{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5370889"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5370889","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αξιολόγηση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας του συστήματος έρευνας και διάσωσης (sar) στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της διαχείρισης κρίσεων","abstract":"Η Έρευνα και Διάσωση (Search and Rescue – SAR) αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους μηχανισμούς προστασίας της ανθρώπινης ζωής, ιδίως σε κράτη με έντονα γεωγραφικά, κλιματολογικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά, όπως η Ελλάδα. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του ελληνικού Συστήματος Έρευνας και Διάσωσης, προσεγγίζοντάς το, μέσα από το θεωρητικό και πρακτικό πλαίσιο της διαχείρισης κρίσεων. Στόχος της εργασίας είναι η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, η ανάλυση πραγματικών επιχειρησιακών περιστατικών, ο εντοπισμός αδυναμιών και καθυστερήσεων, καθώς και η διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση της συνολικής απόκρισης του συστήματος. Η Ελλάδα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες περιοχές ευθύνης SAR παγκοσμίως, η οποία εκτείνεται σε χερσαίο, θαλάσσιο και εναέριο περιβάλλον. Η γεωμορφολογία της χώρας, με πολυάριθμα νησιά, εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες, ορεινές περιοχές και δυσπρόσιτα εδάφη, δημιουργεί αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Παράλληλα, η αύξηση της τουριστικής δραστηριότητας, η ένταση των μεταναστευτικών ροών, η κλιματική αλλαγή και η συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων επιβαρύνουν περαιτέρω το σύστημα SAR, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή αξιολόγηση και προσαρμογή του. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία εδράζεται στις αρχές της διαχείρισης κρίσεων, με έμφαση στις φάσεις της πρόληψης, της ετοιμότητας, της απόκρισης και της αποκατάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη φάση της απόκρισης, όπου το SAR λειτουργεί ως βασικός επιχειρησιακός μηχανισμός. Αναλύονται έννοιες όπως η διαλειτουργικότητα, ο συντονισμός φορέων, η λήψη αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας, η διαχείριση χρόνου και πληροφοριών, καθώς και ο ανθρώπινος παράγοντας. Το SAR αντιμετωπίζεται όχι ως μεμονωμένη επιχειρησιακή δράση, αλλά ως υποσύστημα ενός ευρύτερου πλαισίου εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η μεθοδολογία της εργασίας βασίζεται κυρίως σε ποιοτική ανάλυση πραγματικών περιστατικών έρευνας και διάσωσης που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα τα τελευταία έτη. Τα περιστατικά επιλέγονται με κριτήρια τη γεωγραφική διασπορά, το είδος του συμβάντος (αεροπορικό, ναυτικό, χερσαίο), τον αριθμό των εμπλεκόμενων φορέων και τη σοβαρότητα της κρίσης. Μέσα από τη μελέτη αυτών των περιπτώσεων αναλύονται ο χρόνος ενεργοποίησης του μηχανισμού SAR, η ροή της πληροφορίας, ο βαθμός συνεργασίας μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών φορέων, καθώς και τα τελικά επιχειρησιακά αποτελέσματα. Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι το ελληνικό σύστημα SAR διαθέτει υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής εμπειρίας, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και σημαντικές δυνατότητες, ιδιαίτερα σε επίπεδο μέσων και προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων και του Λιμενικού Σώματος. Ωστόσο, εντοπίζονται και σημαντικές αδυναμίες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι καθυστερήσεις στη διαβίβαση και αξιολόγηση πληροφοριών, η πολυπλοκότητα της διοικητικής δομής, τα προβλήματα διαλειτουργικότητας μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών, καθώς και η έλλειψη ενιαίων και επικαιροποιημένων πρωτοκόλλων σε ορισμένες κατηγορίες περιστατικών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του συντονισμού, ο οποίος αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας ή αποτυχίας μιας επιχείρησης SAR. Η εργασία καταδεικνύει ότι σε περιπτώσεις όπου υπήρξε σαφής κατανομή ρόλων, κοινή επιχειρησιακή εικόνα και αποτελεσματική επικοινωνία, τα αποτελέσματα ήταν αισθητά καλύτερα. Αντιθέτως, σε περιστατικά όπου παρατηρήθηκε σύγχυση αρμοδιοτήτων ή καθυστερημένη λήψη αποφάσεων, οι επιχειρησιακές επιπτώσεις ήταν σημαντικές. Με βάση τα παραπάνω, η εργασία προτείνει ένα σύνολο μέτρων βελτίωσης του συστήματος SAR. Οι προτάσεις αυτές αφορούν τόσο τον τεχνολογικό όσο και τον οργανωτικό και εκπαιδευτικό τομέα. Συγκεκριμένα, προτείνεται η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως