{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368035"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368035","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Κοινωνική Παιδαγωγική και Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Η Ενίσχυση Ενσυναισθητικών Δεξιοτήτων στους Εκπαιδευτικούς σε Θέματα Προσφύγων.","abstract":"Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εστιάζει στην κοινωνικοπαιδαγωγική προσέγγιση του προσφυγικού ζητήματος και των επιπτώσεών του στο κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο. Η παγκόσμια κινητικότητα των πληθυσμών και η αυξανόμενη πολιτισμική ποικιλομορφία αναδεικνύουν την ανάγκη για τη διαμόρφωση συμπεριληπτικών εκπαιδευτικών πλαισίων που βασίζονται στην αποδοχή και τον σεβασμό της ετερότητας. ωστόσο, στο εκπαιδευτικό περιβάλλον συχνά παρατηρείται η περιορισμένη ενσυναισθητική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, γεγονός που δυσχεραίνει την ουσιαστική ένταξη των μαθητών προσφύγων και ενισχύει φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού. Η ερευνητική προβληματική εδράζεται στην ανάγκη γεφύρωσης του χάσματος ανάμεσα στη θεωρητική γνώση και τη βιωματική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, ιδιαίτερα σε εκπαιδευτικά πλαίσια όπου η άμεση επαφή με τέτοιες εμπειρίες δεν είναι πάντοτε εφικτή. Η Κοινωνική Παιδαγωγική, ως διεπιστημονικό πεδίο που συνδέει τη θεωρία με την πράξη, προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κατανόησης και αντιμετώπισης των κοινωνικών προκλήσεων που σχετίζονται με την προσφυγική εμπειρία. Μέσα από αξίες όπως ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η κοινωνική δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη, προσεγγίζει την ένταξη όχι ως διαδικασία αφομοίωσης, αλλά ως δυναμική και αμφίδρομη διαδικασία αλληλεπίδρασης μεταξύ ατόμου και κοινωνίας. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στους εκπαιδευτικούς ως φορείς κοινωνικής αλλαγής για να υποστηρίξουν τη δημιουργία συμπεριληπτικών μαθησιακών περιβαλλόντων. Η ενσυναίσθηση στην παρούσα εργασία προσεγγίζεται ως ικανότητα κατανόησης της οπτικής και των βιωμάτων του «Άλλου», η οποία συμβάλλει στη διαμόρφωση στάσεων αποδοχής, αλληλεγγύης και κοινωνικής ευθύνης. Με βάση τα ανωτέρω, στο πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε σύνδεση με τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), υιοθετείται η μεθοδολογία «έρευνα με βάση το σχεδιασμό» (Design Based Research –DBR) για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διαμορφωτική αξιολόγηση ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος με τη μορφή φυσικού δωματίου απόδρασης που αξιοποιεί την Επαυξημένη Πραγματικότητα (ΕπΠ) ως τεχνολογία εμβύθισης, για να ενισχύσει τη γνωστική και συναισθηματικής κατανόηση για το προσφυγικό. Το δωμάτιο απόδρασης, έχει τίτλο «Το ταξίδι του πρόσφυγα», και βασίζεται στις αρχές της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε κοινωνικοπαιδαγωγικά μοντέλα που δίνουν έμφαση στις σχέσεις, την ενδυνάμωση, την ολιστική μάθηση και τις θετικές εμπειρίες. Επιπλέον, αξιοποιείται το Κυκλικό μοντέλο ανάπτυξης της ενσυναίσθησης των López –Faican και Jaen (2021), το οποίο στηρίζεται στη θεωρητική προσέγγιση της ενσυναίσθησης του Davis (2014) και τη διαδικαστική θεώρηση της ενσυναισθητικής μάθησης της Keskin (2014), το οποίο προσεγγίζει την ενσυναίσθηση ως δυναμική και ανατροφοδοτούμενη διαδικασία. Μέσα από την ενεργή συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε ρόλους, αποφάσεις και ηθικά διλήμματα που προσομοιώνουν διαφορετικές φάσεις του προσφυγικού ταξιδιού, επιδιώκεται η μετάβαση από τη θεωρητική γνώση στη βιωματική κατανόηση και η ανάπτυξη τόσο της γνωστικής όσο και της συναισθηματικής διάστασης της ενσυναίσθησης. Το δωμάτιο απόδρασης διαμορφώθηκε στο Εργαστήριο Πληροφορικής του ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε προγραμματισμένη ημέρα και ώρα και η εκπαιδευτική εμπειρία είχε διάρκεια μια (1) ώρα. Στο δωμάτιο απόδρασης συμμετείχαν 71 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι συμμετέχοντες υλοποίησαν το εκπαιδευτικό σενάριο του