGRKO ζώα, όπου το στρες αντίθετα ενεργοποίησε ένα νευροπροστατευτικό προφίλ σηματοδότησης του Υποδοχέα του Αυξητικού Παράγοντα που Προέρχεται από Αιμοπετάλια (PDGFR). Στα microGRKO ζώα, το χρόνιο στρες προκάλεσε την κατάρρευση του μιτοχονδριακού ενεργειακού μεταβολισμού σε όλα τα αναπνευστικά σύμπλοκα, αναστρέφοντας την αυξημένη βασική βιοενεργειακή τους κατάσταση, ενώ τα δομικά μονοπάτια των συνάψεων αυξήθηκαν παραδόξως, γεγονός που συνάδει με την αποτυχία του μικρογλοιακού συναπτικού κλαδέματος. Κοινές διαταραχές στην οξειδωτική προστασία και στη GABAεργική σηματοδότηση εντοπίστηκαν επίσης σε όλους τους γονότυπους και τις περιοχές του εγκεφάλου. Αυτά τα ευρήματα τεκμηριώνουν ότι οι υποδοχείς GR στους νευρώνες και στα μικρογλοιακά κύτταρα καθοδηγούν αποκλίνουσες, κυτταροειδικές μοριακές αποκρίσεις στο χρόνιο στρες, με τους νευρωνικούς GR να πυροδοτούν τη συναπτική καταστολή η οποία επιδεινώνει την προκαλούμενη από την πρωτεΐνη Tau προσυναπτική δυσλειτουργία, και τους μικρογλοιακούς GR να προστατεύουν τον ενεργειακό μεταβολισμό του εγκεφάλου και τη νευροάνοση ομοιόσταση, με προεκτάσεις για θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν σε συγκεκριμένους κυτταρικούς τύπους όσον αφορά τη νευροεκφύλιση Tau που καθοδηγείται από το στρες. Συμπερασματικά, η κατανόηση αυτών των αποκλινουσών κυτταρικών αποκρίσεων προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό νέων, στοχευμένων φαρμακολογικών παρεμβάσεων.","Chronic psychological stress and high levels of glucocorticoids (GC) are precipitating factors of Alzheimer's disease brain pathology, yet the molecular mechanisms that mediate this stress/GC effect in different brain cell populations remain unclear. Using conditional deletion of GC receptors (GR) in forebrain neurons (neuroGR KO ) and microglia (microGR KO ) of P301L-Tau transgenic mice under chronic stress, we performed hippocampal label-free quantitative proteomics and prefrontal cortex RNA-sequencing. In GR-intact animals, chronic stress drove suppression of synaptic transmission and neuronal homeostasis pathways, an effect absent in neuroGR KO animals where stress instead engaged a neuroprotective Platelet Derived Growth Factor Receptor (PDGFR) signaling profile. In microGR KO animals, chronic stress caused a collapse of mitochondrial energy metabolism across all respiratory complexes, inverting their elevated baseline bioenergetic state, while synaptic structural pathways paradoxically increased, consistent with failure of microglial synaptic pruning. Shared impairments in oxidative protection and GABAergic signaling were also identified across genotypes and brain regions. These findings establish that neuronal and microglial GR drive divergent, cell specific molecular responses to chronic stress, with neuronal GR initiating synaptic suppression that compounds Tau-mediated presynaptic dysfunction, and microglial GR protecting brain energy metabolism and neuroimmune homeostasis with implications for cell type targeted therapeutic strategies in stress driven Tau neurodegeneration."],"dc:identifier":["uoadl:5374596","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374596"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Multi-omics mapping of the stress load on cell-specific glucocorticoid-dependent cascades in Tau brain pathology"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:19Z"}