συστήματα κοινής επιχειρησιακής εικόνας, μη επανδρωμένα εναέρια μέσα (UAVs), προηγμένα συστήματα εντοπισμού και ανάλυσης δεδομένων, καθώς και η ενίσχυση της ψηφιακής διασύνδεσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για τακτική κοινή εκπαίδευση και ασκήσεις, με στόχο την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και της κουλτούρας συνεργασίας. Συμπερασματικά, η παρούσα διπλωματική εργασία αναδεικνύει τη σημασία της ολοκληρωμένης προσέγγισης της Έρευνας και Διάσωσης ως βασικού πυλώνα της εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος SAR δεν εξαρτάται μόνο από τα διαθέσιμα μέσα, αλλά κυρίως από τον τρόπο οργάνωσης, συντονισμού και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού και της πληροφορίας. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει τόσο στον ακαδημαϊκό διάλογο όσο και στον πρακτικό σχεδιασμό πολιτικών και επιχειρησιακών βελτιώσεων, με τελικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής.","abstract_html":"Η Έρευνα και Διάσωση (Search and Rescue – SAR) αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους μηχανισμούς προστασίας της ανθρώπινης ζωής, ιδίως σε κράτη με έντονα γεωγραφικά, κλιματολογικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά, όπως η Ελλάδα. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του ελληνικού Συστήματος Έρευνας και Διάσωσης, προσεγγίζοντάς το, μέσα από το θεωρητικό και πρακτικό πλαίσιο της διαχείρισης κρίσεων. Στόχος της εργασίας είναι η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, η ανάλυση πραγματικών επιχειρησιακών περιστατικών, ο εντοπισμός αδυναμιών και καθυστερήσεων, καθώς και η διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση της συνολικής απόκρισης του συστήματος. Η Ελλάδα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες περιοχές ευθύνης SAR παγκοσμίως, η οποία εκτείνεται σε χερσαίο, θαλάσσιο και εναέριο περιβάλλον. Η γεωμορφολογία της χώρας, με πολυάριθμα νησιά, εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες, ορεινές περιοχές και δυσπρόσιτα εδάφη, δημιουργεί αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Παράλληλα, η αύξηση της τουριστικής δραστηριότητας, η ένταση των μεταναστευτικών ροών, η κλιματική αλλαγή και η συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων επιβαρύνουν περαιτέρω το σύστημα SAR, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή αξιολόγηση και προσαρμογή του. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία εδράζεται στις αρχές της διαχείρισης κρίσεων, με έμφαση στις φάσεις της πρόληψης, της ετοιμότητας, της απόκρισης και της αποκατάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη φάση της απόκρισης, όπου το SAR λειτουργεί ως βασικός επιχειρησιακός μηχανισμός. Αναλύονται έννοιες όπως η διαλειτουργικότητα, ο συντονισμός φορέων, η λήψη αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας, η διαχείριση χρόνου και πληροφοριών, καθώς και ο ανθρώπινος παράγοντας. Το SAR αντιμετωπίζεται όχι ως μεμονωμένη επιχειρησιακή δράση, αλλά ως υποσύστημα ενός ευρύτερου πλαισίου εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η μεθοδολογία της εργασίας βασίζεται κυρίως σε ποιοτική ανάλυση πραγματικών περιστατικών έρευνας και διάσωσης που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα τα τελευταία έτη. Τα περιστατικά επιλέγονται με κριτήρια τη γεωγραφική διασπορά, το είδος του συμβάντος (αεροπορικό, ναυτικό, χερσαίο), τον αριθμό των εμπλεκόμενων φορέων και τη σοβαρότητα της κρίσης. Μέσα από τη μελέτη αυτών των περιπτώσεων αναλύονται ο χρόνος ενεργοποίησης του μηχανισμού SAR, η ροή της πληροφορίας, ο βαθμός συνεργασίας μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών φορέων, καθώς και τα τελικά επιχειρησιακά αποτελέσματα. Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι το ελληνικό σύστημα SAR διαθέτει υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής εμπειρίας, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και σημαντικές δυνατότητες, ιδιαίτερα σε επίπεδο μέσων και προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων και του Λιμενικού Σώματος. Ωστόσο, εντοπίζονται και σημαντικές αδυναμίες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι καθυστερήσεις στη διαβίβαση και αξιολόγηση πληροφοριών, η πολυπλοκότητα της διοικητικής δομής, τα προβλήματα διαλειτουργικότητας μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών, καθώς και η έλλειψη ενιαίων και επικαιροποιημένων πρωτοκόλλων σε ορισμένες κατηγορίες περιστατικών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του συντονισμού, ο οποίος αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας ή αποτυχίας μιας επιχείρησης SAR. Η εργασία καταδεικνύει ότι σε περιπτώσεις όπου υπήρξε σαφής κατανομή ρόλων, κοινή επιχειρησιακή εικόνα και αποτελεσματική επικοινωνία, τα αποτελέσματα ήταν αισθητά καλύτερα. Αντιθέτως, σε περιστατικά όπου παρατηρήθηκε σύγχυση αρμοδιοτήτων ή καθυστερημένη λήψη αποφάσεων, οι επιχειρησιακές επιπτώσεις ήταν σημαντικές. Με βάση τα παραπάνω, η εργασία προτείνει ένα σύνολο μέτρων βελτίωσης του συστήματος SAR. Οι προτάσεις αυτές αφορούν τόσο τον τεχνολογικό όσο και τον οργανωτικό και εκπαιδευτικό τομέα. Συγκεκριμένα, προτείνεται η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως συστήματα κοινής επιχειρησιακής εικόνας, μη επανδρωμένα εναέρια μέσα (UAVs), προηγμένα συστήματα εντοπισμού και ανάλυσης δεδομένων, καθώς και η ενίσχυση της ψηφιακής διασύνδεσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για τακτική κοινή εκπαίδευση και ασκήσεις, με στόχο την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και της κουλτούρας συνεργασίας. Συμπερασματικά, η παρούσα διπλωματική εργασία αναδεικνύει τη σημασία της ολοκληρωμένης προσέγγισης της Έρευνας και Διάσωσης ως βασικού πυλώνα της εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος SAR δεν εξαρτάται μόνο από τα διαθέσιμα μέσα, αλλά κυρίως από τον τρόπο οργάνωσης, συντονισμού και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού και της πληροφορίας. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει τόσο στον ακαδημαϊκό διάλογο όσο και στον πρακτικό σχεδιασμό πολιτικών και επιχειρησιακών βελτιώσεων, με τελικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής.","abstract_has_math":false,"creators":["Γουρνάς Νικόλαος","Gournas Nikolaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:07Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5370889"],"render_values":[{"text":"uoadl:5370889","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5370889","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γουρνάς Νικόλαος","Gournas Nikolaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5370889","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5370889"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Έρευνα και Διάσωση (Search and Rescue – SAR) αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους μηχανισμούς προστασίας της ανθρώπινης ζωής, ιδίως σε κράτη με έντονα γεωγραφικά, κλιματολογικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά, όπως η Ελλάδα. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του ελληνικού Συστήματος Έρευνας και Διάσωσης, προσεγγίζοντάς το, μέσα από το θεωρητικό και πρακτικό πλαίσιο της διαχείρισης κρίσεων. Στόχος της εργασίας είναι η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, η ανάλυση πραγματικών επιχειρησιακών περιστατικών, ο εντοπισμός αδυναμιών και καθυστερήσεων, καθώς και η διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση της συνολικής απόκρισης του συστήματος. Η Ελλάδα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες περιοχές ευθύνης SAR παγκοσμίως, η οποία εκτείνεται σε χερσαίο, θαλάσσιο και εναέριο περιβάλλον. Η γεωμορφολογία της χώρας, με πολυάριθμα νησιά, εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες, ορεινές περιοχές και δυσπρόσιτα εδάφη, δημιουργεί αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Παράλληλα, η αύξηση της τουριστικής δραστηριότητας, η ένταση των μεταναστευτικών ροών, η κλιματική αλλαγή και η συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων επιβαρύνουν περαιτέρω το σύστημα SAR, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή αξιολόγηση και προσαρμογή του. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία εδράζεται στις αρχές της διαχείρισης κρίσεων, με έμφαση στις φάσεις της πρόληψης, της ετοιμότητας, της απόκρισης και της αποκατάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη φάση της απόκρισης, όπου το SAR λειτουργεί ως βασικός επιχειρησιακός μηχανισμός. Αναλύονται έννοιες όπως η διαλειτουργικότητα, ο συντονισμός φορέων, η λήψη αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας, η διαχείριση χρόνου και πληροφοριών, καθώς και ο ανθρώπινος παράγοντας. Το SAR αντιμετωπίζεται όχι ως μεμονωμένη επιχειρησιακή δράση, αλλά ως υποσύστημα ενός ευρύτερου πλαισίου εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η μεθοδολογία της εργασίας βασίζεται κυρίως σε ποιοτική ανάλυση πραγματικών περιστατικών έρευνας και διάσωσης που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα τα τελευταία έτη. Τα περιστατικά επιλέγονται με κριτήρια τη γεωγραφική διασπορά, το είδος του συμβάντος (αεροπορικό, ναυτικό, χερσαίο), τον αριθμό των εμπλεκόμενων φορέων και τη σοβαρότητα της κρίσης. Μέσα από τη μελέτη αυτών των περιπτώσεων αναλύονται ο χρόνος ενεργοποίησης του μηχανισμού SAR, η ροή της πληροφορίας, ο βαθμός συνεργασίας μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών φορέων, καθώς και τα τελικά επιχειρησιακά αποτελέσματα. Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι το ελληνικό σύστημα SAR διαθέτει υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής εμπειρίας, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και σημαντικές δυνατότητες, ιδιαίτερα σε επίπεδο μέσων και προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων και του Λιμενικού Σώματος. Ωστόσο, εντοπίζονται και σημαντικές αδυναμίες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι καθυστερήσεις στη διαβίβαση και αξιολόγηση πληροφοριών, η πολυπλοκότητα της διοικητικής δομής, τα προβλήματα διαλειτουργικότητας μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών, καθώς και η έλλειψη ενιαίων και επικαιροποιημένων πρωτοκόλλων σε ορισμένες κατηγορίες περιστατικών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του συντονισμού, ο οποίος αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας ή αποτυχίας μιας επιχείρησης SAR. Η εργασία καταδεικνύει ότι σε περιπτώσεις όπου υπήρξε σαφής κατανομή ρόλων, κοινή επιχειρησιακή εικόνα και αποτελεσματική επικοινωνία, τα αποτελέσματα ήταν αισθητά καλύτερα. Αντιθέτως, σε περιστατικά όπου παρατηρήθηκε σύγχυση αρμοδιοτήτων ή καθυστερημένη λήψη αποφάσεων, οι επιχειρησιακές επιπτώσεις ήταν σημαντικές. Με βάση τα παραπάνω, η εργασία προτείνει ένα σύνολο μέτρων βελτίωσης του συστήματος SAR. Οι προτάσεις αυτές αφορούν τόσο τον τεχνολογικό όσο και τον οργανωτικό και εκπαιδευτικό τομέα. Συγκεκριμένα, προτείνεται η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως συστήματα κοινής επιχειρησιακής εικόνας, μη επανδρωμένα εναέρια μέσα (UAVs), προηγμένα συστήματα εντοπισμού και ανάλυσης δεδομένων, καθώς και η ενίσχυση της ψηφιακής διασύνδεσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για τακτική κοινή εκπαίδευση και ασκήσεις, με στόχο την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και της κουλτούρας συνεργασίας. Συμπερασματικά, η παρούσα διπλωματική εργασία αναδεικνύει τη σημασία της ολοκληρωμένης προσέγγισης της Έρευνας και Διάσωσης ως βασικού πυλώνα της εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος SAR δεν εξαρτάται μόνο από τα διαθέσιμα μέσα, αλλά κυρίως από τον τρόπο οργάνωσης, συντονισμού και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού και της πληροφορίας. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει τόσο στον ακαδημαϊκό διάλογο όσο και στον πρακτικό σχεδιασμό πολιτικών και επιχειρησιακών βελτιώσεων, με τελικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής.","Search and Rescue (SAR) constitutes one of the most critical mechanisms for the protection of human life, particularly in countries with intense geographical, climatic, and geopolitical characteristics such as Greece. This Master’s thesis examines the operational effectiveness of the Greek Search and Rescue system, approaching it through the theoretical and practical framework of crisis management. The main objective of the study is to depict the current state of the Greek SAR system, analyze real operational incidents, identify weaknesses and delays, and propose measures aimed at improving the overall response capability of the system. Greece is responsible for one of the largest SAR regions worldwide, extending across land, sea, and air environments. The country’s complex geography, characterized by numerous islands, extensive maritime zones, mountainous terrain, and remote areas, generates increased operational demands. At the same time, the growth of tourism, the intensification of migration flows, climate change, and the increasing frequency of extreme weather phenomena place additional strain on the SAR mechanism. These factors make continuous evaluation and adaptation of the system not only desirable but necessary. At a theoretical level, the thesis is grounded in the principles of crisis management, with particular emphasis on the phases of prevention, preparedness, response, and recovery. Special focus is placed on the response phase, in which SAR functions as a core operational mechanism. Key concepts such as interagency coordination, interoperability, decision-making under uncertainty, time and information management, and the human factor are analyzed in depth. SAR is not examined as an isolated operational activity, but