{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374346"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5374346","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Καταγραφή της στοματικής κατάστασης και των αναγκών οδοντιατρικής περίθαλψης σε φιλοξενούμενους που διαβιούν σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων","abstract":"Σκοπός Σκοπός της παρούσας συγχρονικής μελέτης ήταν η καταγραφή της στοματικής κατάστασης και των αναγκών οδοντιατρικής περίθαλψης των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΜΦΗ) στην Αττική και η συσχέτιση της στοματικής τους υγείας με την ηλικία, το φύλο και την Kλινική Kλίμακα Eυπάθειας (Clinical Frailty Scale-CFS). Μεθοδολογία Ο πληθυσμός-στόχος της μελέτης ήταν ηλικιωμένα άτομα τα οποία διαβιούσαν σε ΜΦΗ στην Περιφέρεια Αττικής. Η συνέντευξη και η κλινική εξέταση αποτέλεσαν τα ερευνητικά εργαλεία της μελέτης. Έγινε καταγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών και για τη μεν λήψη του ιατρικού ιστορικού χρησιμοποιήθηκε η κατηγοριοποίηση ICD-11 (Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Σχετικών Προβλημάτων Υγείας ICD-11), για τα δε λαμβανόμενα φάρμακα η κατηγοριοποίηση ATC (Anatomical Therapeutic Chemical ATC Classification System). Επίσης, υπολογίστηκαν ο Δείκτης Συννοσηρότητας του Charlson ρυθμισμένος κατά ηλικία (Age Adjusted Charlson Comorbidity Index-ACCI) και ο συνολικός αριθμός των λαμβανόμενων φαρμακευτικών ουσιών. Ελήφθη οδοντιατρικό ιστορικό με την καταγραφή του βαθμού ικανοποίησης από τη στοματική υγεία, τη συχνότητα εμφάνισης ξηροστομίας, καυσαλγίας στόματος και δυσγευσίας, των συνηθειών στοματικής υγιεινής και υγιεινής κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων, της τελευταίας οδοντιατρικής επίσκεψης, των αντιλαμβανόμενων προβλημάτων στο στόμα, της υποκειμενικής εκτίμησης και της απαίτησης για οδοντιατρική φροντίδα και των αντιλαμβανόμενων εμποδίων για την πραγματοποίησης αυτής. Η αξιολόγηση της σχετιζόμενης με τη στοματική υγεία ποιότητας ζωής πραγματοποιήθηκε μέσω του Γηριατρικού Δείκτη Αξιολόγησης Στοματικής Υγείας (Geriatric Oral Health Assessment Index-GOHAI) και η αξιολόγηση της ξηροστομίας έγινε μέσω του Δείκτη Ξηροστομίας (Χerostomia Inventory-XI). Κατά την κλινική εξέταση αξιολογήθηκε η ευπάθεια βάσει της κλίμακας CFS. Κατά την εξέταση του στόματος, υπολογίστηκε ο δείκτης DMFT και ο δείκτης τερηδόνας ρίζας (Root Caries Index-RCI), καθώς και το εκατοστιαίο ποσοστό των τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα επί του συνόλου των υπαρχόντων δοντιών. Επίσης, καταγράφηκαν ο αριθμός των φυσικών δοντιών, ο αριθμός των υπολειμματικών ριζών, ο αριθμός των δοντιών προς εξαγωγή, η παρουσία κινητών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, ο αριθμός των συγκλεισιακών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, καθώς και ο αριθμός των μεικτών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών, ακίνητων ή/και κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων. Για τον έλεγχο της κατάστασης του περιοδοντίου καταγράφηκε ο Δείκτης Περιοδοντικών Αναγκών στην Κοινότητα (Community Periodontal Index of Treatment Needs-CPIΤΝ) και ο βαθμός κινητικότητας των δοντιών καταγράφηκε σύμφωνα με την ταξινόμηση κατά Miller. Για την καταγραφή του επιπέδου στοματικής υγιεινής των ενοδόντων χρησιμοποιήθηκε ο Απλοποιημένος Δείκτης Στοματικής Υγιεινής (Simplified Oral Hygiene Index-OHI-S), ενώ για τον έλεγχο της ξηρότητας στόματος χρησιμοποιήθηκε ο Δείκτης Clinical Oral Dryness Score (CODS). Η κλινική εφαρμογή των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (ΚΠΑ) αξιολογήθηκε βάσει του τροποποιημένου δείκτη Kapur. Σχετικά με την υγιεινή των ΚΠΑ, καταγράφηκε η παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας της ΚΠΑ. Ακόμα, εξετάστηκαν ο νευρομυϊκός συντονισμός κατά τη χρήση των ολικών οδοντοστοιχιών, η κάθετη διάσταση σύγκλεισης μέσω της μεθόδου Willis, η ορθότητα της σύγκλεισης, καθώς και η κατάσταση των βλεννογόνων για την παρουσία στοματίτιδας από ΚΠΑ, πτυχωτής ινώδους υπερπλασίας και τραύματος σχετιζόμενου με ΚΠΑ. Προκειμένου κάθε εξεταζόμενος, ανεξαρτήτως οδοντικής/προσθετικής κατάστασης, να κατηγοριοποιηθεί ως προς το επίπεδο στοματικής υγιεινής, η κατάταξη σε φτωχή στοματική υγιεινή έγινε εάν ίσχυε ένα από τα παρακάτω: α) τιμή OHI-S 3-6, β) παρουσία επιχρίσματος σε περισσότερο από το 50% της ραχιαίας επιφάνειας της γλώσσας, γ) παρουσία υπολειμμάτων τροφών στις ουλοπαρειακές αύλακες και στην υπερώα, δ) παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας σε τουλάχιστον μία ΚΠΑ. Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε περιγραφική στατιστική, διμεταβλητές αναλύσεις και Βηματική Πολλαπλή Διωνυμική Λογιστική Παλινδρόμηση με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών (Stepwise Multiple Binary Logistic Regression with backward elimination) με εξαρτημένη διχοτομική μεταβλητή την κλίμακα CFS με σημείο αποκοπής τη διάμεσο τιμή. Αποτελέσματα Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 130 φιλοξενούμενοι σε πέντε ΜΦΗ (39 άνδρες και 91 γυναίκες) με μέση ηλικία τα 86,4±7,2 έτη. Η μέση τιμή του δείκτη ACCI ήταν 5,6±1,3 ενώ οι φιλοξενούμενοι λάμβαναν κατά μέσο όρο 8,7±3,7 φαρμακευτικές ουσίες. Η Κλινική Κλίμακα Ευπάθειας (CFS) είχε μέση τιμή 5,9±1,4, διάμεσο 6 και εύρος από 2 έως 8. Από τους 130 εξετασθέντες, οι 112 συμμετείχαν στη συνέντευξη. Το 63,7% των ερωτηθέντων ανέφερε μεγάλη ικανοποίηση με την κατάσταση της στοματικής του υγείας. Το ένα τέταρτο περίπου (25,7%) δήλωσε ότι αισθάνεται το στόμα του στεγνό συχνά ή συνέχεια. Το 23,1% των ενοδόντων βούρτσιζε τα δόντια του τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με το 72,1% εξ αυτών να χρησιμοποιεί οδοντόβουρτσα και φθοριούχο οδοντόπαστα. Όσον αφορά στην υγιεινή των ΚΠΑ, το 21,8% ανέφερε καθαρισμό μετά από κάθε γεύμα, το 10,9% δύο φορές την ημέρα, ενώ μόνο το 41,8% τις αφαιρούσε κατά τον ύπνο. Μόνο το 8,9% δήλωσε ότι επισκέφθηκε οδοντίατρο κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, με την Προσθετική να αποτελεί τη συχνότερα αναφερόμενη αιτία επίσκεψης (53,6%). Ο αριθμός των φυσικών δοντιών ήταν 8,8±9,3 (εύρος 0-27). Το 38,5% των φιλοξενούμενων εμφάνιζαν ολική νωδότητα, ενώ τουλάχιστον 20 δόντια καταγράφηκαν στο ένα πέμπτο (20,8%). Ο δείκτης DMFT είχε μέση τιμή 21,5±7,0 και εύρος 5-28. Παρουσία τουλάχιστον μίας υπολειμματικής ρίζας βρέθηκε στο 45% των ενοδόντων, ενώ παρουσία τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα στο αντίστοιχο 72,5%. Το 30,8% εμφάνιζε καλή ή μέτρια, ενώ το 69,2% φτωχή στοματική υγιεινή. Επιπροσθέτως, ο δείκτης CODS είχε μέση τιμή 4,6±2,5 και εύρος από 0 έως 8. Κινητικότητα βαθμού ΙΙ ή και ΙΙΙ σε περισσότερο από το 10% των δοντιών του φραγμού παρατηρήθηκε στο 22,5% των ενοδόντων, ενώ στο 57,5% βρέθηκε η παρουσία τουλάχιστον ενός δοντιού προς εξαγωγή. Επί όσων υπολογίστηκε ο δείκτης CPITN, το 20,9% εμφάνιζε πλάκα και τρυγία, το 28,4% περιοδοντικούς θυλάκους βάθους τεσσάρων έως πέντε χιλιοστών, ενώ το 50,7% θυλάκους βάθους άνω των πέντε χιλιοστών. Παρουσία τουλάχιστον μίας ακίνητης προσθετικής αποκατάστασης παρατηρήθηκε στο 60% των ενοδόντων και τουλάχιστον μίας ΚΠΑ στο 43,1% (n=56) του δείγματος, ενώ μεταξύ των ολικά νωδών ατόμων, μόνο το 64% έφερε ζεύγος ολικών οδοντοστοιχιών. Η κλινική εφαρμογή των ΚΠΑ βρέθηκε κακή στο 53,6% όσων τις χρησιμοποιούσαν, ενώ η υγιεινή τους φτωχή στο 67,9%. Στοματίτιδα από ΚΠΑ παρατηρήθηκε στο 51,8% επί όσων έφεραν ΚΠΑ, πτυχωτή ινώδης υπερπλασία στο 21,4% και τραύμα από ΚΠΑ στο 25%. Αντικειμενική ανάγκη για οδοντιατρική φροντίδα παρατηρήθηκε στο 94,6%. Ωστόσο μόνο το 45,5% των εξετασθέντων ανέφερε ότι έχει κάποιο πρόβλημα στο στόμα και ότι χρήζει οδοντιατρικής επίσκεψης, με τις συχνότερα δηλωθείσες ανάγκες να είναι η επιδιόρθωση των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (28,8%), η κατασκευή κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (25%) και η θεραπεία περιοδοντικής νόσου (28,8%), ενώ μόνο το 8,9% εξέφρασε την απαίτηση για οδοντιατρική φροντίδα. Τα συχνότερα αναφερόμενα εμπόδια στην οδοντιατρική περίθαλψη ήταν η δυσκολία πρόσβασης στο οδοντιατρείο, η μοιρολατρία για τη στοματική υγεία