{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5373796"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5373796","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ποικιλότητα ενδοφυτικών μυκήτων σε θαλάσσια αγγειόσπερμα στο Αιγαίο Πέλαγος","abstract":"Τα θαλάσσια αγγειόσπερμα (θαλάσσια φανερόγαμα) αποτελούν μερικούς από τους πιο παραγωγικούς και οικολογικά σημαντικούς παράκτιους βιοτόπους, παρέχοντας ενδιαιτήματα σε πληθώρα οργανισμών, σταθεροποιώντας τα ιζήματα και συμβάλλοντας καθοριστικά στη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Πέρα από τον γνωστό οικολογικό τους ρόλο, τα θαλάσσια αγγειόσπερμα φιλοξενούν πλούσιες και ελάχιστα μελετημένες μικροβιακές κοινότητες, μεταξύ των οποίων και ενδοφυτικοί μύκητες που ζουν ασυμπτωματικά εντός των φυτικών ιστών. Οι ενδοφυτικοί αυτοί μύκητες αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως βασικοί εταίροι του φυτού, με πιθανό ρόλο στην υγεία των φυτών, στην ανοχή σε περιβαλλοντικές καταπονήσεις, στον κύκλο των θρεπτικών στοιχείων και στην άμυνα έναντι παθογόνων. Παρά τη σημασία τους, η ποικιλότητα, η κατανομή και οι οικολογικές λειτουργίες των ενδοφυτικών μυκήτων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα παραμένουν ελάχιστα διερευνημένες, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο Θάλασσα. Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στη μελέτη της ποικιλότητας, της σύστασης και της εξειδίκευσης των ενδοφυτικών μυκήτων σε τέσσερα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους: Cymodocea nodosa, Posidonia oceanica, Ruppia maritima και Halophila stipulacea. Δείγματα συλλέχθηκαν από πολλαπλές θέσεις και απομονώθηκαν ενδοφυτικοί μύκητες από φύλλα, ριζώματα και ρίζες μέσω καλλιεργητικών μεθόδων. Οι απομονώσεις χαρακτηρίστηκαν μορφολογικά και μοριακά με αλληλούχηση της περιοχής ITS (Internal Transcribed Spacer) του ριβοσωμικού DNA και ταυτοποιήθηκαν μέσω συγκρίσεων BLAST με τη βάση δεδομένων GenBank. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν φυλογενετικές αναλύσεις για την εκτίμηση των εξελικτικών σχέσεων μεταξύ των απομονώσεων, ενώ μελετήθηκαν τα πρότυπα ποικιλότητας σε σχέση με το είδος του ξενιστή και τον φυτικό ιστό. Συνολικά απομονώθηκαν 86 στελέχη μυκήτων συμπεριλαμβανομένων και ωομυκήτων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντική ποικιλότητα, με κυριαρχία θαλάσσιων Ασκομυκήτων των οικογενειών Lulworthiaceae και Halosphaeriaceae, ιδιαίτερα στους υπόγειους ιστούς (ρίζες και ριζώματα). Επίσης ανιχνεύθηκαν ωομύκητες των γενών Halophytophthora και Phytophthora, ένα υπομελετημένο μέλος των μικροβιακών κοινοτήτων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων. Παρατηρήθηκαν σαφείς διαφορές στη σύσταση των ενδοφυτικών κοινοτήτων μεταξύ των ειδών-ξενιστών και των φυτικών ιστών. Η C. nodosa φιλοξενούσε σημαντικά υψηλότερη μυκητιακή ποικιλότητα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα είδη, ενώ το εισβλητικό είδος H. stipulacea παρουσίασε τη χαμηλότερη ποικιλότητα, υποδηλώνοντας ίσως μειωμένες ή λιγότερο εξειδικευμένες μικροβιακές αλληλεπιδράσεις σε πρόσφατα αποικισμένα περιβάλλοντα. Τα ριζώματα εμφάνισαν γενικά μεγαλύτερο πλούτο ειδών σε σχέση με τα φύλλα, πιθανώς λόγω της στενότερης επαφής τους με το μικροβιακό φορτίο των ιζημάτων. Οι φυλογενετικές αναλύσεις αποκάλυψαν την παρουσία πιθανών νέων ή κρυπτικών ειδών, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι μύκητες των θαλάσσιων αγγειόσπερμων παραμένουν ανεπαρκώς μελετημένοι. Επιπλέον, ορισμένα απομονωθέντα στελέχη ανήκαν σε ταξινομικές ομάδες γνωστές από χερσαία ή ευκαιριακά περιβάλλοντα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την παρουσία τους και τον οικολογικό τους ρόλο στο θαλάσσιο περιβάλλον. Συνολικά, η παρούσα μελέτη καταδεικνύει ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους φιλοξενούν ποικιλόμορφες, δομημένες και εξειδικευμένες ενδοφυτικές μυκητιακές κοινότητες. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την αντίληψη ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα δεν12 αποτελούν απλώς μεμονωμένους φυτικούς οργανισμούς, αλλά σύνθετα συστήματα που περιλαμβάνουν στενές αλληλεπιδράσεις με ποικίλους μικροοργανισμούς. Μελλοντικές μελέτες που θα συνδυάζουν καλλιεργητικές και μεταγονιδιωματικές προσεγγίσεις, πολυγονιδιακή φυλογενετική ανάλυση και λειτουργικές δοκιμές, θα συμβάλουν στην ολοκληρωμένη μελέτη και καταγραφή της βιοποικιλότητας, καθώς και στην καλύτερη κατανόηση του οικολογικού ρόλου, του μεταβολικού δυναμικού και των πιθανών βιοτεχνολογικών εφαρμογών αυτών των ελάχιστα μελετημένων θαλάσσιων ενδοφυτικών μυκήτων.","abstract_html":"Τα θαλάσσια αγγειόσπερμα (θαλάσσια φανερόγαμα) αποτελούν μερικούς από τους πιο παραγωγικούς και οικολογικά σημαντικούς παράκτιους βιοτόπους, παρέχοντας ενδιαιτήματα σε πληθώρα οργανισμών, σταθεροποιώντας τα ιζήματα και συμβάλλοντας καθοριστικά στη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Πέρα από τον γνωστό οικολογικό τους ρόλο, τα θαλάσσια αγγειόσπερμα φιλοξενούν πλούσιες και ελάχιστα μελετημένες μικροβιακές κοινότητες, μεταξύ των οποίων και ενδοφυτικοί μύκητες που ζουν ασυμπτωματικά εντός των φυτικών ιστών. Οι ενδοφυτικοί αυτοί μύκητες αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως βασικοί εταίροι του φυτού, με πιθανό ρόλο στην υγεία των φυτών, στην ανοχή σε περιβαλλοντικές καταπονήσεις, στον κύκλο των θρεπτικών στοιχείων και στην άμυνα έναντι παθογόνων. Παρά τη σημασία τους, η ποικιλότητα, η κατανομή και οι οικολογικές λειτουργίες των ενδοφυτικών μυκήτων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα παραμένουν ελάχιστα διερευνημένες, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο Θάλασσα. Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στη μελέτη της ποικιλότητας, της σύστασης και της εξειδίκευσης των ενδοφυτικών μυκήτων σε τέσσερα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους: Cymodocea nodosa, Posidonia oceanica, Ruppia maritima και Halophila stipulacea. Δείγματα συλλέχθηκαν από πολλαπλές θέσεις και απομονώθηκαν ενδοφυτικοί μύκητες από φύλλα, ριζώματα και ρίζες μέσω καλλιεργητικών μεθόδων. Οι απομονώσεις χαρακτηρίστηκαν μορφολογικά και μοριακά με αλληλούχηση της περιοχής ITS (Internal Transcribed Spacer) του ριβοσωμικού DNA και ταυτοποιήθηκαν μέσω συγκρίσεων BLAST με τη βάση δεδομένων GenBank. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν φυλογενετικές αναλύσεις για την εκτίμηση των εξελικτικών σχέσεων μεταξύ των απομονώσεων, ενώ μελετήθηκαν τα πρότυπα ποικιλότητας σε σχέση με το είδος του ξενιστή και τον φυτικό ιστό. Συνολικά απομονώθηκαν 86 στελέχη μυκήτων συμπεριλαμβανομένων και ωομυκήτων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντική ποικιλότητα, με κυριαρχία θαλάσσιων Ασκομυκήτων των οικογενειών Lulworthiaceae και Halosphaeriaceae, ιδιαίτερα στους υπόγειους ιστούς (ρίζες και ριζώματα). Επίσης ανιχνεύθηκαν ωομύκητες των γενών Halophytophthora και Phytophthora, ένα υπομελετημένο μέλος των μικροβιακών κοινοτήτων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων. Παρατηρήθηκαν σαφείς διαφορές στη σύσταση των ενδοφυτικών κοινοτήτων μεταξύ των ειδών-ξενιστών και των φυτικών ιστών. Η C. nodosa φιλοξενούσε σημαντικά υψηλότερη μυκητιακή ποικιλότητα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα είδη, ενώ το εισβλητικό είδος H. stipulacea παρουσίασε τη χαμηλότερη ποικιλότητα, υποδηλώνοντας ίσως μειωμένες ή λιγότερο εξειδικευμένες μικροβιακές