δωματίου απόδρασης και αλληλοεπίδρασαν με το υλικό ΕπΠ σε ομάδες των 2 –3 ατόμων. Στο τέλος της εμπειρίας οι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στην αξιολόγηση του δωματίου απόδρασης, συμπληρώνοντας ποσοτικά και ποιοτικά ερωτηματολόγια (βλ. Κεφάλαιο 5, Ενότητα 5.7) διαμορφωμένα σε φόρμες της Google. Το δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως προς την ευχρηστία της ΕπΠ με το ερωτηματολόγιο «Ευχρηστίας Συστήματος» (System Usability Scale – SUS) (Brooke, 1995),την αποδοχή της ΕπΠ με ερωτηματολόγιο που στηρίχθηκε στο Μοντέλο Αποδοχής Κινητής Επαυξημένης Πραγματικότητας (Mobile Augmented Reality Acceptance Model –MARAM) (Koutromanos & Mikropoulos, 2021), την αποτελεσματικότητα του στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης με το ερωτηματολόγιο «Στάσεων, αντιλήψεων και συμπεριφορικών προθέσεων» το οποίο σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας, και την συνολική εμπειρία στο δωμάτιο απόδρασης με ένα ερωτηματολόγιο «Αναστοχασμού» το οποίο βασίστηκε στο μοντέλο 5R Framework (Bain et al., 2002). Τα ποσοτικά δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν στατιστικά μέσο του SPSS (έκδοση 26). Για τα ποιοτικά δεδομένα αξιοποιήθηκε η θεματική ανάλυση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ΕπΠ στο δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως εύχρηστη, κατανοητή και θετικά αποδεκτή για την αξιοποίησή της από τους εκπαιδευτικούς. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι εκπαιδευτικοί διαμόρφωσαν ιδιαίτερα θετικές στάσεις και αντιλήψεις ως προς το περιεχόμενο του δωματίου απόδρασης και την παιδαγωγική του αξία στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης. Παράλληλα, η εμπειρία φαίνεται να ενίσχυσε την ετοιμότητά τους για μελλοντική δράση, τόσο μέσα από την πρόθεση ενσωμάτωσης δραστηριοτήτων καλλιέργειας ενσυναίσθησης στην τάξη όσο και μέσω της διάθεσης συνεργασίας και παρέμβασης σε περιστατικά αποκλεισμού.","abstract_html":"Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εστιάζει στην κοινωνικοπαιδαγωγική προσέγγιση του προσφυγικού ζητήματος και των επιπτώσεών του στο κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο. Η παγκόσμια κινητικότητα των πληθυσμών και η αυξανόμενη πολιτισμική ποικιλομορφία αναδεικνύουν την ανάγκη για τη διαμόρφωση συμπεριληπτικών εκπαιδευτικών πλαισίων που βασίζονται στην αποδοχή και τον σεβασμό της ετερότητας. ωστόσο, στο εκπαιδευτικό περιβάλλον συχνά παρατηρείται η περιορισμένη ενσυναισθητική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, γεγονός που δυσχεραίνει την ουσιαστική ένταξη των μαθητών προσφύγων και ενισχύει φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού. Η ερευνητική προβληματική εδράζεται στην ανάγκη γεφύρωσης του χάσματος ανάμεσα στη θεωρητική γνώση και τη βιωματική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, ιδιαίτερα σε εκπαιδευτικά πλαίσια όπου η άμεση επαφή με τέτοιες εμπειρίες δεν είναι πάντοτε εφικτή. Η Κοινωνική Παιδαγωγική, ως διεπιστημονικό πεδίο που συνδέει τη θεωρία με την πράξη, προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κατανόησης και αντιμετώπισης των κοινωνικών προκλήσεων που σχετίζονται με την προσφυγική εμπειρία. Μέσα από αξίες όπως ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η κοινωνική δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη, προσεγγίζει την ένταξη όχι ως διαδικασία αφομοίωσης, αλλά ως δυναμική και αμφίδρομη διαδικασία αλληλεπίδρασης μεταξύ ατόμου και κοινωνίας. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στους εκπαιδευτικούς ως φορείς κοινωνικής αλλαγής για να υποστηρίξουν τη δημιουργία συμπεριληπτικών μαθησιακών περιβαλλόντων. Η ενσυναίσθηση στην παρούσα εργασία προσεγγίζεται ως ικανότητα κατανόησης της οπτικής και των βιωμάτων του «Άλλου», η οποία συμβάλλει στη διαμόρφωση στάσεων αποδοχής, αλληλεγγύης και κοινωνικής ευθύνης. Με βάση τα ανωτέρω, στο πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε σύνδεση με τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), υιοθετείται η μεθοδολογία «έρευνα με βάση το σχεδιασμό» (Design Based Research –DBR) για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διαμορφωτική αξιολόγηση ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος με τη μορφή φυσικού δωματίου απόδρασης που αξιοποιεί την Επαυξημένη Πραγματικότητα (ΕπΠ) ως τεχνολογία εμβύθισης, για να ενισχύσει τη γνωστική και συναισθηματικής κατανόηση για το προσφυγικό. Το δωμάτιο απόδρασης, έχει τίτλο «Το ταξίδι του πρόσφυγα», και βασίζεται στις αρχές της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε κοινωνικοπαιδαγωγικά μοντέλα που δίνουν έμφαση στις σχέσεις, την ενδυνάμωση, την ολιστική μάθηση και τις θετικές εμπειρίες. Επιπλέον, αξιοποιείται το Κυκλικό μοντέλο ανάπτυξης της ενσυναίσθησης των López –Faican και Jaen (2021), το οποίο στηρίζεται στη θεωρητική προσέγγιση της ενσυναίσθησης του Davis (2014) και τη διαδικαστική θεώρηση της ενσυναισθητικής μάθησης της Keskin (2014), το οποίο προσεγγίζει την ενσυναίσθηση ως δυναμική και ανατροφοδοτούμενη διαδικασία. Μέσα από την ενεργή συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε ρόλους, αποφάσεις και ηθικά διλήμματα που προσομοιώνουν διαφορετικές φάσεις του προσφυγικού ταξιδιού, επιδιώκεται η μετάβαση από τη θεωρητική γνώση στη βιωματική κατανόηση και η ανάπτυξη τόσο της γνωστικής όσο και της συναισθηματικής διάστασης της ενσυναίσθησης. Το δωμάτιο απόδρασης διαμορφώθηκε στο Εργαστήριο Πληροφορικής του ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε προγραμματισμένη ημέρα και ώρα και η εκπαιδευτική εμπειρία είχε διάρκεια μια (1) ώρα. Στο δωμάτιο απόδρασης συμμετείχαν 71 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι συμμετέχοντες υλοποίησαν το εκπαιδευτικό σενάριο του δωματίου απόδρασης και αλληλοεπίδρασαν με το υλικό ΕπΠ σε ομάδες των 2 –3 ατόμων. Στο τέλος της εμπειρίας οι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στην αξιολόγηση του δωματίου απόδρασης, συμπληρώνοντας ποσοτικά και ποιοτικά ερωτηματολόγια (βλ. Κεφάλαιο 5, Ενότητα 5.7) διαμορφωμένα σε φόρμες της Google. Το δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως προς την ευχρηστία της ΕπΠ με το ερωτηματολόγιο «Ευχρηστίας Συστήματος» (System Usability Scale – SUS) (Brooke, 1995),την αποδοχή της ΕπΠ με ερωτηματολόγιο που στηρίχθηκε στο Μοντέλο Αποδοχής Κινητής Επαυξημένης Πραγματικότητας (Mobile Augmented Reality Acceptance Model –MARAM) (Koutromanos & Mikropoulos, 2021), την αποτελεσματικότητα του στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης με το ερωτηματολόγιο «Στάσεων, αντιλήψεων και συμπεριφορικών προθέσεων» το οποίο σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας, και την συνολική εμπειρία στο δωμάτιο απόδρασης με ένα ερωτηματολόγιο «Αναστοχασμού» το οποίο βασίστηκε στο μοντέλο 5R Framework (Bain et al., 2002). Τα ποσοτικά δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν στατιστικά μέσο του SPSS (έκδοση 26). Για τα ποιοτικά δεδομένα αξιοποιήθηκε η θεματική ανάλυση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ΕπΠ στο δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως εύχρηστη, κατανοητή και θετικά αποδεκτή για την αξιοποίησή της από τους εκπαιδευτικούς. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι εκπαιδευτικοί διαμόρφωσαν ιδιαίτερα θετικές στάσεις και αντιλήψεις ως προς το περιεχόμενο του δωματίου απόδρασης και την παιδαγωγική του αξία στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης. Παράλληλα, η εμπειρία φαίνεται να ενίσχυσε την ετοιμότητά τους για μελλοντική δράση, τόσο μέσα από την πρόθεση ενσωμάτωσης δραστηριοτήτων καλλιέργειας ενσυναίσθησης στην τάξη όσο και μέσω της διάθεσης συνεργασίας και παρέμβασης σε περιστατικά αποκλεισμού.","abstract_has_math":false,"creators":["Ζαχαριά Δήμητρα","Zacharia Dimitra"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:02:02Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5368035"],"render_values":[{"text":"uoadl:5368035","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5368035","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ζαχαριά Δήμητρα","Zacharia Dimitra"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5368035","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5368035"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εστιάζει