rather as a subsystem within a broader national crisis management framework. The methodology of the study is primarily based on qualitative analysis of real Search and Rescue incidents that occurred in Greece in recent years. The selected cases vary in terms of geographic location, type of incident (aeronautical, maritime, and land-based), number of involved agencies, and overall severity. Through the examination of these cases, the study analyzes the activation time of the SAR mechanism, the flow and quality of information, the level of cooperation between military and civilian authorities, and the final operational outcomes. The findings of the research indicate that the Greek SAR system possesses a high level of operational experience, highly trained personnel, and significant capabilities, particularly with regard to the assets and human resources of the Armed Forces and the Hellenic Coast Guard. Nevertheless, several critical weaknesses are identified. These include delays in information transmission and assessment, the complexity of the command and control structure, interoperability challenges among different agencies, and the absence of unified and continuously updated operational protocols in certain categories of incidents. Particular emphasis is placed on the role of coordination, which emerges as a decisive factor in determining the success or failure of SAR operations. The analysis demonstrates that in incidents where clear role allocation, a shared operational picture, and effective communication were present, outcomes were significantly improved. Conversely, in cases characterized by ambiguity in responsibilities or delayed decision-making, operational effectiveness was adversely affected, often with serious consequences. Based on these findings, the thesis proposes a set of measures aimed at enhancing the effectiveness of the Greek SAR system. These proposals address technological, organizational, and training-related aspects. Specifically, the study highlights the importance of adopting modern technologies such as common operational picture systems, unmanned aerial vehicles (UAVs), advanced tracking and data analysis tools, and enhanced digital connectivity between involved agencies. In parallel, it underlines the necessity of regular joint training and exercises to strengthen interoperability and foster a culture of cooperation among all stakeholders. In conclusion, this Master’s thesis emphasizes the importance of a comprehensive approach to Search and Rescue as a fundamental pillar of national crisis management. The effectiveness of the SAR system depends not only on the availability of assets, but primarily on the organization, coordination, and optimal utilization of human resources and information. The study aims to contribute both to academic discourse and to practical policy and operational planning, with the ultimate goal of improving response efficiency and safeguarding human life."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αξιολόγηση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας του συστήματος έρευνας και διάσωσης (sar) στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της διαχείρισης κρίσεων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γουρνάς Νικόλαος","Gournas Nikolaos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η Έρευνα και Διάσωση (Search and Rescue – SAR) αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους μηχανισμούς προστασίας της ανθρώπινης ζωής, ιδίως σε κράτη με έντονα γεωγραφικά, κλιματολογικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά, όπως η Ελλάδα. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του ελληνικού Συστήματος Έρευνας και Διάσωσης, προσεγγίζοντάς το, μέσα από το θεωρητικό και πρακτικό πλαίσιο της διαχείρισης κρίσεων. Στόχος της εργασίας είναι η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, η ανάλυση πραγματικών επιχειρησιακών περιστατικών, ο εντοπισμός αδυναμιών και καθυστερήσεων, καθώς και η διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση της συνολικής απόκρισης του συστήματος. Η Ελλάδα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες περιοχές ευθύνης SAR παγκοσμίως, η οποία εκτείνεται σε χερσαίο, θαλάσσιο και εναέριο περιβάλλον. Η γεωμορφολογία της χώρας, με πολυάριθμα νησιά, εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες, ορεινές περιοχές και δυσπρόσιτα εδάφη, δημιουργεί αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Παράλληλα, η αύξηση της τουριστικής δραστηριότητας, η ένταση των μεταναστευτικών ροών, η κλιματική αλλαγή και η συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων επιβαρύνουν περαιτέρω το σύστημα SAR, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή αξιολόγηση και προσαρμογή του. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία εδράζεται στις αρχές της διαχείρισης κρίσεων, με έμφαση στις φάσεις της πρόληψης, της ετοιμότητας, της απόκρισης και της αποκατάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη φάση της απόκρισης, όπου το SAR λειτουργεί ως βασικός επιχειρησιακός μηχανισμός. Αναλύονται έννοιες όπως η διαλειτουργικότητα, ο συντονισμός φορέων, η λήψη αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας, η διαχείριση χρόνου και πληροφοριών, καθώς και ο ανθρώπινος παράγοντας. Το SAR αντιμετωπίζεται όχι ως μεμονωμένη επιχειρησιακή δράση, αλλά ως υποσύστημα ενός ευρύτερου πλαισίου εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η μεθοδολογία της εργασίας βασίζεται κυρίως σε ποιοτική ανάλυση πραγματικών περιστατικών έρευνας και διάσωσης που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα τα τελευταία έτη. Τα περιστατικά επιλέγονται με κριτήρια τη γεωγραφική διασπορά, το είδος του συμβάντος (αεροπορικό, ναυτικό, χερσαίο), τον αριθμό των εμπλεκόμενων φορέων και τη σοβαρότητα της κρίσης. Μέσα από τη μελέτη αυτών των περιπτώσεων αναλύονται ο χρόνος ενεργοποίησης του μηχανισμού SAR, η ροή της πληροφορίας, ο βαθμός συνεργασίας μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών φορέων, καθώς και τα τελικά επιχειρησιακά αποτελέσματα. Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι το ελληνικό σύστημα SAR διαθέτει υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής εμπειρίας, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και σημαντικές δυνατότητες, ιδιαίτερα σε επίπεδο μέσων και προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων και του Λιμενικού Σώματος. Ωστόσο, εντοπίζονται και σημαντικές αδυναμίες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι καθυστερήσεις στη διαβίβαση και αξιολόγηση πληροφοριών, η πολυπλοκότητα της διοικητικής δομής, τα προβλήματα διαλειτουργικότητας μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών, καθώς και η έλλειψη ενιαίων και επικαιροποιημένων πρωτοκόλλων σε ορισμένες κατηγορίες περιστατικών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του συντονισμού, ο οποίος αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας ή αποτυχίας μιας επιχείρησης SAR. Η εργασία καταδεικνύει ότι σε περιπτώσεις όπου υπήρξε σαφής κατανομή ρόλων, κοινή επιχειρησιακή εικόνα και αποτελεσματική επικοινωνία, τα αποτελέσματα ήταν αισθητά καλύτερα. Αντιθέτως, σε περιστατικά όπου παρατηρήθηκε σύγχυση αρμοδιοτήτων ή καθυστερημένη λήψη αποφάσεων, οι επιχειρησιακές επιπτώσεις ήταν σημαντικές. Με βάση τα παραπάνω, η εργασία προτείνει ένα σύνολο μέτρων βελτίωσης του συστήματος SAR. Οι προτάσεις αυτές αφορούν τόσο τον τεχνολογικό όσο και τον οργανωτικό και εκπαιδευτικό τομέα. Συγκεκριμένα, προτείνεται η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως συστήματα κοινής επιχειρησιακής εικόνας, μη επανδρωμένα εναέρια μέσα (UAVs), προηγμένα συστήματα εντοπισμού και ανάλυσης δεδομένων, καθώς και η ενίσχυση της ψηφιακής διασύνδεσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για τακτική κοινή εκπαίδευση και ασκήσεις, με στόχο την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και της κουλτούρας συνεργασίας. Συμπερασματικά, η παρούσα διπλωματική εργασία αναδεικνύει τη σημασία της ολοκληρωμένης προσέγγισης της Έρευνας και Διάσωσης ως βασικού πυλώνα της εθνικής διαχείρισης κρίσεων. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος SAR δεν εξαρτάται μόνο από τα διαθέσιμα μέσα, αλλά κυρίως από τον τρόπο οργάνωσης, συντονισμού και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού και της πληροφορίας. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει τόσο στον ακαδημαϊκό διάλογο όσο και στον πρακτικό σχεδιασμό πολιτικών και επιχειρησιακών βελτιώσεων, με τελικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής.","Search and Rescue (SAR) constitutes one of the most critical mechanisms for the protection of human life, particularly in countries with intense geographical, climatic, and geopolitical characteristics such as Greece. This Master’s thesis examines the operational effectiveness of the Greek Search and Rescue system, approaching it through the theoretical and practical framework of crisis management. The main objective of the study is to depict the current state of the Greek SAR system, analyze real operational incidents, identify weaknesses and delays, and