αλληλεπιδράσεις σε πρόσφατα αποικισμένα περιβάλλοντα. Τα ριζώματα εμφάνισαν γενικά μεγαλύτερο πλούτο ειδών σε σχέση με τα φύλλα, πιθανώς λόγω της στενότερης επαφής τους με το μικροβιακό φορτίο των ιζημάτων. Οι φυλογενετικές αναλύσεις αποκάλυψαν την παρουσία πιθανών νέων ή κρυπτικών ειδών, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι μύκητες των θαλάσσιων αγγειόσπερμων παραμένουν ανεπαρκώς μελετημένοι. Επιπλέον, ορισμένα απομονωθέντα στελέχη ανήκαν σε ταξινομικές ομάδες γνωστές από χερσαία ή ευκαιριακά περιβάλλοντα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την παρουσία τους και τον οικολογικό τους ρόλο στο θαλάσσιο περιβάλλον. Συνολικά, η παρούσα μελέτη καταδεικνύει ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους φιλοξενούν ποικιλόμορφες, δομημένες και εξειδικευμένες ενδοφυτικές μυκητιακές κοινότητες. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την αντίληψη ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα δεν12 αποτελούν απλώς μεμονωμένους φυτικούς οργανισμούς, αλλά σύνθετα συστήματα που περιλαμβάνουν στενές αλληλεπιδράσεις με ποικίλους μικροοργανισμούς. Μελλοντικές μελέτες που θα συνδυάζουν καλλιεργητικές και μεταγονιδιωματικές προσεγγίσεις, πολυγονιδιακή φυλογενετική ανάλυση και λειτουργικές δοκιμές, θα συμβάλουν στην ολοκληρωμένη μελέτη και καταγραφή της βιοποικιλότητας, καθώς και στην καλύτερη κατανόηση του οικολογικού ρόλου, του μεταβολικού δυναμικού και των πιθανών βιοτεχνολογικών εφαρμογών αυτών των ελάχιστα μελετημένων θαλάσσιων ενδοφυτικών μυκήτων.","abstract_has_math":false,"creators":["ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ","ASIMAKOPOULOS CHRISTOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:17Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5373796"],"render_values":[{"text":"uoadl:5373796","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5373796","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ","ASIMAKOPOULOS CHRISTOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5373796","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5373796"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα θαλάσσια αγγειόσπερμα (θαλάσσια φανερόγαμα) αποτελούν μερικούς από τους πιο παραγωγικούς και οικολογικά σημαντικούς παράκτιους βιοτόπους, παρέχοντας ενδιαιτήματα σε πληθώρα οργανισμών, σταθεροποιώντας τα ιζήματα και συμβάλλοντας καθοριστικά στη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Πέρα από τον γνωστό οικολογικό τους ρόλο, τα θαλάσσια αγγειόσπερμα φιλοξενούν πλούσιες και ελάχιστα μελετημένες μικροβιακές κοινότητες, μεταξύ των οποίων και ενδοφυτικοί μύκητες που ζουν ασυμπτωματικά εντός των φυτικών ιστών. Οι ενδοφυτικοί αυτοί μύκητες αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως βασικοί εταίροι του φυτού, με πιθανό ρόλο στην υγεία των φυτών, στην ανοχή σε περιβαλλοντικές καταπονήσεις, στον κύκλο των θρεπτικών στοιχείων και στην άμυνα έναντι παθογόνων. Παρά τη σημασία τους, η ποικιλότητα, η κατανομή και οι οικολογικές λειτουργίες των ενδοφυτικών μυκήτων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα παραμένουν ελάχιστα διερευνημένες, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο Θάλασσα. Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στη μελέτη της ποικιλότητας, της σύστασης και της εξειδίκευσης των ενδοφυτικών μυκήτων σε τέσσερα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους: Cymodocea nodosa, Posidonia oceanica, Ruppia maritima και Halophila stipulacea. Δείγματα συλλέχθηκαν από πολλαπλές θέσεις και απομονώθηκαν ενδοφυτικοί μύκητες από φύλλα, ριζώματα και ρίζες μέσω καλλιεργητικών μεθόδων. Οι απομονώσεις χαρακτηρίστηκαν μορφολογικά και μοριακά με αλληλούχηση της περιοχής ITS (Internal Transcribed Spacer) του ριβοσωμικού DNA και ταυτοποιήθηκαν μέσω συγκρίσεων BLAST με τη βάση δεδομένων GenBank. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν φυλογενετικές αναλύσεις για την εκτίμηση των εξελικτικών σχέσεων μεταξύ των απομονώσεων, ενώ μελετήθηκαν τα πρότυπα ποικιλότητας σε σχέση με το είδος του ξενιστή και τον φυτικό ιστό. Συνολικά απομονώθηκαν 86 στελέχη μυκήτων συμπεριλαμβανομένων και ωομυκήτων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντική ποικιλότητα, με κυριαρχία θαλάσσιων Ασκομυκήτων των οικογενειών Lulworthiaceae και Halosphaeriaceae, ιδιαίτερα στους υπόγειους ιστούς (ρίζες και ριζώματα). Επίσης ανιχνεύθηκαν ωομύκητες των γενών Halophytophthora και Phytophthora, ένα υπομελετημένο μέλος των μικροβιακών κοινοτήτων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων. Παρατηρήθηκαν σαφείς διαφορές στη σύσταση των ενδοφυτικών κοινοτήτων μεταξύ των ειδών-ξενιστών και των φυτικών ιστών. Η C. nodosa φιλοξενούσε σημαντικά υψηλότερη μυκητιακή ποικιλότητα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα είδη, ενώ το εισβλητικό είδος H. stipulacea παρουσίασε τη χαμηλότερη ποικιλότητα, υποδηλώνοντας ίσως μειωμένες ή λιγότερο εξειδικευμένες μικροβιακές αλληλεπιδράσεις σε πρόσφατα αποικισμένα περιβάλλοντα. Τα ριζώματα εμφάνισαν γενικά μεγαλύτερο πλούτο ειδών σε σχέση με τα φύλλα, πιθανώς λόγω της στενότερης επαφής τους με το μικροβιακό φορτίο των ιζημάτων. Οι φυλογενετικές αναλύσεις αποκάλυψαν την παρουσία πιθανών νέων ή κρυπτικών ειδών, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι μύκητες των θαλάσσιων αγγειόσπερμων παραμένουν ανεπαρκώς μελετημένοι. Επιπλέον, ορισμένα απομονωθέντα στελέχη ανήκαν σε ταξινομικές ομάδες γνωστές από χερσαία ή ευκαιριακά περιβάλλοντα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την παρουσία τους και τον οικολογικό τους ρόλο στο θαλάσσιο περιβάλλον. Συνολικά, η παρούσα μελέτη καταδεικνύει ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους φιλοξενούν ποικιλόμορφες, δομημένες και εξειδικευμένες ενδοφυτικές μυκητιακές κοινότητες. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την αντίληψη ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα δεν12 αποτελούν απλώς μεμονωμένους φυτικούς οργανισμούς, αλλά σύνθετα συστήματα που περιλαμβάνουν στενές αλληλεπιδράσεις με ποικίλους μικροοργανισμούς. Μελλοντικές μελέτες που θα συνδυάζουν καλλιεργητικές και μεταγονιδιωματικές προσεγγίσεις, πολυγονιδιακή φυλογενετική ανάλυση και λειτουργικές δοκιμές, θα συμβάλουν στην ολοκληρωμένη μελέτη και καταγραφή της βιοποικιλότητας, καθώς και στην καλύτερη κατανόηση του οικολογικού ρόλου, του μεταβολικού δυναμικού και των πιθανών βιοτεχνολογικών εφαρμογών αυτών των ελάχιστα μελετημένων θαλάσσιων ενδοφυτικών μυκήτων.","Marine angiosperms (seagrasses) form some of the most productive and ecologically important ecotopes in coastal environments/ecosystems, providing habitat, stabilizing sediments, and contributing significantly to blue carbon storage. Beyond their well-known ecological roles, seagrasses host diverse and largely understudied microbial communities, including endophytic fungi that live asymptomatically within plant tissues. These fungi are increasingly recognized as key components of the plant holobiont, potentially influencing plant health, stress tolerance, nutrient cycling, and resistance to pathogens. However, compared to terrestrial plants, the diversity, distribution, and ecological roles of endophytic fungi in marine angiosperms remain poorly characterized, particularly in the Mediterranean region. This thesis investigates the diversity, composition, and host- and tissue-specificity of endophytic fungi associated with four marine