{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368952"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368952","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ιστορική εξέλιξη των ιατρικών κινημάτων","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία χαρτογραφεί την ιστορική εξέλιξη και την επιδραστικότητα των υγειονομικών και κοινωνικών κινημάτων από τον 19ο αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή, με κεντρικό άξονα μελέτης το κίνημα του AIDS στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει την Ιστορία της Ιατρικής, την Κοινωνιολογία της Υγείας και τη Βιοηθική, διερευνάται η θεμελιώδης μετάβαση του ιατρικού παραδείγματος: από τον πατερναλισμό και την απλή περίθαλψη, στην αναγνώριση της υγείας ως ανθρωπίνου δικαιώματος και στην ενεργή συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων. Η μελέτη ξεκινά με την ανάλυση της διαχείρισης μεγάλων ιστορικών επιδημιών (πανώλη, φυματίωση, ισπανική γρίπη) και εξετάζει πώς κινήματα όπως το φεμινιστικό, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα και η ψυχιατρική μεταρρύθμιση προετοίμασαν το έδαφος για την αμφισβήτηση της ιατρικής αυθεντίας . Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτελεί ο ακτιβισμός κατά του HIV/AIDS (π.χ. ACT UP), ο οποίος ανέδειξε την έννοια του «επιστημικού ακτιβισμού» και πέτυχε δομικές αλλαγές στις διαδικασίες έγκρισης φαρμάκων και στη χρηματοδότηση της έρευνας, μετατρέποντας το πένθος και την οργή σε πολιτική δύναμη . Επιπροσθέτως, η διατριβή αναδεικνύει τη διεθνή διάσταση του φαινομένου, εξετάζοντας πώς το κίνημα υπερέβη τα εθνικά σύνορα για να επηρεάσει την παγκόσμια υγειονομική διακυβέρνηση μέσω θεσμών όπως η UNAIDS και το Παγκόσμιο Ταμείο . Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εκδημοκρατισμό της βιοϊατρικής γνώσης και την ανάδυση της «λαϊκής εμπειρογνωμοσύνης», όπου οι ασθενείς μετατράπηκαν από παθητικοί δέκτες σε συν-διαμορφωτές των θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Παράλληλα, εξετάζεται η σύγχρονη πρόκληση της διατήρησης της χρηματοδότησης και της εξάλειψης των ανισοτήτων που εμποδίζουν την πρόσβαση σε θεραπείες στον Αναπτυσσόμενο Κόσμο και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες . Τέλος, η εργασία συνδέει την ιστορική εμπειρία του AIDS με τις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η πανδημία COVID-19, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η ιατρική πρόοδος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η κληρονομιά του κινήματος λειτουργεί ως πρότυπο για μελλοντικές διεκδικήσεις, υπενθυμίζοντας ότι η υγεία αποτελεί ζήτημα δημοκρατίας και ότι η σιωπή απέναντι στις υγειονομικές κρίσεις ισοδυναμεί με θάνατο.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία χαρτογραφεί την ιστορική εξέλιξη και την επιδραστικότητα των υγειονομικών και κοινωνικών κινημάτων από τον 19ο αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή, με κεντρικό άξονα μελέτης το κίνημα του AIDS στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει την Ιστορία της Ιατρικής, την Κοινωνιολογία της Υγείας και τη Βιοηθική, διερευνάται η θεμελιώδης μετάβαση του ιατρικού παραδείγματος: από τον πατερναλισμό και την απλή περίθαλψη, στην αναγνώριση της υγείας ως ανθρωπίνου δικαιώματος και στην ενεργή συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων. Η μελέτη ξεκινά με την ανάλυση της διαχείρισης μεγάλων ιστορικών επιδημιών (πανώλη, φυματίωση, ισπανική γρίπη) και εξετάζει πώς κινήματα όπως το φεμινιστικό, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα και η ψυχιατρική μεταρρύθμιση προετοίμασαν το έδαφος για την αμφισβήτηση της ιατρικής αυθεντίας . Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτελεί ο ακτιβισμός κατά του HIV/AIDS (π.χ. ACT UP), ο οποίος ανέδειξε την έννοια του «επιστημικού ακτιβισμού» και πέτυχε δομικές αλλαγές στις διαδικασίες έγκρισης φαρμάκων και στη χρηματοδότηση της έρευνας, μετατρέποντας το πένθος και την οργή σε πολιτική δύναμη . Επιπροσθέτως, η διατριβή αναδεικνύει τη διεθνή διάσταση του φαινομένου, εξετάζοντας πώς το κίνημα υπερέβη τα εθνικά σύνορα για να επηρεάσει την παγκόσμια υγειονομική διακυβέρνηση μέσω θεσμών όπως η UNAIDS και το Παγκόσμιο Ταμείο . Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εκδημοκρατισμό της βιοϊατρικής γνώσης και την ανάδυση της «λαϊκής εμπειρογνωμοσύνης», όπου οι ασθενείς μετατράπηκαν από παθητικοί δέκτες σε συν-διαμορφωτές των θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Παράλληλα, εξετάζεται η σύγχρονη πρόκληση της διατήρησης της χρηματοδότησης και της εξάλειψης των ανισοτήτων που εμποδίζουν την πρόσβαση σε θεραπείες στον Αναπτυσσόμενο Κόσμο και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες . Τέλος, η εργασία συνδέει την ιστορική εμπειρία του AIDS με τις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η πανδημία COVID-19, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η ιατρική πρόοδος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η