και οι οικονομικοί περιορισμοί. Η διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής και της υποκειμενική ανάγκης για οδοντιατρική φροντίδα καταγράφεται και από τα εξής ευρήματα. Μόνο το 36,7% επί όσων εμφάνιζαν κακή εφαρμογή των κινητών προσθέσεων δήλωσε ότι χρειάζεται αναπροσαρμογή ή κατασκευή καινούριων αποκαταστάσεων, ενώ μόνο το 29,5% επί όσων είχαν κάτω από δέκα μεικτές συνολικές συγκλεισιακές επαφές δήλωσε ότι χρήζει προσθετικής αποκατάστασης. Ακόμα μικρότερα ποσοστά βρέθηκαν σχετικά με την αντιλαμβανόμενη ανάγκη για εξαγωγή σε όσους είχαν δόντια προς εξαγωγή (22%), για περιοδοντική θεραπεία σε όσους είχαν CPITN δύο έως τέσσερα (20%) και για εμφράξεις σε όσους είχαν ενεργό τερηδόνα (5%). Όσον αφορά στο φύλο, μεταξύ των ενοδόντων οι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων και μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης. Επίσης, μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, οι άνδρες εμφάνιζαν σε μεγαλύτερο ποσοστό στοματίτιδα σχετιζόμενη με ΚΠΑ. Ως προς την ηλικία, όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Μεταξύ των ενοδόντων, η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα. Μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, η μέση ηλικία όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συγκριτικά με την ηλικία όσων δεν είχαν υπερπλασία. Το μοντέλο Βηματικής Πολλαπλής Διωνυμικής Λογιστικής Παλινδρόμησης με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών έδειξε στατιστικά σημαντική επίδραση της ηλικίας (p=0,045, OR=1,08), του δείκτη ACCI (p=0,026, OR=1,69, του δείκτη CODS (p=0,027, OR=1,24), του αριθμού των συνολικών μεικτών συγκλεισιακών επαφών (p=0,047, OR=0,90) και της στοματικής υγιεινής (p=0,008, OR=0,27) στην κλίμακα CFS με τη μορφή διχοτόμου μεταβλητής (CFS<6 και CFS≥6). Συμπεράσματα Η στοματική υγεία των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων της Αττικής είναι πολύ φτωχή. Oι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων, μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης και εμφάνιζαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συχνότητα στοματίτιδας σχετιζόμενης με ΚΠΑ. Όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα και όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα και δεν παρουσίαζαν υπερπλασία. Μεγαλύτερη ηλικία, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη ACCI, φτωχή στοματική υγιεινή, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη CODS και μικρότερος αριθμός μεικτών συνολικών συγκλεισιακών επαφών συσχετίστηκαν με μεγαλύτερη πιθανότητα η κλίμακα CFS να είναι από 6 και άνω. Χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για την καταγραφή της κατάστασης στοματικής υγείας των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων ευρύτερα στην Ελλάδα, καθώς και για τη διερεύνηση της συσχέτισης της στοματικής υγείας και της στοματικής λειτουργικότητας με την ευπάθεια. Επίσης, είναι αναγκαία η ανάπτυξη κεντρικών πολιτικών για την προαγωγή της στοματικής των ευάλωτων ηλικιωμένων ατόμων, η εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού και των φροντιστών στη φροντίδα στόματος και η ενίσχυση της εκπαίδευσης των οδοντιάτρων στη Γηροδοντιατρική.","abstract_html":"Σκοπός Σκοπός της παρούσας συγχρονικής μελέτης ήταν η καταγραφή της στοματικής κατάστασης και των αναγκών οδοντιατρικής περίθαλψης των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΜΦΗ) στην Αττική και η συσχέτιση της στοματικής τους υγείας με την ηλικία, το φύλο και την Kλινική Kλίμακα Eυπάθειας (Clinical Frailty Scale-CFS). Μεθοδολογία Ο πληθυσμός-στόχος της μελέτης ήταν ηλικιωμένα άτομα τα οποία διαβιούσαν σε ΜΦΗ στην Περιφέρεια Αττικής. Η συνέντευξη και η κλινική εξέταση αποτέλεσαν τα ερευνητικά εργαλεία της μελέτης. Έγινε καταγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών και για τη μεν λήψη του ιατρικού ιστορικού χρησιμοποιήθηκε η κατηγοριοποίηση ICD-11 (Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Σχετικών Προβλημάτων Υγείας ICD-11), για τα δε λαμβανόμενα φάρμακα η κατηγοριοποίηση ATC (Anatomical Therapeutic Chemical ATC Classification System). Επίσης, υπολογίστηκαν ο Δείκτης Συννοσηρότητας του Charlson ρυθμισμένος κατά ηλικία (Age Adjusted Charlson Comorbidity Index-ACCI) και ο συνολικός αριθμός των λαμβανόμενων φαρμακευτικών ουσιών. Ελήφθη οδοντιατρικό ιστορικό με την καταγραφή του βαθμού ικανοποίησης από τη στοματική υγεία, τη συχνότητα εμφάνισης ξηροστομίας, καυσαλγίας στόματος και δυσγευσίας, των συνηθειών στοματικής υγιεινής και υγιεινής κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων, της τελευταίας οδοντιατρικής επίσκεψης, των αντιλαμβανόμενων προβλημάτων στο στόμα, της υποκειμενικής εκτίμησης και της απαίτησης για οδοντιατρική φροντίδα και των αντιλαμβανόμενων εμποδίων για την πραγματοποίησης αυτής. Η αξιολόγηση της σχετιζόμενης με τη στοματική υγεία ποιότητας ζωής πραγματοποιήθηκε μέσω του Γηριατρικού Δείκτη Αξιολόγησης Στοματικής Υγείας (Geriatric Oral Health Assessment Index-GOHAI) και η αξιολόγηση της ξηροστομίας έγινε μέσω του Δείκτη Ξηροστομίας (Χerostomia Inventory-XI). Κατά την κλινική εξέταση αξιολογήθηκε η ευπάθεια βάσει της κλίμακας CFS. Κατά την εξέταση του στόματος, υπολογίστηκε ο δείκτης DMFT και ο δείκτης τερηδόνας ρίζας (Root Caries Index-RCI), καθώς και το εκατοστιαίο ποσοστό των τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα επί του συνόλου των υπαρχόντων δοντιών. Επίσης, καταγράφηκαν ο αριθμός των φυσικών δοντιών, ο αριθμός των υπολειμματικών ριζών, ο αριθμός των δοντιών προς εξαγωγή, η παρουσία κινητών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, ο αριθμός των συγκλεισιακών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, καθώς και ο αριθμός των μεικτών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών, ακίνητων ή/και κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων. Για τον έλεγχο της κατάστασης του περιοδοντίου καταγράφηκε ο Δείκτης Περιοδοντικών Αναγκών στην Κοινότητα (Community Periodontal Index of Treatment Needs-CPIΤΝ) και ο βαθμός κινητικότητας των δοντιών καταγράφηκε σύμφωνα με την ταξινόμηση κατά Miller. Για την καταγραφή του επιπέδου στοματικής υγιεινής των ενοδόντων χρησιμοποιήθηκε ο Απλοποιημένος Δείκτης Στοματικής Υγιεινής (Simplified Oral Hygiene Index-OHI-S), ενώ για τον έλεγχο της ξηρότητας στόματος χρησιμοποιήθηκε ο Δείκτης Clinical Oral Dryness Score (CODS). Η κλινική εφαρμογή των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (ΚΠΑ) αξιολογήθηκε βάσει του τροποποιημένου δείκτη Kapur. Σχετικά με την υγιεινή των ΚΠΑ, καταγράφηκε η παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας της ΚΠΑ. Ακόμα, εξετάστηκαν ο νευρομυϊκός συντονισμός κατά τη χρήση των ολικών οδοντοστοιχιών, η κάθετη διάσταση σύγκλεισης μέσω της μεθόδου Willis, η ορθότητα της σύγκλεισης, καθώς και η κατάσταση των βλεννογόνων για την παρουσία στοματίτιδας από ΚΠΑ, πτυχωτής ινώδους υπερπλασίας και τραύματος σχετιζόμενου με ΚΠΑ. Προκειμένου κάθε εξεταζόμενος, ανεξαρτήτως οδοντικής/προσθετικής κατάστασης, να κατηγοριοποιηθεί ως προς το επίπεδο στοματικής υγιεινής, η κατάταξη σε φτωχή στοματική υγιεινή έγινε εάν ίσχυε ένα από τα παρακάτω: α) τιμή OHI-S 3-6, β) παρουσία επιχρίσματος σε περισσότερο από το 50% της ραχιαίας επιφάνειας της γλώσσας, γ) παρουσία υπολειμμάτων τροφών στις ουλοπαρειακές αύλακες και στην υπερώα, δ) παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας σε τουλάχιστον μία ΚΠΑ. Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε περιγραφική στατιστική, διμεταβλητές αναλύσεις και Βηματική Πολλαπλή Διωνυμική Λογιστική Παλινδρόμηση με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών (Stepwise Multiple Binary Logistic Regression with backward elimination) με εξαρτημένη διχοτομική μεταβλητή την κλίμακα CFS με σημείο αποκοπής τη διάμεσο τιμή. Αποτελέσματα Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 130 φιλοξενούμενοι σε πέντε ΜΦΗ (39 άνδρες και 91 γυναίκες) με μέση ηλικία τα 86,4±7,2 έτη. Η μέση τιμή του δείκτη ACCI ήταν 5,6±1,3 ενώ οι φιλοξενούμενοι λάμβαναν κατά μέσο όρο 8,7±3,7 φαρμακευτικές ουσίες. Η Κλινική Κλίμακα Ευπάθειας (CFS) είχε μέση τιμή 5,9±1,4, διάμεσο 6 και εύρος από 2 έως 8. Από τους 130 εξετασθέντες, οι 112 συμμετείχαν στη συνέντευξη. Το 63,7% των ερωτηθέντων ανέφερε μεγάλη ικανοποίηση με την κατάσταση της στοματικής του υγείας. Το ένα τέταρτο περίπου (25,7%) δήλωσε ότι αισθάνεται το στόμα του στεγνό συχνά ή συνέχεια. Το 23,1% των ενοδόντων βούρτσιζε τα δόντια του τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με το 72,1% εξ αυτών να χρησιμοποιεί οδοντόβουρτσα και φθοριούχο οδοντόπαστα. Όσον αφορά στην υγιεινή των ΚΠΑ, το 21,8% ανέφερε καθαρισμό μετά από κάθε γεύμα, το 10,9% δύο φορές την ημέρα, ενώ μόνο το 41,8% τις αφαιρούσε κατά τον ύπνο. Μόνο το 8,9% δήλωσε ότι επισκέφθηκε οδοντίατρο κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, με την Προσθετική να αποτελεί τη συχνότερα αναφερόμενη αιτία επίσκεψης (53,6%). Ο αριθμός των φυσικών δοντιών ήταν 8,8±9,3 (εύρος 0-27). Το 38,5% των φιλοξενούμενων εμφάνιζαν ολική νωδότητα, ενώ τουλάχιστον 20 δόντια καταγράφηκαν στο ένα πέμπτο (20,8%). Ο δείκτης DMFT είχε μέση τιμή 21,5±7,0 και εύρος 5-28. Παρουσία τουλάχιστον μίας υπολειμματικής ρίζας βρέθηκε στο 45% των ενοδόντων, ενώ παρουσία τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα στο αντίστοιχο 72,5%. Το 30,8% εμφάνιζε καλή ή μέτρια, ενώ το 69,2% φτωχή στοματική υγιεινή. Επιπροσθέτως, ο δείκτης CODS είχε μέση τιμή 4,6±2,5 και εύρος από 0 έως 8. Κινητικότητα βαθμού ΙΙ ή και ΙΙΙ σε περισσότερο από το 10% των δοντιών του φραγμού παρατηρήθηκε στο 22,5% των ενοδόντων, ενώ στο 57,5% βρέθηκε η παρουσία τουλάχιστον ενός δοντιού προς εξαγωγή. Επί όσων υπολογίστηκε ο δείκτης CPITN, το 20,9% εμφάνιζε πλάκα και τρυγία, το 28,4% περιοδοντικούς θυλάκους βάθους τεσσάρων έως πέντε χιλιοστών, ενώ το 50,7% θυλάκους βάθους άνω των πέντε χιλιοστών. Παρουσία τουλάχιστον μίας ακίνητης προσθετικής αποκατάστασης παρατηρήθηκε στο 60% των ενοδόντων και τουλάχιστον μίας ΚΠΑ στο 43,1% (n=56) του δείγματος, ενώ μεταξύ των ολικά νωδών ατόμων, μόνο το 64% έφερε ζεύγος ολικών οδοντοστοιχιών. Η κλινική εφαρμογή των ΚΠΑ βρέθηκε κακή στο 53,6% όσων τις χρησιμοποιούσαν, ενώ η υγιεινή τους φτωχή στο 67,9%. Στοματίτιδα από ΚΠΑ παρατηρήθηκε στο 51,8% επί όσων έφεραν ΚΠΑ, πτυχωτή ινώδης υπερπλασία στο 21,4% και τραύμα από ΚΠΑ στο 25%. Αντικειμενική ανάγκη για οδοντιατρική φροντίδα παρατηρήθηκε στο 94,6%. Ωστόσο μόνο το 45,5% των εξετασθέντων ανέφερε ότι έχει κάποιο πρόβλημα στο στόμα και ότι χρήζει οδοντιατρικής επίσκεψης, με τις συχνότερα δηλωθείσες ανάγκες να είναι η επιδιόρθωση των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (28,8%), η κατασκευή κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (25%) και η θεραπεία περιοδοντικής νόσου (28,8%), ενώ μόνο το 8,9% εξέφρασε την απαίτηση για οδοντιατρική φροντίδα. Τα συχνότερα αναφερόμενα εμπόδια στην οδοντιατρική περίθαλψη ήταν η δυσκολία πρόσβασης στο οδοντιατρείο, η μοιρολατρία για τη στοματική υγεία και οι οικονομικοί περιορισμοί. Η διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής και της υποκειμενική ανάγκης για οδοντιατρική φροντίδα καταγράφεται και από τα εξής ευρήματα. Μόνο το 36,7% επί όσων εμφάνιζαν κακή εφαρμογή των κινητών προσθέσεων δήλωσε ότι χρειάζεται αναπροσαρμογή ή κατασκευή καινούριων αποκαταστάσεων, ενώ μόνο το 29,5% επί όσων είχαν κάτω από δέκα μεικτές συνολικές συγκλεισιακές επαφές δήλωσε ότι χρήζει προσθετικής αποκατάστασης. Ακόμα μικρότερα ποσοστά βρέθηκαν σχετικά με την αντιλαμβανόμενη ανάγκη για εξαγωγή σε όσους είχαν δόντια προς εξαγωγή (22%), για περιοδοντική θεραπεία σε όσους είχαν CPITN δύο έως τέσσερα (20%) και για εμφράξεις σε όσους είχαν ενεργό τερηδόνα (5%). Όσον αφορά στο φύλο, μεταξύ των ενοδόντων οι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων και μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης. Επίσης, μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, οι άνδρες εμφάνιζαν σε μεγαλύτερο ποσοστό στοματίτιδα σχετιζόμενη με ΚΠΑ. Ως προς την ηλικία, όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Μεταξύ των ενοδόντων, η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα. Μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, η μέση ηλικία όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συγκριτικά με την ηλικία όσων δεν είχαν υπερπλασία. Το μοντέλο Βηματικής Πολλαπλής Διωνυμικής Λογιστικής Παλινδρόμησης με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών έδειξε στατιστικά σημαντική επίδραση της ηλικίας (p=0,045, OR=1,08), του δείκτη ACCI (p=0,026, OR=1,69, του δείκτη CODS (p=0,027, OR=1,24), του αριθμού των συνολικών μεικτών συγκλεισιακών επαφών (p=0,047, OR=0,90) και της στοματικής υγιεινής (p=0,008, OR=0,27) στην κλίμακα CFS με τη μορφή διχοτόμου μεταβλητής (CFS<6 και CFS≥6). Συμπεράσματα Η στοματική υγεία των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων της Αττικής είναι πολύ φτωχή. Oι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων, μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης και εμφάνιζαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συχνότητα στοματίτιδας σχετιζόμενης με ΚΠΑ. Όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα και όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα και δεν παρουσίαζαν υπερπλασία. Μεγαλύτερη ηλικία, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη ACCI, φτωχή στοματική υγιεινή, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη CODS και μικρότερος αριθμός μεικτών συνολικών συγκλεισιακών επαφών συσχετίστηκαν με μεγαλύτερη πιθανότητα η κλίμακα CFS να είναι από 6 και άνω. Χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για την καταγραφή της κατάστασης στοματικής υγείας των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων ευρύτερα στην Ελλάδα, καθώς και για τη διερεύνηση της συσχέτισης της στοματικής υγείας και της στοματικής λειτουργικότητας με την ευπάθεια. Επίσης, είναι αναγκαία η ανάπτυξη κεντρικών πολιτικών για την προαγωγή της στοματικής των ευάλωτων ηλικιωμένων ατόμων, η εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού και των φροντιστών στη φροντίδα στόματος και η ενίσχυση της εκπαίδευσης των οδοντιάτρων στη Γηροδοντιατρική.","abstract_has_math":false,"creators":["Κωνσταντοπούλου Καλλιόπη","Konstantopoulou Kalliopi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:19Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5374346"],"render_values":[{"text":"uoadl:5374346","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374346","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κωνσταντοπούλου Καλλιόπη","Konstantopoulou Kalliopi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5374346","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374346"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός Σκοπός της παρούσας συγχρονικής μελέτης ήταν η καταγραφή της στοματικής κατάστασης και των αναγκών οδοντιατρικής περίθαλψης των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΜΦΗ) στην Αττική και η συσχέτιση της στοματικής τους υγείας με την ηλικία, το φύλο και την Kλινική Kλίμακα Eυπάθειας (Clinical Frailty Scale-CFS). Μεθοδολογία Ο πληθυσμός-στόχος της μελέτης ήταν ηλικιωμένα άτομα τα οποία διαβιούσαν σε ΜΦΗ στην Περιφέρεια Αττικής. Η συνέντευξη και η κλινική εξέταση αποτέλεσαν τα ερευνητικά εργαλεία της μελέτης. Έγινε καταγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών και για τη μεν λήψη του ιατρικού ιστορικού χρησιμοποιήθηκε η κατηγοριοποίηση ICD-11 (Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Σχετικών Προβλημάτων Υγείας ICD-11), για τα δε λαμβανόμενα φάρμακα η κατηγοριοποίηση ATC (Anatomical Therapeutic Chemical ATC Classification System). Επίσης, υπολογίστηκαν ο Δείκτης Συννοσηρότητας του Charlson ρυθμισμένος κατά ηλικία (Age Adjusted Charlson Comorbidity Index-ACCI) και ο συνολικός αριθμός των λαμβανόμενων φαρμακευτικών ουσιών. Ελήφθη οδοντιατρικό ιστορικό με την καταγραφή του βαθμού ικανοποίησης από τη στοματική υγεία, τη συχνότητα εμφάνισης ξηροστομίας, καυσαλγίας στόματος και δυσγευσίας, των συνηθειών στοματικής υγιεινής και υγιεινής κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων, της τελευταίας οδοντιατρικής επίσκεψης, των αντιλαμβανόμενων προβλημάτων στο στόμα, της υποκειμενικής εκτίμησης και της