στην κοινωνικοπαιδαγωγική προσέγγιση του προσφυγικού ζητήματος και των επιπτώσεών του στο κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο. Η παγκόσμια κινητικότητα των πληθυσμών και η αυξανόμενη πολιτισμική ποικιλομορφία αναδεικνύουν την ανάγκη για τη διαμόρφωση συμπεριληπτικών εκπαιδευτικών πλαισίων που βασίζονται στην αποδοχή και τον σεβασμό της ετερότητας. ωστόσο, στο εκπαιδευτικό περιβάλλον συχνά παρατηρείται η περιορισμένη ενσυναισθητική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, γεγονός που δυσχεραίνει την ουσιαστική ένταξη των μαθητών προσφύγων και ενισχύει φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού. Η ερευνητική προβληματική εδράζεται στην ανάγκη γεφύρωσης του χάσματος ανάμεσα στη θεωρητική γνώση και τη βιωματική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, ιδιαίτερα σε εκπαιδευτικά πλαίσια όπου η άμεση επαφή με τέτοιες εμπειρίες δεν είναι πάντοτε εφικτή. Η Κοινωνική Παιδαγωγική, ως διεπιστημονικό πεδίο που συνδέει τη θεωρία με την πράξη, προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κατανόησης και αντιμετώπισης των κοινωνικών προκλήσεων που σχετίζονται με την προσφυγική εμπειρία. Μέσα από αξίες όπως ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η κοινωνική δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη, προσεγγίζει την ένταξη όχι ως διαδικασία αφομοίωσης, αλλά ως δυναμική και αμφίδρομη διαδικασία αλληλεπίδρασης μεταξύ ατόμου και κοινωνίας. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στους εκπαιδευτικούς ως φορείς κοινωνικής αλλαγής για να υποστηρίξουν τη δημιουργία συμπεριληπτικών μαθησιακών περιβαλλόντων. Η ενσυναίσθηση στην παρούσα εργασία προσεγγίζεται ως ικανότητα κατανόησης της οπτικής και των βιωμάτων του «Άλλου», η οποία συμβάλλει στη διαμόρφωση στάσεων αποδοχής, αλληλεγγύης και κοινωνικής ευθύνης. Με βάση τα ανωτέρω, στο πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε σύνδεση με τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), υιοθετείται η μεθοδολογία «έρευνα με βάση το σχεδιασμό» (Design Based Research –DBR) για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διαμορφωτική αξιολόγηση ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος με τη μορφή φυσικού δωματίου απόδρασης που αξιοποιεί την Επαυξημένη Πραγματικότητα (ΕπΠ) ως τεχνολογία εμβύθισης, για να ενισχύσει τη γνωστική και συναισθηματικής κατανόηση για το προσφυγικό. Το δωμάτιο απόδρασης, έχει τίτλο «Το ταξίδι του πρόσφυγα», και βασίζεται στις αρχές της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε κοινωνικοπαιδαγωγικά μοντέλα που δίνουν έμφαση στις σχέσεις, την ενδυνάμωση, την ολιστική μάθηση και τις θετικές εμπειρίες. Επιπλέον, αξιοποιείται το Κυκλικό μοντέλο ανάπτυξης της ενσυναίσθησης των López –Faican και Jaen (2021), το οποίο στηρίζεται στη θεωρητική προσέγγιση της ενσυναίσθησης του Davis (2014) και τη διαδικαστική θεώρηση της ενσυναισθητικής μάθησης της Keskin (2014), το οποίο προσεγγίζει την ενσυναίσθηση ως δυναμική και ανατροφοδοτούμενη διαδικασία. Μέσα από την ενεργή συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε ρόλους, αποφάσεις και ηθικά διλήμματα που προσομοιώνουν διαφορετικές φάσεις του προσφυγικού ταξιδιού, επιδιώκεται η μετάβαση από τη θεωρητική γνώση στη βιωματική κατανόηση και η ανάπτυξη τόσο της γνωστικής όσο και της συναισθηματικής διάστασης της ενσυναίσθησης. Το δωμάτιο απόδρασης διαμορφώθηκε στο Εργαστήριο Πληροφορικής του ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε προγραμματισμένη ημέρα και ώρα και η εκπαιδευτική εμπειρία είχε διάρκεια μια (1) ώρα. Στο δωμάτιο απόδρασης συμμετείχαν 71 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι συμμετέχοντες υλοποίησαν το εκπαιδευτικό σενάριο του δωματίου απόδρασης και αλληλοεπίδρασαν με το υλικό ΕπΠ σε ομάδες των 2 –3 ατόμων. Στο τέλος της εμπειρίας οι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στην αξιολόγηση του δωματίου απόδρασης, συμπληρώνοντας ποσοτικά και ποιοτικά ερωτηματολόγια (βλ. Κεφάλαιο 5, Ενότητα 5.7) διαμορφωμένα σε φόρμες της Google. Το δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως προς την ευχρηστία της ΕπΠ με το ερωτηματολόγιο «Ευχρηστίας Συστήματος» (System Usability Scale – SUS) (Brooke, 1995),την αποδοχή της ΕπΠ με ερωτηματολόγιο που στηρίχθηκε στο Μοντέλο Αποδοχής Κινητής Επαυξημένης Πραγματικότητας (Mobile Augmented Reality Acceptance Model –MARAM) (Koutromanos & Mikropoulos, 2021), την αποτελεσματικότητα του στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης με το ερωτηματολόγιο «Στάσεων, αντιλήψεων και συμπεριφορικών προθέσεων» το οποίο σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας, και την συνολική εμπειρία στο δωμάτιο απόδρασης με ένα ερωτηματολόγιο «Αναστοχασμού» το οποίο βασίστηκε στο μοντέλο 5R Framework (Bain et al., 2002). Τα ποσοτικά δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν στατιστικά μέσο του SPSS (έκδοση 26). Για τα ποιοτικά δεδομένα αξιοποιήθηκε η θεματική ανάλυση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ΕπΠ στο δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως εύχρηστη, κατανοητή και θετικά αποδεκτή για την αξιοποίησή της από τους εκπαιδευτικούς. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι εκπαιδευτικοί διαμόρφωσαν ιδιαίτερα θετικές στάσεις και αντιλήψεις ως προς το περιεχόμενο του δωματίου απόδρασης και την παιδαγωγική του αξία στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης. Παράλληλα, η εμπειρία φαίνεται να ενίσχυσε την ετοιμότητά τους για μελλοντική δράση, τόσο μέσα από την πρόθεση ενσωμάτωσης δραστηριοτήτων καλλιέργειας ενσυναίσθησης στην τάξη όσο και μέσω της διάθεσης συνεργασίας και παρέμβασης σε περιστατικά αποκλεισμού.","This master’s thesis focuses on the sociopedagogical approach to the refugee issue and its impact on the social and educational context. Global population mobility and increasing cultural diversity highlight the need for the development of inclusive educational frameworks based on acceptance and respect for otherness. However, within educational settings, limited empathic understanding of refugee experiences is often observed, hindering the meaningful inclusion of refugee students and reinforcing social exclusion. The research problem is grounded in the need to bridge the gap between theoretical knowledge and the experiential understanding of refugee experiences, particularly in educational contexts where direct contact with such experiences is not always possible. Social Pedagogy, as an interdisciplinary field that connects theory with practice, provides a comprehensive framework for understanding and addressing social challenges related to the refugee experience. Guided by values such as human dignity, social justice, and solidarity, Social Pedagogy approaches inclusion not as a process of assimilation but as a dynamic and reciprocal interaction between individuals and society. Central to this perspective is the cultivation of empathic skills among educators and social pedagogues, who are viewed as agents of social change supporting the creation of inclusive learning environments. In this study, empathy is conceptualized as the ability to understand the perspectives and lived experiences of others, contributing to the development of attitudes of acceptance, solidarity, and social responsibility. Within this framework, and in connection with Information and Communication Technologies (ICT), the study adopts the Design –Based Research (DBR) methodology for the design, implementation, and evaluation of an educational environment in the form of a physical escape room with Augmented Reality (AR). The escape room, entitled “The Refugee’s Journey”, is grounded in the principles of Social Pedagogy and social –pedagogical models that emphasize relationships, empowerment, holistic learning, and positive experiences. Furthermore, the Cyclical Model of Empathy by López– –Faican και Jaen (2021) is employed, based on the theoretical frame of development of empathy of Keskin (2014) and Davis (2014) that conceptualize empathy as a dynamic and feedback –oriented process. Through educators’ active engagement in roles, decision –making, and moral dilemmas simulating different stages