κληρονομιά του κινήματος λειτουργεί ως πρότυπο για μελλοντικές διεκδικήσεις, υπενθυμίζοντας ότι η υγεία αποτελεί ζήτημα δημοκρατίας και ότι η σιωπή απέναντι στις υγειονομικές κρίσεις ισοδυναμεί με θάνατο.","abstract_has_math":false,"creators":["Φασιά Σοφία","Fasia Sofia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:06Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5368952"],"render_values":[{"text":"uoadl:5368952","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5368952","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φασιά Σοφία","Fasia Sofia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5368952","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5368952"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία χαρτογραφεί την ιστορική εξέλιξη και την επιδραστικότητα των υγειονομικών και κοινωνικών κινημάτων από τον 19ο αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή, με κεντρικό άξονα μελέτης το κίνημα του AIDS στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει την Ιστορία της Ιατρικής, την Κοινωνιολογία της Υγείας και τη Βιοηθική, διερευνάται η θεμελιώδης μετάβαση του ιατρικού παραδείγματος: από τον πατερναλισμό και την απλή περίθαλψη, στην αναγνώριση της υγείας ως ανθρωπίνου δικαιώματος και στην ενεργή συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων. Η μελέτη ξεκινά με την ανάλυση της διαχείρισης μεγάλων ιστορικών επιδημιών (πανώλη, φυματίωση, ισπανική γρίπη) και εξετάζει πώς κινήματα όπως το φεμινιστικό, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα και η ψυχιατρική μεταρρύθμιση προετοίμασαν το έδαφος για την αμφισβήτηση της ιατρικής αυθεντίας . Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτελεί ο ακτιβισμός κατά του HIV/AIDS (π.χ. ACT UP), ο οποίος ανέδειξε την έννοια του «επιστημικού ακτιβισμού» και πέτυχε δομικές αλλαγές στις διαδικασίες έγκρισης φαρμάκων και στη χρηματοδότηση της έρευνας, μετατρέποντας το πένθος και την οργή σε πολιτική δύναμη . Επιπροσθέτως, η διατριβή αναδεικνύει τη διεθνή διάσταση του φαινομένου, εξετάζοντας πώς το κίνημα υπερέβη τα εθνικά σύνορα για να επηρεάσει την παγκόσμια υγειονομική διακυβέρνηση μέσω θεσμών όπως η UNAIDS και το Παγκόσμιο Ταμείο . Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εκδημοκρατισμό της βιοϊατρικής γνώσης και την ανάδυση της «λαϊκής εμπειρογνωμοσύνης», όπου οι ασθενείς μετατράπηκαν από παθητικοί δέκτες σε συν-διαμορφωτές των θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Παράλληλα, εξετάζεται η σύγχρονη πρόκληση της διατήρησης της χρηματοδότησης και της εξάλειψης των ανισοτήτων που εμποδίζουν την πρόσβαση σε θεραπείες στον Αναπτυσσόμενο Κόσμο και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες . Τέλος, η εργασία συνδέει την ιστορική εμπειρία του AIDS με τις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η πανδημία COVID-19, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η ιατρική πρόοδος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η κληρονομιά του κινήματος λειτουργεί ως πρότυπο για μελλοντικές διεκδικήσεις, υπενθυμίζοντας ότι η υγεία αποτελεί ζήτημα δημοκρατίας και ότι η σιωπή απέναντι στις υγειονομικές κρίσεις ισοδυναμεί με θάνατο.","This thesis maps the historical development and impact of health and social movements from the 19th century to the modern era, with the AIDS movement in the United States as the central axis of study. Through an interdisciplinary approach that combines the History of Medicine, the Sociology of Health and Bioethics, the fundamental transition of the medical paradigm is explored: from paternalism and simple care, to the recognition of health as a human right and the active participation of patients in decision-making. The study begins with the analysis of the management of major historical epidemics (plague, tuberculosis, Spanish flu) and examines how movements such as feminism, the civil rights movement and psychiatric reform prepared the ground for the questioning of medical authority. The focus of the analysis is on HIV/AIDS activism (e.g. ACT UP), which brought to light the concept of “scientific activism” and achieved structural changes in drug approval processes and research funding, transforming grief and anger into political power. In addition, the thesis highlights the international dimension of the phenomenon, examining how the movement transcended national borders to influence global health governance through institutions such as UNAIDS and the Global Fund. Particular emphasis is placed on the democratization of biomedical knowledge and the emergence of “popular expertise”, where patients were transformed from passive recipients into co-shapers of treatment protocols. At the same time, the contemporary challenge of maintaining funding and eliminating inequalities that prevent access to treatments in the Developing World and vulnerable social groups is examined. Finally, the paper connects the historical experience