{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5370665"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5370665","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ψυχιατρικοί λόγοι ακυρότητας δικαιοπραξιών","abstract":"Εισαγωγή: Η ικανότητα των προσώπων για ελεύθερη διαμόρφωση της βούλησής τους και των εννόμων σχέσεων μεταξύ τους στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου σχετίζεται άμεσα με την δικαιοπρακτική ικανότητά τους, δηλαδή την ικανότητα κατάρτισης δικαιοπραξιών. Ωστόσο, εξαιτίας της ψυχικής ή της διανοητικής κατάστασης του προσώπου ή εξαιτίας έλλειψης συνείδησης των πράξεών του, η πραγματική βούλησή του μπορεί να αποκλίνει από το περιεχόμενο της έννομης σχέσης που δημιουργεί. Έτσι, για την προστασία του προσώπου αυτού, αλλά και του Δικαίου και των συναλλαγών, ο Ελληνικός Αστικός Κώδικας θέτει περιορισμούς στην αυτοπρόσωπη κατάρτιση δικαιοπραξιών του προσώπου αυτού, καθώς και προβλέπει ακυρότητα των δικαιοπραξιών αυτών, που καταρτίστηκαν παρά τους περιορισμούς αυτούς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των ψυχιατρικών λόγων, για τους οποίους, σε ένδικες διαφορές, αναγνωρίζεται η ακυρότητα προσβαλλόμενων δικαιοπραξιών, με την καταγραφή των βασικών αποδεικτικών μέσων και στοιχείων που μνημονεύονται στις εξεταζόμενες δικαστικές αποφάσεις, καθώς και ο προσδιορισμός της σημαντικότητάς τους στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης σχετικά με την αναγνώριση ή μη της ακυρότητας της εκάστοτε προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας. Μέθοδος: Το δείγμα αποτελείται από εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, που δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Η συλλογή του πραγματοποιήθηκε μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών: «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ» – Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών, με λήμμα αναζήτησης τις φράσεις: «131 & δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», «131 & δεν είχε συνείδηση των πραττομένων του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή» και «1719 & δεν έχουν συνείδηση των πράξεών τους ή βρίσκονται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», και στις οποίες ως αντικείμενο της δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα ήταν η ακυρότητα δικαιοπραξίας. Από την παραπάνω αναζήτηση, αρχικά, ανευρέθηκαν συνολικά ογδόντα (80) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, οι οποίες δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Κατά την μελέτη αυτών, αποκλείστηκαν, λόγω έλλειψης συνάφειας με τον σκοπό της έρευνας, πέντε (5) αποφάσεις, οι οποίες δεν είχαν ως αντικείμενο δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα την ακυρότητα κάποιας δικαιοπραξίας, και προέκυψε το τελικό δείγμα των εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεων. Σε δώδεκα (12) από τις παραπάνω εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις προσβάλλονται περισσότερες από μία δικαιοπραξίες. Συνολικά, προσβλήθηκαν για το κύρος τους, λόγω έλλειψης συνείδησης ή ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτών που τις κατήρτισαν, εκατό (100) δικαιοπραξίες. Τα δεδομένα των παραπάνω δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν σε μεταβλητές, και, στην συνέχεια, ακολούθησε περιγραφική στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων και πραγματοποιήθηκε σύγκριση και συσχετισμός των μεταβλητών που αφορούν τον έλεγχο των ερευνητικών ερωτημάτων της παρούσας έρευνας. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, όπως αυτά προέκυψαν με την ανάλυση των καταγεγραμμένων δεδομένων, διαπιστώθηκαν τα εξής: Παρατηρήθηκε ότι οι διάδικοι στις υπ’ όψιν ένδικες διαφορές ήταν στην συντριπτική πλειονότητα συγγενείς μεταξύ τους και, συχνότερα, με την κληρονομική τους ιδιότητα. Στατιστικά σημαντικά με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας προέκυψε ότι συσχετίζεται η ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκε το πρόσωπο που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, η λήψη φαρμακευτικής αγωγής κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, το πόρισμα της ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, η μνεία κατάθεσης μάρτυρα διαδίκου, αντίθετης με τους ισχυρισμούς του διαδίκου αυτού στην εξεταζόμενη ένδικη διαφορά, η μνεία άλλης δικαστικής απόφασης, που έκρινε υπέρ ή κατά της ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτού που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, και η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Στατιστικά οριακά μη σημαντικά προέκυψε ότι συσχετίζεται με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η μνεία νοσηλείας του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία για νευροψυχιατρικούς λόγους, η αναφορά περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο βιβλιάριο υγείας του προσώπου αυτού, η μνεία αν το πρόσωπο τέθηκε σε δικαστική συμπαράσταση εν ζωή, και η μνεία αν εκκρεμούσε κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η διαδικασία για να τεθεί σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης, και δεν ολοκληρώθηκε λόγω θανάτου του. Δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί δικαιοπρακτικής ανικανότητας, μετά την κατάρτισή της, της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, πριν την κατάρτιση της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, του πορίσματος γραφολογικής έκθεσης περί ανικανότητας, της έκθεσης κοινωνικού λειτουργού περί ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, και της ομολογία διαδίκου για την ψυχική κατάσταση του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία. Επιπλέον, ως συχνότερη ψυχική/διανοητική διαταραχή, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε η άνοια, ενώ ως συχνότερη αιτία έλλειψης συνείδησης, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε, επίσης, η άνοια και ακολούθως ο καρκίνος. Συζήτηση/Συμπεράσματα: Από την επισκόπηση και μελέτη των παραπάνω αποφάσεων του δείγματος παρατηρήθηκε ότι για την αναγνώριση ακυρότητας δικαιοπραξίας που κατήρτισε πρόσωπο, το οποίο, κατά τον χρόνο κατάρτισή της, είχε έλλειψη συνείδησης των πράξεών του ή έπασχε από ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά την λειτουργία της βούλησής του, τα δικαστήρια προβαίνουν σε λεπτομερή αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού, καταλήγοντας σε πλήρη δικανική πεποίθηση, κατόπιν συνδυασμού και συναξιολόγησης διαφορετικών αποδεικτικών μέσων. Μόνο μερικά από αυτά, και σε συνδυασμό μεταξύ τους, μπορεί να θεωρηθούν ότι, εκ του αποτελέσματος, έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης, χωρίς απαραίτητα η βαρύτητα αυτή να ταυτίζεται και με την αποδεικτική δύναμή τους βάσει των δικονομικών κανόνων. Όσον αφορά δε τα ευρήματα της παρούσας έρευνας, αυτά άλλοτε συμφωνούν και άλλοτε αποκλίνουν από αντίστοιχα ευρήματα προγενέστερων, σχετικής θεματολογίας, ερευνών από την ελληνική και την διεθνή βιβλιογραφία.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η ικανότητα των προσώπων για ελεύθερη διαμόρφωση της βούλησής τους και των εννόμων σχέσεων μεταξύ τους στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου σχετίζεται άμεσα με την δικαιοπρακτική ικανότητά τους, δηλαδή την ικανότητα κατάρτισης δικαιοπραξιών. Ωστόσο, εξαιτίας της ψυχικής ή της διανοητικής κατάστασης του προσώπου ή εξαιτίας έλλειψης συνείδησης των πράξεών του, η πραγματική βούλησή του μπορεί να αποκλίνει από το περιεχόμενο της έννομης σχέσης που δημιουργεί. Έτσι, για την προστασία του προσώπου αυτού, αλλά και του Δικαίου και των συναλλαγών, ο Ελληνικός Αστικός Κώδικας θέτει περιορισμούς στην αυτοπρόσωπη κατάρτιση δικαιοπραξιών του προσώπου αυτού, καθώς και προβλέπει ακυρότητα των δικαιοπραξιών αυτών, που καταρτίστηκαν παρά τους περιορισμούς αυτούς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των ψυχιατρικών λόγων, για τους οποίους, σε ένδικες διαφορές, αναγνωρίζεται η ακυρότητα προσβαλλόμενων δικαιοπραξιών, με την καταγραφή των βασικών αποδεικτικών μέσων και στοιχείων που μνημονεύονται στις εξεταζόμενες δικαστικές αποφάσεις, καθώς και ο προσδιορισμός της σημαντικότητάς τους στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης σχετικά με την αναγνώριση ή μη της ακυρότητας της εκάστοτε προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας. Μέθοδος: Το δείγμα αποτελείται από εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, που δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Η συλλογή του πραγματοποιήθηκε μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών: «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ» – Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών, με λήμμα αναζήτησης τις φράσεις: «131 & δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», «131 & δεν είχε συνείδηση των πραττομένων του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή» και «1719 & δεν έχουν συνείδηση των πράξεών τους ή βρίσκονται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», και στις οποίες ως αντικείμενο της δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα ήταν η ακυρότητα δικαιοπραξίας. Από την παραπάνω αναζήτηση, αρχικά, ανευρέθηκαν συνολικά ογδόντα (80) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, οι οποίες δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Κατά την μελέτη αυτών, αποκλείστηκαν, λόγω έλλειψης συνάφειας με τον σκοπό της έρευνας, πέντε (5) αποφάσεις, οι οποίες δεν είχαν ως αντικείμενο δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα την ακυρότητα κάποιας δικαιοπραξίας, και προέκυψε το τελικό δείγμα των εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεων. Σε δώδεκα (12) από τις παραπάνω εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις προσβάλλονται περισσότερες από μία δικαιοπραξίες. Συνολικά, προσβλήθηκαν για το κύρος τους, λόγω έλλειψης συνείδησης ή ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτών που τις κατήρτισαν, εκατό (100) δικαιοπραξίες. Τα δεδομένα των παραπάνω δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν σε μεταβλητές, και, στην συνέχεια, ακολούθησε περιγραφική στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων και πραγματοποιήθηκε σύγκριση και συσχετισμός των μεταβλητών που αφορούν τον έλεγχο των ερευνητικών ερωτημάτων της παρούσας έρευνας. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, όπως αυτά προέκυψαν με την ανάλυση των καταγεγραμμένων δεδομένων, διαπιστώθηκαν τα εξής: Παρατηρήθηκε ότι οι διάδικοι στις υπ’ όψιν ένδικες διαφορές ήταν στην συντριπτική πλειονότητα συγγενείς μεταξύ τους και, συχνότερα, με την κληρονομική τους ιδιότητα. Στατιστικά σημαντικά με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας προέκυψε ότι συσχετίζεται η ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκε το πρόσωπο που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, η λήψη φαρμακευτικής αγωγής κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, το πόρισμα της ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, η μνεία κατάθεσης μάρτυρα διαδίκου, αντίθετης με τους ισχυρισμούς του διαδίκου αυτού στην εξεταζόμενη ένδικη διαφορά, η μνεία άλλης δικαστικής απόφασης, που έκρινε υπέρ ή κατά της ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτού που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, και η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Στατιστικά οριακά μη σημαντικά προέκυψε ότι συσχετίζεται με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η μνεία νοσηλείας του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία για νευροψυχιατρικούς λόγους, η αναφορά περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο βιβλιάριο υγείας του προσώπου αυτού, η μνεία αν το πρόσωπο τέθηκε σε δικαστική συμπαράσταση εν ζωή, και η μνεία αν εκκρεμούσε κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η διαδικασία για να τεθεί σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης, και δεν ολοκληρώθηκε λόγω θανάτου του. Δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί δικαιοπρακτικής ανικανότητας, μετά την κατάρτισή της, της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, πριν την κατάρτιση της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, του πορίσματος γραφολογικής έκθεσης περί ανικανότητας, της έκθεσης κοινωνικού λειτουργού περί ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, και της ομολογία διαδίκου για την ψυχική κατάσταση του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία. Επιπλέον, ως συχνότερη ψυχική/διανοητική διαταραχή, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε η άνοια, ενώ ως συχνότερη αιτία έλλειψης συνείδησης, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε, επίσης, η άνοια και ακολούθως ο καρκίνος. Συζήτηση/Συμπεράσματα: Από την επισκόπηση και μελέτη των παραπάνω αποφάσεων του δείγματος παρατηρήθηκε ότι για την αναγνώριση ακυρότητας δικαιοπραξίας που κατήρτισε πρόσωπο, το οποίο, κατά τον χρόνο κατάρτισή της, είχε έλλειψη συνείδησης των πράξεών του ή έπασχε από ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά την λειτουργία της βούλησής του, τα δικαστήρια προβαίνουν σε λεπτομερή αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού, καταλήγοντας σε πλήρη δικανική πεποίθηση, κατόπιν συνδυασμού και συναξιολόγησης διαφορετικών αποδεικτικών μέσων. Μόνο μερικά από αυτά, και σε συνδυασμό μεταξύ τους, μπορεί να θεωρηθούν ότι, εκ του αποτελέσματος, έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης, χωρίς απαραίτητα η βαρύτητα αυτή να ταυτίζεται και με την αποδεικτική δύναμή τους βάσει των δικονομικών κανόνων. Όσον αφορά δε τα ευρήματα της παρούσας έρευνας, αυτά άλλοτε συμφωνούν και άλλοτε αποκλίνουν από αντίστοιχα ευρήματα προγενέστερων, σχετικής θεματολογίας, ερευνών από την ελληνική και την διεθνή βιβλιογραφία.","abstract_has_math":false,"creators":["Χρόνης Μιχαήλ","Chronis Michail"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:07Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5370665"],"render_values":[{"text":"uoadl:5370665","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5370665","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χρόνης Μιχαήλ","Chronis Michail"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5370665","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5370665"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η ικανότητα των προσώπων για ελεύθερη διαμόρφωση της βούλησής τους και των εννόμων σχέσεων μεταξύ τους στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου σχετίζεται άμεσα με την δικαιοπρακτική ικανότητά τους, δηλαδή την ικανότητα κατάρτισης δικαιοπραξιών. Ωστόσο, εξαιτίας της ψυχικής ή της διανοητικής κατάστασης του προσώπου ή εξαιτίας έλλειψης συνείδησης των πράξεών του, η πραγματική βούλησή του μπορεί να αποκλίνει από το περιεχόμενο της έννομης σχέσης που δημιουργεί. Έτσι, για την προστασία του προσώπου αυτού, αλλά και του Δικαίου και των συναλλαγών, ο Ελληνικός Αστικός Κώδικας θέτει περιορισμούς στην αυτοπρόσωπη κατάρτιση δικαιοπραξιών του προσώπου αυτού, καθώς και προβλέπει ακυρότητα των δικαιοπραξιών αυτών, που καταρτίστηκαν παρά τους περιορισμούς αυτούς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των ψυχιατρικών λόγων, για τους οποίους, σε ένδικες διαφορές, αναγνωρίζεται η ακυρότητα προσβαλλόμενων δικαιοπραξιών, με την καταγραφή των βασικών αποδεικτικών μέσων και στοιχείων που μνημονεύονται στις εξεταζόμενες δικαστικές αποφάσεις, καθώς και ο προσδιορισμός της σημαντικότητάς τους στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης σχετικά με την αναγνώριση ή μη της ακυρότητας της εκάστοτε προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας. Μέθοδος: Το δείγμα αποτελείται από εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, που δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Η συλλογή του πραγματοποιήθηκε μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών: «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ» – Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών, με λήμμα αναζήτησης τις φράσεις: «131 & δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», «131 & δεν είχε συνείδηση των πραττομένων του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή» και «1719 & δεν έχουν συνείδηση των πράξεών τους ή βρίσκονται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», και στις οποίες ως αντικείμενο της δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα ήταν η ακυρότητα δικαιοπραξίας. Από την παραπάνω αναζήτηση, αρχικά, ανευρέθηκαν συνολικά ογδόντα (80) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, οι οποίες δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Κατά την μελέτη αυτών, αποκλείστηκαν, λόγω έλλειψης συνάφειας με τον σκοπό της έρευνας, πέντε (5) αποφάσεις, οι οποίες δεν είχαν ως αντικείμενο δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα την ακυρότητα κάποιας δικαιοπραξίας, και προέκυψε το τελικό δείγμα των εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεων. Σε δώδεκα (12) από τις παραπάνω εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις προσβάλλονται περισσότερες από μία δικαιοπραξίες. Συνολικά, προσβλήθηκαν για το κύρος τους, λόγω έλλειψης συνείδησης ή ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτών που τις κατήρτισαν, εκατό (100) δικαιοπραξίες. Τα δεδομένα των παραπάνω δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν σε μεταβλητές, και, στην συνέχεια, ακολούθησε περιγραφική στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων και πραγματοποιήθηκε σύγκριση και συσχετισμός των μεταβλητών που αφορούν τον έλεγχο των ερευνητικών ερωτημάτων της παρούσας έρευνας. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, όπως αυτά προέκυψαν με την ανάλυση των καταγεγραμμένων δεδομένων, διαπιστώθηκαν τα εξής: Παρατηρήθηκε ότι οι διάδικοι στις υπ’ όψιν ένδικες διαφορές ήταν στην συντριπτική πλειονότητα συγγενείς μεταξύ τους και, συχνότερα, με την κληρονομική τους ιδιότητα. Στατιστικά σημαντικά με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας προέκυψε ότι συσχετίζεται η ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκε το πρόσωπο που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, η λήψη φαρμακευτικής αγωγής κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, το πόρισμα της ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, η μνεία κατάθεσης μάρτυρα διαδίκου, αντίθετης με τους ισχυρισμούς του διαδίκου αυτού στην εξεταζόμενη ένδικη διαφορά, η μνεία άλλης δικαστικής απόφασης, που έκρινε υπέρ ή κατά της ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτού που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, και η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Στατιστικά οριακά μη σημαντικά προέκυψε ότι συσχετίζεται με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η μνεία νοσηλείας του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία για νευροψυχιατρικούς λόγους, η αναφορά περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο βιβλιάριο υγείας του προσώπου αυτού, η μνεία αν το πρόσωπο τέθηκε σε δικαστική συμπαράσταση εν ζωή, και η μνεία αν εκκρεμούσε κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η διαδικασία για να τεθεί σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης, και δεν ολοκληρώθηκε λόγω θανάτου του. Δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί δικαιοπρακτικής ανικανότητας, μετά την κατάρτισή της, της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, πριν την κατάρτιση της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, του πορίσματος γραφολογικής έκθεσης περί ανικανότητας, της έκθεσης κοινωνικού λειτουργού περί ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, και της ομολογία διαδίκου για την ψυχική κατάσταση του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία. Επιπλέον, ως συχνότερη ψυχική/διανοητική διαταραχή, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε η άνοια, ενώ ως συχνότερη αιτία έλλειψης συνείδησης, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε, επίσης, η άνοια και ακολούθως ο καρκίνος. Συζήτηση/Συμπεράσματα: Από την επισκόπηση και μελέτη των παραπάνω αποφάσεων του δείγματος παρατηρήθηκε ότι για την αναγνώριση ακυρότητας δικαιοπραξίας που κατήρτισε πρόσωπο, το οποίο, κατά τον χρόνο κατάρτισή της, είχε έλλειψη συνείδησης των πράξεών του ή έπασχε από ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά την λειτουργία της βούλησής του, τα δικαστήρια προβαίνουν σε λεπτομερή αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού, καταλήγοντας σε πλήρη δικανική πεποίθηση, κατόπιν συνδυασμού και συναξιολόγησης διαφορετικών αποδεικτικών μέσων. Μόνο μερικά από αυτά, και σε συνδυασμό μεταξύ τους, μπορεί να θεωρηθούν ότι, εκ του αποτελέσματος, έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης, χωρίς απαραίτητα η βαρύτητα αυτή να ταυτίζεται και με την αποδεικτική