propose measures aimed at improving the overall response capability of the system. Greece is responsible for one of the largest SAR regions worldwide, extending across land, sea, and air environments. The country’s complex geography, characterized by numerous islands, extensive maritime zones, mountainous terrain, and remote areas, generates increased operational demands. At the same time, the growth of tourism, the intensification of migration flows, climate change, and the increasing frequency of extreme weather phenomena place additional strain on the SAR mechanism. These factors make continuous evaluation and adaptation of the system not only desirable but necessary. At a theoretical level, the thesis is grounded in the principles of crisis management, with particular emphasis on the phases of prevention, preparedness, response, and recovery. Special focus is placed on the response phase, in which SAR functions as a core operational mechanism. Key concepts such as interagency coordination, interoperability, decision-making under uncertainty, time and information management, and the human factor are analyzed in depth. SAR is not examined as an isolated operational activity, but rather as a subsystem within a broader national crisis management framework. The methodology of the study is primarily based on qualitative analysis of real Search and Rescue incidents that occurred in Greece in recent years. The selected cases vary in terms of geographic location, type of incident (aeronautical, maritime, and land-based), number of involved agencies, and overall severity. Through the examination of these cases, the study analyzes the activation time of the SAR mechanism, the flow and quality of information, the level of cooperation between military and civilian authorities, and the final operational outcomes. The findings of the research indicate that the Greek SAR system possesses a high level of operational experience, highly trained personnel, and significant capabilities, particularly with regard to the assets and human resources of the Armed Forces and the Hellenic Coast Guard. Nevertheless, several critical weaknesses are identified. These include delays in information transmission and assessment, the complexity of the command and control structure, interoperability challenges among different agencies, and the absence of unified and continuously updated operational protocols in certain categories of incidents. Particular emphasis is placed on the role of coordination, which emerges as a decisive factor in determining the success or failure of SAR operations. The analysis demonstrates that in incidents where clear role allocation, a shared operational picture, and effective communication were present, outcomes were significantly improved. Conversely, in cases characterized by ambiguity in responsibilities or delayed decision-making, operational effectiveness was adversely affected, often with serious consequences. Based on these findings, the thesis proposes a set of measures aimed at enhancing the effectiveness of the Greek SAR system. These proposals address technological, organizational, and training-related aspects. Specifically, the study highlights the importance of adopting modern technologies such as common operational picture systems, unmanned aerial vehicles (UAVs), advanced tracking and data analysis tools, and enhanced digital connectivity between involved agencies. In parallel, it underlines the necessity of regular joint training and exercises to strengthen interoperability and foster a culture of cooperation among all stakeholders. In conclusion, this Master’s thesis emphasizes the importance of a comprehensive approach to Search and Rescue as a fundamental pillar of national crisis management. The effectiveness of the SAR system depends not only on the availability of assets, but primarily on the organization, coordination, and optimal utilization of human resources and information. The study aims to contribute both to academic discourse and to practical policy and operational planning, with the ultimate goal of improving response efficiency and safeguarding human life."],"dc:identifier":["uoadl:5370889","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5370889"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Αξιολόγηση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας του συστήματος έρευνας και διάσωσης (sar) στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της διαχείρισης κρίσεων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:07Z"}