angiosperms in the Aegean Sea: Cymodocea nodosa, Posidonia oceanica, Ruppia maritima, and Halophila stipulacea. Samples were collected from multiple locations, and fungal endophytes were isolated from leaves, rhizomes, and roots using culture-dependent techniques. Isolates were characterized morphologically and molecularly through sequencing of the ITS (Internal Transcribed Spacer) region of rDNA, followed by taxonomic identification using BLAST comparisons against the NCBI GenBank database. Phylogenetic analyses were conducted to assess relationships among isolates, and diversity patterns were examined in relation to host species and plant tissue type. A total of 86 fungal and fungal-like isolates, including true fungi and oomycetes, were recovered. The results revealed substantial diversity, dominated primarily by marine-adapted Ascomycota belonging to the families Lulworthiaceae and Halosphaeriaceae, particularly in belowground tissues (roots and rhizomes). Oomycetes, including species of Halophytophthora and Phytophthora were also detected, highlighting the overlooked presence of these pathogenic genera in seagrass-associated microbial communities. Clear differences in fungal community composition were observed among host plants and tissue types. C. nodosa harbored significantly higher fungal diversity compared to the other species, while the invasive H. stipulacea showed the lowest diversity, probably suggesting reduced or less specialized microbial associations in newly colonized habitats. Rhizomes generally supported greater fungal richness than leaves, likely due to closer interaction with sediment microbiota. Phylogenetic analyses indicated the presence of potentially novel or cryptic lineages within key marine fungal groups, emphasizing that seagrass-associated fungi remain insufficiently explored. Additionally, several isolates corresponded to taxa known from terrestrial or opportunistic contexts, raising questions about their presence and ecological roles in marine environments. Overall, this study demonstrates that marine angiosperms in the Aegean Sea host diverse, structured, and host-specific endophytic fungal communities. These findings contribute to a growing recognition that seagrasses should be viewed not merely as individual plants but as complex holobionts comprising intimate associations with diverse microorganisms. Further research integrating culture dependent methods, metagenomics and multi-locus sequencing, is needed to elucidate the diversity of ecological roles, metabolic potential, and biotechnological applications of these understudied marine endophytes."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ποικιλότητα ενδοφυτικών μυκήτων σε θαλάσσια αγγειόσπερμα στο Αιγαίο Πέλαγος"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ","ASIMAKOPOULOS CHRISTOS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Τα θαλάσσια αγγειόσπερμα (θαλάσσια φανερόγαμα) αποτελούν μερικούς από τους πιο παραγωγικούς και οικολογικά σημαντικούς παράκτιους βιοτόπους, παρέχοντας ενδιαιτήματα σε πληθώρα οργανισμών, σταθεροποιώντας τα ιζήματα και συμβάλλοντας καθοριστικά στη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Πέρα από τον γνωστό οικολογικό τους ρόλο, τα θαλάσσια αγγειόσπερμα φιλοξενούν πλούσιες και ελάχιστα μελετημένες μικροβιακές κοινότητες, μεταξύ των οποίων και ενδοφυτικοί μύκητες που ζουν ασυμπτωματικά εντός των φυτικών ιστών. Οι ενδοφυτικοί αυτοί μύκητες αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως βασικοί εταίροι του φυτού, με πιθανό ρόλο στην υγεία των φυτών, στην ανοχή σε περιβαλλοντικές καταπονήσεις, στον κύκλο των θρεπτικών στοιχείων και στην άμυνα έναντι παθογόνων. Παρά τη σημασία τους, η ποικιλότητα, η κατανομή και οι οικολογικές λειτουργίες των ενδοφυτικών μυκήτων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα παραμένουν ελάχιστα διερευνημένες, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο Θάλασσα. Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στη μελέτη της ποικιλότητας, της σύστασης και της εξειδίκευσης των ενδοφυτικών μυκήτων σε τέσσερα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους: Cymodocea nodosa, Posidonia oceanica, Ruppia maritima και Halophila stipulacea. Δείγματα συλλέχθηκαν από πολλαπλές θέσεις και απομονώθηκαν ενδοφυτικοί μύκητες από φύλλα, ριζώματα και ρίζες μέσω καλλιεργητικών μεθόδων. Οι απομονώσεις χαρακτηρίστηκαν μορφολογικά και μοριακά με αλληλούχηση της περιοχής ITS (Internal Transcribed Spacer) του ριβοσωμικού DNA και ταυτοποιήθηκαν μέσω συγκρίσεων BLAST με τη βάση δεδομένων GenBank. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν φυλογενετικές αναλύσεις για την εκτίμηση των εξελικτικών σχέσεων μεταξύ των απομονώσεων, ενώ μελετήθηκαν τα πρότυπα ποικιλότητας σε σχέση με το είδος του ξενιστή και τον φυτικό ιστό. Συνολικά απομονώθηκαν 86 στελέχη μυκήτων συμπεριλαμβανομένων και ωομυκήτων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντική ποικιλότητα, με κυριαρχία θαλάσσιων Ασκομυκήτων των οικογενειών Lulworthiaceae και Halosphaeriaceae, ιδιαίτερα στους υπόγειους ιστούς (ρίζες και ριζώματα). Επίσης ανιχνεύθηκαν ωομύκητες των γενών Halophytophthora και Phytophthora, ένα υπομελετημένο μέλος των μικροβιακών κοινοτήτων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων. Παρατηρήθηκαν σαφείς διαφορές στη σύσταση των ενδοφυτικών κοινοτήτων μεταξύ των ειδών-ξενιστών και των φυτικών ιστών. Η C. nodosa φιλοξενούσε σημαντικά υψηλότερη μυκητιακή ποικιλότητα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα είδη, ενώ το εισβλητικό είδος H. stipulacea παρουσίασε τη χαμηλότερη ποικιλότητα, υποδηλώνοντας ίσως μειωμένες ή λιγότερο εξειδικευμένες μικροβιακές αλληλεπιδράσεις σε πρόσφατα αποικισμένα περιβάλλοντα. Τα ριζώματα εμφάνισαν γενικά μεγαλύτερο πλούτο ειδών σε σχέση με τα φύλλα, πιθανώς λόγω της στενότερης επαφής τους με το μικροβιακό φορτίο των ιζημάτων. Οι φυλογενετικές αναλύσεις αποκάλυψαν την παρουσία πιθανών νέων ή κρυπτικών ειδών, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι μύκητες των θαλάσσιων αγγειόσπερμων παραμένουν ανεπαρκώς μελετημένοι. Επιπλέον, ορισμένα απομονωθέντα στελέχη ανήκαν σε ταξινομικές ομάδες γνωστές από χερσαία ή ευκαιριακά περιβάλλοντα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την παρουσία τους και τον οικολογικό τους ρόλο στο θαλάσσιο περιβάλλον. Συνολικά, η παρούσα μελέτη καταδεικνύει ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα του Αιγαίου Πελάγους φιλοξενούν ποικιλόμορφες, δομημένες και εξειδικευμένες ενδοφυτικές μυκητιακές κοινότητες. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την αντίληψη ότι τα θαλάσσια αγγειόσπερμα δεν12 αποτελούν απλώς μεμονωμένους φυτικούς οργανισμούς, αλλά σύνθετα συστήματα που περιλαμβάνουν στενές αλληλεπιδράσεις με ποικίλους μικροοργανισμούς. Μελλοντικές μελέτες που θα συνδυάζουν καλλιεργητικές και μεταγονιδιωματικές προσεγγίσεις, πολυγονιδιακή φυλογενετική ανάλυση και λειτουργικές δοκιμές, θα συμβάλουν στην ολοκληρωμένη μελέτη και καταγραφή της βιοποικιλότητας, καθώς και στην καλύτερη κατανόηση του οικολογικού ρόλου, του μεταβολικού δυναμικού και των πιθανών βιοτεχνολογικών εφαρμογών αυτών των ελάχιστα μελετημένων θαλάσσιων ενδοφυτικών μυκήτων.","Marine angiosperms (seagrasses) form some of the most productive and ecologically important ecotopes in coastal environments/ecosystems, providing habitat, stabilizing sediments, and