δύναμή τους βάσει των δικονομικών κανόνων. Όσον αφορά δε τα ευρήματα της παρούσας έρευνας, αυτά άλλοτε συμφωνούν και άλλοτε αποκλίνουν από αντίστοιχα ευρήματα προγενέστερων, σχετικής θεματολογίας, ερευνών από την ελληνική και την διεθνή βιβλιογραφία.","Introduction: The ability of persons to freely form their will and the legal relations amongst themselves within the framework of private law is directly related to their legal capacity to act, i.e. the capacity to conclude legal acts. However, due to the mental or intellectual state of the person or due to lack of consciousness of their acts, their actual will may diverge from the content of the legal relation they create. Thus, for the protection of this person, as well as of the Law and legal transactions, the Greek Civil Code imposes restrictions on the conclusion of legal acts by this person, and also provides for the nullity of legal acts concluded despite these restrictions. Aim: The aim of this research is the examination of the psychiatric grounds on which, in legal disputes, challenged legal acts are declared null, through the recording of the basic evidence and means of proof mentioned in the examined judicial decisions, as well as the determination of their importance in the formation of the judicial reasoning regarding the declaration or not of the nullity of each challenged legal act. Method: The sample consists of seventy-five (75) judicial decisions of the Greek Supreme Court (Areios Pagos), published during the years 2008 to 2025. Its collection was conducted via the online platform of the Athens Bar Association: “ISOKRATIS”, with search entries the phrases: “131 & did not have consciousness of his acts or was suffering from a mental or intellectual disorder”, “131 & did not have consciousness of his actions or was suffering from a mental or intellectual disorder”, and “1719 & do not have consciousness of their acts or are suffering from a mental or intellectual disorder”, in which the subject matter of the trial or an incidentally examined issue was the nullity of a legal act. The above search, initially, yielded a total of eighty (80) Supreme Court decisions, published during the years 2008 to 2025. During their study, five (5) judicial decisions were excluded, for being irrelevant to the purpose of the research, as they did not have the nullity of a legal act as the subject of matter of the trial or as an incidentally examined issue, resulting to the final sample of seventy-five (75) judicial decisions. In twelve (12) out of the above seventy-five (75) judicial decisions, more than one legal act is challenged. In total, one hundred (100) legal acts were challenged as to their validity, on the grounds of lack of consciousness or mental or intellectual disorder on the part of the persons who concluded them. The data of these judicial decisions were recorded and categorized into variables, followed by descriptive statistical analysis of the results followed and comparison and correlation of the variables concerning the testing of the research questions of this study. Results: According to the results of the research, as derived from the analysis of the recorded data, the following were ascertained: It was derived that the litigants in the examined legal disputes were, in the overwhelming majority, relatives to each other and, more frequently, by inheritance. Statistically significant in relation to the declaration or not of nullity of the challenged legal act was found to be the correlation with the age group to which the person who concluded the challenged legal act, the receipt of pharmaceutical treatment at the time of conclusion of the challenged legal act, the finding of the psychiatric expert report, the mention of testimony of a litigant-witness contrary to the assertions of that litigant in the examined legal dispute, the mention of another judicial decision that ruled in favor of or against the existence of a mental or intellectual disorder on the part of the person who concluded the challenged legal act, and the decision of the court of first instance. Statistically marginally non-significant in relation to the declaration or not of nullity of the challenged legal act was found to be the correlation with the mention of hospitalization of the person who concluded the challenged legal act for neuropsychiatric reasons, the reference to the existence or not of a mental or intellectual disorder in the health booklet of that person, the mention of whether the person was placed under judicial guardianship during their lifetime, and the mention of whether, at the time of conclusion of the challenged legal act, the procedure for placing the person under judicial guardianship was pending and was not completed due to their death. No statistically significant in relation to the declaration or not of nullity of the challenged legal act was found to be the correlation with the opinion of a psychiatrist or neurologist or psychologist from a public entity regarding legal incapacity after its conclusion, the opinion of a psychiatrist or neurologist or psychologist from a public entity regarding the existence