απαίτησης για οδοντιατρική φροντίδα και των αντιλαμβανόμενων εμποδίων για την πραγματοποίησης αυτής. Η αξιολόγηση της σχετιζόμενης με τη στοματική υγεία ποιότητας ζωής πραγματοποιήθηκε μέσω του Γηριατρικού Δείκτη Αξιολόγησης Στοματικής Υγείας (Geriatric Oral Health Assessment Index-GOHAI) και η αξιολόγηση της ξηροστομίας έγινε μέσω του Δείκτη Ξηροστομίας (Χerostomia Inventory-XI). Κατά την κλινική εξέταση αξιολογήθηκε η ευπάθεια βάσει της κλίμακας CFS. Κατά την εξέταση του στόματος, υπολογίστηκε ο δείκτης DMFT και ο δείκτης τερηδόνας ρίζας (Root Caries Index-RCI), καθώς και το εκατοστιαίο ποσοστό των τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα επί του συνόλου των υπαρχόντων δοντιών. Επίσης, καταγράφηκαν ο αριθμός των φυσικών δοντιών, ο αριθμός των υπολειμματικών ριζών, ο αριθμός των δοντιών προς εξαγωγή, η παρουσία κινητών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, ο αριθμός των συγκλεισιακών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, καθώς και ο αριθμός των μεικτών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών, ακίνητων ή/και κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων. Για τον έλεγχο της κατάστασης του περιοδοντίου καταγράφηκε ο Δείκτης Περιοδοντικών Αναγκών στην Κοινότητα (Community Periodontal Index of Treatment Needs-CPIΤΝ) και ο βαθμός κινητικότητας των δοντιών καταγράφηκε σύμφωνα με την ταξινόμηση κατά Miller. Για την καταγραφή του επιπέδου στοματικής υγιεινής των ενοδόντων χρησιμοποιήθηκε ο Απλοποιημένος Δείκτης Στοματικής Υγιεινής (Simplified Oral Hygiene Index-OHI-S), ενώ για τον έλεγχο της ξηρότητας στόματος χρησιμοποιήθηκε ο Δείκτης Clinical Oral Dryness Score (CODS). Η κλινική εφαρμογή των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (ΚΠΑ) αξιολογήθηκε βάσει του τροποποιημένου δείκτη Kapur. Σχετικά με την υγιεινή των ΚΠΑ, καταγράφηκε η παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας της ΚΠΑ. Ακόμα, εξετάστηκαν ο νευρομυϊκός συντονισμός κατά τη χρήση των ολικών οδοντοστοιχιών, η κάθετη διάσταση σύγκλεισης μέσω της μεθόδου Willis, η ορθότητα της σύγκλεισης, καθώς και η κατάσταση των βλεννογόνων για την παρουσία στοματίτιδας από ΚΠΑ, πτυχωτής ινώδους υπερπλασίας και τραύματος σχετιζόμενου με ΚΠΑ. Προκειμένου κάθε εξεταζόμενος, ανεξαρτήτως οδοντικής/προσθετικής κατάστασης, να κατηγοριοποιηθεί ως προς το επίπεδο στοματικής υγιεινής, η κατάταξη σε φτωχή στοματική υγιεινή έγινε εάν ίσχυε ένα από τα παρακάτω: α) τιμή OHI-S 3-6, β) παρουσία επιχρίσματος σε περισσότερο από το 50% της ραχιαίας επιφάνειας της γλώσσας, γ) παρουσία υπολειμμάτων τροφών στις ουλοπαρειακές αύλακες και στην υπερώα, δ) παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας σε τουλάχιστον μία ΚΠΑ. Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε περιγραφική στατιστική, διμεταβλητές αναλύσεις και Βηματική Πολλαπλή Διωνυμική Λογιστική Παλινδρόμηση με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών (Stepwise Multiple Binary Logistic Regression with backward elimination) με εξαρτημένη διχοτομική μεταβλητή την κλίμακα CFS με σημείο αποκοπής τη διάμεσο τιμή. Αποτελέσματα Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 130 φιλοξενούμενοι σε πέντε ΜΦΗ (39 άνδρες και 91 γυναίκες) με μέση ηλικία τα 86,4±7,2 έτη. Η μέση τιμή του δείκτη ACCI ήταν 5,6±1,3 ενώ οι φιλοξενούμενοι λάμβαναν κατά μέσο όρο 8,7±3,7 φαρμακευτικές ουσίες. Η Κλινική Κλίμακα Ευπάθειας (CFS) είχε μέση τιμή 5,9±1,4, διάμεσο 6 και εύρος από 2 έως 8. Από τους 130 εξετασθέντες, οι 112 συμμετείχαν στη συνέντευξη. Το 63,7% των ερωτηθέντων ανέφερε μεγάλη ικανοποίηση με την κατάσταση της στοματικής του υγείας. Το ένα τέταρτο περίπου (25,7%) δήλωσε ότι αισθάνεται το στόμα του στεγνό συχνά ή συνέχεια. Το 23,1% των ενοδόντων βούρτσιζε τα δόντια του τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με το 72,1% εξ αυτών να χρησιμοποιεί οδοντόβουρτσα και φθοριούχο οδοντόπαστα. Όσον αφορά στην υγιεινή των ΚΠΑ, το 21,8% ανέφερε καθαρισμό μετά από κάθε γεύμα, το 10,9% δύο φορές την ημέρα, ενώ μόνο το 41,8% τις αφαιρούσε κατά τον ύπνο. Μόνο το 8,9% δήλωσε ότι επισκέφθηκε οδοντίατρο κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, με την Προσθετική να αποτελεί τη συχνότερα αναφερόμενη αιτία επίσκεψης (53,6%). Ο αριθμός των φυσικών δοντιών ήταν 8,8±9,3 (εύρος 0-27). Το 38,5% των φιλοξενούμενων εμφάνιζαν ολική νωδότητα, ενώ τουλάχιστον 20 δόντια καταγράφηκαν στο ένα πέμπτο (20,8%). Ο δείκτης DMFT είχε μέση τιμή 21,5±7,0 και εύρος 5-28. Παρουσία τουλάχιστον μίας υπολειμματικής ρίζας βρέθηκε στο 45% των ενοδόντων, ενώ παρουσία τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα στο αντίστοιχο 72,5%. Το 30,8% εμφάνιζε καλή ή μέτρια, ενώ το 69,2% φτωχή στοματική υγιεινή. Επιπροσθέτως, ο δείκτης CODS είχε μέση τιμή 4,6±2,5 και εύρος από 0 έως 8. Κινητικότητα βαθμού ΙΙ ή και ΙΙΙ σε περισσότερο από το 10% των δοντιών του φραγμού παρατηρήθηκε στο 22,5% των ενοδόντων, ενώ στο 57,5% βρέθηκε η παρουσία τουλάχιστον ενός δοντιού προς εξαγωγή. Επί όσων υπολογίστηκε ο δείκτης CPITN, το 20,9% εμφάνιζε πλάκα και τρυγία, το 28,4% περιοδοντικούς θυλάκους βάθους τεσσάρων έως πέντε χιλιοστών, ενώ το 50,7% θυλάκους βάθους άνω των πέντε χιλιοστών. Παρουσία τουλάχιστον μίας ακίνητης προσθετικής αποκατάστασης παρατηρήθηκε στο 60% των ενοδόντων και τουλάχιστον μίας ΚΠΑ στο 43,1% (n=56) του δείγματος, ενώ μεταξύ των ολικά νωδών ατόμων, μόνο το 64% έφερε ζεύγος ολικών οδοντοστοιχιών. Η κλινική εφαρμογή των ΚΠΑ βρέθηκε κακή στο 53,6% όσων τις χρησιμοποιούσαν, ενώ η υγιεινή τους φτωχή στο 67,9%. Στοματίτιδα από ΚΠΑ παρατηρήθηκε στο 51,8% επί όσων έφεραν ΚΠΑ, πτυχωτή ινώδης υπερπλασία στο 21,4% και τραύμα από ΚΠΑ στο 25%. Αντικειμενική ανάγκη για οδοντιατρική φροντίδα παρατηρήθηκε στο 94,6%. Ωστόσο μόνο το 45,5% των εξετασθέντων ανέφερε ότι έχει κάποιο πρόβλημα στο στόμα και ότι χρήζει οδοντιατρικής επίσκεψης, με τις συχνότερα δηλωθείσες ανάγκες να είναι η επιδιόρθωση των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (28,8%), η κατασκευή κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (25%) και η θεραπεία περιοδοντικής νόσου (28,8%), ενώ μόνο το 8,9% εξέφρασε την απαίτηση για οδοντιατρική φροντίδα. Τα συχνότερα αναφερόμενα εμπόδια στην οδοντιατρική περίθαλψη ήταν η δυσκολία πρόσβασης στο οδοντιατρείο, η μοιρολατρία για τη στοματική υγεία και οι οικονομικοί περιορισμοί. Η διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής και της υποκειμενική ανάγκης για οδοντιατρική φροντίδα καταγράφεται και από τα εξής ευρήματα. Μόνο το 36,7% επί όσων εμφάνιζαν κακή εφαρμογή των κινητών προσθέσεων δήλωσε ότι χρειάζεται αναπροσαρμογή ή κατασκευή καινούριων αποκαταστάσεων, ενώ μόνο το 29,5% επί όσων είχαν κάτω από δέκα μεικτές συνολικές συγκλεισιακές επαφές δήλωσε ότι χρήζει προσθετικής αποκατάστασης. Ακόμα μικρότερα ποσοστά βρέθηκαν σχετικά με την αντιλαμβανόμενη ανάγκη για εξαγωγή σε όσους είχαν δόντια προς εξαγωγή (22%), για περιοδοντική θεραπεία σε όσους είχαν CPITN δύο έως τέσσερα (20%) και για εμφράξεις σε όσους είχαν ενεργό τερηδόνα (5%). Όσον αφορά στο φύλο, μεταξύ των ενοδόντων οι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων και μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης. Επίσης, μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, οι άνδρες εμφάνιζαν σε μεγαλύτερο ποσοστό στοματίτιδα σχετιζόμενη με ΚΠΑ. Ως προς την ηλικία, όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Μεταξύ των ενοδόντων, η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα. Μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, η μέση ηλικία όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συγκριτικά με την ηλικία όσων δεν είχαν υπερπλασία. Το μοντέλο Βηματικής Πολλαπλής Διωνυμικής Λογιστικής Παλινδρόμησης με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών έδειξε στατιστικά σημαντική επίδραση της ηλικίας (p=0,045, OR=1,08), του δείκτη ACCI (p=0,026, OR=1,69, του δείκτη CODS (p=0,027, OR=1,24), του αριθμού των συνολικών μεικτών συγκλεισιακών επαφών (p=0,047, OR=0,90) και της στοματικής υγιεινής (p=0,008, OR=0,27) στην κλίμακα CFS με τη μορφή διχοτόμου μεταβλητής (CFS<6 και CFS≥6). Συμπεράσματα Η στοματική υγεία