of the refugee journey, the educational experience aims to facilitate the transition from theoretical knowledge to experiential understanding and to foster both the cognitive and emotional dimensions of empathy. The escape room was set up on the Informatics Lab of the Department of Pedagogy and Primary Education, National and Kapodistrian University of Athens, on a scheduled day and time and the total duration of their participation was approximately one hour. The sample of the evaluation was composed of 71 primary and secondary –school teachers. Participants carried out the escape room scenario and interacted with the AR activities in groups of two (2) or three (3) participants. Afterwards, they completed the aforementioned questionnaires (see Chapter 5, Section 5.7), which were administered via Google Forms The escape room was evaluated for its usability using the System Usability Scale (SUS) (Brooke, 1995). The acceptance of AR was determined using a questionnaire grounded in the Mobile Augmented Reality Acceptance Model –MARAM (Koutromanos & Mikropoulos, 2021). AR’s effectiveness in fostering empathy was investigated with the questionnaire “Attitudes, Perceptions, and Behavioral Intention”, designed exclusively for the purposes of this study. While the overall educational experience was assessed by a questionnaire of reflection based on 5R Framexork (Bain et al., 2002). The results indicated that the teachers evaluated the use of AR as easy to use and demonstrated a high level of acceptance of its integration into the escape room. Furthermore, the results showed that the escape room using AR may enhance teachers’ empathy toward the challenges faced by migrants during the refugee journey."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Κοινωνική Παιδαγωγική και Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Η Ενίσχυση Ενσυναισθητικών Δεξιοτήτων στους Εκπαιδευτικούς σε Θέματα Προσφύγων."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ζαχαριά Δήμητρα","Zacharia Dimitra"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εστιάζει στην κοινωνικοπαιδαγωγική προσέγγιση του προσφυγικού ζητήματος και των επιπτώσεών του στο κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο. Η παγκόσμια κινητικότητα των πληθυσμών και η αυξανόμενη πολιτισμική ποικιλομορφία αναδεικνύουν την ανάγκη για τη διαμόρφωση συμπεριληπτικών εκπαιδευτικών πλαισίων που βασίζονται στην αποδοχή και τον σεβασμό της ετερότητας. ωστόσο, στο εκπαιδευτικό περιβάλλον συχνά παρατηρείται η περιορισμένη ενσυναισθητική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, γεγονός που δυσχεραίνει την ουσιαστική ένταξη των μαθητών προσφύγων και ενισχύει φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού. Η ερευνητική προβληματική εδράζεται στην ανάγκη γεφύρωσης του χάσματος ανάμεσα στη θεωρητική γνώση και τη βιωματική κατανόηση των προσφυγικών εμπειριών, ιδιαίτερα σε εκπαιδευτικά πλαίσια όπου η άμεση επαφή με τέτοιες εμπειρίες δεν είναι πάντοτε εφικτή. Η Κοινωνική Παιδαγωγική, ως διεπιστημονικό πεδίο που συνδέει τη θεωρία με την πράξη, προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κατανόησης και αντιμετώπισης των κοινωνικών προκλήσεων που σχετίζονται με την προσφυγική εμπειρία. Μέσα από αξίες όπως ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η κοινωνική δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη, προσεγγίζει την ένταξη όχι ως διαδικασία αφομοίωσης, αλλά ως δυναμική και αμφίδρομη διαδικασία αλληλεπίδρασης μεταξύ ατόμου και κοινωνίας. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στους εκπαιδευτικούς ως φορείς κοινωνικής αλλαγής για να υποστηρίξουν τη δημιουργία συμπεριληπτικών μαθησιακών περιβαλλόντων. Η ενσυναίσθηση στην παρούσα εργασία προσεγγίζεται ως ικανότητα κατανόησης της οπτικής και των βιωμάτων του «Άλλου», η οποία συμβάλλει στη διαμόρφωση στάσεων αποδοχής, αλληλεγγύης και κοινωνικής ευθύνης. Με βάση τα ανωτέρω, στο πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε σύνδεση με τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), υιοθετείται η μεθοδολογία «έρευνα με βάση το σχεδιασμό» (Design Based Research –DBR) για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διαμορφωτική αξιολόγηση ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος με τη μορφή φυσικού δωματίου απόδρασης που αξιοποιεί την Επαυξημένη Πραγματικότητα (ΕπΠ) ως τεχνολογία εμβύθισης, για να ενισχύσει τη γνωστική και συναισθηματικής κατανόηση για το προσφυγικό. Το δωμάτιο απόδρασης, έχει τίτλο «Το ταξίδι του πρόσφυγα», και βασίζεται στις αρχές της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και σε κοινωνικοπαιδαγωγικά μοντέλα που δίνουν έμφαση στις σχέσεις, την ενδυνάμωση, την ολιστική μάθηση και τις θετικές εμπειρίες. Επιπλέον, αξιοποιείται το Κυκλικό μοντέλο ανάπτυξης της ενσυναίσθησης των López –Faican και Jaen (2021), το οποίο στηρίζεται στη θεωρητική προσέγγιση της ενσυναίσθησης του Davis (2014) και τη διαδικαστική θεώρηση της ενσυναισθητικής μάθησης της Keskin (2014), το οποίο προσεγγίζει την ενσυναίσθηση ως δυναμική και ανατροφοδοτούμενη διαδικασία. Μέσα από την ενεργή συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε ρόλους, αποφάσεις και ηθικά διλήμματα που προσομοιώνουν διαφορετικές φάσεις του προσφυγικού ταξιδιού, επιδιώκεται η μετάβαση από τη θεωρητική γνώση στη βιωματική κατανόηση και η ανάπτυξη τόσο της γνωστικής όσο και της συναισθηματικής διάστασης της ενσυναίσθησης. Το δωμάτιο απόδρασης διαμορφώθηκε στο Εργαστήριο Πληροφορικής του ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε προγραμματισμένη ημέρα και ώρα και η εκπαιδευτική εμπειρία είχε διάρκεια μια (1) ώρα. Στο δωμάτιο απόδρασης συμμετείχαν 71 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι συμμετέχοντες υλοποίησαν το εκπαιδευτικό σενάριο του δωματίου απόδρασης και αλληλοεπίδρασαν με το υλικό ΕπΠ σε ομάδες των 2 –3 ατόμων. Στο τέλος της εμπειρίας οι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στην αξιολόγηση του δωματίου απόδρασης, συμπληρώνοντας ποσοτικά και ποιοτικά ερωτηματολόγια (βλ. Κεφάλαιο 5, Ενότητα 5.7) διαμορφωμένα σε φόρμες της Google. Το δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως προς την ευχρηστία της ΕπΠ με το ερωτηματολόγιο «Ευχρηστίας Συστήματος» (System Usability Scale – SUS) (Brooke, 1995),την αποδοχή της ΕπΠ με ερωτηματολόγιο που στηρίχθηκε στο Μοντέλο Αποδοχής Κινητής Επαυξημένης Πραγματικότητας (Mobile Augmented Reality Acceptance Model –MARAM) (Koutromanos & Mikropoulos, 2021), την αποτελεσματικότητα του στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης με το ερωτηματολόγιο «Στάσεων, αντιλήψεων και συμπεριφορικών προθέσεων» το οποίο σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας, και την συνολική εμπειρία στο δωμάτιο απόδρασης με ένα ερωτηματολόγιο «Αναστοχασμού» το οποίο βασίστηκε στο μοντέλο 5R Framework (Bain et al., 2002). Τα ποσοτικά δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν στατιστικά μέσο του SPSS (έκδοση 26). Για τα ποιοτικά δεδομένα αξιοποιήθηκε η θεματική ανάλυση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ΕπΠ στο δωμάτιο απόδρασης αξιολογήθηκε ως εύχρηστη, κατανοητή και θετικά αποδεκτή για την αξιοποίησή της από τους εκπαιδευτικούς. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι εκπαιδευτικοί διαμόρφωσαν ιδιαίτερα θετικές στάσεις και αντιλήψεις ως προς το περιεχόμενο του δωματίου απόδρασης και την παιδαγωγική του αξία στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης. Παράλληλα, η εμπειρία φαίνεται να ενίσχυσε την ετοιμότητά τους για μελλοντική δράση, τόσο μέσα από την πρόθεση ενσωμάτωσης δραστηριοτήτων καλλιέργειας ενσυναίσθησης στην τάξη όσο και μέσω της διάθεσης συνεργασίας και παρέμβασης σε περιστατικά αποκλεισμού.","This master’s thesis focuses on the sociopedagogical approach to the refugee issue and its impact on the social and educational context. Global population mobility and increasing cultural diversity highlight the need for the development of inclusive educational frameworks based on acceptance and respect for otherness. However, within educational settings, limited empathic understanding of refugee experiences is often observed, hindering the meaningful inclusion of refugee students and reinforcing social