{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5371263"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5371263","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η Αρχιτεκτονική των ευκοινωνικών εντόμων υπό το πρίσμα της Αρχιτεκτονικής του Νου: Βιομιμητικά μοντέλα «σοφίας της Φύσης» που παραμένουν υποδεέστεροι Άλλοι;","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να αναδείξει, υπό το πρίσμα της γνωσιακής επιστήμης, την πολυπλοκότητα και τη «σοφία» της κατασκευαστικής συμπεριφοράς των ευκοινωνικών εντόμων, η οποία τα καθιστά βιομιμητικά μοντέλα εξελικτικής «τελείωσης», με απώτερο σκοπό να εξετάσει πώς μια τέτοια αναγνώριση μπορεί να επηρεάσει την ηθική μας στάση απέναντί τους. Σε αυτό το πλαίσιο, αρχικά γίνεται παρουσίαση της αποικίας ως Υπερ-οργανισμού αναδυόμενης συλλογικής νόησης. Στο δεύτερο μέρος, αναλύονται οι λειτουργίες της φωλιάς, η οποία θεωρείται μέρος του «διευρυμένου φαινοτύπου» της αποικίας. Εν συνεχεία, μελετώνται οι μηχανισμοί Αυτο-οργάνωσης της συλλογικής κατασκευαστικής τους δραστηριότητας, με έμφαση στη στιγμέργεια, η οποία περιγράφει τα συλλογικά φαινόμενα έμμεσης επικοινωνίας και συντονισμού της κατασκευής, χωρίς κεντρικό έλεγχο, μέσω της δομής της φωλιάς. Η τελευταία καθίσταται έτσι αφενός αναπόσπαστο μέρος του εκτεταμένου νου της αποικίας και αφετέρου ενεργό τμήμα ενός κατανεμημένου γνωσιακού συστήματος. Στο τρίτο μέρος της εργασίας διερευνάται η επίδραση της Αρχιτεκτονικής των ευκοινωνικών εντόμων στη σύγχρονη Αρχιτεκτονική, ως βιομιμητικό πρότυπο έμπνευσης και παροχής σχεδιαστικών λύσεων. Παράλληλα, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίον η συλλογική κατασκευαστική τους συμπεριφορά έχει λειτουργήσει ως θεωρητική και αλγοριθμική βάση για την κατασκευή μοντέλων «Τεχνητής Ζωικής Νοημοσύνης» με εφαρμογές στον σχεδιασμό και την κατασκευή. Επιπλέον, αξιολογείται κατά πόσο η κατασκευαστική συμπεριφορά των ευκοινωνικών εντόμων συνιστά μηχανιστική βιολογική αντίδραση ή είναι απόρροια της συλλογικής κατανεμημένης νόησης της αποικίας. Τέλος, εξετάζεται η η αναγκαιότητα της θεώρησης της Βιομίμησης, όχι απλώς ως σχεδιαστικής μεθόδου, αλλά και ως μιας οντολογικής πρόσκλησης μετατόπισης προς μια βιο-συμπεριληπτική και βιοκεντρική προσέγγιση.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να αναδείξει, υπό το πρίσμα της γνωσιακής επιστήμης, την πολυπλοκότητα και τη «σοφία» της κατασκευαστικής συμπεριφοράς των ευκοινωνικών εντόμων, η οποία τα καθιστά βιομιμητικά μοντέλα εξελικτικής «τελείωσης», με απώτερο σκοπό να εξετάσει πώς μια τέτοια αναγνώριση μπορεί να επηρεάσει την ηθική μας στάση απέναντί τους. Σε αυτό το πλαίσιο, αρχικά γίνεται παρουσίαση της αποικίας ως Υπερ-οργανισμού αναδυόμενης συλλογικής νόησης. Στο δεύτερο μέρος, αναλύονται οι λειτουργίες της φωλιάς, η οποία θεωρείται μέρος του «διευρυμένου φαινοτύπου» της αποικίας. Εν συνεχεία, μελετώνται οι μηχανισμοί Αυτο-οργάνωσης της συλλογικής κατασκευαστικής τους δραστηριότητας, με έμφαση στη στιγμέργεια, η οποία περιγράφει τα συλλογικά φαινόμενα έμμεσης επικοινωνίας και συντονισμού της κατασκευής, χωρίς κεντρικό έλεγχο, μέσω της δομής της φωλιάς. Η τελευταία καθίσταται έτσι αφενός αναπόσπαστο μέρος του εκτεταμένου νου της αποικίας και αφετέρου ενεργό τμήμα ενός κατανεμημένου γνωσιακού συστήματος. Στο τρίτο μέρος της εργασίας διερευνάται η επίδραση της Αρχιτεκτονικής των ευκοινωνικών εντόμων στη σύγχρονη Αρχιτεκτονική, ως βιομιμητικό πρότυπο έμπνευσης και παροχής σχεδιαστικών λύσεων. Παράλληλα, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίον η συλλογική κατασκευαστική τους συμπεριφορά έχει λειτουργήσει ως θεωρητική και αλγοριθμική βάση για την κατασκευή μοντέλων «Τεχνητής Ζωικής Νοημοσύνης» με εφαρμογές στον σχεδιασμό και την κατασκευή. Επιπλέον, αξιολογείται κατά πόσο η κατασκευαστική συμπεριφορά των ευκοινωνικών εντόμων συνιστά μηχανιστική βιολογική αντίδραση ή είναι απόρροια της συλλογικής κατανεμημένης νόησης της αποικίας. Τέλος, εξετάζεται η η αναγκαιότητα της θεώρησης της Βιομίμησης, όχι απλώς ως σχεδιαστικής μεθόδου, αλλά και ως μιας οντολογικής πρόσκλησης μετατόπισης προς μια βιο-συμπεριληπτική και βιοκεντρική προσέγγιση.","abstract_has_math":false,"creators":["ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ","DRAKOPOULOU