of AIDS with contemporary challenges, such as the COVID-19 pandemic, concluding that medical progress is inextricably linked to social justice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ιστορική εξέλιξη των ιατρικών κινημάτων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φασιά Σοφία","Fasia Sofia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία χαρτογραφεί την ιστορική εξέλιξη και την επιδραστικότητα των υγειονομικών και κοινωνικών κινημάτων από τον 19ο αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή, με κεντρικό άξονα μελέτης το κίνημα του AIDS στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει την Ιστορία της Ιατρικής, την Κοινωνιολογία της Υγείας και τη Βιοηθική, διερευνάται η θεμελιώδης μετάβαση του ιατρικού παραδείγματος: από τον πατερναλισμό και την απλή περίθαλψη, στην αναγνώριση της υγείας ως ανθρωπίνου δικαιώματος και στην ενεργή συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων. Η μελέτη ξεκινά με την ανάλυση της διαχείρισης μεγάλων ιστορικών επιδημιών (πανώλη, φυματίωση, ισπανική γρίπη) και εξετάζει πώς κινήματα όπως το φεμινιστικό, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα και η ψυχιατρική μεταρρύθμιση προετοίμασαν το έδαφος για την αμφισβήτηση της ιατρικής αυθεντίας . Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτελεί ο ακτιβισμός κατά του HIV/AIDS (π.χ. ACT UP), ο οποίος ανέδειξε την έννοια του «επιστημικού ακτιβισμού» και πέτυχε δομικές αλλαγές στις διαδικασίες έγκρισης φαρμάκων και στη χρηματοδότηση της έρευνας, μετατρέποντας το πένθος και την οργή σε πολιτική δύναμη . Επιπροσθέτως, η διατριβή αναδεικνύει τη διεθνή διάσταση του φαινομένου, εξετάζοντας πώς το κίνημα υπερέβη τα εθνικά σύνορα για να επηρεάσει την παγκόσμια υγειονομική διακυβέρνηση μέσω θεσμών όπως η UNAIDS και το Παγκόσμιο Ταμείο . Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εκδημοκρατισμό της βιοϊατρικής γνώσης και την ανάδυση της «λαϊκής εμπειρογνωμοσύνης», όπου οι ασθενείς μετατράπηκαν από παθητικοί δέκτες σε συν-διαμορφωτές των θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Παράλληλα, εξετάζεται η σύγχρονη πρόκληση της διατήρησης της χρηματοδότησης και της εξάλειψης των ανισοτήτων που εμποδίζουν την πρόσβαση σε θεραπείες στον Αναπτυσσόμενο Κόσμο και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες . Τέλος, η εργασία συνδέει την ιστορική εμπειρία του AIDS με τις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η πανδημία COVID-19, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η ιατρική πρόοδος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η κληρονομιά του κινήματος λειτουργεί ως πρότυπο για μελλοντικές διεκδικήσεις, υπενθυμίζοντας ότι η υγεία αποτελεί ζήτημα δημοκρατίας και ότι η σιωπή απέναντι στις υγειονομικές κρίσεις ισοδυναμεί με θάνατο.","This thesis maps the historical development and impact of health and social movements from the 19th century to the modern era, with the AIDS movement in the United States as the central axis of study. Through an interdisciplinary approach that combines the History of Medicine, the Sociology of Health and Bioethics, the fundamental transition of the medical paradigm is explored: from paternalism and simple care, to the recognition of health as a human right and the active participation of patients in decision-making. The study begins with the analysis of the management of major historical epidemics (plague, tuberculosis, Spanish flu) and examines how movements such as feminism, the civil rights movement and psychiatric reform prepared the ground for the questioning of medical authority. The focus of the analysis is on HIV/AIDS activism (e.g. ACT UP), which brought to light the concept of “scientific activism” and achieved structural changes in drug approval processes and research funding, transforming grief and anger into political power. In addition, the thesis highlights the international dimension of the phenomenon, examining how the movement transcended national borders to influence global health governance through institutions such as UNAIDS and the Global Fund. Particular emphasis is placed on the democratization of biomedical knowledge and the emergence of “popular expertise”, where patients were transformed from passive recipients into co-shapers of treatment protocols. At the same time, the contemporary challenge of maintaining funding and eliminating inequalities that prevent access to treatments in the Developing World and vulnerable social groups is examined. Finally, the paper connects the historical experience of AIDS with contemporary challenges, such as the COVID-19 pandemic, concluding that medical progress is inextricably linked to social justice."],"dc:identifier":["uoadl:5368952","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5368952"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ιστορική εξέλιξη των ιατρικών κινημάτων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:06Z"}