exclusion. The research problem is grounded in the need to bridge the gap between theoretical knowledge and the experiential understanding of refugee experiences, particularly in educational contexts where direct contact with such experiences is not always possible. Social Pedagogy, as an interdisciplinary field that connects theory with practice, provides a comprehensive framework for understanding and addressing social challenges related to the refugee experience. Guided by values such as human dignity, social justice, and solidarity, Social Pedagogy approaches inclusion not as a process of assimilation but as a dynamic and reciprocal interaction between individuals and society. Central to this perspective is the cultivation of empathic skills among educators and social pedagogues, who are viewed as agents of social change supporting the creation of inclusive learning environments. In this study, empathy is conceptualized as the ability to understand the perspectives and lived experiences of others, contributing to the development of attitudes of acceptance, solidarity, and social responsibility. Within this framework, and in connection with Information and Communication Technologies (ICT), the study adopts the Design –Based Research (DBR) methodology for the design, implementation, and evaluation of an educational environment in the form of a physical escape room with Augmented Reality (AR). The escape room, entitled “The Refugee’s Journey”, is grounded in the principles of Social Pedagogy and social –pedagogical models that emphasize relationships, empowerment, holistic learning, and positive experiences. Furthermore, the Cyclical Model of Empathy by López– –Faican και Jaen (2021) is employed, based on the theoretical frame of development of empathy of Keskin (2014) and Davis (2014) that conceptualize empathy as a dynamic and feedback –oriented process. Through educators’ active engagement in roles, decision –making, and moral dilemmas simulating different stages of the refugee journey, the educational experience aims to facilitate the transition from theoretical knowledge to experiential understanding and to foster both the cognitive and emotional dimensions of empathy. The escape room was set up on the Informatics Lab of the Department of Pedagogy and Primary Education, National and Kapodistrian University of Athens, on a scheduled day and time and the total duration of their participation was approximately one hour. The sample of the evaluation was composed of 71 primary and secondary –school teachers. Participants carried out the escape room scenario and interacted with the AR activities in groups of two (2) or three (3) participants. Afterwards, they completed the aforementioned questionnaires (see Chapter 5, Section 5.7), which were administered via Google Forms The escape room was evaluated for its usability using the System Usability Scale (SUS) (Brooke, 1995). The acceptance of AR was determined using a questionnaire grounded in the Mobile Augmented Reality Acceptance Model –MARAM (Koutromanos & Mikropoulos, 2021). AR’s effectiveness in fostering empathy was investigated with the questionnaire “Attitudes, Perceptions, and Behavioral Intention”, designed exclusively for the purposes of this study. While the overall educational experience was assessed by a questionnaire of reflection based on 5R Framexork (Bain et al., 2002). The results indicated that the teachers evaluated the use of AR as easy to use and demonstrated a high level of acceptance of its integration into the escape room. Furthermore, the results showed that the escape room using AR may enhance teachers’ empathy toward the challenges faced by migrants during the refugee journey."],"dc:identifier":["uoadl:5368035","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5368035"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Κοινωνική Παιδαγωγική και Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Η Ενίσχυση Ενσυναισθητικών Δεξιοτήτων στους Εκπαιδευτικούς σε Θέματα Προσφύγων."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:02:02Z"}