των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων της Αττικής είναι πολύ φτωχή. Oι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων, μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης και εμφάνιζαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συχνότητα στοματίτιδας σχετιζόμενης με ΚΠΑ. Όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα και όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα και δεν παρουσίαζαν υπερπλασία. Μεγαλύτερη ηλικία, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη ACCI, φτωχή στοματική υγιεινή, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη CODS και μικρότερος αριθμός μεικτών συνολικών συγκλεισιακών επαφών συσχετίστηκαν με μεγαλύτερη πιθανότητα η κλίμακα CFS να είναι από 6 και άνω. Χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για την καταγραφή της κατάστασης στοματικής υγείας των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων ευρύτερα στην Ελλάδα, καθώς και για τη διερεύνηση της συσχέτισης της στοματικής υγείας και της στοματικής λειτουργικότητας με την ευπάθεια. Επίσης, είναι αναγκαία η ανάπτυξη κεντρικών πολιτικών για την προαγωγή της στοματικής των ευάλωτων ηλικιωμένων ατόμων, η εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού και των φροντιστών στη φροντίδα στόματος και η ενίσχυση της εκπαίδευσης των οδοντιάτρων στη Γηροδοντιατρική.","Purpose The purpose of this cross-sectional study was to record the oral health status and dental treatment needs among nursing home residents and to investigate the association of their oral health with age, gender and the Clinical Frailty Scale (CFS). Methodology The study population consisted of nursing home residents in Athens Metropolitan area. The research instruments included interview and clinical examination. Demographic characteristics were recorded; the ICD-11 classification was used to obtain the medical history and the ATC classification (Anatomical Therapeutic Chemical Classification System) was used for the medications’ consumption. The Age Adjusted Charlson Comorbidity Index (ACCI) and the total number of medications were also calculated. Dental history was obtained recording the degree of satisfaction with oral health, the frequency of xerostomia, burning mouth and dysgeusia, oral hygiene and denture hygiene habits, the last dental visit, perceived oral problems, as well as the perceived needs for dental care and the perceived barriers to its implementation. The assessment of oral health-related quality of life was carried out using the Geriatric Oral Health Assessment Index (GOHAI) and dry mouth was assessed using the Xerostomia Inventory (XI). During clinical examination, frailty was assessed with the Clinical Frailty Scale (CFS). The DMFT index and the Root Caries Index (RCI) were calculated, as well as the percentage of carious teeth. Furthermore, the number of natural teeth, the presence of removable and fixed dental prostheses and the number of root remnants were recorded. The number of occlusal contacts between natural teeth and/or fixed dental prostheses and the number of mixed occlusal contacts between natural teeth and/or fixed and/or removable dental prostheses were also recorded. The periodontal status was examined with the Community Periodontal Index of Treatment Needs (CPITN). The degree of tooth mobility according to Miller's classification and the number of teeth which should be extracted were also recorded. The Simplified Oral Hygiene Index (OHI-S) was used to record the level of oral hygiene among dentate residents. The Clinical Oral Dryness Score (CODS) was used to assess oral dryness. The fit of the dentures was assessed based on the modified Kapur Index. Regarding denture hygiene, the presence of plaque and/or tartar on more than one third of the denture surface was examined. Furthermore, neuromuscular coordination for complete removable dental prostheses, the vertical dimension of occlusion using the Willis method and occlusion were assessed. The oral mucosa was also examined for the presence of denture stomatitis, trauma related to removable dental prostheses, and epulis fissuratum. Oral hygiene for the total sample was classified as poor if at least one of the following criteria was present: a) OHI-S value 3-6, b) presence of plaque on more than 50% of the dorsal surface of the tongue, c) presence of food remnants in the gingival sulci and on the palate, d) presence of plaque and/or tartar on more than one third of the surface in at least one denture. Descriptive statistics and bivariate analyses were performed. Stepwise Multiple Binary Logistic Regression analysis with backward elimination investigated the association of several independent variables with CFS using the median value as cut-off point. Results The study sample consisted of 130 residents of five nursing homes (39 men and 91 women) with a mean age of 86.4±7.2 years. The mean ACCI index was 5.6±1.3, while the residents received an average of 8.7±33.7 drug substances. The CFS had a mean value of 5.9±1.4 and a range of 2 to 8. Of the 130 subjects, 112 participated in the interview. Regarding the frequency of tooth brushing, 23.1% of the dentate residents reported brushing their teeth at least twice a day, and 72.1% used toothbrush and fluoride toothpaste. Regarding dentures’ hygiene, 21.8% reported cleaning them after each meal and 10.9% twice a day, while only 41.8% removed them at bedtime. A total of 63.7% of respondents reported high satisfaction with their oral health. Approximately one quarter of the residents (25.7%) reported frequent or constant symptoms of xerostomia. The GOHAI index received a mean total score of 48.8±10.8 (range 14-60), while the XI index 18.0±5.3 (range 11-34). Regarding the last dental visit, only 8.9% reported having visited a dentist during the last year, with Prosthodontics being the most frequently reported reason for a visit (53.6%). The average number of natural teeth was 8.8±9.3 (range 0-27). A total of 38.5% of the residents were edentulous, while at least 20 teeth were observed in one fifth (20.8%) of them. The DMFT index had a mean value of 21.5±7.0, 24 and a range of 5-28. A total of 43.1% had at least one removable dental prosthesis. Ten or more occlusal contacts were observed in 8.7%, while the corresponding number of mixed occlusal contacts was noted in 40.2% of the dentate residents. A total of 30.8% showed good or moderate, while 69.2% poor oral hygiene. In addition, the CODS index had a mean value of 4.6±2.5 and a range of 0-8. The presence of at least one residual root was found in 45% of the dentate residents. Furthermore, at least one tooth with coronal caries was present in 61.2% of residents, root caries in 56.2%, while the RCI had a mean value of 6.6%±9.6%. Also, the presence of teeth with coronal and/or root caries was found in 72.5% of cases, while the corresponding percentage of carious teeth had an average value of 21.0%±23.0%. In those for whom the CPITN index was calculated, plaque and tartar were observed in 20.9%, periodontal pockets of 4-5mm in 28.4%, while periodontal pockets of more than 5mm in 50.7%. The presence of at least one tooth to be extracted was found in 57,5% of the residents. The fit of the dentures was found to be poor (adjusted modified Kapur index 0-9 for two dentures/0-4 for one denture) in 53.6% and fair (adjusted modified Kapur index 10-18 for two dentures/5-9 for one denture) in 46.4% of the denture wearers. Regarding denture hygiene, plaque and/or tartar on more than one third of the surface on at least one denture was found in 67.9% of the denture wearers. In addition, poor neuromuscular coordination was observed in 21.6% of the complete denture wearers. Αmong the edentulous residents, 64% wore a pair of complete dentures. Denture stomatitis was observed in 51.8% of denture wearers, epulis fissuratum in 21.4%, and trauma related to removable dental prostheses in 25%. The majority (94.6%) presented normative need for dental care. A total of 45,5% reported oral problems and perceived need for a dental visit, with the most frequently