AIKATERINI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:09Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5371263"],"render_values":[{"text":"uoadl:5371263","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5371263","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ","DRAKOPOULOU AIKATERINI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5371263","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5371263"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να αναδείξει, υπό το πρίσμα της γνωσιακής επιστήμης, την πολυπλοκότητα και τη «σοφία» της κατασκευαστικής συμπεριφοράς των ευκοινωνικών εντόμων, η οποία τα καθιστά βιομιμητικά μοντέλα εξελικτικής «τελείωσης», με απώτερο σκοπό να εξετάσει πώς μια τέτοια αναγνώριση μπορεί να επηρεάσει την ηθική μας στάση απέναντί τους. Σε αυτό το πλαίσιο, αρχικά γίνεται παρουσίαση της αποικίας ως Υπερ-οργανισμού αναδυόμενης συλλογικής νόησης. Στο δεύτερο μέρος, αναλύονται οι λειτουργίες της φωλιάς, η οποία θεωρείται μέρος του «διευρυμένου φαινοτύπου» της αποικίας. Εν συνεχεία, μελετώνται οι μηχανισμοί Αυτο-οργάνωσης της συλλογικής κατασκευαστικής τους δραστηριότητας, με έμφαση στη στιγμέργεια, η οποία περιγράφει τα συλλογικά φαινόμενα έμμεσης επικοινωνίας και συντονισμού της κατασκευής, χωρίς κεντρικό έλεγχο, μέσω της δομής της φωλιάς. Η τελευταία καθίσταται έτσι αφενός αναπόσπαστο μέρος του εκτεταμένου νου της αποικίας και αφετέρου ενεργό τμήμα ενός κατανεμημένου γνωσιακού συστήματος. Στο τρίτο μέρος της εργασίας διερευνάται η επίδραση της Αρχιτεκτονικής των ευκοινωνικών εντόμων στη σύγχρονη Αρχιτεκτονική, ως βιομιμητικό πρότυπο έμπνευσης και παροχής σχεδιαστικών λύσεων. Παράλληλα, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίον η συλλογική κατασκευαστική τους συμπεριφορά έχει λειτουργήσει ως θεωρητική και αλγοριθμική βάση για την κατασκευή μοντέλων «Τεχνητής Ζωικής Νοημοσύνης» με εφαρμογές στον σχεδιασμό και την κατασκευή. Επιπλέον, αξιολογείται κατά πόσο η κατασκευαστική συμπεριφορά των ευκοινωνικών εντόμων συνιστά μηχανιστική βιολογική αντίδραση ή είναι απόρροια της συλλογικής κατανεμημένης νόησης της αποικίας. Τέλος, εξετάζεται η η αναγκαιότητα της θεώρησης της Βιομίμησης, όχι απλώς ως σχεδιαστικής μεθόδου, αλλά και ως μιας οντολογικής πρόσκλησης μετατόπισης προς μια βιο-συμπεριληπτική και βιοκεντρική προσέγγιση.","This master’s thesis seeks to highlight, from the perspective of cognitive science, the complexity and “wisdom” of the construction behavior of eusocial insects, which renders them biomimetic models of evolutionary “perfection,” with the ultimate aim of examining how such recognition might influence our ethical stance toward them. Within this framework, at the beginning the colony is introduced as a Superorganism of emergent collective intelligence. In the second part, there is an analysis of the functions of the nest, the latter being considered part of the colony’s “extended phenotype.” Moreover, the mechanisms of self-organization underlying collective construction activity of eusocial insects are examined, with particular emphasis on stigmergy, which describes the collective phenomena of indirect communication and coordination in construction, without central control, through the structure of the nest itself. The nest thus becomes, on the one hand, an integral part of the colony’s extended mind and, on the other, an active component of a distributed cognitive system. The third part of the thesis explores the influence of eusocial insects’ architecture on contemporary architecture, as a biomimetic model of inspiration and a source of design solutions. At the same time, it examines how their collective construction behavior has functioned as a theoretical and algorithmic foundation for the development of “Artificial Animal Intelligence” models with applications in design and construction. Finally, the study evaluates whether the construction behavior of eusocial insects constitutes a mechanistic biological reaction or rather emerges from the colony’s collective distributed intelligence. It also considers the necessity of viewing biomimicry not merely as a design method, but as an ontological invitation toward a shift to a bio-inclusive and biocentric approach."