or not of a mental or intellectual disorder prior to the conclusion of the challenged legal act, the finding of a graphological report regarding incapacity, the social worker’s report regarding the existence of a mental or intellectual disorder, and the admission of a litigant regarding the mental condition of the person who concluded the challenged legal act. Furthermore, the most frequent mental/intellectual disorder that led the court to the declaration of nullity, was found to be dementia, while the most frequent cause of lack of consciousness that led the court to the declaration of nullity, was also found to be dementia, and cancer. Discussion/Conclusions: From the review of the sample’s judicial decisions, it was derived that for the declaration of nullity of a legal act concluded by a person who, at the time of its conclusion, due to lack of consciousness of their acts or due to a mental or intellectual disorder that decisively limited the functioning of their will, the court proceed to a detailed evaluation of the evidence, reaching a judicial decision, based on the combination and concurrent assessment of different means of proof. Only some of these, and in combination with each other, may be considered that, ex post, have greater weight in the formation of the judicial reasoning, without this weight necessarily coinciding with their evidentiary value according to procedural rules. Regarding the findings of this research, these sometimes agree and sometimes diverge from corresponding findings of earlier studies of relevant subject of matter from the Greek and international literature."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ψυχιατρικοί λόγοι ακυρότητας δικαιοπραξιών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χρόνης Μιχαήλ","Chronis Michail"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η ικανότητα των προσώπων για ελεύθερη διαμόρφωση της βούλησής τους και των εννόμων σχέσεων μεταξύ τους στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου σχετίζεται άμεσα με την δικαιοπρακτική ικανότητά τους, δηλαδή την ικανότητα κατάρτισης δικαιοπραξιών. Ωστόσο, εξαιτίας της ψυχικής ή της διανοητικής κατάστασης του προσώπου ή εξαιτίας έλλειψης συνείδησης των πράξεών του, η πραγματική βούλησή του μπορεί να αποκλίνει από το περιεχόμενο της έννομης σχέσης που δημιουργεί. Έτσι, για την προστασία του προσώπου αυτού, αλλά και του Δικαίου και των συναλλαγών, ο Ελληνικός Αστικός Κώδικας θέτει περιορισμούς στην αυτοπρόσωπη κατάρτιση δικαιοπραξιών του προσώπου αυτού, καθώς και προβλέπει ακυρότητα των δικαιοπραξιών αυτών, που καταρτίστηκαν παρά τους περιορισμούς αυτούς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των ψυχιατρικών λόγων, για τους οποίους, σε ένδικες διαφορές, αναγνωρίζεται η ακυρότητα προσβαλλόμενων δικαιοπραξιών, με την καταγραφή των βασικών αποδεικτικών μέσων και στοιχείων που μνημονεύονται στις εξεταζόμενες δικαστικές αποφάσεις, καθώς και ο προσδιορισμός της σημαντικότητάς τους στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης σχετικά με την αναγνώριση ή μη της ακυρότητας της εκάστοτε προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας. Μέθοδος: Το δείγμα αποτελείται από εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, που δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Η συλλογή του πραγματοποιήθηκε μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών: «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ» – Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών, με λήμμα αναζήτησης τις φράσεις: «131 & δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», «131 & δεν είχε συνείδηση των πραττομένων του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή» και «1719 & δεν έχουν συνείδηση των πράξεών τους ή βρίσκονται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή», και στις οποίες ως αντικείμενο της δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα ήταν η ακυρότητα δικαιοπραξίας. Από την παραπάνω αναζήτηση, αρχικά, ανευρέθηκαν συνολικά ογδόντα (80) αποφάσεις του Αρείου Πάγου, οι οποίες δημοσιεύθηκαν κατά τα έτη 2008 έως 2025. Κατά την μελέτη αυτών, αποκλείστηκαν, λόγω έλλειψης συνάφειας με τον σκοπό της έρευνας, πέντε (5) αποφάσεις, οι οποίες δεν είχαν ως αντικείμενο δίκης ή ως παρεμπιπτόντως εξεταζόμενο ζήτημα την ακυρότητα κάποιας δικαιοπραξίας, και προέκυψε το τελικό δείγμα των εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεων. Σε δώδεκα (12) από τις παραπάνω εβδομήντα πέντε (75) αποφάσεις προσβάλλονται περισσότερες από μία δικαιοπραξίες. Συνολικά, προσβλήθηκαν για το κύρος τους, λόγω έλλειψης συνείδησης ή ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτών που τις κατήρτισαν, εκατό (100) δικαιοπραξίες. Τα δεδομένα των παραπάνω δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν σε μεταβλητές, και, στην συνέχεια, ακολούθησε περιγραφική στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων και πραγματοποιήθηκε σύγκριση και συσχετισμός των μεταβλητών που αφορούν τον έλεγχο των ερευνητικών ερωτημάτων της παρούσας έρευνας. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, όπως αυτά προέκυψαν με την ανάλυση των καταγεγραμμένων δεδομένων, διαπιστώθηκαν τα εξής: Παρατηρήθηκε ότι οι διάδικοι στις υπ’ όψιν ένδικες διαφορές ήταν στην συντριπτική πλειονότητα συγγενείς μεταξύ τους και, συχνότερα, με την κληρονομική τους ιδιότητα. Στατιστικά σημαντικά με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας προέκυψε ότι συσχετίζεται η ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκε το πρόσωπο που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, η λήψη φαρμακευτικής αγωγής κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, το πόρισμα της ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, η μνεία κατάθεσης μάρτυρα διαδίκου, αντίθετης με τους ισχυρισμούς του διαδίκου αυτού στην εξεταζόμενη ένδικη διαφορά, η μνεία άλλης δικαστικής απόφασης, που έκρινε υπέρ ή κατά της ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο πρόσωπο αυτού που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία, και η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Στατιστικά οριακά μη σημαντικά προέκυψε ότι συσχετίζεται με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η μνεία νοσηλείας του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία για νευροψυχιατρικούς λόγους, η αναφορά περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής στο βιβλιάριο υγείας του προσώπου αυτού, η μνεία αν το πρόσωπο τέθηκε σε δικαστική συμπαράσταση εν ζωή, και η μνεία αν εκκρεμούσε κατά τον χρόνο κατάρτισης της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας η διαδικασία για να τεθεί σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης, και δεν ολοκληρώθηκε λόγω θανάτου του. Δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την αναγνώριση ή μη ακυρότητας της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί δικαιοπρακτικής ανικανότητας, μετά την κατάρτισή της, της γνωμάτευσης ψυχιάτρου ή νευρολόγου ή ψυχολόγου από Δημόσιο φορέα περί ύπαρξης ή μη ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, πριν την κατάρτιση της προσβαλλόμενης δικαιοπραξίας, του πορίσματος γραφολογικής έκθεσης περί ανικανότητας, της έκθεσης κοινωνικού λειτουργού περί ύπαρξης ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, και της ομολογία διαδίκου για την ψυχική κατάσταση του προσώπου που κατήρτισε την προσβαλλόμενη δικαιοπραξία. Επιπλέον, ως συχνότερη ψυχική/διανοητική διαταραχή, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε η άνοια, ενώ ως συχνότερη αιτία έλλειψης συνείδησης, που οδήγησε το δικαστήριο στην αναγνώριση ακυρότητας, προέκυψε, επίσης, η άνοια και ακολούθως ο καρκίνος. Συζήτηση/Συμπεράσματα: Από την επισκόπηση και μελέτη των παραπάνω αποφάσεων του δείγματος παρατηρήθηκε ότι για την αναγνώριση ακυρότητας δικαιοπραξίας που κατήρτισε πρόσωπο, το οποίο, κατά τον χρόνο κατάρτισή της, είχε έλλειψη συνείδησης των πράξεών του ή έπασχε από ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά την λειτουργία της βούλησής του, τα δικαστήρια προβαίνουν σε λεπτομερή αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού, καταλήγοντας σε πλήρη δικανική πεποίθηση, κατόπιν συνδυασμού και συναξιολόγησης διαφορετικών αποδεικτικών μέσων. Μόνο μερικά από αυτά, και σε συνδυασμό μεταξύ τους, μπορεί να θεωρηθούν ότι, εκ του αποτελέσματος, έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην διαμόρφωση της δικανικής κρίσης, χωρίς απαραίτητα η βαρύτητα αυτή να ταυτίζεται και με την αποδεικτική δύναμή τους βάσει των δικονομικών κανόνων. Όσον αφορά δε τα ευρήματα της παρούσας έρευνας, αυτά άλλοτε συμφωνούν και άλλοτε αποκλίνουν από αντίστοιχα ευρήματα προγενέστερων, σχετικής θεματολογίας, ερευνών από την ελληνική και την διεθνή βιβλιογραφία.","Introduction: The ability of persons to freely form their will and the legal relations amongst themselves within the framework of private law is directly related to their legal capacity to act, i.e. the capacity to conclude legal acts. However, due to the mental or intellectual state of the person or due to lack of consciousness of their acts, their actual will may diverge from the content of the legal relation they create. Thus, for the protection of this person, as well as of the Law and legal transactions, the Greek Civil Code imposes restrictions on the conclusion of legal acts by this person, and also provides for the nullity of legal acts concluded despite these restrictions. Aim: The aim of this research is the examination of the psychiatric grounds on which, in legal disputes, challenged legal acts are declared null, through the recording of the basic evidence and means of proof mentioned in the examined judicial decisions, as well as the determination of their importance in the formation of the judicial reasoning regarding the declaration or not of the nullity of each challenged legal act. Method: The sample consists of seventy-five (75) judicial decisions of the Greek Supreme Court (Areios Pagos), published during the years 2008 to 2025. Its collection was conducted via the online platform of the Athens Bar Association: “ISOKRATIS”, with search entries the phrases: “131 & did not have consciousness of his acts or was suffering from a mental or intellectual disorder”, “131 & did not have consciousness of his actions or was suffering from a mental or intellectual disorder”, and “1719 & do not have consciousness of their acts or are suffering from a mental or intellectual disorder”, in which the subject matter of the trial or an incidentally examined issue was the nullity of a legal act. The above search, initially, yielded a total of eighty (80) Supreme Court decisions, published during the years 2008 to 2025. During their study, five (5) judicial decisions were excluded, for being irrelevant to the purpose of the research, as they did not have the nullity of a legal act as the subject of matter of the trial or as an incidentally examined issue, resulting to the final sample of seventy-five (75) judicial decisions. In twelve (12) out of the above seventy-five (75) judicial decisions, more than one legal act is challenged. In total, one hundred (100) legal acts were challenged as to their validity, on the grounds of lack of consciousness or mental or intellectual disorder on the part of the persons who concluded them. The data of these judicial decisions were recorded and categorized into variables, followed by descriptive statistical analysis of the results followed and comparison and correlation of the variables concerning the testing of the research questions of this study. Results: According to the results of the research, as derived from the analysis of the recorded data, the following were ascertained: It was derived that the litigants in the examined legal disputes were, in the overwhelming majority, relatives to each other and, more frequently, by inheritance. Statistically significant in relation to the declaration or not of nullity of the challenged legal act was found to be the correlation with the age group to which the person who concluded the challenged legal act, the receipt of pharmaceutical treatment at the time of conclusion of the challenged legal act, the finding of the psychiatric expert report, the mention of testimony of a litigant-witness contrary to the assertions of that litigant in the examined legal dispute, the mention of another judicial decision that ruled in favor of or against the existence of a mental or intellectual disorder on the part of the person who concluded the challenged legal act, and the decision of the court of first instance. Statistically marginally non-significant in relation to the declaration or not of nullity of the challenged legal act was found to be the correlation with the mention of hospitalization of the person who concluded the challenged legal act for neuropsychiatric reasons, the reference to the existence or not of a mental or intellectual disorder in the health booklet of that person, the mention of whether the person was placed under judicial guardianship during their lifetime, and the mention of whether, at the time of conclusion of the challenged legal act, the procedure for placing the person under judicial guardianship was pending and was not completed due to their death. No statistically significant in relation to the declaration or not of nullity of the challenged legal act was found to be the correlation with the opinion of a psychiatrist or neurologist or psychologist from a public entity regarding legal incapacity after its conclusion, the opinion of a psychiatrist or neurologist or psychologist from a public entity regarding the existence or not of a mental or intellectual disorder prior to the conclusion of the challenged legal act, the finding of a graphological report regarding incapacity, the social worker’s report regarding the existence of a mental or intellectual disorder, and the admission of a litigant regarding the mental condition of the person who concluded the challenged legal act. Furthermore, the most frequent mental/intellectual disorder that led the court to the declaration of nullity, was found to be dementia, while the most frequent cause of lack of consciousness that led the court to the declaration of nullity, was also found to be dementia, and cancer. Discussion/Conclusions: From the review of the sample’s judicial decisions, it was derived that for the declaration of nullity of a legal act concluded by a person who, at the time of its conclusion, due to lack of consciousness of their acts or due to a mental or intellectual disorder that decisively limited the functioning of their will, the court proceed to a detailed evaluation of the evidence, reaching a judicial decision, based on the combination and concurrent assessment of different means of proof. Only some of these, and in combination with each other, may be considered that, ex post, have greater weight in the formation of the judicial reasoning, without this weight necessarily coinciding with their evidentiary value according to procedural rules. Regarding the findings of this research, these sometimes agree and sometimes diverge from corresponding findings of earlier studies of relevant subject of matter from the Greek and international literature."],"dc:identifier":["uoadl:5370665","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5370665"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ψυχιατρικοί λόγοι ακυρότητας δικαιοπραξιών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:07Z"}