reported needs being denture repair (28.8%), denture fabrication (25%) and periodontal treatment (28.8%). Only 8,9% expressed the demand for dental treatment. In addition, the most frequently reported barriers towards dental care were difficulty accessing the dentist, dental fatalism and financial constraints. Of all wearers of removable dental prostheses who had a related complication or a poor fit, 45.9% and 36.7% respectively reported needing adjustment or new prostheses. Also, 29.5% of those with fewer than ten mixed occlusal contacts perceived a need for prosthetic restoration. Even lower percentages were found regarding the perceived need for extraction in those with teeth to be extracted (22%), for periodontal treatment in those with CPITN 2-4 (20%), and for fillings in those with caries (5%). Regarding gender, among dentate residents, females had statistically significantly higher number of fixed dental prostheses and a smaller number of decayed teeth. Also, among denture wearers, males presented a higher prevalence of denture related stomatitis compared to females. As far as age is concerned, those with good or fair oral hygiene were statistically significantly younger than those with poor oral hygiene. Furthermore, among dentate residents the mean age of those with at least one abutment with caries was statistically significantly younger than those with no carious abutments. Among denture wearers, those who had epulis fissuratum were statistically significantly younger. The Multiple Binary Logistic Regression model showed a statistically significant effect on frailty in the form of a dichotomous variable (CFS<6 and CFS≥6) of age (p=0.045, OR=1.08), ACCI index (p=0.026, OR=1.69), oral hygiene (p=0.008, OR=0.27), CODS index (p=0.027, OR=1.24) and the number of total modified occlusal contacts (p=0.047, OR=0.90). Conclusions Τhe oral health of nursing home residents in Attica is generally poor. Females had a statistically significantly higher number of fixed dental prostheses, a smaller number of decayed teeth and a statistically significantly lower prevalence of denture stomatitis compared to males. Those with good or fair oral hygiene were statistically significantly younger than those with poor hygiene. The mean age of those with at least one carious abutment and those with epulis fissuratum was statistically significantly younger than the age of those without caries on the abutments and without epulis fissuratum. Older age, higher ACCI value, poor oral hygiene, higher CODS value and lower number of total modified occlusal contacts were associated with a greater likelihood of the CFS scale being 6 and above. Further studies are needed to record the oral health status among nursing home residents in Greece, as well as to investigate the association of oral health and oral function with frailty."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Καταγραφή της στοματικής κατάστασης και των αναγκών οδοντιατρικής περίθαλψης σε φιλοξενούμενους που διαβιούν σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κωνσταντοπούλου Καλλιόπη","Konstantopoulou Kalliopi"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Σκοπός Σκοπός της παρούσας συγχρονικής μελέτης ήταν η καταγραφή της στοματικής κατάστασης και των αναγκών οδοντιατρικής περίθαλψης των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΜΦΗ) στην Αττική και η συσχέτιση της στοματικής τους υγείας με την ηλικία, το φύλο και την Kλινική Kλίμακα Eυπάθειας (Clinical Frailty Scale-CFS). Μεθοδολογία Ο πληθυσμός-στόχος της μελέτης ήταν ηλικιωμένα άτομα τα οποία διαβιούσαν σε ΜΦΗ στην Περιφέρεια Αττικής. Η συνέντευξη και η κλινική εξέταση αποτέλεσαν τα ερευνητικά εργαλεία της μελέτης. Έγινε καταγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών και για τη μεν λήψη του ιατρικού ιστορικού χρησιμοποιήθηκε η κατηγοριοποίηση ICD-11 (Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Σχετικών Προβλημάτων Υγείας ICD-11), για τα δε λαμβανόμενα φάρμακα η κατηγοριοποίηση ATC (Anatomical Therapeutic Chemical ATC Classification System). Επίσης, υπολογίστηκαν ο Δείκτης Συννοσηρότητας του Charlson ρυθμισμένος κατά ηλικία (Age Adjusted Charlson Comorbidity Index-ACCI) και ο συνολικός αριθμός των λαμβανόμενων φαρμακευτικών ουσιών. Ελήφθη οδοντιατρικό ιστορικό με την καταγραφή του βαθμού ικανοποίησης από τη στοματική υγεία, τη συχνότητα εμφάνισης ξηροστομίας, καυσαλγίας στόματος και δυσγευσίας, των συνηθειών στοματικής υγιεινής και υγιεινής κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων, της τελευταίας οδοντιατρικής επίσκεψης, των αντιλαμβανόμενων προβλημάτων στο στόμα, της υποκειμενικής εκτίμησης και της απαίτησης για οδοντιατρική φροντίδα και των αντιλαμβανόμενων εμποδίων για την πραγματοποίησης αυτής. Η αξιολόγηση της σχετιζόμενης με τη στοματική υγεία ποιότητας ζωής πραγματοποιήθηκε μέσω του Γηριατρικού Δείκτη Αξιολόγησης Στοματικής Υγείας (Geriatric Oral Health Assessment Index-GOHAI) και η αξιολόγηση της ξηροστομίας έγινε μέσω του Δείκτη Ξηροστομίας (Χerostomia Inventory-XI). Κατά την κλινική εξέταση αξιολογήθηκε η ευπάθεια βάσει της κλίμακας CFS. Κατά την εξέταση του στόματος, υπολογίστηκε ο δείκτης DMFT και ο δείκτης τερηδόνας ρίζας (Root Caries Index-RCI), καθώς και το εκατοστιαίο ποσοστό των τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα επί του συνόλου των υπαρχόντων δοντιών. Επίσης, καταγράφηκαν ο αριθμός των φυσικών δοντιών, ο αριθμός των υπολειμματικών ριζών, ο αριθμός των δοντιών προς εξαγωγή, η παρουσία κινητών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, ο αριθμός των συγκλεισιακών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών και ακίνητων προσθετικών αποκαταστάσεων, καθώς και ο αριθμός των μεικτών επαφών μεταξύ φυσικών δοντιών, ακίνητων ή/και κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων. Για τον έλεγχο της κατάστασης του περιοδοντίου καταγράφηκε ο Δείκτης Περιοδοντικών Αναγκών στην Κοινότητα (Community Periodontal Index of Treatment Needs-CPIΤΝ) και ο βαθμός κινητικότητας των δοντιών καταγράφηκε σύμφωνα με την ταξινόμηση κατά Miller. Για την καταγραφή του επιπέδου στοματικής υγιεινής των ενοδόντων χρησιμοποιήθηκε ο Απλοποιημένος Δείκτης Στοματικής Υγιεινής (Simplified Oral Hygiene Index-OHI-S), ενώ για τον έλεγχο της ξηρότητας στόματος χρησιμοποιήθηκε ο Δείκτης Clinical Oral Dryness Score (CODS). Η κλινική εφαρμογή των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (ΚΠΑ) αξιολογήθηκε βάσει του τροποποιημένου δείκτη Kapur. Σχετικά με την υγιεινή των ΚΠΑ, καταγράφηκε η παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας της ΚΠΑ. Ακόμα, εξετάστηκαν ο νευρομυϊκός συντονισμός κατά τη χρήση των ολικών οδοντοστοιχιών, η κάθετη διάσταση σύγκλεισης μέσω της μεθόδου Willis, η ορθότητα της σύγκλεισης, καθώς και η κατάσταση των βλεννογόνων για την παρουσία στοματίτιδας από ΚΠΑ, πτυχωτής ινώδους υπερπλασίας και τραύματος σχετιζόμενου με ΚΠΑ. Προκειμένου κάθε εξεταζόμενος, ανεξαρτήτως οδοντικής/προσθετικής κατάστασης, να κατηγοριοποιηθεί ως προς το επίπεδο στοματικής υγιεινής, η κατάταξη σε φτωχή στοματική υγιεινή έγινε εάν ίσχυε ένα από τα παρακάτω: α) τιμή OHI-S 3-6, β) παρουσία επιχρίσματος σε περισσότερο από το 50% της ραχιαίας επιφάνειας της γλώσσας, γ) παρουσία υπολειμμάτων τροφών στις ουλοπαρειακές αύλακες και στην υπερώα, δ) παρουσία πλάκας ή και τρυγίας σε περισσότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας σε τουλάχιστον μία ΚΠΑ. Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε περιγραφική στατιστική, διμεταβλητές αναλύσεις και Βηματική Πολλαπλή Διωνυμική Λογιστική Παλινδρόμηση με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών (Stepwise Multiple Binary Logistic Regression with backward elimination) με εξαρτημένη διχοτομική μεταβλητή την κλίμακα CFS με σημείο αποκοπής τη διάμεσο τιμή. Αποτελέσματα Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 130 φιλοξενούμενοι σε πέντε ΜΦΗ (39 άνδρες και 91 γυναίκες) με μέση ηλικία τα 86,4±7,2 έτη. Η μέση τιμή του δείκτη ACCI ήταν 5,6±1,3 ενώ οι φιλοξενούμενοι λάμβαναν κατά μέσο όρο 8,7±3,7 φαρμακευτικές ουσίες. Η Κλινική Κλίμακα Ευπάθειας (CFS) είχε μέση τιμή 5,9±1,4, διάμεσο 6 και εύρος από 2 έως 8. Από τους 130 εξετασθέντες, οι 112 συμμετείχαν στη συνέντευξη. Το 63,7% των ερωτηθέντων ανέφερε μεγάλη ικανοποίηση με την κατάσταση της στοματικής του υγείας. Το ένα τέταρτο περίπου (25,7%) δήλωσε ότι αισθάνεται το στόμα του στεγνό συχνά ή συνέχεια. Το 23,1% των ενοδόντων βούρτσιζε τα δόντια του τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με το 72,1% εξ αυτών να χρησιμοποιεί οδοντόβουρτσα και φθοριούχο οδοντόπαστα. Όσον αφορά στην υγιεινή των ΚΠΑ, το 21,8% ανέφερε καθαρισμό μετά από κάθε γεύμα, το 10,9% δύο φορές την ημέρα, ενώ μόνο το 41,8% τις αφαιρούσε κατά τον ύπνο. Μόνο το 8,9% δήλωσε ότι επισκέφθηκε οδοντίατρο κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, με την Προσθετική να αποτελεί τη συχνότερα αναφερόμενη αιτία επίσκεψης (53,6%). Ο αριθμός των φυσικών δοντιών ήταν 8,8±9,3 (εύρος 0-27). Το 38,5% των φιλοξενούμενων εμφάνιζαν ολική νωδότητα, ενώ τουλάχιστον 20 δόντια καταγράφηκαν στο ένα πέμπτο (20,8%). Ο δείκτης DMFT είχε μέση τιμή 21,5±7,0 και εύρος 5-28. Παρουσία τουλάχιστον μίας υπολειμματικής ρίζας βρέθηκε στο 45% των ενοδόντων, ενώ παρουσία τερηδονισμένων δοντιών σε μύλη ή και ρίζα στο αντίστοιχο 72,5%. Το 30,8% εμφάνιζε καλή ή μέτρια, ενώ το 69,2% φτωχή στοματική υγιεινή. Επιπροσθέτως, ο δείκτης CODS είχε μέση τιμή 4,6±2,5 και εύρος από 0 έως 8. Κινητικότητα βαθμού ΙΙ ή και ΙΙΙ σε περισσότερο από το 10% των δοντιών του φραγμού παρατηρήθηκε στο 22,5% των ενοδόντων, ενώ στο 57,5% βρέθηκε η παρουσία τουλάχιστον ενός δοντιού προς εξαγωγή. Επί όσων υπολογίστηκε ο δείκτης CPITN, το 20,9% εμφάνιζε πλάκα και τρυγία, το 28,4% περιοδοντικούς θυλάκους βάθους τεσσάρων έως πέντε χιλιοστών, ενώ το 50,7% θυλάκους βάθους άνω των πέντε χιλιοστών. Παρουσία τουλάχιστον μίας ακίνητης προσθετικής αποκατάστασης παρατηρήθηκε στο 60% των ενοδόντων και τουλάχιστον μίας ΚΠΑ στο 43,1% (n=56) του δείγματος, ενώ μεταξύ των ολικά νωδών ατόμων, μόνο το 64% έφερε ζεύγος ολικών οδοντοστοιχιών. Η κλινική εφαρμογή των ΚΠΑ βρέθηκε κακή στο 53,6% όσων τις χρησιμοποιούσαν, ενώ η υγιεινή τους φτωχή στο 67,9%. Στοματίτιδα από ΚΠΑ παρατηρήθηκε στο 51,8% επί όσων έφεραν ΚΠΑ, πτυχωτή ινώδης υπερπλασία στο 21,4% και τραύμα από ΚΠΑ στο 25%. Αντικειμενική ανάγκη για οδοντιατρική φροντίδα παρατηρήθηκε στο 94,6%. Ωστόσο μόνο το 45,5% των εξετασθέντων ανέφερε ότι έχει κάποιο πρόβλημα στο στόμα και ότι χρήζει οδοντιατρικής επίσκεψης, με τις συχνότερα δηλωθείσες ανάγκες να είναι η επιδιόρθωση των κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (28,8%), η κατασκευή κινητών προσθετικών αποκαταστάσεων (25%) και η θεραπεία περιοδοντικής νόσου (28,8%), ενώ μόνο το 8,9% εξέφρασε την απαίτηση για οδοντιατρική φροντίδα. Τα συχνότερα αναφερόμενα εμπόδια στην οδοντιατρική περίθαλψη ήταν η δυσκολία πρόσβασης στο οδοντιατρείο, η μοιρολατρία για τη στοματική υγεία και οι οικονομικοί περιορισμοί. Η διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής και της υποκειμενική ανάγκης για οδοντιατρική φροντίδα καταγράφεται και από τα εξής ευρήματα. Μόνο το 36,7% επί όσων εμφάνιζαν κακή εφαρμογή των κινητών προσθέσεων δήλωσε ότι χρειάζεται αναπροσαρμογή ή κατασκευή καινούριων αποκαταστάσεων, ενώ μόνο το 29,5% επί όσων είχαν κάτω από δέκα μεικτές συνολικές συγκλεισιακές επαφές δήλωσε ότι χρήζει προσθετικής αποκατάστασης. Ακόμα μικρότερα ποσοστά βρέθηκαν σχετικά με την αντιλαμβανόμενη ανάγκη για εξαγωγή σε όσους είχαν δόντια προς εξαγωγή (22%), για περιοδοντική θεραπεία σε όσους είχαν CPITN δύο έως τέσσερα (20%) και για εμφράξεις σε όσους είχαν ενεργό τερηδόνα (5%). Όσον αφορά στο φύλο, μεταξύ των ενοδόντων οι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων και μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης. Επίσης, μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, οι άνδρες εμφάνιζαν σε μεγαλύτερο ποσοστό στοματίτιδα σχετιζόμενη με ΚΠΑ. Ως προς την ηλικία, όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Μεταξύ των ενοδόντων, η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα. Μεταξύ των φερόντων ΚΠΑ, η μέση ηλικία όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συγκριτικά με την ηλικία όσων δεν είχαν υπερπλασία. Το μοντέλο Βηματικής Πολλαπλής Διωνυμικής Λογιστικής Παλινδρόμησης με οπισθοδρομική απαλοιφή μεταβλητών έδειξε στατιστικά σημαντική επίδραση της ηλικίας (p=0,045, OR=1,08), του δείκτη ACCI (p=0,026, OR=1,69, του δείκτη CODS (p=0,027, OR=1,24), του αριθμού των συνολικών μεικτών συγκλεισιακών επαφών (p=0,047, OR=0,90) και της στοματικής υγιεινής (p=0,008, OR=0,27) στην κλίμακα CFS με τη μορφή διχοτόμου μεταβλητής (CFS<6 και CFS≥6). Συμπεράσματα Η στοματική υγεία των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων της Αττικής είναι πολύ φτωχή. Oι γυναίκες είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακίνητων αποκαταστάσεων, μικρότερο αριθμό δοντιών με τερηδόνα μύλης και εμφάνιζαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη συχνότητα στοματίτιδας σχετιζόμενης με ΚΠΑ. Όσοι εμφάνιζαν καλή ή μέτρια στοματική υγιεινή είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερη ηλικία συγκριτικά με όσους είχαν φτωχή υγιεινή. Η μέση ηλικία όσων είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο στήριγμα και όσων εμφάνιζαν πτυχωτή ινώδη υπερπλασία ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τερηδόνα στα στηρίγματα και δεν παρουσίαζαν υπερπλασία. Μεγαλύτερη ηλικία, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη ACCI, φτωχή στοματική υγιεινή, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη CODS και μικρότερος αριθμός μεικτών συνολικών συγκλεισιακών επαφών συσχετίστηκαν με μεγαλύτερη πιθανότητα η κλίμακα CFS να είναι από 6 και άνω. Χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για την καταγραφή της κατάστασης στοματικής υγείας των φιλοξενούμενων σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων ευρύτερα στην Ελλάδα, καθώς και για τη διερεύνηση της συσχέτισης της στοματικής υγείας και της στοματικής λειτουργικότητας με την ευπάθεια. Επίσης, είναι αναγκαία η ανάπτυξη κεντρικών πολιτικών για την προαγωγή της στοματικής των ευάλωτων ηλικιωμένων ατόμων, η εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού και των φροντιστών στη φροντίδα στόματος και η ενίσχυση της εκπαίδευσης των οδοντιάτρων στη Γηροδοντιατρική.","Purpose The purpose of this cross-sectional study was to record the oral health status and dental treatment needs among nursing home residents and to investigate the association of their oral health with age, gender and the Clinical Frailty Scale (CFS). Methodology The study population consisted of nursing home residents in Athens Metropolitan area. The research instruments included interview and clinical examination. Demographic characteristics were recorded; the ICD-11 classification was used to obtain the medical history and the ATC classification (Anatomical Therapeutic Chemical Classification System) was used for the medications’ consumption. The Age Adjusted Charlson Comorbidity Index (ACCI) and the total number of medications were also calculated. Dental history was obtained recording the degree of satisfaction with oral health, the frequency of xerostomia, burning mouth and dysgeusia, oral hygiene and denture hygiene habits, the last dental visit, perceived oral problems, as well as the perceived needs for dental care and the perceived barriers to its implementation. The assessment of oral health-related quality of life was carried out using the Geriatric Oral Health Assessment Index (GOHAI) and dry mouth was assessed using the Xerostomia Inventory (XI). During clinical examination, frailty was assessed with the Clinical Frailty Scale (CFS). The DMFT index and the Root Caries Index (RCI) were calculated, as well as the percentage of carious teeth. Furthermore, the number of natural teeth, the presence of removable and fixed dental prostheses and the number of root remnants were recorded. The number of occlusal contacts between natural teeth and/or fixed dental prostheses and the number of mixed occlusal contacts between natural teeth and/or fixed and/or removable dental prostheses were also