{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5362362"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5362362","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"ΟΙ ΒΙΒΛΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ MICHELANGELO MERISI DA CARAVAGGIO ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ","abstract":"Η ένταξη της τέχνης στην εκπαιδευτική διαδικασία αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως παιδαγωγική αναγκαιότητα, καθώς προσφέρει στους μαθητές ερεθίσματα που υπερβαίνουν τα όρια της παραδοσιακής διδασκαλίας και ενισχύει την κριτική τους σκέψη, τη δημιουργικότητα και τη συναισθηματική τους εμπλοκή. Η παρούσα διπλωματική εργασία διερεύνησε τη δυνατότητα αξιοποίησης θρησκευτικών έργων του Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζο στο μάθημα των Θρησκευτικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αφορούσε πως και σε ποιο βαθμό τα έργα του καλλιτέχνη μπορούν να αξιοποιηθούν δημιουργικά στη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών, ενισχύοντας την κατανόηση θεολογικών εννοιών και την αισθητική αγωγή. Παράλληλα, διερευνήθηκε η δυνατότητα των θρησκευτικών πινάκων του καλλιτέχνη να λειτουργήσουν ως αφετηρία βιωματικής και στοχαστικής μάθησης εντός της σχολικής τάξης. Το θεωρητικό πλαίσιο περιέλαβε βιογραφική και καλλιτεχνική παρουσίαση του ζωγράφου, καθώς και παρουσίαση του ιστορικού θρησκευτικού και κοινωνικού πλαισίου της εποχής του. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ερμηνεία επιλεγμένων έργων θρησκευτικής θεματολογίας ως δυνητικών διδακτικών ερεθισμάτων. Η έρευνα ακολούθησε μεικτή μεθοδολογική προσέγγιση στο πλαίσιο μελέτης περίπτωσης σε Γυμνάσιο της Αθήνας. Υιοθετήθηκε συγκριτικός σχεδιασμός διδακτικής παρέμβασης με δύο ομάδες, την ομάδα παρέμβασης, στην οποία ενσωματώθηκαν δυο έργα του Καραβάτζο και στην ομάδα ελέγχου, που διδάχθηκε την ίδια ενότητα με παραδοσιακή μέθοδο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το εικαστικό υλικό ενίσχυσε την κατανόηση μέσω της παραστατικότητας και της εκφραστικότητας, ενεργοποίησε πλουσιότερη συναισθηματική ανταπόκριση και ανέπτυξε την ικανότητα ερμηνείας της καλλιτεχνικής μορφής ως φορέα θεολογικού μηνύματος. Επιπλέον, ενίσχυσε την ενεργό συμμετοχή των μαθητών και συνέβαλε στη δημιουργία μιας πιο πολύπλευρης και αισθητικά πλούσιας μαθητικής εμπειρίας. Συνολικά, τα ευρήματα υποστήριξαν την αποτελεσματικότητα της ενσωμάτωσης έργων τέχνης του Καραβάτζο στη διδασκαλία των Θρησκευτικών ως παιδαγωγικού εργαλείου που προάγει την κριτική σκέψη, τον στοχασμό και τη βιωματική σύνδεση με το θεολογικό περιεχόμενο.","abstract_html":"Η ένταξη της τέχνης στην εκπαιδευτική διαδικασία αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως παιδαγωγική αναγκαιότητα, καθώς προσφέρει στους μαθητές ερεθίσματα που υπερβαίνουν τα όρια της παραδοσιακής διδασκαλίας και ενισχύει την κριτική τους σκέψη, τη δημιουργικότητα και τη συναισθηματική τους εμπλοκή. Η παρούσα διπλωματική εργασία διερεύνησε τη δυνατότητα αξιοποίησης θρησκευτικών έργων του Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζο στο μάθημα των Θρησκευτικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αφορούσε πως και σε ποιο βαθμό τα έργα του καλλιτέχνη μπορούν να αξιοποιηθούν δημιουργικά στη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών, ενισχύοντας την κατανόηση θεολογικών εννοιών και την αισθητική αγωγή. Παράλληλα, διερευνήθηκε η δυνατότητα των θρησκευτικών πινάκων του καλλιτέχνη να λειτουργήσουν ως αφετηρία βιωματικής και στοχαστικής μάθησης εντός της σχολικής τάξης. Το θεωρητικό πλαίσιο περιέλαβε βιογραφική και καλλιτεχνική παρουσίαση του ζωγράφου, καθώς και παρουσίαση του ιστορικού θρησκευτικού και κοινωνικού πλαισίου της εποχής του. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ερμηνεία επιλεγμένων έργων θρησκευτικής θεματολογίας ως δυνητικών διδακτικών ερεθισμάτων. Η έρευνα ακολούθησε μεικτή μεθοδολογική προσέγγιση στο πλαίσιο μελέτης περίπτωσης σε Γυμνάσιο της Αθήνας. Υιοθετήθηκε συγκριτικός σχεδιασμός διδακτικής παρέμβασης με δύο ομάδες, την ομάδα παρέμβασης, στην οποία ενσωματώθηκαν δυο έργα του Καραβάτζο και στην ομάδα ελέγχου, που διδάχθηκε την ίδια ενότητα με παραδοσιακή μέθοδο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το εικαστικό υλικό ενίσχυσε την κατανόηση μέσω της παραστατικότητας και της εκφραστικότητας, ενεργοποίησε πλουσιότερη συναισθηματική ανταπόκριση και ανέπτυξε την ικανότητα ερμηνείας της καλλιτεχνικής μορφής ως φορέα θεολογικού μηνύματος. Επιπλέον, ενίσχυσε την ενεργό συμμετοχή των μαθητών και συνέβαλε στη δημιουργία μιας πιο πολύπλευρης και αισθητικά πλούσιας μαθητικής εμπειρίας. Συνολικά, τα ευρήματα υποστήριξαν την αποτελεσματικότητα της ενσωμάτωσης έργων τέχνης του Καραβάτζο στη διδασκαλία των Θρησκευτικών ως παιδαγωγικού εργαλείου που προάγει την κριτική σκέψη, τον στοχασμό και τη βιωματική σύνδεση με το θεολογικό περιεχόμενο.","abstract_has_math":false,"creators":["ΧΡΙΣΤΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ","CHRISTAKOU MARIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:01:58Z","subjects":["Θρησκεία","Religion"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5362362"],"render_values":[{"text":"uoadl:5362362","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5362362","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΧΡΙΣΤΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ","CHRISTAKOU MARIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θρησκεία","Religion"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5362362","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5362362"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ένταξη της τέχνης στην εκπαιδευτική διαδικασία αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως παιδαγωγική αναγκαιότητα, καθώς προσφέρει στους μαθητές ερεθίσματα που υπερβαίνουν τα όρια της παραδοσιακής διδασκαλίας και ενισχύει την κριτική τους σκέψη, τη δημιουργικότητα και τη συναισθηματική τους εμπλοκή. Η παρούσα διπλωματική εργασία διερεύνησε τη δυνατότητα αξιοποίησης θρησκευτικών έργων του Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζο στο μάθημα των Θρησκευτικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αφορούσε πως και σε ποιο βαθμό τα έργα του καλλιτέχνη μπορούν να αξιοποιηθούν δημιουργικά στη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών, ενισχύοντας την κατανόηση θεολογικών εννοιών και την αισθητική αγωγή. Παράλληλα, διερευνήθηκε η δυνατότητα των θρησκευτικών πινάκων του καλλιτέχνη να λειτουργήσουν ως αφετηρία βιωματικής και στοχαστικής μάθησης εντός της σχολικής τάξης. Το θεωρητικό πλαίσιο περιέλαβε βιογραφική και καλλιτεχνική παρουσίαση του ζωγράφου, καθώς και παρουσίαση του ιστορικού θρησκευτικού και κοινωνικού πλαισίου της εποχής του. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ερμηνεία επιλεγμένων έργων θρησκευτικής θεματολογίας ως δυνητικών διδακτικών ερεθισμάτων. Η έρευνα ακολούθησε μεικτή μεθοδολογική προσέγγιση στο πλαίσιο μελέτης περίπτωσης σε Γυμνάσιο της Αθήνας. Υιοθετήθηκε συγκριτικός σχεδιασμός διδακτικής παρέμβασης με δύο ομάδες, την ομάδα παρέμβασης, στην οποία ενσωματώθηκαν δυο έργα του Καραβάτζο και στην ομάδα ελέγχου, που διδάχθηκε την ίδια ενότητα με παραδοσιακή μέθοδο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το εικαστικό υλικό ενίσχυσε την κατανόηση μέσω της παραστατικότητας και της εκφραστικότητας, ενεργοποίησε πλουσιότερη συναισθηματική ανταπόκριση και ανέπτυξε την ικανότητα ερμηνείας της καλλιτεχνικής μορφής ως φορέα θεολογικού μηνύματος. Επιπλέον, ενίσχυσε