contributing significantly to blue carbon storage. Beyond their well-known ecological roles, seagrasses host diverse and largely understudied microbial communities, including endophytic fungi that live asymptomatically within plant tissues. These fungi are increasingly recognized as key components of the plant holobiont, potentially influencing plant health, stress tolerance, nutrient cycling, and resistance to pathogens. However, compared to terrestrial plants, the diversity, distribution, and ecological roles of endophytic fungi in marine angiosperms remain poorly characterized, particularly in the Mediterranean region. This thesis investigates the diversity, composition, and host- and tissue-specificity of endophytic fungi associated with four marine angiosperms in the Aegean Sea: Cymodocea nodosa, Posidonia oceanica, Ruppia maritima, and Halophila stipulacea. Samples were collected from multiple locations, and fungal endophytes were isolated from leaves, rhizomes, and roots using culture-dependent techniques. Isolates were characterized morphologically and molecularly through sequencing of the ITS (Internal Transcribed Spacer) region of rDNA, followed by taxonomic identification using BLAST comparisons against the NCBI GenBank database. Phylogenetic analyses were conducted to assess relationships among isolates, and diversity patterns were examined in relation to host species and plant tissue type. A total of 86 fungal and fungal-like isolates, including true fungi and oomycetes, were recovered. The results revealed substantial diversity, dominated primarily by marine-adapted Ascomycota belonging to the families Lulworthiaceae and Halosphaeriaceae, particularly in belowground tissues (roots and rhizomes). Oomycetes, including species of Halophytophthora and Phytophthora were also detected, highlighting the overlooked presence of these pathogenic genera in seagrass-associated microbial communities. Clear differences in fungal community composition were observed among host plants and tissue types. C. nodosa harbored significantly higher fungal diversity compared to the other species, while the invasive H. stipulacea showed the lowest diversity, probably suggesting reduced or less specialized microbial associations in newly colonized habitats. Rhizomes generally supported greater fungal richness than leaves, likely due to closer interaction with sediment microbiota. Phylogenetic analyses indicated the presence of potentially novel or cryptic lineages within key marine fungal groups, emphasizing that seagrass-associated fungi remain insufficiently explored. Additionally, several isolates corresponded to taxa known from terrestrial or opportunistic contexts, raising questions about their presence and ecological roles in marine environments. Overall, this study demonstrates that marine angiosperms in the Aegean Sea host diverse, structured, and host-specific endophytic fungal communities. These findings contribute to a growing recognition that seagrasses should be viewed not merely as individual plants but as complex holobionts comprising intimate associations with diverse microorganisms. Further research integrating culture dependent methods, metagenomics and multi-locus sequencing, is needed to elucidate the diversity of ecological roles, metabolic potential, and biotechnological applications of these understudied marine endophytes."],"dc:identifier":["uoadl:5373796","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5373796"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ποικιλότητα ενδοφυτικών μυκήτων σε θαλάσσια αγγειόσπερμα στο Αιγαίο Πέλαγος"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:17Z"}