recorded. The periodontal status was examined with the Community Periodontal Index of Treatment Needs (CPITN). The degree of tooth mobility according to Miller's classification and the number of teeth which should be extracted were also recorded. The Simplified Oral Hygiene Index (OHI-S) was used to record the level of oral hygiene among dentate residents. The Clinical Oral Dryness Score (CODS) was used to assess oral dryness. The fit of the dentures was assessed based on the modified Kapur Index. Regarding denture hygiene, the presence of plaque and/or tartar on more than one third of the denture surface was examined. Furthermore, neuromuscular coordination for complete removable dental prostheses, the vertical dimension of occlusion using the Willis method and occlusion were assessed. The oral mucosa was also examined for the presence of denture stomatitis, trauma related to removable dental prostheses, and epulis fissuratum. Oral hygiene for the total sample was classified as poor if at least one of the following criteria was present: a) OHI-S value 3-6, b) presence of plaque on more than 50% of the dorsal surface of the tongue, c) presence of food remnants in the gingival sulci and on the palate, d) presence of plaque and/or tartar on more than one third of the surface in at least one denture. Descriptive statistics and bivariate analyses were performed. Stepwise Multiple Binary Logistic Regression analysis with backward elimination investigated the association of several independent variables with CFS using the median value as cut-off point. Results The study sample consisted of 130 residents of five nursing homes (39 men and 91 women) with a mean age of 86.4±7.2 years. The mean ACCI index was 5.6±1.3, while the residents received an average of 8.7±33.7 drug substances. The CFS had a mean value of 5.9±1.4 and a range of 2 to 8. Of the 130 subjects, 112 participated in the interview. Regarding the frequency of tooth brushing, 23.1% of the dentate residents reported brushing their teeth at least twice a day, and 72.1% used toothbrush and fluoride toothpaste. Regarding dentures’ hygiene, 21.8% reported cleaning them after each meal and 10.9% twice a day, while only 41.8% removed them at bedtime. A total of 63.7% of respondents reported high satisfaction with their oral health. Approximately one quarter of the residents (25.7%) reported frequent or constant symptoms of xerostomia. The GOHAI index received a mean total score of 48.8±10.8 (range 14-60), while the XI index 18.0±5.3 (range 11-34). Regarding the last dental visit, only 8.9% reported having visited a dentist during the last year, with Prosthodontics being the most frequently reported reason for a visit (53.6%). The average number of natural teeth was 8.8±9.3 (range 0-27). A total of 38.5% of the residents were edentulous, while at least 20 teeth were observed in one fifth (20.8%) of them. The DMFT index had a mean value of 21.5±7.0, 24 and a range of 5-28. A total of 43.1% had at least one removable dental prosthesis. Ten or more occlusal contacts were observed in 8.7%, while the corresponding number of mixed occlusal contacts was noted in 40.2% of the dentate residents. A total of 30.8% showed good or moderate, while 69.2% poor oral hygiene. In addition, the CODS index had a mean value of 4.6±2.5 and a range of 0-8. The presence of at least one residual root was found in 45% of the dentate residents. Furthermore, at least one tooth with coronal caries was present in 61.2% of residents, root caries in 56.2%, while the RCI had a mean value of 6.6%±9.6%. Also, the presence of teeth with coronal and/or root caries was found in 72.5% of cases, while the corresponding percentage of carious teeth had an average value of 21.0%±23.0%. In those for whom the CPITN index was calculated, plaque and tartar were observed in 20.9%, periodontal pockets of 4-5mm in 28.4%, while periodontal pockets of more than 5mm in 50.7%. The presence of at least one tooth to be extracted was found in 57,5% of the residents. The fit of the dentures was found to be poor (adjusted modified Kapur index 0-9 for two dentures/0-4 for one denture) in 53.6% and fair (adjusted modified Kapur index 10-18 for two dentures/5-9 for one denture) in 46.4% of the denture wearers. Regarding denture hygiene, plaque and/or tartar on more than one third of the surface on at least one denture was found in 67.9% of the denture wearers. In addition, poor neuromuscular coordination was observed in 21.6% of the complete denture wearers. Αmong the edentulous residents, 64% wore a pair of complete dentures. Denture stomatitis was observed in 51.8% of denture wearers, epulis fissuratum in 21.4%, and trauma related to removable dental prostheses in 25%. The majority (94.6%) presented normative need for dental care. A total of 45,5% reported oral problems and perceived need for a dental visit, with the most frequently reported needs being denture repair (28.8%), denture fabrication (25%) and periodontal treatment (28.8%). Only 8,9% expressed the demand for dental treatment. In addition, the most frequently reported barriers towards dental care were difficulty accessing the dentist, dental fatalism and financial constraints. Of all wearers of removable dental prostheses who had a related complication or a poor fit, 45.9% and 36.7% respectively reported needing adjustment or new prostheses. Also, 29.5% of those with fewer than ten mixed occlusal contacts perceived a need for prosthetic restoration. Even lower percentages were found regarding the perceived need for extraction in those with teeth to be extracted (22%), for periodontal treatment in those with CPITN 2-4 (20%), and for fillings in those with caries (5%). Regarding gender, among dentate residents, females had statistically significantly higher number of fixed dental prostheses and a smaller number of decayed teeth. Also, among denture wearers, males presented a higher prevalence of denture related stomatitis compared to females. As far as age is concerned, those with good or fair oral hygiene were statistically significantly younger than those with poor oral hygiene. Furthermore, among dentate residents the mean age of those with at least one abutment with caries was statistically significantly younger than those with no carious abutments. Among denture wearers, those who had epulis fissuratum were statistically significantly younger. The Multiple Binary Logistic Regression model showed a statistically significant effect on frailty in the form of a dichotomous variable (CFS<6 and CFS≥6) of age (p=0.045, OR=1.08), ACCI index (p=0.026, OR=1.69), oral hygiene (p=0.008, OR=0.27), CODS index (p=0.027, OR=1.24) and the number of total modified occlusal contacts (p=0.047, OR=0.90). Conclusions Τhe oral health of nursing home residents in Attica is generally poor. Females had a statistically significantly higher number of fixed dental prostheses, a smaller number of decayed teeth and a statistically significantly lower prevalence of denture stomatitis compared to males. Those with good or fair oral hygiene were statistically significantly younger than those with poor hygiene. The mean age of those with at least one carious abutment and those with epulis fissuratum was statistically significantly younger than the age of those without caries on the abutments and without epulis fissuratum. Older age, higher ACCI value, poor oral hygiene, higher CODS value and lower number of total modified occlusal contacts were associated with a greater likelihood of the CFS scale being 6 and above. Further studies are needed to record the oral health status among nursing home residents in Greece, as well as to investigate the association of oral health and oral function with frailty."],"dc:identifier":["uoadl:5374346","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5374346"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Καταγραφή της στοματικής κατάστασης και των αναγκών οδοντιατρικής περίθαλψης σε φιλοξενούμενους που διαβιούν σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:19Z"}