την ενεργό συμμετοχή των μαθητών και συνέβαλε στη δημιουργία μιας πιο πολύπλευρης και αισθητικά πλούσιας μαθητικής εμπειρίας. Συνολικά, τα ευρήματα υποστήριξαν την αποτελεσματικότητα της ενσωμάτωσης έργων τέχνης του Καραβάτζο στη διδασκαλία των Θρησκευτικών ως παιδαγωγικού εργαλείου που προάγει την κριτική σκέψη, τον στοχασμό και τη βιωματική σύνδεση με το θεολογικό περιεχόμενο.","The integration of art into the educational process is increasingly recognized as a pedagogical necessity, as it provides students with stimuli that go beyond the limits of traditional teaching and enhances their critical thinking, creativity, and emotional engagement. This thesis explored the potential of using religious artworks by Michelangelo Merisi da Caravaggio in the Religious Education course. The central research question examined how and to what extent the artist’s works can be creatively employed in teaching Religious Education, strengthening the understanding of theological concepts and fostering aesthetic education. At the same time, the study investigated whether the artist’s religious paintings can function as a starting point for experiential and reflective learning within the classroom. The theoretical framework included a biographical and artistic presentation of the painter, as well as an overview of the historical, religious, and social context of his era. In addition, selected religious-themed works were interpreted as potential teaching stimuli. The research adopted a mixed-method approach within a case study conducted in a lower secondary school (Gymnasium) in Athens. A comparative design of an instructional intervention was implemented with two groups: an intervention group in which two works by Caravaggio were incorporated, and a control group that was taught the same unit using a traditional method. The results showed that the visual material enhanced understanding through its representational quality and expressiveness, elicited richer emotional responses, and developed students’ ability to interpret artistic form as a vehicle of theological meaning. Furthermore, it increased students’ active participation and contributed to a more multifaceted and aesthetically rich learning experience. Overall, the findings supported the effectiveness of integrating works of art into Religious Education teaching as a pedagogical tool that promotes critical thinking, reflection, and an experiential connection with theological content."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["ΟΙ ΒΙΒΛΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ MICHELANGELO MERISI DA CARAVAGGIO ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΧΡΙΣΤΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ","CHRISTAKOU MARIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η ένταξη της τέχνης στην εκπαιδευτική διαδικασία αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως παιδαγωγική αναγκαιότητα, καθώς προσφέρει στους μαθητές ερεθίσματα που υπερβαίνουν τα όρια της παραδοσιακής διδασκαλίας και ενισχύει την κριτική τους σκέψη, τη δημιουργικότητα και τη συναισθηματική τους εμπλοκή. Η παρούσα διπλωματική εργασία διερεύνησε τη δυνατότητα αξιοποίησης θρησκευτικών έργων του Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζο στο μάθημα των Θρησκευτικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αφορούσε πως και σε ποιο βαθμό τα έργα του καλλιτέχνη μπορούν να αξιοποιηθούν δημιουργικά στη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών, ενισχύοντας την κατανόηση θεολογικών εννοιών και την αισθητική αγωγή. Παράλληλα, διερευνήθηκε η δυνατότητα των θρησκευτικών πινάκων του καλλιτέχνη να λειτουργήσουν ως αφετηρία βιωματικής και στοχαστικής μάθησης εντός της σχολικής τάξης. Το θεωρητικό πλαίσιο περιέλαβε βιογραφική και καλλιτεχνική παρουσίαση του ζωγράφου, καθώς και παρουσίαση του ιστορικού θρησκευτικού και κοινωνικού πλαισίου της εποχής του. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ερμηνεία επιλεγμένων έργων θρησκευτικής θεματολογίας ως δυνητικών διδακτικών ερεθισμάτων. Η έρευνα ακολούθησε μεικτή μεθοδολογική προσέγγιση στο πλαίσιο μελέτης περίπτωσης σε Γυμνάσιο της Αθήνας. Υιοθετήθηκε συγκριτικός σχεδιασμός διδακτικής παρέμβασης με δύο ομάδες, την ομάδα παρέμβασης, στην οποία ενσωματώθηκαν δυο έργα του Καραβάτζο και στην ομάδα ελέγχου, που διδάχθηκε την ίδια ενότητα με παραδοσιακή μέθοδο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το εικαστικό υλικό ενίσχυσε την κατανόηση μέσω της παραστατικότητας και της εκφραστικότητας, ενεργοποίησε πλουσιότερη συναισθηματική ανταπόκριση και ανέπτυξε την ικανότητα ερμηνείας της καλλιτεχνικής μορφής ως φορέα θεολογικού μηνύματος. Επιπλέον, ενίσχυσε την ενεργό συμμετοχή των μαθητών και συνέβαλε στη δημιουργία μιας πιο πολύπλευρης και αισθητικά πλούσιας μαθητικής εμπειρίας. Συνολικά, τα ευρήματα υποστήριξαν την αποτελεσματικότητα της ενσωμάτωσης έργων τέχνης του Καραβάτζο στη διδασκαλία των Θρησκευτικών ως παιδαγωγικού εργαλείου που προάγει την κριτική σκέψη, τον στοχασμό και τη βιωματική σύνδεση με το θεολογικό περιεχόμενο.","The integration of art into the educational process is increasingly recognized as a pedagogical necessity, as it provides students with stimuli that go beyond the limits of traditional teaching and enhances their critical thinking, creativity, and emotional engagement. This thesis explored the potential of using religious artworks by Michelangelo Merisi da Caravaggio in the Religious Education course. The central research question examined how and to what extent the artist’s works can be creatively employed in teaching Religious Education, strengthening the understanding of theological concepts and fostering aesthetic education. At the same time, the study investigated whether the artist’s religious paintings can function as a starting point for experiential and reflective learning within the classroom. The theoretical framework included a biographical and artistic presentation of the painter, as well as an overview of the historical, religious, and social context of his era. In addition, selected religious-themed works were interpreted as potential teaching stimuli. The research adopted a mixed-method approach within a case study conducted in a lower secondary school (Gymnasium) in Athens. A comparative design of an instructional intervention was implemented with two groups: an intervention group in which two works by Caravaggio were incorporated, and a control group that was taught the same unit using a traditional method. The results showed that the visual material enhanced understanding through its representational quality and expressiveness, elicited richer emotional responses, and developed students’ ability to interpret artistic form as a vehicle of theological meaning. Furthermore, it increased students’ active participation and contributed to a more multifaceted and aesthetically rich learning experience. Overall, the findings supported the effectiveness of integrating works of art into Religious Education teaching as a pedagogical tool that promotes critical thinking, reflection, and an experiential connection with theological content."],"dc:identifier":["uoadl:5362362","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5362362"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θρησκεία","Religion"],"dc:title":["ΟΙ ΒΙΒΛΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ MICHELANGELO MERISI DA CARAVAGGIO ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:01:58Z"}