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η Αρχιτεκτονική των ευκοινωνικών εντόμων υπό το πρίσμα της Αρχιτεκτονικής του Νου: Βιομιμητικά μοντέλα «σοφίας της Φύσης» που παραμένουν υποδεέστεροι Άλλοι;"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ","DRAKOPOULOU AIKATERINI"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να αναδείξει, υπό το πρίσμα της γνωσιακής επιστήμης, την πολυπλοκότητα και τη «σοφία» της κατασκευαστικής συμπεριφοράς των ευκοινωνικών εντόμων, η οποία τα καθιστά βιομιμητικά μοντέλα εξελικτικής «τελείωσης», με απώτερο σκοπό να εξετάσει πώς μια τέτοια αναγνώριση μπορεί να επηρεάσει την ηθική μας στάση απέναντί τους. Σε αυτό το πλαίσιο, αρχικά γίνεται παρουσίαση της αποικίας ως Υπερ-οργανισμού αναδυόμενης συλλογικής νόησης. Στο δεύτερο μέρος, αναλύονται οι λειτουργίες της φωλιάς, η οποία θεωρείται μέρος του «διευρυμένου φαινοτύπου» της αποικίας. Εν συνεχεία, μελετώνται οι μηχανισμοί Αυτο-οργάνωσης της συλλογικής κατασκευαστικής τους δραστηριότητας, με έμφαση στη στιγμέργεια, η οποία περιγράφει τα συλλογικά φαινόμενα έμμεσης επικοινωνίας και συντονισμού της κατασκευής, χωρίς κεντρικό έλεγχο, μέσω της δομής της φωλιάς. Η τελευταία καθίσταται έτσι αφενός αναπόσπαστο μέρος του εκτεταμένου νου της αποικίας και αφετέρου ενεργό τμήμα ενός κατανεμημένου γνωσιακού συστήματος. Στο τρίτο μέρος της εργασίας διερευνάται η επίδραση της Αρχιτεκτονικής των ευκοινωνικών εντόμων στη σύγχρονη Αρχιτεκτονική, ως βιομιμητικό πρότυπο έμπνευσης και παροχής σχεδιαστικών λύσεων. Παράλληλα, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίον η συλλογική κατασκευαστική τους συμπεριφορά έχει λειτουργήσει ως θεωρητική και αλγοριθμική βάση για την κατασκευή μοντέλων «Τεχνητής Ζωικής Νοημοσύνης» με εφαρμογές στον σχεδιασμό και την κατασκευή. Επιπλέον, αξιολογείται κατά πόσο η κατασκευαστική συμπεριφορά των ευκοινωνικών εντόμων συνιστά μηχανιστική βιολογική αντίδραση ή είναι απόρροια της συλλογικής κατανεμημένης νόησης της αποικίας. Τέλος, εξετάζεται η η αναγκαιότητα της θεώρησης της Βιομίμησης, όχι απλώς ως σχεδιαστικής μεθόδου, αλλά και ως μιας οντολογικής πρόσκλησης μετατόπισης προς μια βιο-συμπεριληπτική και βιοκεντρική προσέγγιση.","This master’s thesis seeks to highlight, from the perspective of cognitive science, the complexity and “wisdom” of the construction behavior of eusocial insects, which renders them biomimetic models of evolutionary “perfection,” with the ultimate aim of examining how such recognition might influence our ethical stance toward them. Within this framework, at the beginning the colony is introduced as a Superorganism of emergent collective intelligence. In the second part, there is an analysis of the functions of the nest, the latter being considered part of the colony’s “extended phenotype.” Moreover, the mechanisms of self-organization underlying collective construction activity of eusocial insects are examined, with particular emphasis on stigmergy, which describes the collective phenomena of indirect communication and coordination in construction, without central control, through the structure of the nest itself. The nest thus becomes, on the one hand, an integral part of the colony’s extended mind and, on the other, an active component of a distributed cognitive system. The third part of the thesis explores the influence of eusocial insects’ architecture on contemporary architecture, as a biomimetic model of inspiration and a source of design solutions. At the same time, it examines how their collective construction behavior has functioned as a theoretical and algorithmic foundation for the development of “Artificial Animal Intelligence” models with applications in design and construction. Finally, the study evaluates whether the construction behavior of eusocial insects constitutes a mechanistic biological reaction or rather emerges from the colony’s collective distributed intelligence. It also considers the necessity of viewing biomimicry not merely as a design method, but as an ontological invitation toward a shift to a bio-inclusive and biocentric approach."],"dc:identifier":["uoadl:5371263","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5371263"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["Η Αρχιτεκτονική των ευκοινωνικών εντόμων υπό το πρίσμα της Αρχιτεκτονικής του Νου: Βιομιμητικά μοντέλα «σοφίας της Φύσης» που παραμένουν υποδεέστεροι Άλλοι;"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:09Z"}